Sayıştay 5. Dairesi 38456 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2010

• Daire: 5

• Dosya No: 38456

• Tutanak No: 39891

• Tutanak Tarihi: 06.01.2015

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

76 sayılı İlam’ın tahsilat listesinde 14.933.057,72-TL olarak gösterilen tahsilatla ilgili konuda, Yargı Raporunun 8. maddesiyle, NTF İnş. Tic. Ltd. Şti yükleniminde bulunan “Dalaman-Akköprü Barajı ve HES İnşaatı” işinde tamamlanmış yollar için brükner hesabında,

A) Depoya konulan kaya malzemesine kazı bedeli olarak B-15.313 pozu birim fiyatının % 75’inin ödenmesi gerekirken, projeye aykırı şekilde yol dolgusuna konulmuş gibi değerlendirilerek B-15.313 pozu birim fiyatının ödenmesi,

B) Aynı malzemenin taşıma bedelinin B.07.D/4 poz No’lu formül yerine B.07.D/5 poz No’lu formüle göre hesaplanıp ödenmesi, gerekçeleriyle kamu zararına sebebiyet verildiği belirtilen tutarla ilgili olarak, Yargılama Tutanağında “27.12.2011 tarih ve 22992 sayılı muhasebe fişi ekindeki 03.11.2011 tarih ve 118 sayılı hak ediş iç sayfalarının yol işleri bölümünde, 2011 fiyatları ile toplam 14.933.057,72 TL (A bendi 9.066752,86 TL+ B bendi 5.866.304,84 TL olmak üzere KDV dahil) kesinti yapıldığı ve neticede hak edişin 260.430,46 TL Borç Bakiyesi verdiği anlaşılmıştır. Borç Bakiyesi tutar 26.12.2011 tarih ve 0120585 referans sayısı ile tahsil edilmiştir. Açıklanan nedenlerle, toplam 14.933.057,72 TL tahsilatın ilamda gösterilmesine karar verildi.” denilmiş ve söz konusu tahsilat 76 sayılı İlam’ın tahsilat tablosunda gösterilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, 2010 yılı hesaplarının Sayıştay tarafından 832 Sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca denetlendiğini ve “Tahsilatın ilamda gösterilmesi” kararının tahsilat nedeniyle ilişiksizleştirilen bir tazmin hükmü olduğunu; tahsilata ilişkin olarak, yüklenici tarafından DSİ aleyhine adli yargıda açılacak bir alacak davasının kabulünün 832 Sayılı Kanunun 45. maddesindeki sorumluluklarını ortadan kaldırmayacağını;

8/A nolu sorguda, BİGŞ’nin 11. maddesi ile, “Sözleşme ve Eklerine Uymayan İşler” başlıklı 21. maddesinde genel olarak ifade edilen “proje” sözcüğünün tazmin gerekçesinde tatbikat projesi olarak özelleştirildiğini; oysa, sorguda ele alındığı biçimiyle, fazla ödemeye konu edilen kazı ve dolgu imalatlarıyla, kazıdan çıkan elverişli malzemenin değerlendirilmesi bağlamında yapılan dolgunun üniform genişletilmesi ve şevlerin yatıklaştırılması imalatlarının ve bu imalat detaylarının gösterildiği bir tatbikat projesinin bulunmadığını; işin başında yol isimlerinin, yol tip en kesitlerinin, kırmızı kot, yol uzunluğu, yol platform genişliklerinin gösterildiği plan profillerin bulunduğunu; bu plan profillerin yapılacak yolları genel hatlarıyla tanımlamakta olup, hiçbir biçimde tatbikat projesi olarak nitelendirilemeyeceğini; söz konusu imalatların iş esnasında kontrol mühendisinin talimatlarıyla yapılan, iş sürecine yayılan imalatlar olduğunu ve bu imalatların tatbikat projelerinde gösterilmesinin mümkün olmadığını; dolayısıyla fazla ödemeye konu edilen imalatlarla ilgili olarak tatbikat projelerinin olmadığını; sadece, idarece onaylanan plan profillerin mevcut olduğunu;

