Sayıştay 5. Dairesi 39486 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 5

• Dosya No: 39486

• Tutanak No: 41869

• Tutanak Tarihi: 17.05.2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Müfettişlere ödenen hatalı özel hizmet tazminatı hakkında:

4. 155 sayılı ilamın 4 üncü maddesiyle; ........ Genel Müdürlüğü’nde görev yapan müfettişlerin maaşı hesaplanırken özel hizmet tazminatı oranlarının hatalı alınması sonucu …………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu dilekçesinde:

2012 yılında ........ Genel Müdürlüğünde görev yapan müfettişlere mevzuatta öngörülen oranların üzerinde oran uygulanarak özel hizmet tazminatlarının fazla ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu sebebine müstenit tazmin hükmü verildiğini,

........ Genel Müdürlüğü 2560 sayılı Kanunla kurulmuş kamu tüzel kişiliğine haiz bir kurum olup, Kanun, 23.11.1981 tarihli 17523 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 2560 sayılı Kanunun 1.maddesine göre; "… Su ve Kanalizasyon idaresi, … Büyükşehir Belediyesi ile koordineli olarak hizmetlerini yürüten, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluş olup personel statüsü bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek geçici 9 uncu maddesi hükümlerine, diğer işlemlerinde ise özel hukuk hükümlerine tabidir." denilmekte iken, 23.05.1984 tarihli ve 3009 sayılı Kanunun 1. maddesi ile bu madde;

"… Su ve Kanalizasyon İdaresi, … Büyükşehir Belediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluştur. ........ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir." şeklinde değiştirilmiştir.

Yine iş ve işlemlerin yürütülmesi kanunla düzenlenmiş ve 2560 sayılı Kanun'un Yönetim Başlıklı 3. Maddesinde "........'nin yönetimi aşağıdaki organlarca sağlanır: Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Denetçiler, Genel Müdürlük, Genel Kurul olarak belirlenmiş ve 6, 9,10, 11 nci maddelerde de görevleri ayrı ayrı sayılmıştır.

İdarenin yapısını belirleyen organlarında ve görevlerinde hiç bir değişikliğe gidilmeksizin, ilk düzenlemede hizmetlerini … Büyükşehir Belediyesi ile koordineli olarak yürüteceği belirtilen ........'nin, yapılan değişiklik ile hizmetlerini … Büyükşehir Belediyesine bağlı kuruluş olarak yürüteceği düzenlemesi getirilmiş, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliği olması konusunda herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir. Yani, İdaremizin haiz olduğu ayrı kamu tüzel kişiliğini ve müstakil bütçeli bir Genel müdürlük olması vasfını ortadan kaldırılmamıştır.

2560 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin son bölümünde İdaremizin müstakil bütçeye ve kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu belirtilmekte olup Kanundaki bu ibare ile 657 sayılı Kanunun ekindeki cetvellerde yer alan müstakil genel müdürlük ifadesi birlikte değerlendirildiğinde, ........ Genel Müdürlüğünün müstakil bir genel müdürlük olduğu hususunda hiçbir tereddüt yoktur.

17.06.1982 tarih ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün Görevleri başlıklı 10 uncu maddesinin (f) ve (i) bentleri; "f) Kamu harcamalarında tasarruf sağlanması, tutarlı, dengeli ve etkili bir bütçe politikasının yürütülmesi amacıyla kamu istihdam politikası ve giderlerle ilgili kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklerin uygulanmasını düzenlemek, standartları tespit etmek ve sınırlamalar koymak; bu hususlarda tüm kamu kurum ve kuruluşları için uyulması zorunlu düzenlemeleri yapmak ve tedbirleri almak,

i) Yürürlükte bulunan mevzuatın mali hükümlerinin uygulanmasını yönlendirmek, bu konuda ortaya çıkacak her türlü meseleyi çözmek, tereddütleri gidermek," şeklindedir. K.H.K. gereği Mali mevzuatta tereddüde düşen Kamu İdareleri, Maliye Bakanlığı Bütçe kontrol Genel Müdürlüğü ile yazışmalar yapmak suretiyle tereddütlerini gidermişlerdir:

1. 2560 sayılı Kanun gereği kurulan idarelerden olan ......... Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün yapılacak personel uygulamalarına esas olmak üzere Maliye Bakanlığından talep edilmesi üzerine, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 25.06.2002 tarih 14725 sayılı Makam Tazminatı hakkındaki cevabi yazısında; Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün müstakil bir Genel Müdürlük olduğu belirtilerek, daire başkanlarına makam tazminatı ödenmesi gerektiği bildirilmiştir.

2. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 19.08.1997 tarih B.07.0.BMK.0.15.115.509. 1965/16231 sayılı yazısında Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan Daire Başkanlarına 2000 gösterge rakamı üzerinden Makam Tazminatı ödenmesinin gerektiği bildirilmiştir.

3. Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı'nın 22.03.1997 tarih 03081 sayılı yazısında İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan Daire Başkanlarına 2000 gösterge rakamı üzerinden Makam Tazminatı ödenmesinin gerektiği bildirilmiştir.

4. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 14.04.1998 tarih B.07.0.BMK.0.21.01/260 sayılı yazısında Kayseri Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan Daire Başkanlarına 2000 gösterge rakamı üzerinden Makam Tazminatı ödenmesinin gerektiği bildirilmiştir.

5. Yine Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 08.01.1999 tarih B.07.0.BMK.0.15.115.509. 2050/156 sayılı yazısında Erzurum Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan Daire Başkanlarına 2000 gösterge rakamı üzerinden Makam Tazminatı ödenmesinin gerektiği bildirilmiştir.

6. İzmir Valiliğinin İçişleri Bakanlığına yazdığı yazıya istinaden İzmir Büyükşehir Belediyesinde görev yapan bir belediye personelinin … Genel Müdürlüğüne tayin edilmesi hususun da bu tayinin kurum içi atama gibi değerlendirilip değerlendirilmeyeceği konusunda oluşan tereddüt üzerine İçişleri Bakanlığı tarafından Devlet Personel Başkanlığına yazılan yazıya cevaben Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığınca; İZSU Genel Müdürlüğüne yapılacak naklen atamalar için … personelinin belediye personeli olmadığı, bu nedenle kurumlar arası yapılacak naklen atamalar için Başbakanlıktan izin alınması gerektiği ifade edilmiştir. Başbakanlık ve İçişleri Bakanlığının bu yazılarına göre de, İZSU Genel Müdürlüğü müstakil bir genel müdürlük olduğu belirtilmektedir.

7. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlüğüne 13.08.2008 tarihinde yazdığı iç denetçilerin özel hizmet tazminatı konulu yazıda, "Buna göre müstakil bir genel müdürlük niteliğinde olan kurumunuzda görev yapan iç denetçiler için özel hizmet tazminatının hesaplanmasında söz konusu hükmün (g) bendinin esas alınması gerekmektedir." Şeklinde ifade edilmiştir. 13.02.2008 tarihli 245 sayılı Maliye Bakanlığının bu yazısında da, su ve kanalizasyon idarelerinin müstakil genel müdürlük olduğu açıkça ifade edilmiştir.

8. … Su ve Kanalizasyon İdaresi (…) Genel Müdürlüğü'nün 2007 yılı hesabının incelenmesi sonucu makam ve görev tazminatlarının sorguya alınması üzerine gönderilen savunmalar ve ilgili mevzuat hükümleri değerlendirilerek, Sayıştay 6.Dairesi tarafından verilen 01.03.2010 tarih ve 720 no.lu İlamı ile … Genel Müdürlüğünün müstakil genel müdürlük olduğu bu sebeple Daire Başkanlarına ve 1.Hukuk Müşavirine makam ve görev tazminatı ödenebileceğinden, ilişecek bir husus bulunmadığı yönünde karar verilmiştir.

Yukarıda belirtilen hükümlerden açık olarak anlaşılacağı gibi, kimlere ne şekilde tazminat ödeneceği hususunda oluşan tereddütlerin giderilmesi için, Devlet Personel Başkanlığı ile Bütçe Mali Kontrol Genel Müdürlüğü yetkili ve görevli bulunmaktadır. Bu itibarla, Devlet Personel Başkanlığı ve Maliye Bakanlığı görüşleri kanuna dayanmakta olup, tüm yazışmalarda da hiçbir tereddüde mahal olmadan ........ Genel Müdürlüğünün Müstakil Genel Müdürlük olduğu ifade edilmiştir.

Maliye Bakanlığı Bütçe Kontrol Genel Müdürlüğü ve Devlet Personel Başkanlığından alınan muhtelif yazılarda, müstakil genel müdürlük olan su ve kanalizasyon idarelerinde çalışan daire başkanlarına makam tazminatı ödenmesi gerektiği belirtilirken, aynı makamlarca, Büyükşehir belediyesinde çalışan daire başkanlarına makam tazminatı ödenemeyeceği bildirilmiştir. Bu nedenlerle, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 13.07.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girinceye kadar, su ve kanalizasyon idaresi daire başkanları makam tazminatı aldığı halde, Büyükşehir belediyesi daire başkanları, makam ve görev tazminatı alamamıştır.

Dolayısıyla 5216 sayılı Kanunun 22.maddesinin 3.fıkrasındaki "Büyükşehir belediyesi 1.Hukuk Müşaviri ve daire başkanları, bağlı genel müdürlüklerin daire başkanlarının yararlandığı makam ve görev tazminatından aynen yararlanırlar." şeklindeki düzenlemeyle kanun koyucu müstakil genel müdürlüklerde ödenen makam tazminatını Büyükşehir Belediyesi daire başkanları içinde ödenmesini amaçlamıştır.

Bu fıkranın görüşülmesine ilişkin meclis tutanakları incelendiğinde, konu açıklıkla ortaya çıkmakta, su ve kanalizasyon idaresi daire başkanının faydalandığı mali haktan, Büyükşehir belediyesi daire başkanının da aynen faydalandırılması düşünülmüştür.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun zam ve tazminatlara ilişkin hususları düzenleyen 152 nci maddesinin ilgili hükümleri aidiyeti cihetinden aşağıda özet olarak sunulmuştur.

İdare, 2560 sayılı ........ Genel Müdürlüğü Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun ile kurulmuş olup, hizmetlerini bu kanun hükümlerine göre yürütmektedir. İdarede görevli Müfettişler tarafından, Bağımsız Genel Müdürlük Müfettişlerine verilmesi öngörülen %30 oranında Özel Hizmet Tazminatının kendilerine de verilmesinin gerektiği gerekçesi ile … 1.İdare Mahkemesi'nde açılan 1987/529 E. Sayılı davada mahkemece verilen 19.06.1989 tarih ve 1989/B90 K. sayılı karar ile "........ Genel Müdürlüğü'nün belediyeden bağımsız bir tüzel kişiliği olduğundan, bu bağımsız tüzel kişiliğe bağlı olarak çalışan müfettişlerin de belediye müfettişi değil bağımsız genel müdürlük müfettişi olarak kabulü gerekir." gerekçesiyle özel hizmet tazminatlarının bağımsız genel müdürlük müfettişleri gibi ödenmesine karar verilmiştir.

Söz konusu İdare Mahkemesi kararının temyizi üzerine verilen Danıştay 5. Dairesinin E:1989/2621 ve K:1990/1033 sayılı Kararında; 2560 sayılı Kanunun 1. maddesine göre ........ Genel Müdürlüğünün … … Belediyesine bağlı olmakla birlikte kamu hizmeti gören hükmi şahsiyeti haiz müstakil bütçeli bir kuruluş olduğu, bu özellikleri itibariyle Bağımsız Bir Genel Müdürlük niteliğini taşıdığı Kanunun 1. maddesinde yazılı belediyeye bağlılık deviminin Genel Müdürlüğün tüzel kişiliğini ortadan kaldırıcı nitelikte değil, İdarenin iç bünyesini ve kurulusunu ilgilendiren bir bağlılık olarak nitelendirilmesi gerektiği; bu durumda ........ Genel Müdürlüğü Belediyeden bağımsız bir tüzel kişiliği olduğundan burada görev yapan müfettişlerin de Belediye müfettişi değil Bağımsız Genel Müdürlük Müfettişi olduğu, bundan dolayı Bağımsız Genel Müdürlük Müfettişlerine verilmesi öngörülen %(195+30) oranında Özel Hizmet Tazminatının verilmesinin gerektiği kabul edilmiştir.

