Sayıştay 5. Dairesi 396 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Harcırah Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 24.10.2019

• Karar No: 396

• İlam No: 347

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Uçak bileti

……………….. tarih ve ……………….. sayılı ilamın ……………….. inci maddesi ile;

“…Belediye Başkanı …………………..’ın yolluk avansının mahsubunda yer alan uçak biletlerinin görevlendirme tarihlerini kapsamaması sonucu oluşan ………………………. TL kamu zararının 5018 sayılı Kanun hükümleri gereği üst yöneticinin sorumluluk tablosundan çıkartılıp, yukarıda açıklanan gerekçelerle muhasebe yetkilisinin sorumluluğa dahil edildikten sonra; Harcama Yetkilisi ……………………., Gerçekleştirme Görevlisi ……………………… ve Muhasebe Yetkilisi ………………..”ye, müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine” şeklinde hüküm tesis edilerek karar verilmişti.

Bu defa, Harcama Yetkilisi ……………………….’un Temyiz başvurusu üzerine Sayıştay Temyiz Kurulu’nun ……………………. tarih ………………………. tutanak sayılı kararında;

“……………….. sayılı İlamın ………………… maddesi ile, Belediye Başkanı ……………………’ın yolluk avansının mahsubunda yer alan uçak biletlerinin görevlendirme tarihlerini kapsamaması sonucunda ………………….’ye tazmin hüküm verilmiştir.

Sayıştay Denetim Yönetmeliği’nin ”Sorguların Tebliği” başlıklı 45 inci maddesinde;

“ (1) Sorgular, savunmaları alınmak üzere sorgularda adı, soyadı ve unvanı belirtilen her bir sorumluya Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap vermeyen sorumluların savunmaları dikkate alınmaz.

(2) Sorguların tebliğinin elektronik ortamda yapılması esastır. Elektronik ortamda tebliğ yapılamaması halinde tebligat yazılı olarak yapılır. Elektronik ortamda sorguların tebliği ve savunmaların alınmasına ilişkin düzenlemeler Başkanlıkça belirlenir.” denilmiştir.

Dilekçi, ilamda sorumlulardan Üst Yönetici …………………., Harcama Yetkilisi …………………. ve Gerçekleştirme Görevlisi ………………….. adına Evrak Kayıt Memuru ………………….. tarafından ……………………….. tarihinde teslim alınmasına rağmen adı geçen ilgililerin yasal süre içinde savunma göndermediklerinin belirtildiğini, ancak …………………. tarihinde hazırladığı savunmasını belediye evrak kayıttan ve ..........................@sayiştay.gov.tr ve .....................@sayiştay.gov.tr. adreslerine de mail olarak gönderdiğini belirtmiştir.

17/12/2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Sayıştay Denetim Yönetmeliğinin Sorguların tebliği başlıklı 45 inci maddesinde;

“(3) Elektronik ortamda tebliğ yapılamayan her sorumlu için Sorgu Üst Yazısı doldurulur, Başkan adına grup başkanı tarafından imzalanıp resmi mühür ile mühürlendikten sonra sorgu kağıtlarına iliştirilerek ilgili birime verilir. İlgili birim tarafından bu sorgular, Sorgu Üst Yazısındaki bilgilere göre doldurulan Sorgu Tebliğ Zarfına konulduktan sonra, sorumlularına tebliğ edilir. (…)”

Düzenlemesi yer almış olup fıkrada geçen Sorgu Üst Yazısı standart formu, Yönetmelik Ekleri arasında yer almıştır. Söz konusu Standart Form incelendiğinde;

“……………..…’nın .... yılı denetimleri sonucunda mevzuata uygun bulunmayan işler için 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 48 inci maddesi gereğince düzenlenen sorgu ektedir.

1. Sorguların şahsınıza tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde, cevaplandırılarak sorgu madde numaraları da belirtilmek suretiyle savunmanızı aşağıda yazılı elektronik adreslere ayrı ayrı gönderilmesi,

2. Savunma ekinde yer alan kanıtlayıcı belgelerin aşağıdaki adrese iki nüsha olarak gönderilmesi,

(…)