Yollar Teknik Şartnamesinde, kazıdan çıkan elverişli malzemenin kontrol mühendisinin direktifleri dahilinde yolların üniform genişletilmesinde ve şevlerin yatıklaştırılması imalatlarının yapımında kullanılacağının, kazıdan çıkan malzemenin 4. maddedeki imalatların teşkilinde kullanılmaya uygun olup olmadığına iş esnasında kontrol mühendisince karar verildiğinin, kazıdan çıkan elverişi malzemenin iktisadi ve uygun bulundukları yerlerde kontrol mühendisinin direktifi dahilinde kullanılacağının, kontrol mühendisinin yazılı izni olmadan kazıdan çıkan malzemenin depoya atılamayacağının, depoya atılacağı zaman zararlı cinsten olmayan malzemenin kontrol mühendisince iktisadi ve uygun bulunan imalatların bu bağlamda dolgunun üniform genişletilmesinde, şevlerin yatıklaştırılması imalatlarının teşkilinde kullanılacağının, depoya atılacak kazı malzemenin atılacağı pasa sahasının kontrol mühendisince gösterilen yerler olacağının, hükme bağlandığını; kontrol mühendisinin bütün bu yetkileri idare adına kullandığını; dolayısıyla sorguda konu edilen imalatlara ilişkin olarak yukarıdaki şartname hükümlerine uygun şekilde kontrol mühendisince verilen direktifler ve yazılı talimatların idarenin direktifleri ve yazılı talimatları olduğunu;

Yollar Teknik Şartnamesinin, Kazı başlıklı 5. bölümündeki hükümler uyarınca yol inşaatları bağlamında yapılan kazı ve dolgu imalatlarının Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliğinin 10.18.2 maddesi uyarınca röleve defterine, yeşil deftere kaydedilmiş, kazıdan çıkan elverişli malzemenin Yollar Teknik Şartnamesinin 4. maddesinde tanımlanan ve ekonomik ve uygun bulunan imalatların teşkilinde dolguların üniform genişletmeleri ve şevlerin yatıklaştırılması imalatlarının teşkilinde kontrol mühendisinin yükleniciye verdiği direktifler doğrultusunda kullandırılmış, iş sürecine yayılan mezkur imalatların hukuken, yapılan işin tutanağı niteliğindeki arazi talimatlarına geçirilmiş, depoya atılması gereken kazı malzemesinin depo yerinin kontrol mühendisince tespit edilerek arazi talimatı eki krokilerde gösterilmiş, arazi talimatları esas alınarak, yolların bitmiş halini gösteren iş sonu projelerinin yüklenici tarafından düzenmiş ve idarece onanmış, kesin hesabın as built projeler ve brükner esas alınarak düzenlenmiş olduğunu; konu edilen imalatların, sözleşme, sözleşme eki şartnamelere, projesine (as built) uygun olarak yapıldığını ve bedellerinin de sözleşme eki birim fiyat cetvellerinde tanımlanan kendi özel pozlarından ödendiğini;

Fazla ödeme iddiasına konu edilen dolgunun üniform genişletilmesi ve Şevlerin yatıklaştırılması imalatları, tatbikat projesinin konusu olmadığından ve mezkur imalatların bitmiş hali iş sonunda projelendirilebildiğini ve idarece onanan iş sonu projelerinde gösterilmiş olduğunu; yol platformu dışındaki dolgunun üniform genişletilmesinin mücbir sebeplere dayalı olarak, tatbikat projesinde yapılacak değişikliklerle değil, yollar Teknik Şartnamesinin 5. bölümünün 4. maddesindeki hükümler uyarınca iş esnasında, kazıdan çıkan elverişli malzemenin değerlendirilmesi bağlamında, kontrol mühendisince yapılacak uygunluk ve ekonomiklik mukayeseleriyle ve onun yazılı direktifleriyle yapılabildiğini ve yapıldığını;

Yollar Teknik Şartnamesi hükümlerine uygun olarak yapılıp, bitmiş hali iş sonu projeleriyle belgelendirilen mezkur imalatların ara hak ediş ödemelerine esas alınan pozdan hareketle, dolgunun üniform genişletilmesi ve şevlerin yatıklaştırılması imalatlarının teşkilinde kullanılan kazı malzemesinin depoya atılan malzeme olarak yorumlanması suretiyle, kesin hak ediş aşamasında da bedelinin ara hak edişler için öngörülen pozdan ödenmesi gerektiği iddiasının, sözleşme ve eklerine aykırı olduğunu ve mezkur imalatların dolgusunda kullanılan kazı malzemesinin depoya atılmadığını sabit olduğundan, kesin hakediş aşamasında bedellerinin B-15.313 özel pozundan ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığını;