........ Genel Müdürlüğümüzde çalışan bir personel tarafından açılan bir başka dava sebebi ile verilen … 3.İdare Mahkemesi'nin 1987/626 E.1989/888 K.sayılı kararında ve Danıştay 5. Dairesinin 16.05.1990 tarih 1989/2620 E. 1990/1032 nolu kararında; "........ Genel Müdürlüğü … Belediyesine Bağlı olmakla birlikte kamu hizmeti gören hükmü şahsiyeti haiz müstakil bütçesi olan bir kuruluş olup, bu özellikleri itibari ile bağımsız bir Genel Müdürlüktür. Sözü geçen Kanunun 1. maddesinde Belediyeye bağlılık deyimi Genel Müdürlük tüzel kişiliğini ortadan kaldıracak nitelikte değil, İdarenin iç bünyesini ve kuruluşunu ilgilendiren bir bağlılık olarak nitelendirilmesi gerekir." denilmek suretiyle ........ Genel Müdürlüğü'nün bağımsız bir Genel Müdürlük olduğu dolayısıyla Mahalli İdare olmadığı kabul edilmiştir.

24.07.2006 tarih 210.211-7348/7721-84545 sayılı Valilik makamına yazılan yazımızda İdaremizde Müfettiş olarak vazife yapan personelin Özel Hizmet Tazminatlarının 11 sayılı cetvelin Denetim Hizmetleri bölümünün 3/a-b bentlerine göre (Bağımsız Genel Müdürlük Müfettişleri) Denetim tazminatlarının ise III sayılı cetvelin ( E ) Denetim Hizmetleri bölümünün ( b) bendine göre vizesinin yapıldığı belirtilmiştir.

… Valiliği (İl Mahalli İdareler Müdürlüğünün ) 03.08.2006 tarihli yazısında;

"Müfettişlerin Özel Hizmet Tazminatlarıyla ilgili Maliye Bakanlığından görüş sorulduğu sonucunun halen alınamadığından konu sonuçlanıncaya kadar 2006/10044 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının II sayılı cetvelin ( B ) Denetim Hizmetleri bölümünün 3/a-b sırasından ödenmesine devam ettirilmesi" gerektiği bildirilmiştir.

… Valiliği ( İl Mahalli İdareler Müdürlüğünün ) 28.09.2006 tarihli yazısında Müfettişlerin Özel Hizmet Tazminatları ile ilgili Danıştay Kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulleri Kanunun 28. maddesinin 1. fıkrası gereği uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

Ödemeler yukarıda belirtilen kararlar neticesinde gerçekleşmiştir. … (Kocaeli) Genel Müdürlüğünün iş ve işlemlerinin denetimi sonucu Sayıştay 6. Dairesi tarafından verilen kararda, İdaremiz ile aynı Kanuna tabi olan … … Genel Müdürlüğünün bağımsız Genel Müdürlük olduğu, KOSKİ (Konya) Genel Müdürlüğünün iş ve işlemlerinin denetimi sonucu Sayıştay 2. Dairesi tarafından verilen kararda, KOSKİ Genel Müdürlüğünün bağımsız Genel Müdürlük olduğu kabul edilmiştir.

Sayıştay 6. Dairesi tarafından verilen kararda; "657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 26 ncı maddesinde, bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu ulunan miktarda makam tazminatı ödeneceği belirtilmiştir. Bahse konu IV sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin 7 nci sırasında, "Birinci dereceli kadroya atanmış olmak şartıyla; ... Müstakil Genel Müdürlüklerin merkez teşkilatı Daire Başkanı kadrolarına atananlar.." a 2.000 gösterge karşılığında makam tazminatı ödenmesi öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hüküm uyarınca 2.000 gösterge karşılığında makam tazminatı ödenen Daire Başkanlarına, aynı zamanda 17.06.1989 tarih ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince görev tazminatı da ödenecektir. Çünkü söz konusu KHK.'nin 1 inci maddesinin (C) bendinde, 7,000'den daha düşük göstergeler üzerinden makam tazminatı öngörülen kadrolara atanmış olanlara, Bakanlar Kurulunca tespit edilecek gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda görev tazminatı ödeneceği belirtilmiştir. Görüldüğü üzere, birinci dereceli kadroya atanmış olan Daire Başkanlarına söz konusu ödemelerin yapılması için IV saydı Cetvelde iki şart öngörülmüştür. Buna göre, Daire Başkanlarının,

1. Çalıştıkları kurumun "Müstakil Genel Müdürlük" olması,

2. Bu "Müstakil Genel Müdürlük" ün "merkez teşkilatı" nda görevli olmaları, gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinde, … Genel Müdürlüğünde görevli Daire Başkanlarına, yukarıda belirtilen şartları taşıdıkları gerekçesiyle, 2.000 gösterge karşılığında makam tazminatı ve buna bağlı olarak görev tazminatı ödendiği görülmüştür.

Bu durumda, … Genel Müdürlüğünde görevli Daire Başkanlarına yapılan söz konusu ödemelerin mevzuata uygun olup olmadığının değerlendirilebilmesi için, öncelikle … Genel Müdürlüğünün "Müstakil Genel Müdürlük" sayılıp sayılamayacağının ve "merkez teşkilat"a sahip olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.

• "Müstakil Genel Müdürlük Olma Şartı

1. 1. Müstakil Genel Müdürlüklerin Nitelikleri:

Mevzuatımızda "Müstakil Genel Müdürlük" ün açık bir tanımı bulunmamaktadır. Ancak, 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları (...) Hakkında Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca kurulan "Bakanlık bağlı kuruluşları", uygulamada "Müstakil Genel Müdürlük" kabul edilmektedir. Anılan Yasa maddesinde, "....bakanlığın hizmet ve görev alanına giren ana hizmetleri yürütmek üzere, bakanlığa bağlı olarak özel kanunla kurulan, genel bütçe içinde ayrı bütçeli veya katma bütçeli veya özel bütçeli kuruluşlar..," şeklinde tanımlanan bu kuruluşlar, yine aynı Yasanın 15 inci maddesinin (b) fıkrası uyarınca, Bakanlık merkez teşkilatından ayrı olarak "Genel Müdürlük" şeklinde kurulmaktadırlar.

