Sayıştay 5. Dairesi 39196 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 5

• Dosya No: 39196

• Tutanak No: 41206

• Tutanak Tarihi: 15.12.2015

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Zabıta Müdürlüğüne Vekalet Görevi Hakkında.

132 sayılı ilamın 4 üncü maddesiyle; Zabıta Müdür Vekilliği görevini yürüten Zabıta Komiseri ……………’a Ocak 2012 ila Eylül 2012 arasında özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin fazla ödenmesi sonucunda toplam ……….. TL kamu zararında bulunulması gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu dilekçesinde:

Başkanlık Makamının 30.06.2011 tarihli yazısı ile ………'ne vekaleten ve 12.06.2013 tarihinde asaleten ataması gerçekleşmiş olup, ………..'a ikinci bir görev ve ikinci bir sorumluluk verilmiştir. Anayasamızın ilgili maddesinde Angaryanın yasak olduğu ve Devletin çalışanlarına yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve sosyal yardımlardan da yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır denilmektedir. Bu nedenle ………..'a verilmiş olan ikinci görev ve yüklenmiş olduğum sorumluluk neticesinde almış olduğu ücret bunun karşılığı olması Anayasanın gereğidir. Ayrıca Sayıştay Temyiz Kurulunun 08.05.2001 tarih ve 25174 sayılı ilamında tebliğde belirtilen şartlara haiz olanlara zam ve tazminatlarda miktarı fazla olanların ödeneceği belirtilmiş olup ayrıca asilin atama usulünün vekil içinde geçerli olacağından bahsedilmediğini,

Yukarıda izah edilen açıklamalar ve ilgili Temyiz Kurulu Kararı neticesinde verilen ………. TL tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılamasında:

“Dilekçede, Zabıta Müdür vekilliği görevi Zabıta Komiseri ……….. tarafından 12.06.2013 kadar vekaleten ikinci bir görev ve ikinci bir sorumluluk olarak yürütüldüğü, adı geçen kişiye ödenen özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin verilmiş olan ikinci görev ve sorumluluğun karşılığı olduğu, yapılan ödemenin Anayasaya uygun olduğu belirtilerek, kamu zararı ile ilgili belirlenen sorumluluğun kaldırılması talep edilmektedir. 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının Vekalet başlıklı 9 uncu maddesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere vekaleten yürütülen bu görevler için ne miktarda zam ve tazminat ödeneceği ile ödemelere hak kazanabilme şartları hükme bağlanmıştır. Ayrıca, bu Kararda belirlenen şartları taşımayanlara vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatların ödenmeyeceği ifade edilmiştir.

Zabıta Komiseri ………..'ın dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olma şartını taşımaması nedeniyle vekalet edilen kadronun özel hizmet tazminatının Bakanlar Kurulu Kararı gereğince ödenmesi mümkün değildir.

Ek ödemenin fazla ödenmesiyle ilgili olarak da, 161 sayılı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde yer alan ek ödemeye ilişkin açıklamaların 5 ve 6 ncı maddesinde, vekâleten görevlendirmelerde ek ödemenin nasıl yapılacağı ve ek ödeme oranlarının uygulanma şartları açıklanmış olup. adı geçen personelin dört yıllık yüksekokul mezunu olma şartını taşımaması nedeniyle ek ödemenin % 170 oranı üzerinden yapılması mümkün olmadığı düşünülmektedir.

Bu itibarla vekâlet edilen kadronun özel hizmet tazminatı ve ek ödeme oranı esas alınarak yapılan ödemeler ilgili mevzuata aykırı olduğundan, sorumluluğun kaldırılmasına ilişkin talebin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

657 sayılı Yasanın değişik 86. maddesinin ikinci fıkrasında, bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekaletin asıl olduğu belirtilmek suretiyle, bir göreve vekalet ettirilmeleri halinde memurlara vekalet aylığı ödenmemesi ilke olarak kabul edilmiştir.

Aynı maddenin altıncı fıkrasında, boş kadrolara ilişkin görevlerin gerek görüldüğünde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebileceği belirtilmek suretiyle de, yukarıda belirtilen ilke, bu kez boş kadrolar için yinelenmiştir. Bu kuralın istisnalarına anılan maddenin beşinci ve yedinci fıkralarında yer verilmiş olup ilgililer bu istisnaların kapsamında da bulunmamaktadır. Aynı Kanunun değişik 175. maddesinin 04.07.2001 tarih ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5. maddesiyle eklenen 2. fıkrasında, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

A) Özel hizmet tazminatının fazla ödenmesiyle ilgili olarak; 05.05.2006 Tarih ve 26159 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara ilişkin Kararın “Vekalet” başlığını taşıyan 9 uncu maddesinde:

657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca:

1. a) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere,

aa) Vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları kaydıyla vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde aradaki fark, 657 Sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın vekalet görevine başlanıldığı tarihten ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir ”

2. Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara, ……………………..vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez”

denilmek suretiyle; 657 Sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere vekaleten yürütülen bu görevler için ne miktarda zam ve tazminat ödeneceği ile bu ödemelere hak kazanabilme şartları hükme bağlanmıştır.