İşin tekniğine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapıldığı, eş bir anlatımla Yollar Teknik Şartnamesine uygun olarak yapıldığı ekteki Mahkeme kararıyla ve teknik bilirkişi raporuyla sabit olduğunu, Sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 40. maddesi uyarınca kesin hak edişe yoruma dayalı imalat miktarlarının değil, kesin metrajların ve kesin metrajlar esas alınarak yapılacak hesaplamaların geçirilmesi gerektiğini ve yasaya uygun olarak kesin hak edişin kesin metrajlar üzerinden hesaplanıp ödendiğini, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 21. maddesi uyarınca, fen ve sanat kurallarına uygun olması koşuluyla sözleşme ve eklerinden farklı bir iş yapılmış olsaydı bile hakedişlere yoruma dayalı boyutların değil, başka bir anlatımla sadece yol platform genişliklerinin değil, proje, şartname ve yazılı talimatlarla bildirilen boyutların esas alınması gerektiğini;

Sorguda depo malzemesi olarak yorumlanan ancak fiilen, dolgunun üniform genişletilmesinde ve şevlerin yatıklaştırılmasında kullanılan kazı malzemesinin, taşıma bedelinin depoya atılan kazı malzemesi için öngörülen B-07.D/4 değil, dolguda kullanılan kazı malzemesinin özel pozu olan B-07.D/5’den ödenmesinin Sözleşme ve eklerine, taşıma tutanaklarına uygun olduğunu; mezkur imalatların kendi özel hükümleri olan Yollar Teknik Şartnamesi hükümleri esas alınarak gerekçelendirilmesi gerekirken, fazla ödeme gerekçesinin incelenmesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, Yollar Teknik Şartnamesinin hiçbir hükmüne ilamda yer verilmeyerek hukuka aykırı hüküm kurulmuş olduğunu; sorguda şartnamelere ve yazılı talimatlara yapılan atıflar atlanarak, yalnızca kamu zararı iddiasını destekleyeceği düşünülen “Proje” ifadesine yer verildiğini ve proje ifadesinin mevzuata aykırı olarak Tatbikat Projesi olarak yorumlanmak suretiyle hüküm kurulduğunu; dolgunun üniform genişletilmesi ve şevlerin yatıklaştırılması imalatlarının Yollar Teknik Şartnamesi hükümlerine, sözleşme ve eklerine, projesine, birim fiyat tariflerine ve DSİ genelgelerine uygun olarak yapıldığını ve mevzuatına uygun olarak yapılan imalatlarının taşıma bedellerinin özel pozu olan B-07.D/5’den ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığını belirterek 76 sayılı İlam’ın 14.933.057,72-TL ile ilgili olarak “fazla ve kanunsuz ödenmiş ise de, hizalarında tarih ve numarası yazılı belgelerle ahizlerinin rıza ve muvafakatiyle tahsil edildiğinden ilgililer hakkında başkaca hüküm verilmesine mahal kalmadığına” hükmünün kaldırılarak beraatine karar verilmesini talep etmektedir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “Sayıştay Dairelerinde ittihaz olunan kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar 832 sayılı Kanun'un 68/c fıkrasının atıfta bulunduğu 63. maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan ilgilinin, söz konusu maddeye ilişkin talebi üzerine Başsavcılığımızca yapılacak işlem bulunmamaktadır.” denilmiştir.

A) Sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin “Projelerin Uygulanması” başlıklı 11 inci maddesinde, “Sözleşme konusu bütün yapım işleri, İdare tarafından müteahhide verilecek veya müteahhit tarafından hazırlanıp İdarece onaylanacak projelere ve detaylarına uygun olarak yapılacaktır.

İşlerin, onaylı uygulama projesi hazırlanmamış kısımlarına İdarenin izni olmadan başlanamaz. Aksine bir davranışın sorumluluğu müteahhide ait olur.

Projelerin zemine uygulanması ve bu hususta meydana gelen hataların sorumluluğu ve hataların neden olduğu zararlar ve giderler müteahhide aittir. Ayrıca hatalı olarak yapılan uygulama sonucu meydana getirilen hatalı işin bedeli de müteahhide ödenmez.

İdare, işlerle ilgili proje vb. teknik belgelerde gerekli göreceği her türlü değişikliği yapmaya yetkilidir. Müteahhit, işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır.