3046 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükümleri çerçevesinde, "Bakanlık bağlı kuruluşları",

—Bağlı bulunduğu Bakanlığın hizmet ve görev alanına giren ana hizmetleri yürütme amacı taşıyan,

—Özel bir kanunla kurulan,

—Ayrı bir bütçeye sahip olan,

—Kamu tüzel kişiliğini haiz,

—Genel Müdürlük şeklinde kurulan kuruluşlardır ve bu özelliklerinden ötürü uygulamada "Müstakil Genel Müdürlük" olarak kabul edilmektedirler. Bu kuruluşların kendi Kuruluş kanunlarında "bağlı" ibaresinin bulunması, bunların "Müstakil Genel Müdürlük" sayılmalarına engel teşkil etmemektedir.

Bu itibarla, her ne kadar mevzuatımızda "Müstakil Genel Müdürlük"ün açık bir tanımı bulunmamakta ise de uygulamada bu kuruluşların "özel bir kanunla Genel Müdürlük şeklinde kurulan, ayrı bir bütçeye sahip, kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar" olduğu kabul edilmektedir.

1. 2. Mahalli İdarelere Bağlı Genel Müdürlüklerin "Müstakil Genel Müdürlük" Olup Olmadığı:

Mahalli idarelere bağlı Genel Müdürlükler de, kuruluş ve yapıları bakımından Bakanlık Bağlı Kuruluşları ile benzerlik göstermektedir. Mahalli idareler açısından "Bağlı İdare"nin tanımı, 10.03.2006 tarihli ve 26104 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin Tanımlar" başlıklı 4 üncü maddesinde, "Belediyelere bağlı, kanunla kurulan, ayrı bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz su ve kanalizasyon, otobüs, ulaştırma ve benzeri hizmetleri yürüten idareler" şeklinde yapılmıştır. Buna göre, "Belediye bağlı idareleri" de kanunla Genel Müdürlük şeklinde kurulmuş, ayrı bir bütçeye sahip ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlardır. Bu özellikleri itibariyle, mahalli idarelere bağlı idarelerin de "Müstakil Genel Müdürlük" olarak kabul edilmeleri gerekir.

1. 3. … Genel Müdürlüğünün "Müstakil Genel Müdürlük" Olup Olmadığı:
2. 3. 1. 2560 sayılı … Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Bükümleri Çerçevesinde;

20.11.1981 tarih ve 2560 sayılı … Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun Ek 5 inci maddesinde, bu Kanunun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı belirtildiğinden, … Genel Müdürlüğü de bu Kanuna tabidir.

2560 sayılı Kanunun 3009 sayılı Yasayla değişik 1 inci maddesinin son fıkrasında, "… Su ve Kanalizasyon İdaresi, … Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur, .." denilmektedir. Buna göre, 2560 sayılı Kanunla kurulan ........ Genel Müdürlüğü, ayrı bir bütçeye sahip ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. ........'nin … Büyükşehir Belediyesine "bağlılığı" ise, idarenin iç bünyesini ve kuruluşunu ilgilendiren bir nitelik olup, hiyerarşik bağlılığı göstermemektedir.

Burada söz konusu olan, Bakanlık Bağlı Kuruluşlarında olduğu gibi, görev ve hizmet alanı bakımından siyasi bir otoriteye simgesel bir bağlılıktır.

1. 3. 2. Diğer Hukuki Düzenlemeler ve Kararlar Çerçevesinde;

… Büyükşehir Belediyesine "bağlı" ........ Genel Müdürlüğünün "Müstakil Genel Müdürlük" olup olmadığı hususu, 1. İdare Mahkemesinin IS.0G.1989 tarih ve E. 1987/624 -K.1989/886 sayılı Kararının onandığı 16.05.1990 tarih ve E.1989/2625 - K.1990/1037 sayılı Danıştay 5 inci Dairesi Kararında;

2560 sayılı Kanunun 1. maddesine göre ........ Genel Müdürlüğünün … Beledisine bağlı olmakla birlikte kamu hizmeti yönünden hükmi şahsiyeti haiz müstakil bir kuruluş olduğu, bu özellikleri itibariyle bağımsız bir genel müdürlük niteliğini taşıdığı, Kanunun 1.maddesinde yazılı Belediyeye bağlılık deyiminin Genel Müdürlüğün tüzel kişiliğini ortadan kaldırıcı nitelikte değil, idarenin iç bünyesini ve kuruluşunu ilgilendiren bir bağlılık olarak nitelendirilmesi gerektiği..." değerlendirilmiştir.

Diğer taraftan, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesine ekli II Sayılı Özel Hizmet Tazminatı Cetvelinin "(B) Denetim Hizmetleri" bölümünün 3/(a) sırasında "Bağımsız Gene! Müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) Müfettişleri"ne %195 oranında Özel Hizmet Tazminatı ödenmesi öngörülmüştür. Bu düzenlemede, mahalli idarelere bağlı genel müdürlük Müfettişleri parantez içi hükümle istisna edildiğinden, bu müfettişlerin de Bağımsız Genel Müdürlük Müfettişleri kapsamında değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Şayet, mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler, Bağımsız Genel Müdürlük olarak kabul edilmeseydi, söz konusu parantez içi istisna hükmüne yer verilmezdi.

Yine, 10.07.2004 tarih ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 22 nci maddesinin 3 üncü fıkrası ile; 'Büyükşehir belediyesi 1. hukuk müşaviri ve daire başkanları, bağlı genel müdürlüklerin daire başkanlarının yararlandığı makam ve görev tazminatından aynen yararlanırlar" hükmü getirilerek, anılan Kanun yürürlüğe girmeden önce, bu haklardan yararlanamayan Büyükşehir Belediyesi 1. Hukuk Müşaviri ve Daire Başkanları ile Bağlı Genel Müdürlük Daire Başkanları arasına denklik kurulmaya çalışılmıştır. Bu düzenlemeden, Büyükşehir Belediyelerine bağlı genel müdürlüklerin, kanun koyucu tarafından da "Müstakil Genel Müdürlük" olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, Büyükşehir Belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon idarelerinde görevli Daire Başkanlarına makam tazminatı ödenmesi konusunda tereddüt edilmesi üzerine, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü ve Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı tarafından bazı su ve kanalizasyon idarelerine gönderilen muhtelif tarihli görüş yazılarında, bu kuruluşların 'Müstakil Genel Müdürlük" olduğu ve bu nedenle Daire Başkanlarına makam tazminatı ödenebileceği belirtilmiştir.