11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı resmi gazetede yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17.maddesinde ise; “Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

Aynı yönetmeliğin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 nci maddesi “ı” bendinde:

…

ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,

…

hükümleri uygulanır.” denilmiştir.

“Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” in görevde yükselmeye ilişkin esasları düzenleyen “Öğrenim Düzeyi” başlıklı 5 inci maddesinde de:

“Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterilir.

Devlet memurlarının;

a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, .....(7), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,

…

görmüş olmaları şarttır.” Denilmiştir.

Yapılan incelemede; Zabıta Müdür vekilliği görevini yürüten Zabıta Komiseri …………’ın %135 oranındaki Özel Hizmet Tazminatını alabilmesinin 4 yıllık Lisans öğrenimi görmesi koşuluna bağlı olduğu görülmüştür. Arapkir Lisesi mezunu olan 3 üncü Derece kadrolu ……….. “4 yıllık yüksek öğrenim görmüş olma” koşuluna haiz olmadığından Özel Hizmet Tazminatının Ocak, Şubat, Mart 2012 aylarında %135, Nisan 2012 ila Eylül 2012 aylarında %100 değil, %55 oranı üzerinden ödenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B) Ek ödemenin fazla ödenmesiyle ilgili olarak; 2.11.2011 tarihli ve 28103(Mükerrer) Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan Kamu Görevlilerinin Mali Haklarına İlişkin çeşitli düzenlemeler sağlayan 666 Sayılı K.H.K. ile 375 Sayılı K.H.K. nın uygulanmasına açıklık getiren 161 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde yer alan 375 Sayılı K.H.K. nın ek 9 uncu maddesi uyarınca yapılacak Ek ödemeye ilişkin açıklamaların:

5 inci maddesinde: Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemelerin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı,

6 ncı maddesinde ise:

“375 Sayılı K.H.K.’nın ek 9 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca ek ödeme yapılan personelden; Kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 Sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu Kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili Bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atamada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, ek 9 uncu maddenin beşinci fıkrası uyarınca vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenecektir.

Ancak, vekâlet nedeniyle bu ödemenin yapılabilmesi için vekâlet eden personelin 375 sayılı K.H.K. nın ek 9 uncu maddesinin beşinci fıkrasındaki şartları taşıması gerekmektedir” denildiğinden (a) fıkrasında da açıklandığı üzere lise mezunu olan ………..’ın vekalet ettiği görevin şartlarından biri olan “4 yıllık yüksek öğrenim görmüş olmak” koşuluna haiz olmaması nedeniyle 666 sayılı K.H.K.de ödenmesi öngörülen ek ödemenin %170 oranı yerine %100 oranı üzerinden ödenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; 5.Daire tarafından 132 sayılı ilamın 4 üncü maddesine ilişkin verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(…. Daire Başkanı ………. ile ……..’ün; “Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in Zabıta ve itfaiye personeli başlıklı 21. maddesinde; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmü yer almaktadır.

11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi gazetede yayımlanan “Belediye Zabıta Yönetmeliği” nin 17. maddesinin 1. bendinde; “Bu Yönetmeliğin 6 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” hükmü yer almış, 51. maddede de “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; “f) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,” hükümlerine bakılacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla özel yönetmelikle İtfaiye ve Zabıta Müdürleri için istisnai bir hüküm getirilmiş olduğundan, tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.”,

Üye ………’in; “Zorunlu hallerde fiilen çalışma karşılığı yürütülen görevler nedeni ile bazı maddi hak kayıpları konusundaki mağduriyetlerin önlenmesi açısından konu ile ilgili olarak bazı yargı (Danıştay) kararlarının incelenmesi sonucunda; benzer konumlarda çalışan personellerin atamaya yetkili amirleri tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 86. maddesi kapsamında, herhangi bir sebeple boşalan kadrolara, 04/02/1998 gün ve 23248 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 98/10548 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının atıfta bulunduğu, 99 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği hükümleri doğrultusunda asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunmadığı hallerde, idarelerce hizmetin aksatılmadan yürütülmesini teminen herhangi bir şekilde boşalmış veya boş olan bir göreve asilde aranan şartlara en yakın personel arasından yasal bir uygulama olarak, kadroların bütün sorumlulukları da yüklenerek yapılan tedviren görevlendirmelerde vekil olarak görevlendirilen personelin, görevini vekaleten yürütmek zorunda olduğu kadronun sorumluluklarını da üstlenerek görevini fiilen ifa etmesi halinde vekalet aylıklarına eş değer bir tazminat hakkının doğduğuna karar verildiği görülmüş olup konunun hukuki boyutları hakkında da kararlar alındığı tespit edilmiştir. Vekaleten yürütülen görevler fiilen yerine getirildiğinden yapılan ödemelerde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu itibarla, tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.” yönündeki ayrışık görüşlerine karşı ) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 15.12.2015 tarih ve 41206 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.