Projede değişiklikleri, ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse, bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderler İdarece müteahhide ödenir.

Götürü işlere ilişkin projelerde yapılan değişiklikler sonucunda, her iki taraf için meydana gelecek bedel farkları göz önüne alınır.

Proje değişiklikleri iş süresini etkileyecek nitelikte ise müteahhidin bu husustaki süre isteği de İdare tarafından ayrıca dikkate alınır.

İdarenin veya kontrol teşkilatının yazılı bir tebliği olmaksızın Müteahhit, projelerde herhangi bir değişiklik yaptığı takdirde sorumluluk kendisine ait olup bu gibi değişiklikler nedeniyle bir hak iddiasında bulunamaz.

İşlerin devamı sırasında Müteahhit, proje uygulaması konusunda kendisine yapılan tebligatın sözleşme hükümlerine aykırı olduğu veya tebligat konusunun teknik ve sanat kurallarına uygun olmadığı kanısına varırsa, bu husustaki karşı görüşlerini (13). madde hükümlerine göre İdareye bildirmek zorundadır.

Aksi halde aynı maddenin diğer hükümlerine göre işlem yapılır.

Kontrol ve müşavirlik hizmetleri işlerinde, İdarece hizmet müteahhitlerine verilen projelerin uygulama sorumluluğu, sözleşmeler veya eklerinde başka hükümler yoksa, bu projelere göre iş yapan yapım müteahhitlerine aittir. “ denilmektedir.

“Sözleşme ve Eklerine Uymayan İşler” başlıklı 21 inci maddesinde ise;

“Müteahhit projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Boyutları, kullanma şekli ve durumu proje ve şartnamelere uymayan, kötü ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri Müteahhit, kontrol teşkilatının talimatı ile, belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya bozup yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu müteahhide aittir.

Bununla birlikte Müteahhit tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, teknik ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları İdarece tespit edilirse bu işler yeni şekilleri ile de kabul edilebilir.

Ancak bu takdirde Müteahhit, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla el emeği harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve Şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar geçirilir. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, el emeğinin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli ona göre ödenir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıya alınan hükümlerden de anlaşılacağı üzere, müteahhit işi projesine uygun olarak yapmakla yükümlüdür. İdarenin izini olmadan müteahhit projede belirtilenin dışında bir iş yaparsa bunun karşılığında fazla bir bedel talep edemez, bu durumda ancak projedeki boyutlara göre hesaplanmış miktar üzerinden ödeme yapılması mümkündür.

Sözleşme eki Birim Fiyat Cetveli(Tarifleri ve Şartları)’nde B-15.313 No’lu “Barajlarda Kaya Kazılması ve Yolda Dolguya Konulması” pozunun tarifinde; “Poz. No. B-15.310, B-15.311, B-15.312 deki şartlar dahilinde kazı yerinde, ariyet veya ocakta her cins (yumuşak kaya hariç) kaya kazılması, her derinlik ve yükseklikte, her nevi yol Teknik Şartname ve projesinde gösterilen şartlar dahilinde tabakalar halinde yolda serilmesi, kazı ve dolgu şevlerinin projesine uygun olarak tesviye ve tanzim edilmesi için yapılan her türlü işçilik, malzeme ve masraflarla müteahhit karı ve genel masraflar karşılığı ve 25 metre mesafeye nakliye bedeli dahil (kazı yerinde ölçülen) kayanın beher metreküp fiyatı.” denilmektedir.

Yine Birim Fiyat Cetveli(Tarifleri ve Şartları)’nin, kazılarla ilgili (D) forması bölümünün “Pozlarla İlgili Notlar” kısmının 17. maddesinde; yol işlerinde depoya konulan kaya kazılarının B-15.313 fiyatının % 75 ile ödeneceği belirtilmektedir.

Rapor konusu işte, yolların brükner ve kesin metrajları çıkarılmadan önce; yolda yapılan kaya kazısı bedeli, kayanın yol dolgusuna konulması ve/veya depoya götürülmesi halleri dikkate alınarak ve projede belirtilen yol genişliklerine uyularak ödeme yapılmıştır. Yani yolun projede gösterilen platform genişliği içindeki dolgu işlemleri için B-15.313 No’lu “Barajlarda Kaya Kazılması ve Yolda Dolguya Konulması” pozundan ödeme yapılmış, yolun projedeki platform genişliği dışında kalan ve depoya götürülen kazı malzemesi için ise B-15.313/A (B-15.313 pozu birim fiyatının % 75’i) pozundan ödeme yapılmıştır.