Rica olunur.” Denilmek suretiyle, savunma metninin Formun altında yazılı elektronik posta adreslerine, savunma ekinde yer alan kanıtlayıcı belgelerin ise “……………………………” posta adresine otuz gün içinde gönderilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla savunmanın kabulü için, süresi içinde Formda belirtilen elektronik posta adresine gönderilmesi gerekli ve yeterli olup; yapılan incelemede, ……………….’un (……………) savunmasının ……………………. tarihinde Sayıştay evrak kayıtlarına alındığı, dilekçinin aynı zamanda hesabı inceleyen denetçinin resmi mail adresine de savunmasını ………………………. tarihinde, yani süresi içinde gönderdiği anlaşılmıştır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre; sorgu tebliği edilen sorumlular 30 gün içinde cevap vermedikleri müddetçe savunmalarının dikkate alınmayacağı belirtilmiştir. Somut olayda, her ne kadar Sayıştay’ın posta adresine gönderilen savunma, süresi içinde gönderilmemişse de, denetçinin mail adresine elektronik ortamda gönderilen savunma süresi içinde gönderilmiştir. Bu nedenle yukarıda sözü edilen Sorgu Üst yazısındaki düzenlemeye göre Sayıştayın posta adresine gönderilen savunma, süresi içinde gönderilmemesinin bir önemi bulunmamakta olup, esas olan elektronik posta adresine gönderilen süresi içinde gönderilmiş olmasıdır. Ancak ilamda, sorumlunun savunma göndermediği gerekçesiyle sorumlunun savunması dikkate alınmadan karar verilmiştir. Sonuç olarak sorumlunun savunma hakkı kısıtlanmıştır.

Diğer taraftan, konunun esasına ilişkin olarak, dilekçi temyiz dilekçesinde; Belediye Başkanı ………………………….’ın il dışı ve ülke dışı seyahatlerine çıktığını, ülke dışı seyahatlerine Belediye Meclis Kararı ile, ülke içi seyahatlerinde Kaymakamlığa yazılan görevlendirme yazıları ile çıktığını, yollukların zamanında kapatılmamasının ve biletlerin evraklarındaki yerlerinin karıştırılmasının, biletlerin zamanında özel kalem müdürlüğüne ulaştırılmamasından kaynaklandığını belirtmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; ilamda, …………………….. tarih ve ………………….. sayılı Meclis kararıyla, ………………..’ın, ………………..’ nın …………………. kentinde yapılacak olan ………………………………………. katılmak üzere ………………, ……………….. tarihleri arasında görevlendirildiği, ancak görevlendirme tarihlerini (……………., ………………., …………………) kapsamayan ve bu olurla ilgisi olmadığı anlaşılan yurtiçi üç uçak biletlerinin de ödeme emri belgesine eklenmesi sebebiyle tazmin hükmü verildiği görülmüştür. Ancak temyiz dilekçesi ile gönderilen eklerde; Belediye Başkanı …………………….’ın ……………….. -……………………… tarihleri arasında Kaymakamlığa yazılan yazıyla ………………… ilinde görevlendirildiği, …………………. ile ……………………… tarihine ilişkin uçak biletlerinin söz konusu görevlendirmeye ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar harcırah beyannamesi sadece ……………….’ nın ………………….. görevi için verilmişse de ………………….. ilindeki görev için de Kaymakamlık yazısı bulunduğundan söz konusu tarihlerdeki uçak biletleri için ödeme yapılmasında mevzuata aykırı husus bulunmamaktadır. Sonuç olarak sadece ……………………. tarihi için ödenen uçak biletinde görevlendirme onayı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorumlunun savunmasının dikkate alınması ve kamu zararının yeniden hesaplanmasını teminen ……………………… sayılı İlamın ……………….. maddesi ile verilen tazmin hükmünün bozularak, dairesine tevdiine, oybirliği ile,”

şeklinde karar verilmişti.

Söz konusu karar doğrultusunda, ek rapor düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir.

Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine …………………. sayılı ilamın …………………….. inci maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.

Belediye Başkanı ……………………………’ın yolluk avansının mahsubunda yer alan uçak biletlerinin görevlendirme tarihlerini kapsamaması sonucu oluşan ……………………….. TL kamu zararına sebebiyet verilmesi husus ile ilgili olarak;

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Ödeme belgeleri ve bağlanacak kanıtlayıcı belgeler” başlıklı 4 üncü maddesi; “(1) Ödeme belgesi en az üç nüsha düzenlenir. İlk nüshası bu Yönetmelikte belirtilen eki kanıtlayıcı belgeler ile birlikte istendiğinde Sayıştay’a gönderilmek, ikinci nüshası ise saklanmak üzere muhasebe birimine verilir. Üçüncü nüsha da harcama biriminde muhafaza edilir.

