Sayıştay 5. Dairesi 39578 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 5

• Dosya No: 39578

• Tutanak No: 41630

• Tutanak Tarihi: 15.03.2016

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Yersiz Katma Değer Vergisi ödenmesi.

233 sayılı ilamın 7. maddesi ile … Belediyesinin, engellilerin otobüslere inip binmelerinde kullanmak üzere, yüklenici …. Ltd. Şirketi’nden aldığı “Kaset Tipi Hidrolik Engelli Liftleri” için Katma Değer Vergisi ödenmemesi gerektiği halde ödenmesi nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; İdare tarafından alımı yapılan liftlerin yapıma dayalı malzemeler olduğunu, üretici firmalar tarafından montaj parçalarının alımı aşamasında her bir parçası için KDV ödemesi yapıldığını,

İdare “KDV ödenmeyecektir” deseydi, ihaleye teklif veren firmaların KDV kesemeyeceklerinden dolayı KDV miktarı kadar tutarı teklif birim fiyatı içine yansıtarak KDV’den kaynaklanan zararlarını telafi yönüne gideceklerini ve esas bu durumda kamunun zarara uğratılarak KDV dönüşünün Gelir İdaresine olmayacağını,

Yapılan alımların genel ihtiyaca istinaden temin edildiği için KDV kesilmesi ve herkesin kullanımı için alınan bir malzemenin istisna kapsamında olmaması gerektiğini, KDV istisnasının sadece engellilere yönelik özel bir alım olması durumunda uygulanabileceğini, nitekim Erzincan Valiliği Defterdarlık Gelir Müdürlüğü’nün 03/04/2013 tarihli Engelli Çocuk Oyun Parkı Yapımı ile alakalı yazısında; "110 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinin (A/4) bölümünde, münhasıran özürlülerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamlarında kullanmaları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç (örneğin görme özürlülerin kullandıkları baston, yazı makinesi, kabartma klavye; ortopedik özürlülerin kullandıkları tekerlekli sandalye, ortez-protez gibi cihaz ve araçlar) ile özel bilgisayar programlarının istisna kapsamında kabul edileceği belirtilmiştir." denilerek engelli çocuk oyun parkı yapım işini KDV’ye tabi bulduğunu,

Bu işlemde kamu kaynağında bir artış ya da azalma söz konusu olmadığını, Genel Yönetim kapsamındaki idarelerince ödenen bir tutarın yine Genel Yönetim kapsamında yer alan Genel Bütçeye gelir olduğunu, azınlık üye görüşünün de bu yönde olduğunu, ilgili firmanın KDV beyanında bulunduğunu ve dönemi içerisinde vergisini ödediğini, dolaysıyla ödenmiş olan KDV'nin bir kamu zararı oluşturmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17 nci maddenin diğer istisnalar başlıklı 4-s bendinde; “s) Engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programları.” denilmektedir.

… Belediyesinin engelli vatandaşların otobüslere rahat inip binmelerini sağlamak üzere "Kaset Tipi Hidrolik Engelli Lifleri" satın aldığı ve buna ilişkin KDV'si ödediği anlaşılmaktadır. Yapılan alımın genel nitelikte olduğu ifade edilse de alınan malzemenin otobüslere monte edilen engelli lifleri olduğu, açıktır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda yer alan hüküm KDV açısından özürlüler için yapılan alımlara istisna getirmektedir. Belediye bütçesinden yüklenici firmaya KDV ödemesi yapılmış olup, belediye kaynaklarında da bir azalma söz konusudur.

Ödenen bu tutarın yüklenici tarafından beyan edilerek Genel Bütçeye ödendiği dolaysıyla kamu zararı oluşmadığı ifade edilse de, yüklenici ödediği ve tahsil ettiği katma değer vergisi tutarını karşılaştırarak fazlasını genel bütçeye yatıracağından, belediyenin ödemiş olduğu KDV'si yüklenicide kalmıştır. Ayrıca, 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde ifade edilen kamu zararı tanımı gereği belediye kaynaklarında bir azalma meydana geldiğinden yapılan ödeme kamu zararını oluşturmaktadır.

Bu itibarla, engelliler için "Kaset Tipi Hidrolik Engelli Liflen" satın alınması ve bu malzemeler için ayrıca KDV ödenmesi nedeniyle oluşan tutarın 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi hükmü gereği kamu zararını oluşturduğu değerlendirildiğinden, talebin reddedilmesi ve Daire Kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Duruşma talebinde bulunan … adına Avukat … ve aynı konu hakkında 39579 numaralı dosya ile temyiz müracaatında bulunan … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

… Belediyesinin, engellilerin otobüslere inip binmelerinde kullanmak üzere, yüklenici …. Ltd. Şirketi’nden aldığı “Kaset Tipi Hidrolik Engelli Liftleri” için Katma Değer Vergisi ödenmemesi gerektiği halde ödenmesi nedeniyle verilen tazmin hükmünün temyizinde, sorumlularca Erzincan Valiliği Defterdarlık Gelir Müdürlüğü’nün 03/04/2013 tarihli Engelli Çocuk Oyun Parkı Yapımı ile alakalı yazısı gerekçe gösterilerek işlemin Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17-4/s maddesi uyarınca vergiden istisna olmadığı ileri sürülmüş, ayrıca satıcının (… Ltd) vergi dairesine verdiği ilgili dönem KDV beyannamesine göre mükellefin işleme ilişkin vergiyi beyan ederek indirimden arta kalan tutarı ödemek suretiyle vergi ziyaına da sebebiyet vermedikleri ifade edilmektedir.