Brükner hesabı çıkarılırken sözleşme hükümlerine aykırı şekilde olmak üzere; projede değişiklik olmamasına rağmen bazı yollarda yol platformu artırıldığı gerekçesi ile daha önce depoya taşındığı sabit olan kaya malzemesi için, bu kez dolgu yapılmış gibi kazı bedeli B-15.313 No’lu “Barajlarda Kaya Kazılması ve Yolda Dolguya Konulması” pozundan; bu kazıların taşınması ise B.07.D/5 pozundan ödenmiştir.

B-15.313 No’lu pozdan bir ödeme yapılabilmesi için teknik şartname ve projesinde gösterilen şartlar dahilinde imalat yapılması gerekmektedir. Projede belirlenen yol platform genişliği içinde kalan dolgu işlemleri için B-15.313 No’lu pozdan ödeme yapılması gerekmekte olup; projede gösterilen yol platform genişliğinin dışında kalan kısım, B-15.313 No’lu pozun ödenmesi açısından depo durumundadır. Dolayısıyla, depoya gittiği sabit olan malzeme için B-15.313 No’lu pozundan kazı bedeli ödenmesi, birim fiyat tariflerine ve sözleşmeye aykırıdır. Netice itibarıyla, yol projesinde mücbir gerekçelere dayalı olarak yol platform genişliği değiştirilmediği sürece, ödemenin projedeki boyutlar üzerinden yapılması gerekmektedir. Projede belirtilen yol genişliği için gereken kazı ve dolgu imalatlarının bedellerinin B-15.313 No’lu pozdan; genişletildiği iddia edilen kısımdaki kaya kazısı imalatları bedellerinin ise ara hak edişlerde olduğu gibi B-15.313/A No’lu (B-15.313 pozu birim fiyatının % 75’i) pozdan ödenmesi gerekmektedir.

Kontrol mühendisi tarafından düzenlenip imzalandığı anlaşılan “arazi talimatı” isimli belgede, “...kazıdan artan malzeme, yollara ait teknik şartname, 5. kısım, kazı işleri bölümünde belirtildiği üzere aşağıda gösterilen km’ler arasındaki yol imlalarının genişletilmesi ve şevlerin yatıklaştırılmasında kullanılacak, geri kalan malzeme ekli krokide gösterilen depoya taşınacaktır.” denilmiş ve yol platformu projeye aykırı olarak genişletilerek depoya konulan kazı malzemesi ve bunun nakliyesi, yol dolgusuna konulmuş gibi değerlendirilmiştir.

Yollara Ait Teknik Şartnamenin 5. kısım kazı işleri bölümünde kazının, kazı şevlerinin fen kuralların uygun yapılması hususu düzenlenmiş olup, projede gösterilen yol platform genişliğinin artırılmasına yönelik olarak kontrol mühendisine yetki verilmemiştir. Bu durumda, söz konusu arazi talimatıyla, projede belirtilen yol platformuna, yolun kenarına depo edilmiş kazı malzemesinin dahil edilerek yol dolgusu gibi değerlendirmek mümkün değildir.

B) Yolda kazılan kaya malzemesinin depoya taşınan kısmı için, bir başka değişle kazı bedeli B-l5.313/A No’lu pozdan ödenen kazı miktarının taşıma bedelinin B-07.D/4 poz No’lu formüle göre hesaplanması gerekmektedir.

Baraj inşaatı kazı taşımalarındaki bedel hesabı, genel olarak kazı malzemesinin cinsine dayalı şekilde kabul edilmiş olup, yol kazılarında ise bu durumun istisna hali düzenlenmiştir. Yol kazılarındaki taşıma bedeli hesabında, yolda kazılan kayanın kullanıldığı yer esas alınmıştır. Bu yer, yol dolgusu ise bunun hem kazı hem de taşıma fiyatı ayrı düzenlenmiştir. Şayet kaya kazısı yol dolgusunda kullanılmayıp depoya taşınmış ise, bunun kazı ve taşıma fiyatı Sözleşme ekinde farklı düzenlenmiştir. Şöyle ki; kazılan kaya malzemesi yol dolgusuna konulduğunda taşıma bedeli B-07.D/5 formülü üzerinden hesaplanmakta olup, aynı kaya malzemesi dolgu fazlası olarak depoya taşınıyor ise, bu kez taşıma bedeli B-07.D/4 formülüne göre hesaplanmaktadır.