Kaldı ki, ilgili mevzuat hükümleri ve Maliye Bakanlığı görüşleri doğrultusunda, Büyükşehir Belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon idarelerinde görevli Daire Başkanlarına 1997 yılından bu yana makam tazminat ve buna bağlı olarak görev tazminatı ödenmektedir, Emekli Sandığı tarafından da bu uygulamaya herhangi bir itirazda bulunulmamış, Daire Başkanları emeklilik keseneklerinin hesabında makam ve görev tazminatı tutarları da dikkate alınmıştır.

Bütün bu açıklamalar çerçevesinde, kanunla Genel Müdürlük şeklinde kurulan, ayrı bir bütçeye sahip, kamu tüzel kişiliğini haiz ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesine hizmet ve görev alanı nedeniyle sembolik olarak bağlı olan … Genel Müdürlüğünün, "Müstakil Genel Müdürlük" olduğu sonucuna varılmıştır.

2)"Merkez Teşkilatla Sahip Olma Şartı: Denetçi tarafından, 657 sayılı Kanuna ekli IV sayılı Cetvele göre, makam tazminatının Müstakil Genel Müdürlüklerin sadece merkez teşkilatı Daire Başkanlığı kadrolarına atananlar için öngörüldüğü, … Genel Müdürlüğünün ise merkez ve taşra teşkilatı olmadığından, bu kurumda görevli Daire Başkanlarına söz konusu ödemenin yapılamayacağı ileri sürülmüştür.

Ancak, 2560 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında, "Genel Müdürlüğün hizmeti, … Büyük Şehir Belediyesinin görev alanı ile sınırlıdır. Ancak, şehrin yararlandığı su kaynaklarının korunmasına ilişkin hizmetler, büyük şehir belediye sınırları dışında da alsa bu kuruluş tarafından yürütülür. Ayrıca İçişleri ile Bayındırlık ve İskan bakanlıklarının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu anasistem ile ilgili başka belediye ve köylerin su ve kanalizasyon işlerini de bu Genel Müdürlüğe verebilir." denilerek, kuruluşun görev alanının bazı hallerde Büyükşehir Belediyesi sınırlarını aşabileceği belirtilmiştir. Bu hüküm uyarınca yapılan düzenlemelerle, … Genel Müdürlüğünün hizmet götürdüğü alan Büyükşehir Belediyesi sınırlarını aşmıştır. Genişleyen görev alanına daha iyi hizmet götürebilmesi için, bölge ve şube müdürlüğü şeklinde örgütlenen taşra teşkilatı oluşturulmuştur. Bu nedenle, … Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatına sahip bir kuruluştur.

Kaldı ki, Makam Tazminat Cetvelinde, Müstakil Genel Müdürlerin Daire Başkanlarına ödenecek tazminat göstergesi belirlenirken, "merkez teşkilatı" ibaresinin kullanılmış olması, söz konusu kurumların merkez teşkilatı yanında mutlaka taşra teşkilatının da olmasını gerektirmez.

Bu nedenle, … Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilat olmadığı gerekçesiyle, bu kurumda görevli Daire Başkanlarına makam tazminatı ve buna bağlı olarak görev tazminatı ödenemeyeceği iddiası yerinde bulunmamıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, kanunla kurulan, ayrı bir bütçeye sahip, kamu tüzel kişiliğini haiz ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesine hizmet ve görev alanı nedeniyle sembolik olarak bağlı olan … Genel Müdürlüğünün "Müstakil Genel Müdürlük" olduğu ve ödemelerin merkez teşkilatı kadrosuna atananlara yapıldığı sonucuna varıldığından, bu kuruluşta görevli birinci dereceli kadrolarda bulunan Daire Başkanlarının, 657sayılı Kanuna ekli IV sayılı Cetvelin 7 nci sırasında belirtilen şartları taşıdıkları anlaşılmıştır." denilerek ödemeler mevzuata uygun bulunmuştur.

Söz konusu karardaki gerekçeler dikkate alındığında İdarece müfettişlere ve yardımcılarına ödenen özel hizmet tazminatları hukuka uygundur.

3. ) Yukarıdaki paragraflarda da ayrıntılı bir şekilde anlatıldığı üzere bu konudaki ihtilafın halli ve tazmin hükmünün kaldırılması 2560 sayılı Kanuna tabi idarelerin "müstakil genel müdürlük" olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması ile mümkün olup, konu SAYIŞTAY GENEL KURULUNUN VERMİŞ OLDUĞU İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARI ÇERÇEVESİNDE AÇIKLIĞA KAVUŞTURULMUŞTUR.

Büyükşehir Belediyelerinde faaliyet gösteren Su ve Kanalizasyon İdarelerinde görevli Daire Başkanları ile 1. Hukuk Müşavirlerine makam ve görev tazminatı ödenmesi konusunda 2. Dairenin 31.5.2011 tarihli ve 34814 tutanak numaralı kararına istinaden düzenlenen 19.9.2011 tarihli ve 370 sayılı ilamı ile 3. Dairenin 29.4.2010 tarihli ve 129 tutanak numaralı kararına istinaden düzenlenen 28.10.2010 tarihli ve 1287 sayılı ilamı arasında aykırılık bulunduğundan içtihadın birleştirilmesi yoluna gidilmiştir.

Bahsedilen 15.12.2011 tarih 28143 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2011/1 Esas ve 5333/1 sayılı SAYIŞTAY GENEL KURULUNUN İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARINDA, 2560 sayılı Kanun ile kurulmuş olan Su ve Kanal İdarelerinin HUKUKİ STATÜSÜ İRDELENMİŞ ve; "2560 sayılı Kanunun l'inci maddesinde "… Su ve Kanalizasyon İdaresi, … Büyükşehir Belediyesi ile koordineli olarak hizmetlerini yürüten, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluş olup personel statüsü bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek geçici 9 uncu maddesi hükümlerine, diğer işlemlerinde ise özel hukuk hükümlerine tabidir." denilmekte iken, 23/35/1984 tarihli ve 3009 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle yapılan değişiklik ile bu madde; "… Su ve Kanalizasyon İdaresi, … Büyükşehir Belediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. ........ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir." şeklinde değiştirilmiştir. Bu nedenle idarenin yapısını belirleyen organlarında ve görevlerinde hiç bir değişikliğe gidilmeksizin, ilk düzenlemede … Büyükşehir Belediyesi ile koordineli olarak çalışacağı belirtilen ........'nin, yapılan değişiklik ile … Büyükşehir Belediyesine bağlı olduğu düzenlemesinin getirilmiş olması, müstakil olarak kurulan idarenin yapısı ve işleyişinin değiştirilmediğini göstermektedir. Bu çerçevede; 2560 sayılı Kanunun Genel Kurul başlıklı 4'üncü maddesinde "… Büyük Şehir Belediye Meclisi, ........ Genel Kurulu olarak görevli ve yetkilidir." hükmü ile Yönetim Kurulu başlıklı 7'inci maddesindeki "Büyük Şehir Belediye Başkanı Yönetim Kurulunun başkanıdır. Belediye Başkanının bulunmaması halinde, Genel Müdür Yönetim Kuruluna başkanlık eder." hükmü Büyükşehir Belediye organlarına ikinci görevler vermektedir.