(2) Kanıtlayıcı belgeler, kamu harcamalarının belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak yapıldığına ve gerçekleştirildiğine ilişkin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca düzenlenip onaylanan belgelerdir. Kesin veya ön ödeme şeklinde yapılacak kamu harcamalarında ödeme belgesi olarak bağlanacak kanıtlayıcı belgeler aşağıda belirtilmiştir.

a) Kesin ödemelerde; bütçeden nakden veya mahsuben yapılacak kesin ödemelerde Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ekindeki Ödeme Emri Belgesine harcamanın çeşidine göre bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler kanıtlayıcı belge olarak eklenir.

b) Ön ödemelerde;

1. Avans veya kredi suretiyle yapılacak ön ödemelerde; harcama talimatı, ihale mevzuatına göre yapılacak alımlarda onay belgesi,

2. Mevzuatları gereği yüklenicilere verilecek avanslarda; onay belgesi, avans teminatına ilişkin alındının onaylı örneği, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ekindeki Muhasebe İşlem Fişine kanıtlayıcı belge olarak eklenir.

(3) Ödeme belgesinin birinci nüshasına, kanıtlayıcı belgelerin aslı veya yasal bir sebeple aslı temin edilemeyenlerin onaylı suretleri eklenir. Fatura ve taşınır işlem fişinin asıllarının eklenmesi esastır. Ancak, kaybolma, yırtılma, yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilemediği hallerde, fatura ve/veya taşınır işlem fişinin onaylı örnekleri eklenmek suretiyle ödeme yapılabilir. Onaylı suretlerin, onaylayan ilgili birim yetkilisinin adı, soyadı, unvanı, imzası ve resmi mühür ile onay tarihini taşıması gerekir.

(4) Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayıldığından, ödeme belgesine ayrıca bu veriler kanıtlayıcı belge olarak eklenmez.

(5) Üçüncü ve dördüncü fıkraların uygulanmasında Maliye Bakanlığınca merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri için belirlenen usul ve esaslara uyulur.”

“Yurtiçi geçici görev yolluğu” başlıklı 19 uncu maddesi; “(1) Yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde aşağıdaki belgeler ödeme belgesine eklenir.

a) Görevlendirme yazısı veya harcama talimatı,

b) Yurtiçi/Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek: 19),

c) Yatacak yer temini için ödenen ücretlere ilişkin fatura.”

“Yolluklara ilişkin diğer hükümler” başlıklı 23 üncü maddesi; “(1) Yolluklarla ilgili giderlerin ödenmesinde;

a) Takip edilmesi gereken yolun dışında bir yoldan veya kullanılması gereken taşıt aracından başka bir araçla yolculuk yapılmasının zorunlu olduğu hallerde, yetkili makamdan alınacak onayın veya raporun,

b) Uçakla yapılan seyahatlerde yolcu biletinin; bilette kayıtlı gidiş-dönüşten birisinin kullanılmaması nedeniyle biletin iadesi gerektiği takdirde gerçekleşen seyahat ücretini gösteren belgenin; yabancı heyet ve temsilcilerin ülkelerine dönüşlerinde uçak biletlerinin kendilerine verilmesi halinde ise söz konusu giderlerin tutarı ile kurumca karşılandığını belirten ve ilgili birim yetkilisince imzalanan belgenin,

c) Taksi ile yapılan seyahatlerde (belediye hudutları dahilindeki taksi ücretleri hariç) fatura veya perakende satış fişi veya ödeme kaydedici cihazlara ait satış fişinin,

ç) Geçici görev yolluklarının avans suretiyle ödenmesinde görevlendirme yazısı veya harcama talimatının; sürekli görev yolluklarının avans suretiyle ödenmesinde ise atama onayının,

d) Görevine ait mesleki ve sıhhi yeterliliklerinin tespiti veya kurumlarınca görülecek lüzum üzerine sınav için gönderilenler ile yurtiçinde mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilenlerin söz konusu sınav veya kursa katıldığını gösteren belgenin,

e) 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununda belirtilen nedenlerden dolayı yola devam edememe halinde, gecikilen günlere ait gündeliklerin ödenebilmesi için, bu durumu kanıtlayan mülki veya askeri mercilerden alınacak belgenin,

f) Sürekli görevle başka bir yere atananların atamalarından vazgeçildiği takdirde, buna ilişkin onay ve ödenecek tazminat miktarını gösteren onaylı cetvel ile alınmış olan taşıt biletlerinin,

g) Geçici görevle başka bir yere görevlendirilip, sonradan görevlendirilmelerinden vazgeçilenlerin alınmış olan bilet ücretlerinin ödenmesinde, buna ilişkin yazı ile taşıt biletlerinin,

