Sayıştay 5. Dairesi 39674 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 5

• Dosya No: 39674

• Tutanak No: 41629

• Tutanak Tarihi: 15.03.2016

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Sözleşmelerde öngörülen kira alacaklarının tahsil edilmemesi.

3. 203 sayılı ilamın 6. maddesi ile … Belediyesinin bazı taşınmazlarının işletme haklarının kiralanmasına ilişkin olarak, kiracılarla Belediye arasında imzalanan işletme haklarının kiralanmasına ilişkin sözleşmelerde öngörülen kira alacaklarının tahsil edilmemesi nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlular temyiz dilekçesinde özetle; tazmin kararının verilebilmesi için bir kamu zararının oluşması gerektiğini, gerek Sayıştay incelemesi ve gerekse Sayıştay ilamında kamu zararının ne şekilde oluştuğunun açıklanmadığını, zira tazmine konu alacakların kendileri tarafından tahakkuka bağlanarak tahsil ile görevli Mali Hizmetler Müdürlüğü ile Hukuk İşleri Müdürlüğüne gönderilmiş olup; bu birimler tarafından icra takibine konulduğunu ve borçlulara takip talebi ile birlikte ödeme emri gönderildiğini, ilgili birimlerin bu şekilde sorguya konu edilen bir kısım alacakları tahsil ettiklerini,

Tahakkuku yapılmamış ve borçluya tebliğ edilmemiş bir kamu alacağı olmadığı gibi zamanaşımına uğramış bir vergi veya gelir kaybı da söz konusu olmadığından ortada bir kamu zararının oluşmadığını,

Henüz tahsil edilmeyen … TL'nin kendileri tarafından ödettirilmesine hükmedilmesinin haksız ve daha da karışık bir duruma sebep olacağını, çünkü tahakkuk ve tebliği yapılan ancak henüz ödenmeyen KDV bedelinin takip ve tahsilinin 6183 sayılı Amme Alacakları Kanunu’na tabi olduğunu, Belediye bu kapsamda takip ve tahsil işlemleri yürütür iken, ilama göre ayrıca kendileri tarafından ödettirilmesine karar verilmesi halinde mükerrer tahsilat yapılmış olacağını, bu durumun devam etmekte olan icra takip işlemlerinde de karışıklığa neden olacağını,

… TL kira bedeli ve gecikme zammı tutarının bir kısmının tahsil edilmiş olup; diğer bölümlerinin de tahsili için icra müdürlüklerinde takibinin yapıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; bu dosyanın birinci sırasında verdiği görüşündeki gerekçelerle tazmin hükmünün kaldırılması yönünde görüş bildirmiştir.

Gereği görüşüldü:

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; tazmin hükmünün gerekçesinin, İşletme Hakkının kiralanmasına ilişkin olarak yapılan ihaleler sonucunda Kiracılar ile Belediye arasında imzalanan aynı mahiyetteki sözleşmelerin eki olan özel şartnamelerin 9 uncu maddesinin (C) fıkrasında yer alan; “Herhangi bir aylığın ödenmemesi, ödenmeyen aylığın kanuni faizi ile yıllık kira bedelinin geri kalan bölümünün peşin ve tam ödenmesi zorunluluğunu doğurur.” hükmü uyarınca, kiranın gecikmesi durumunda o yıla ilişkin kalan kiraların hepsinin muacccel hale gelerek ödenmesi ve kira alacağının muaccel hale geldiği bu tarihten itibaren de kalan kiralar için gecikme faizi hesaplanması gerektiği şeklinde olduğu görülmüştür.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Konut ve Çatılı İşyeri Kiraları” bölümünde yer alan 346. maddesinde; “Kiracıya, kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez. Özellikle, kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir.” hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla bu hüküm uyarınca konut veya çatılı işyeri konumunda olan yerler için kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersiz olacaktır. Bu durumda ise tazmin hükmünün dayanağı ortadan kalkacaktır.

Ancak tazmin hükmüne konu olan yerlerin çatılı işyeri konumunda olup olmadığı ilamdan anlaşılamamaktadır.

Bu itibarla tazmin hükmüne konu olan kiralamaların Borçlar Kanunu’nda ifade edilen çatılı işyeri konumunda olup olmadığının araştırılarak buna göre yeniden hüküm tesisini teminen 203 sayılı ilamın 6. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın dairesine TEVDİİNE, oyçokluğu ile,

(... Daire Başkanı … ile üyeler …. ’in; “Tazmin hükmüne konu olan kira alacakları henüz zamanaşımına uğramamış olduğundan ve tahsilat işlemleri de devam ettiğinden kamu zararı oluşmamıştır. Bu nedenle tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı,

Üye …’ün yukarıda belirtilen azınlık görüşüne katılmakla birlikte ilave olarak; “Rapor ve eklerinden kiraya verilen yerlerin büfe olarak kullanılmak üzere kiralandığı anlaşılmaktadır. Büfelerin de çatılı olup olmayacağı konusunda tereddüt yaşanması yersizdir, dolayısıyla Borçlar Kanunu’nun 346 ncı maddesi gereğince kamu zararından söz edilemez. Bu nedenle de tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı),

Karar verildiği 15.03.2016 tarih ve 41629 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.