Bilindiği gibi Vergi Usul Kanunu’nun 413’üncü maddesinde mükelleflerin Gelir İdaresi Başkanlığından veya bu hususta yetkili kıldığı makamlardan, vergi durumları ve vergi uygulaması bakımından müphem ve tereddüdü mucip gördükleri hususlar hakkında yazı ile izahat isteyebilecekleri belirtilmiş, aynı Kanun’un 369’uncu maddesinde de yetkili makamların mükellefin kendisine yazı ile yanlış izahat vermiş olmaları veya bir hükmün uygulanma tarzına ilişkin bir içtihadın değişmiş olması halinde vergi cezası kesilmeyeceği ve gecikme faizi hesaplanmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Katma değer vergisi yönünden bu işlemde, Belediyenin vergi mükellefi olmaması ve kendilerinin yazılı talebine istinaden verilmiş bir görüş olmadığından sorumluların ileri sürdükleri görüş Vergi Usul Kanunu yönünden geçerli bir savunma niteliğinde değildir. Diğer taraftan yansıtılabilir bir vergi olan katma değer vergisinin mükellefler tarafından alıcılardan fazla veya yersiz olarak tahsil edilmesi halinde bu şekilde ödenen verginin iadesi konusu KDVK’nin 8’inci maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin Maliye Bakanlığına tanıdığı yetki çerçevesinde bu Bakanlıkça yayımlanan Genel Tebliğlere göre Belediyenin işlemin gerçekten vergiden istisna olup olmadığını, istisna olması halinde ise verginin iadesini Vergi Dairesinden talep etmesi mümkündür.

Ancak işlem vergiden istisna olsa bile Bakanlık iadeyi alıcının mükellef olup olmamasına bağlı olarak farklı uyguladığından, durumun Gelir İdaresinin işlemin istisna kapsamında olup olmadığına ilişkin görüşünün yanı sıra Belediyenin (alıcının) mükellefiyetinin ve indirim hakkının bulunup bulunmadığı, satıcının (… Ltd) fazla ve yersiz tahsil ettiği vergiyi vergi dairesine yatırıp yatırmadığının vergi incelemesiyle tespitini gerektirmektedir.

Vergi mevzuatına göre vergi hatası sayılabilecek bu işleme ilişkin düzeltmenin de özel mevzuatında (Katma Değer Vergisi Kanunu’nda) düzenlenmiş olması nedeniyle vergiden istisna olup olmadığı kesin olmayan bir işlem için sorumlularından tazmin hükmü kurulmasında veya tazmin hükmünün kaldırılmasında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu nedenle 5345 sayılı Kanuna göre vergi toplamakla görevli olan Gelir İdaresi Başkanlığı ile fazla ve yersiz ödenen verginin iadesine ilişkin düzenleme yapmaya yetkili olan Maliye Bakanlığına konunun intikal ettirilerek varsa bir vergi ziyaı cezasının ve gecikme faiziyle birlikte tahsilinin, aksine fazla ödenen bir vergi olması halinde iadesinin sağlanması, bu kapsamda ortaya çıkması muhtemel bir ihtilafın idari ve yargısal çözümü açısından zorunludur. Çünkü Sayıştay ilamıyla kurulan bir hüküm, ortaya çıkabilecek bir ihtilafta idari ve yargısal çözüm hükümlerini bünyesinde toplayan, Vergi Usul Kanunu ile İdari Yargılama Usul Kanunu’nda öngörülen sürecin işlemesini geciktirmekte ya da imkânsız hale getirmektedir.

Öte yandan sorumluların, mükellef tarafından işleme ilişkin verginin vergi dairesine beyan edilerek indirimden arta kalan verginin ödendiği ve herhangi bir vergi ziyaına sebebiyet verilmediğine ilişkin iddialarının gerçekliği ise ancak bir vergi incelemesiyle anlaşılabileceğinden, Sayıştay’ca savunmada ileri sürülen bu hususun aydınlatılmadan hüküm tesis edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Sorumluların ibraz ettiği üçüncü şahıslara ait Serbest Muhasebeci Mali Müşavir kaşesi dışında doğruluğunu tasdik eden başkaca bir onay ya da rapora dayanmayan beyanname çıktısı, muavin defter kayıtları ile tahsil alındılarının daha sonra bir düzeltme yapılıp yapılmadığını ve sıhhat derecesini gösteren bir resmi makam onayı taşımaması nedeniyle bir değerlendirme yapılmasına gerek yoktur.

Bu itibarla yukarıda belirtilen hususların açıklığa kavuşturulması için konunun Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığına yazılmasını teminen yeniden hüküm tesisi için 233 sayılı ilamın 7. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın Dairesine TEVDİİNE, oyçokluğu ile,

(... Daire Başkanı … ile üyeler … ’ın; “3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17. maddesinin 4. fıkrasının “s” bendinde yer alan istisna hükmü münhasıran özürlüler için üretilmiş araç-gereçler içindir. Tazmin hükmüne konu olan belediye otobüslerine monte edilen liftler ise sadece özürlülerin kullanımına yönelik olmayıp, hasta ya da yaşlı diğer vatandaşların da kullanabileceği genel nitelikte alımlardır. Bu yönüyle yapılan alım net olarak istisna kapsamına girmemektedir.

Ayrıca temyiz dilekçesi ekinde gönderilen belgelerden, Belediye tarafından ödenen KDV’nin ilgili firma tarafından beyan edilerek Genel Bütçeye ödendiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu yönüyle de kamu zararı oluşmamıştır.

Bu nedenlerle tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı),

Karar verildiği 15.03.2016 tarih ve 41630 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.