Bahse konu idareler, kamu tüzel kişiliğine sahip olduğundan, başka bir anlatımla müstakil genel müdürlük statüsünde bulunduğundan, görevin yürütülmesi için alınan kararlarda her hangi bir makamın iznine, onayına ve denetimine tabi bulunmamaktadır. Bu idareler tarifeleri belirlemekte, kamulaştırma kararlarını kendileri almakta, bu kararların iptali ve kamulaştırma bedelinin artırılması için açılan davalarda hasım gösterilmekte, kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davaları yine doğrudan bunlar tarafından açılmakta, idarelerin yapmış olduğu herhangi bir faaliyeti nedeniyle Büyükşehir Belediyesi aleyhine açılan davaların, su ve kanalizasyon idarelerinin ayrı tüzel kişiliğe sahip olduğu gerekçesiyle mahkemece reddedildiği durumlar bulunmaktadır.

Merkezi idare içinde yer alan Bakanlıkların kuruluşunu düzenleyen 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunun 10'uncu maddesinde bakanlık bağlı kuruluşları, ll'inci maddesinde ise, bakanlık ilgili kuruluşları tanımlanmıştır. Belediyelerin kuruluşunu düzenleyen 5393 sayılı Kanunda, belediyeye bağlı veya ilgili kuruluş düzenlemesine yer verilmediği, Belediye teşkilâtı başlıklı 48 inci maddede belediyenin birimlerinin hangileri olduğu ve nasıl oluşturulacağı belirlenmiştir. Büyükşehir Belediyelerinin kurulusunu düzenleyen 5216 sayılı Kanununda, bağlı kuruluş, ilgili kuruluş veya bağlı genel müdürlük tanımı veya ifadesi bulunmamaktadır.

2560 sayılı Kanunun 1'inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "… Su ve Kanalizasyon İdaresi, … Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. ........ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir." hükmü ile su ve kanalizasyon idarelerinin müstakil bütçeye ve kamu tüzel kişiliğe sahip olduğu belirtilmiştir. Kanundaki bu hüküm ile 657 sayılı Kanunun ekindeki cetvellerde yer alan bağımsız genel müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) ifadesi ile birlikte değerlendirilmelidir. Bir genel müdürlüğün bütçesi müstakilse ve bu genel müdürlük kamu tüzel kişiliğine de sahipse, bu genel müdürlüğün, başka bir otoritenin izin, onay veya denetimine tabi olmadan karar alma ve uygulama yetkisine sahip bulunduğu açıktır. Nitekim, söz konusu cetvellerde müstakil genel müdürlük olarak belirtilen genel müdürlüklerin kuruluş kanunlarında, kamu tüzel kişiliklerinin bulunduğu ifade edilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğü gibi bu idarelere örnek olarak gösterilebilecek genel müdürlüklerde, kamu tüzel kişiliğine sahip olma ibaresi ile bağlı olma ibaresi, aynı şekilde 2560 sayılı Kanuna tabi su ve kanalizasyon idareleri için de geçerlidir.

........'nin personel rejimi ile alakalı düzenlemeye 2560 sayılı Kanunda yer verilerek bu Kanunun 1'inci maddesine göre; su ve kanalizasyon idaresinde görevli personelin 657 sayılı Kanuna tabi olduğu, personele özlük ve maaş yönünden bunların uygulanması gerektiği aşikârdır." gerekçelerine binaen 2560 sayılı kanuna Tabi Su ve Kanal İdarelerinin MÜSTAKİL GENEL MÜDÜRLÜK OLDUĞU yönünde içtihat birliğine gitmiştir.

Ayrıca aşağıdaki tabloda görüleceği üzere; 02.11.2011 tarihli, 28103 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 666 Sayılı KAMU GÖREVLİLERİNİN MALİ HAKLARININ DÜZENLENMESİ AMACIYLA BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME'ye göre ek ödeme oranları sunulmuştur;

666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin (ı) bendi hükmü ile teyit edildiği üzere, ı) bendinin alt bentleri aşağıda sunulmuştur.

ı.l. Büyükşehir belediyeleri başmüfettiş ve müfettiş kadrolarında bulunanlar,

ı.2. Büyükşehir belediyelerine bağlı genel müdürlüklerin başmüfettiş ve müfettiş kadrolarında bulunanlar,

ı.3. Yükseköğretim kurumlarında 5018 sayılı Kanun hükümlerine göre iç denetçi kadrolarına atananlar,

ı.4. Mahalli idarelerde 5018 sayılı Kanun hükümlerine göre iç denetçi kadrolarına atananlar,

ı.5. Mahalli idarelere bağlı genel müdürlüklerde 5018 sayılı Kanun hükümlerine göre iç denetçi kadrolarına atananlar

Yukarıdaki tabloda görüleceği üzere aynı kategoride değerlendirilerek, aynı kadro derecesinde bulunanlar hakkında ek ödeme hakkında bir denklik söz konusudur, aynı denklik mantığının iç denetçiler açısından atamanın yapıldığı ilk andan itibaren geçerli olduğu değerlendirilmektedir.

Bu itibarla; Kanunlar, Yargı Kararları, Maliye Bakanlığı yazışmaları, İçişleri Bakanlığı yazışmaları Müstakil Genel Müdürlük olan ........ Genel Müdürlüğü İç Denetçilerine Özel Hizmet Tazminatları, Kararnamenin II Sayılı Cetvelin 3/a bendinden. Özel Hizmet Tazminatlarına ilave olarak Ek ödemelerin ilgili yasal mevzuata göre ödeme yapıldığından her iki ödemede de Kamu zararı söz konusu değildir.

