Sayıştay 5. Dairesi 39744 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 5

• Dosya No: 39744

• Tutanak No: 44055

• Tutanak Tarihi: 07.02.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Belediye bütçesinden Aile Sağlığı Merkezlerine nakdi yardım yapılması

5. 247 sayılı ilamın 23 üncü maddesiyle; ... Belediyesi tarafından, ... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak, Aile Sağlığı Merkezlerine nakdi yardım yapılması suretiyle .... TL’ye verilen tazmin hükmünün, 29.03.2016 tarih ve 41745 tutanak sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu Kararının 7. maddesi ile tasdikine karar verilmiştir.

İlamda muhasebe yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... temyiz dilekçesinde özetle,

Aile sağlık merkezlerine yapılmış olan yardımların sağlık mevzuatında meydana gelen değişiklikler ve belediyelere ait sağlık ocaklarının kapatılması neticesinde ortaya çıkan sağlık hizmetleri açığının ivedilikle kapatılması amacıyla yapıldığını, belediyelere ait sağlık ocaklarının kapatılması sonucu oluşan boşluğun aile hekimliği ile doldurulmasının amaçlandığını,

... ilçesinin Ülkenin en pahalı ilçeleri arasında yer aldığını, işyeri ve konut kiralarının çok yüksek olup ülkenin diğer yerleri ile kıyaslanmasının mümkün olmadığını, aile hekimliğinin kuruluş yıllarında bu bedeli karşılanmakta zorlandığını,

... halkının mağdur olmaması amacı ile ilk yapılanmada belediye tarafından belli bir dönem katkı sağlandığını, bu amaçla yapılan harcamaların tamamen kamu hizmetine yönelik olup herhangi bir kamu zararından söz edilemeyeceğini, kaldı ki aile sağlığı merkezlerinin de kamu hizmeti sunan kamu kuruluşları olduğunu, bu kuruluşların düzenlerini sağladıktan sonra bu yardımların sonlandırıldığını,

Açıklanan nedenler ile tazmin hükmünün karar düzeltilmesi yoluyla kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“23 üncü madde ile ilgili olarak Daire kararında; ... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak Aile Sağlığı Merkezleri adına muhtelif Aile Hekimine nakdi yardım yapılmak sonucunda neden olunan ...-TL tutarındaki kamu zararın; ilamda belirtilen sorumlular adına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri İle ödettirilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Karar düzeltme talebi dilekçesinde, sorumlunun daha önceki Temyiz başvuru dilekçesinde belirtmiş olduğu hususlar tekrar edilerek özetle; aile sağlık merkezlerine yapılmış olan yardımların sağlık mevzuatındaki değişiklikler nedeniyle ve Belediyeye ait sağlık ocaklarının kapatılması nedeniyle ortaya çıkan sağlık ihtiyacının bir an önce karşılanması için yapıldığı, bu amaçla yapılan harcamaların tamamen kamu hizmetine yönelik olduğu ifade edilerek, tazmin hükmünün karar düzeltilmesi yoluyla kaldırılması talep edilmektedir.

Konu hakkında sorumlular tarafından ileri sürülen hususlara ve yapılan açıklamalara Daire yargılaması ve Temyiz Kurulu yargılamasında ayrıntılı olarak cevap verilerek İzah edildiğinden burada tekraren aynı mevzuat hükümlerinin irdelenmesine gerek görülmemiş olup aşağıdaki açıklamayla yetinilmiştir.

Muhtelif Aile Sağlığı Merkezleri adına Aile Hekimlerine nakdi ödeme yapılmıştır. Söz konusu Aile Hekimlerini yoksunluk içinde olan dar gelirli kimse olarak nitelendirmek mümkün olmadığı gibi bu durumlarını İspat eden belgelerin de ödeme evrakına eklenmediği görülmüştür. Dolayısıyla, yapılan bu nakdi yardım ödemeleri sonucunda ...-TL tutarında kamu zararına yol açılmıştır.

... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği hükümlerine göre yardımlardan prensip itibariyle yoksunluk içinde olan dar gelirli kimselerin faydalandırılması öngörülmüş ve gıda, giyinme, barınma, ısınma, sağlık gibi temel nitelikte sosyal ve ekonomik bir sorunun çözümünde ihtiyaç sahiplerine yardımcı olunması amaçlanmıştır. Söz konusu Aile Hekimlerinin, mezkur Yönetmelik hükümlerine göre, yoksunluk içinde olan dar gelirli kimse olarak nitelendirmek mümkün olmadığından, yapılan bu savunmaların kabulü uygun görülmemektedir.

Bu itibarla sorumlunun tazmin hükmünün kaldırılması yönündeki talebinin reddedilerek, Daire Kararının onanmasının uygun olacağı mütalaa olunmaktadır.” denilmiştir.

Duruşmaya katılma talebi Temyiz Kurulunca kabul edilen ... (belediye başkanı) ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

Gereği Görüşüldü

... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak, Aile Sağlığı Merkezlerine nakdi yardım yapılması suretiyle ...-TL’ye verilen tazmin hükmünün, 29.03.2016 tarih ve 41745 tutanak sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu Kararının 7. maddesi ile tasdikine karar verildiği görülmüştür.