ğ) Yurtiçi veya yurtdışı tedavi yolluklarının ödenmesinde; bulunduğu yer dışındaki bir tedavi kurumuna sevk edildiğine veya yurtdışında tedavisinin gerekli olduğuna ilişkin belgenin (Sevk edildikleri yerlere bir kimse refakatinde gitmesinin gerekli olduğu hallerde ise bu durum ayrıca belge üzerinde gösterilir.) ödeme belgesine eklenmesi gerekir.

(2) Denetim, kurs, yarışma, gösteri veya benzeri işler nedeniyle toplu olarak yapılan seyahatlerde, geçici görev yolluğu bildirimleri yerine Toplu Seyahatler Yolluk Bildirimi (Örnek: 21) düzenlenir.”

şeklinde düzenlenmiştir.

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Ödeme belgeleri ve bağlanacak kanıtlayıcı belgeler” başlıklı 4 üncü maddesi, “Yurtiçi geçici görev yolluğu” başlıklı 19 uncu maddesi ve Mezkur Yönetmeliğin “Yolluklara ilişkin diğer hükümler” başlıklı 23 üncü maddesi gereğince, Ödeme Emri Belgesi ve ekine hangi belgelerin bağlanacağı açıklanmıştır.

Temyiz dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; Belediye Başkanı …………………’ın …………….. -………………. tarihleri arasında Kaymakamlığa yazılan yazıyla ………………. ilinde görevlendirildiği, ………………… ile ………………… tarihine ilişkin uçak biletlerinin söz konusu görevlendirmeye ilişkin olduğu, her ne kadar harcırah beyannamesi sadece ………………….’ nın ………………….. görevi için verilmişse de …………………… ilindeki görev için de Kaymakamlık yazısı bulunduğundan söz konusu tarihlerdeki uçak biletleri için ödeme yapılmasında mevzuata aykırı bir durumun oluşmadığı, diğer taraftan ……………………. tarihi için ödenen …………….- ………………. uçak biletinde görevlendirme onayının bulunmadığı işlem dosyasından anlaşılmıştır.

Kamu zararı kavramı, 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.”

şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı madde uyarınca, “Kamu zararının belirlenmesinde;

“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

… esas alınır.”

Ayrıca 5018 sayılı Kanunun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61 inci maddesi 3 üncü fıkrasında:

“Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

Kontrol etmekle yükümlüdür.

Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz” denilmekte olup söz konusu ödemelere ilişkin belgelerin eksik olması ve faturaların usulüne uygun düzenlenmemiş olması dolayısıyla sorumluluk tablosuna dahil edilmesi gerekmektedir. Ödeme belgelerini muhasebe yetkilisi sıfatıyla imzalayan ………………………………… denetçi sorgusunda sorumlu olarak gösterilmemesine rağmen savunma gönderdiğinden aynı konu hakkında tekrar savunma alınmasına gerek görülmemiştir.

Bahsedilen nedenlerle, Belediye Başkanı ………………………’ın yolluk avansının mahsubunda yer alan uçak biletlerinin görevlendirme tarihlerini kapsamaması sonucu oluşan …………………….. TL kamu zararının 5018 sayılı Kanun hükümleri gereği üst yöneticinin sorumluluk tablosundan çıkartılıp, yukarıda açıklanan gerekçelerle muhasebe yetkilisinin sorumluluğa dahil edilmesine karar verilmiştir.

Bu itibarla, Belediye Başkanı ……………………’ın ………………… -………………. tarihleri arasında Kaymakamlığa yazılan yazıyla ……………. ilinde görevlendirildiği ve ……………………. ile ………………………. tarihine ilişkin uçak biletlerinin ise söz konusu görevlendirmeye ilişkin olduğu görüldüğünden mevzuatına uygun olduğu anlaşılan …………………………. TL’si ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,

Kalan ……………………. TL’nin ise ……………………. tarihi için ödenen uçak biletinde görevlendirme onayı bulunmadığından Harcama Yetkilisi ………………. (……………….), Gerçekleştirme Görevlisi ……………….. ve Muhasebe Yetkilisi ………………………..’ye

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

karar verildi.