4. ) İdaremiz, 2560 sayılı ........ Genel Müdürlüğü Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun ile kurulmuş olup, hizmetlerini yürütmek üzere iş ve işlemlerini bu kanun hükümlerine göre yürütmektedir. 2560 sayılı Kanunun 6. maddesinde, ........ Genel Kurulunun görev ve yetkileri sayılmıştır. Genel Kurul, bu maddede sayılan yetkilerinin yanı sıra ........' nin beş yıllık yatırım planını karara bağlamak, yıllık yatırım programlarını inceleyerek karara bağlamak, bütçeyi inceleyerek karara bağlamak, mayıs ayı toplantısında, yönetim kurulunun, bir önceki yıl çalışmalarına ilişkin faaliyet raporunu, bilançosunu ve denetçiler raporunu inceleyip karara bağlamak, yetkisine sahiptir. Aynı zamanda, 2560 sayılı Kanunun 16. maddesine göre bilanço ve faaliyet raporunun Genel Kurulca onaylanmasıyla, Yönetim Kurulu ve denetçiler ibra edilmiş olurlar.

Tazmin hükmüne konu edilen ödemeler ........ Genel Kurul Kararına uygun olduğu gibi, söz konusu ödemenin de kapsamında bulunduğu ........'nin 2012 yılı bilanço ve faaliyet raporunun 2013 Mayıs Genel Kurulunda onaylanmış olması sebebiyle, 2012 yılında yapılan işlemler yönünden Yönetim Kurulumuz ve denetçiler ibra edilmiştir.

........'nin Genel Kurulu tarafından alınan kararlara uygun olarak yürütülen ve sonuçta yine aynı organı tarafından ibra edilmek suretiyle karara bağlandığından ve karar hukuken geçerli olduğundan tazmin hükmü 2560 sayılı Kanunun 16. maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

5. ) Bütün bunlardan hariç olmak üzere, aksi düşünülecek olursa 23.07.2010 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe giren 6009 sayılı Kanunun geçici 8. Maddesinde; "Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek VEYA BAŞKA BİR TASARRUFTA BULUNARAK Belediye, Büyükşehir Belediyesi ve İl Özel İdaresinde çalışan kamu personeline HER NE AD ALTINDA OLURSA OLSUN ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri hakkında İdari veya Mali yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır" hükmüne yer verilmiştir.

Yine 6289 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 4688 sayılı Kanuna eklenen Geçici 14.maddenin 2.fıkrasında da keza aynı şekilde; "Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, 15/3/2012 tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek VEYA BAŞKA BİR TASARRUFTA BULUNARAK 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddesi kapsamındaki idarelerde çalışan kamu personeline HER NE AD ALTINDA OLURSA OLSUN ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali takibat ve yargılama yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır."

6289 sayılı Kanunun 33.maddesiyle 375 sayılı KHK'ye eklenen Ek Madde 15'te ise; "Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutan, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir." Hükümlerine yer verilmiştir.

........ Genel Müdürlüğünün 375 sayılı KHK'nin Ek 15.maddesi kapsamında olduğu aşikâr olmakla, 6289 sayılı Kanunla 4688 sayılı Kanuna eklenen Geçici 14.maddenin 2.fıkrasındaki "veya başka bir tasarrufta bulunarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddesi kapsamındaki idarelerde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri hakkında idari veya mali takibat ve yargılama yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır." amir hükmü gereğince, tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğini belirtmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9’uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara Kanunun 152’nci maddesine göre ödenecek zam ve tazminatlar, 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na ekli I ila V sayılı cetvellerde gösterilmiştir. II sayılı cetvelde de ödenecek özel hizmet tazminatı oranları yer almaktadır.

II sayılı cetvelin Denetim Hizmetleri başlıklı (B) bölümünün 3 ve 4’üncü sıralarında;

“3/a) Bakanlık, Denizcilik Müsteşarlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız genel müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç) Müfettişleri, Başkanlık, Müstakil Genel Müdürlük, Büyükşehir Belediyesi, Büyükşehir Belediyesi bulunan illerin İl Özel İdaresi ile Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri İç Denetçileri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişleri, Bakanlıklar merkez teşkilatına dahil kadrolarda görevli Kontrolörler, İçişleri Bakanlığı Dernekler Denetçisi, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlık Müfettişleri, Sigorta Müfettişleri, Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO-POL Tesisleri İşletme Başkanlığı Müfettişlerinden;

• 1-2 derecelerden aylık alanlar : 195

• Diğer derecelerden aylık alanlar : 185

b) Bunların Yardımcıları, Stajyer Kontrolörler : 125

4/a) Başbakanlık Uzmanları, Planlama Uzmanları, Hazine Uzmanları, Dış Ticaret Uzmanları, Türkiye İstatistik Kurumu Uzmanları, Devlet Personel Uzmanları, Devlet Bütçe Uzmanları, Sosyal Güvenlik Uzmanları, Çalışma Uzmanları, Yurt Dışı İşçi Hizmetleri Uzmanları, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları, Maliye Bakanlığı Vergi, Muhasebe ve Milli Emlak Denetmenleri, Büyükşehir Belediyeleri ile bunlara bağlı genel müdürlük Müfettişleri, İlköğretim Müfettişleri, Dış Ticarette Standardizasyon Denetmenleri, Sosyal Yardım Uzmanları ile (2) ve (3) üncü sırada sayılmayan İç Denetçilerden;

• 1-2 derecelerden aylık alanlar : 130

• Diğer derecelerden aylık alanlar : 125

b) Bunların Yardımcıları (meslekte üç yıldan daha az kıdemli İlköğretim Müfettişleri dahil) : 92”

Bakanlar Kurulu Kararına ekli III sayılı Diğer Tazminatlar Cetvelinin (E) Denetim Tazminatı bölümünde ise;

“II Sayılı Cetvelin (B) Denetim Hizmetleri Bölümünün;

a) 1, 2 ve 3’üncü sıralarında sayılanlardan;

-KİT personeli : 10

-Diğerleri : 30

b) 4, 5, 6 ve 7’nci sıralarında sayılanlar: 20”

Oranları üzerinden özel hizmet tazminatı ödeneceği hükme bağlanmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3. Maddesinin e fıkrasında;