Aile Hekimliği Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığınca Çalıştırılan Personele Yapılacak Ödemeler ile Sözleşme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Aile hekimine yapılacak ödemeler” başlıklı 16. Maddesinin c bendinde;

“… Aile Sağlığı Merkezi Giderleri: Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine, hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım, danışmanlık, sekretarya ve tıbbi sarf malzemeleri gibi Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 19 uncu ve 20 nci maddeleri ile belirlenen asgarî fizikî ve teknik şartların devamına yönelik giderleri için, her ay ta... ücretin % 50’sinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan illerin satın alma gücü paritesi puanı ile çarpımı sonucuna göre bulunacak tutarda ödeme yapılır. Aile hekimliği pozisyonunun, sözleşmeli aile hekimi bulunmaması nedeniyle boş olması durumunda, bu ödeme müdürlüğün döner sermayesine aktarılır ve birimin giderleri müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır.” denilmiştir.

Diğer taraftan ... Belediyesi Sosyal Yardım Esasları Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde;

“Bu yönetmeliğin amacı, yoksunluk içinde olup da temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ve hayatlarını en düşük seviyede dahi sürdürmekte güçlük çeken dar gelirli, yoksul, muhtaç, kimsesiz ve engellilere bütçe imkanları dahilinde yapılacak ayni ve nakdi yardımlara dair usul ve esasları düzenlemektedir.” denilmektedir.

Aynı Yönetmelik’in “Sosyal yardımlardan Yararlanma Hakkı” başlıklı 6 ncı maddesinde ise;

“(1) Aşağıda belirtilen kişilerin belediyece yapılacak sosyal yardımlardan yararlanmaya hakkı vardır:

a) Belediye sınırları içinde ikamet eden muhtaç, yoksul, kimsesiz, düşkün ve engelli kişiler,

b) Afetler maruz kalmış olup ayni ve nakdi yardıma ihtiyacı olduğu tespit edilen kişiler,

(2) Sosyal yardımların yapılmasında temel amaç ihtiyaç sahiplerinin gıda, giyinme, barınma, ısınma, sağlık gibi temel nitelikte sosyal ve ekonomik bir sorunun çözümünde ona yardımcı olunmasıdır.

(…)” denilmektedir.

Mezkur Yönetmelik hükümlerine göre, yardımlardan prensip itibariyle yoksunluk içinde olan dar gelirli kimselerin faydalandırılması öngörülmüş olup; gıda, giyinme, barınma, ısınma, sağlık gibi temel nitelikte sosyal ve ekonomik bir sorunun çözümünde ihtiyaç sahiplerine yardımcı olunması amaçlanmıştır.

Ancak mevcut durumda; muhtelif Aile Sağlığı Merkezleri adına sosyal yardım adı altında Aile Hekimlerine nakdi ödeme yapılmıştır.

Sorumlu dilekçesinde, aile sağlığı merkezlerine yapılmış olan yardımların sağlık mevzuatındaki değişiklikler nedeniyle ve Belediyeye ait sağlık ocaklarının kapatılması sonucu ortaya çıkan sağlık ihtiyacının bir an önce karşılanması için yapıldığını, bu amaçla yapılan harcamaların tamamen kamu hizmetine yönelik olduğunu belirtmiştir.

Ancak yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; sözleşmeli aile hekimlerine hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım, danışmanlık, sekretarya ve tıbbi sarf malzeme giderleri için ayrıca ödeme yapılmaktadır.

... Belediyesi Sosyal Yardım Yönetmeliği hükümlerine göre yardımlardan prensip itibariyle yoksunluk içinde olan dar gelirli kimselerin faydalandırılması öngörülmüş olup; gıda, giyinme, barınma, ısınma, sağlık gibi temel nitelikte sosyal ve ekonomik bir sorunun çözümünde ihtiyaç sahiplerine yardımcı olunması amaçlanmıştır. Söz konusu Aile Hekimleri, mezkur Yönetmelik hükümlerine göre, yoksunluk içinde olan dar gelirli kimseler olmayıp, aile merkezi giderleri için kendilerine ayrıca ödeme yapıldığından sosyal yardım yapılması mevzuata aykırıdır.

Bu itibarla, 29.03.2016 tarih ve 41745 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 7. Maddesinde ( 247 sayılı ilamın 23. maddesini tasdik eden) KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, (Üyeler … ile …’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 07.02.2018 tarih ve 44055 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Üye …’nın karşı oy gerekçesi;

Aile hekimlerine yapılan yardımın kiralanan binada sürdürüle gelen hizmetin devamını sağlama gayesi güdüldüğünden, sağlık hizmetlerinin aksamadan devamını sağlamak için yardımda bulunulduğundan karar düzeltme talebinin kabul edilerek, 29.03.2016 tarih ve 41745 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 7. Maddesinin ( 247 sayılı ilamın 23. maddesini tasdik eden) düzeltilerek, ...-TL’ye ilişkin verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

Üye …’ın karşı oy gerekçesi;

Ülkemizde birinci basamak sağlık hizmeti, belirli nüfus alanları dikkate alınarak yapılan bölgelere bir aile hekimi görevlendirilmek suretiyle verilmektedir. Burada görevlendirilen hekimlere diğer performans unsurlarının yanında kira yardımını da içeren bir ücret ödemesinde bulunulmaktadır. Ancak bu yardımın yeterli olmaması durumunda, sağlık hizmetlerinin elverişli mekanlarda verilememesi veya belediye sınırları içerisindeki hemşehrilerin kolaylıkla erişimine olanak sağlanamaması nedeniyle sağlık hizmetinin alınmasını güçleştirmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanununun 14ncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, belediyelere “sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir” görevi verilmiş olması karşısında, hemşehrilerine yerinde ve kolay erişimli olarak sağlık hizmeti verilebilmesi için bütçe imkânları gözetilerek, belediye sınırları içerisindeki sıkıntılı bazı birinci basamak sağlık tesisleri için kira yardımı ve boya badana işlerinin yapılması belediyenin görevleri arasında olduğu değerlendirilmekte olup, karar düzeltilmesi yoluyla tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.