“e- Mahalli idare: Yetkileri belirli bir coğrafi alan ve hizmetlerle sınırlı olarak kamusal faaliyet gösteren belediye, il özel idaresi ile bunlara bağlı veya bunların kurdukları veya üye oldukları birlik ve idareleri”,

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa dayanılarak çıkartılan “Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin a fıkrasında,

“a) Bağlı idare: Belediyelere bağlı, kanunla kurulan, ayrı bütçeli ve kamu tüzel kişiliğine haiz su ve kanalizasyon, otobüs, ulaştırma ve benzeri hizmetleri yürüten idareleri……” şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan hükümlerden anlaşıldığı üzere, ........ Genel Müdürlüğü kamu tüzel kişiliğine haiz müstakil bütçeye sahip olmakla birlikte bağımsız bir kurum olmayıp … Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı bir genel müdürlük olması sebebiyle, ........ Genel Müdürlüğünde görev yapan müfettişlere, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na ekli II sayılı cetvelin Denetim Hizmetleri başlıklı (B) bölümünün 4.sırasında düzenlenen “bağımsız genel müdürlük (mahalli idarelere bağlı genel müdürlükler hariç)” için belirlenen oranlar yerine 3. sırasında belirlenen “Büyükşehir Belediyeleri ile bunlara bağlı genel müdürlük Müfettişleri” oranları; III sayılı Diğer Tazminatlar Cetvelinin (E) Denetim Tazminatı bölümünde ise, (b) sırasında belirlenen % 20 oranı yerine, (a-Diğerleri) sırasındaki %30 oranı esas alınarak özel hizmet tazminatının ödenmesi mümkün değildir.

Dilekçede; … 1. İdare Mahkemesinin 1989/890 sayılı kararında "........ Genel Müdürlüğünün Belediyeden bağımsız bir tüzel kişiliği olduğundan, bu bağımsız tüzel kişiliğe bağlı olarak çalışan müfettişlerinde belediye müfettişi değil Bağımsız Genel Müdürlük müfettişi olarak kabulü gerekir." hükmü ile özel hizmet tazminatlarının bağımsız genel müdürlük müfettişleri gibi ödenmesine karar verildiği, Danıştay 5. Dairesinin de 1989/2621 Esas ve 1990/1033 sayılı karan ile … 1. İdare Mahkemesinin kararını onadığı,

5333/1 sayılı Sayıştay İçtihadı Birleştirme Genel Kurul Kararında su ve kanalizasyon idarelerinin müstakil genel müdürlük olduğuna karar verildiği ve bu yüzden müfettişlere verilen tazminat oranlarının hatalı olmadığı,

Sorgu konusu ödemenin, 6009 sayılı kanunun geçici 8.maddesi ile 4688 sayılı Kanuna eklenen geçici 14.maddesi gereği ve 6289 sayılı kanunun 30. maddesi ile 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa eklenen hüküm uyarınca sorgunun kaldırılması gerektiği, belirtilmektedir.

1. İdare Mahkemesi ve bu kararı onaylayan Danıştay kararı 30. 12. 1986 tarih ve 19327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 1987 mali yılına ilişkin çeşitli zam ve tazminatları düzenleyen 86/11337 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli cetvellerdeki düzenlemeler esas alınarak verilmiştir.

86/11337 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı cetvelde çeşitli görevler için ödenecek özel hizmet tazminat oranları belirlenmiştir. Cetvelin (B) Denetim Hizmetleri bölümünün 3. sırasında “Bakanlık, Diyanet İşleri Başkanlığı ve Bağımsız Genel Müdürlük Müfettişleri…” için %30; 5. sırasında “İlköğretim Müfettişleri, Belediye Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları…” için %20 oranında özel hizmet tazminatı belirlenmiştir.

Bahsedilen … 1. İdare Mahkemesi kararında ........ Genel Müdürlüğünün belediyeden bağımsız bir tüzel kişiliği olduğundan, müfettişlerinin belediye müfettişi değil bağımsız genel müdürlük müfettişi olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ına ekli II sayılı Cetvelin yukarda ifade edilen (B) Denetim Hizmetleri Bölümü incelendiğinde; 3. sırasında bağımsız genel müdürlükler sayılmış, ancak parantez içinde mahalli idarelere bağlı genel müdürlüklerin hariç olduğu belirtilmiş, 4. sırasında ise, Büyükşehir Belediyeleri ile bunlara bağlı genel müdürlük müfettişleri sayılmıştır. Dolayısıyla dilekçi tarafından ileri sürülen, ........ Genel Müdürlüğünün belediyeden bağımsız bir tüzel kişiliği olduğundan, müfettişlerinin belediye müfettişi değil bağımsız genel müdürlük müfettişi olarak değerlendirilmesi gerektiği yönündeki İdare Mahkemesi ve Danıştay kararının, 2006 yılında ödenecek özel hizmet tazminat oranlarını belirleyen 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı için uygulanabilmesi mümkün değildir.

2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli II sayılı cetvelde büyükşehir belediyelerine bağlı genel müdürlük müfettişlerinin % 130 oranında özel hizmet tazminatı alacağı açıkça düzenlenmiş olup, ........ Genel Müdürlüğünün bağımsız genel müdürlük olarak kabul edilip edilmemesinin bir önemi bulunmamaktadır.

6009 sayılı kanunun geçici 8. maddesi ile 4688 sayılı Kanuna eklenen geçici 14. maddesi memur temsilcileriyle akdedilen sözleşme veya tasarrufu kapsamakta olup, sorgu konusu husus bu kapsamda yapılan bir ödemeye dayanmamaktadır.

Bu itibarla; ........ Genel Müdürlüğü müfettişlerinin özel hizmet tazminatlarının 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na ekli II sayılı cetvelin Denetim Hizmetleri başlıklı (B) bölümünün 4 üncü sırasındaki oranlar yerine 3 üncü sırasındaki bağımsız genel müdürlük müfettişleri için belirlenen oranlar üzerinden ve denetim tazminatının da III sayılı Diğer Tazminatlar Cetvelinin (E) Denetim Tazminatı bölümünün (b) sırasında belirlenen % 20 oranı yerine, (a-Diğerleri) sırasındaki %30 oranı esas alınarak ödenmesinin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

5. Daire tarafından 155 sayılı ilamın 4 üncü maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oybirliği ile,

Karar verildiği 17.05.2016 tarih ve 41869 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.