Sözleşme eki Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı Birim Fiyat Tariflerinin “Taşımalar” Bölümü “B-07.D/5 karayolu ile taşımalar” kısmının 2. maddesinde; “Kaya kazılması yolda dolguya konulması işinde yol dolgusuna konulması şartı ile” kaya malzemesinin taşınmasına ilişkin taşıma pozunun B-07.D/5 olarak uygulanması öngörülmüştür.

Yine “Taşımalar” bölümünün “Nakliyelere Ait Genel Notlar“ kısmının 25. maddesinin (c) bendindeki; “Herhangi bir malzeme tarif veya isim olarak B-07.D/3, B-07.D/4, B-07.D/5 pozlarından her hangi birinde zikredilmemişse ve nakliyesinin de ödenmesi icap ediyorsa bunun metreküpüne sadece B- 07.D/4 pozu uygulanır.” hükmü uyarınca; yolda kazılan kaya, yol dolgusuna konulmayıp depoya taşındığında taşıma formülünün B-07.D/4 olarak uygulanması gerekmektedir.

Sözleşme ekinde yer alan söz konusu düzenlemeler değiştirilmediği sürece bu düzenlemelerin tatbik edilmesi, yasal zorunluluktur. Sadece yol kazıları için münhasıran yapılan bu düzenlemelerde, yolda kazılan malzemenin kaya olduğu vurgulanmak suretiyle hem kazı fiyatı ve hem de taşıma fiyatı, taşınan kaya malzemesinin cinsi yerine, malzemenin kullanıldığı yer esas alınmak suretiyle fiyatlandırılmıştır.

Yolda kazılan kaya malzemesinin depoya taşınması halinde taşıma bedelinin B-07.D/4 poz No’lu formül üzerinden hesaplanması gerektiği, Sayıştay Genel Kurulunun 2006/2 Esas, 5168/2 Karar No’lu Sayıştay Genel Kurulu İçtihadı Birleştirme Kararı ile kesin hükme bağlanmıştır. Sözleşme eki hükümleri ve Sayıştay Genel Kurulu İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, yolda kazılan kayanın yol dolgusunda kullanılmayıp, depoya taşındığı sabit olan kısmı için B-07.D/4 pozu yerine B-07.D/5 pozuna göre taşıma fiyatı ödenmesi sözleşme ve eki tariflere aykırıdır.

Dilekçede, yolda kaya kazısı ve dolgusunda, kontrol mühendisinin takdiri esas alınarak kazı-dolgu miktarı belirlendiği ve bedelinin buna göre ödendiği ifade edilmektedir. Baraj inşaatı ve yolların yapımında sözleşme, sözleşme eki yol yapım projeleri ve teknik şartnamede yazılı kurallar geçerli olup, bu kurallar esas alınmalıdır. DSİ Genel Müdürlüğünce onaylanan tatbikat projeleri ve teknik şartname hükümlerinde öngörülen şartlarda baraj gövdesi, dipsavak, dolsavak, HES yapıları yapıldığı gibi baraj yolları da aynı kurallar içinde inşa edilmekte ve bedeli de projesine göre ödenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, İşin tekniğine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapıldığının teknik bilirkişi raporuyla sabit olduğu belirtilmiş olmakla birlikte, ilgili Bilirkişi Raporunda aynen “…yerinde yaptığımız incelemeler sonucunda dolgu genişletme ve şev yatıklaştırma işlerinin tekniğine uygun olarak yapıldığını tespit ettik….” ifadesi yer almaktadır. Bilirkişi Raporunda ifade edilen ve yukarıya alınan teknik husus sorgu ve rapor konusu dışındadır. Sorguda ve Raporda dolgunun, dolgu genişletmenin, şev yatıklaştırma işleminin tekniğe aykırı olduğu ileri sürülmemiştir. Sorgu konusu, yol genişliğinin yani, ödemesi yapılan yol dolgusu platform genişliğinin, tatbikat projesine aykırı olduğuna ilişkin olup, projeye aykırı şekilde yol genişletmenin gerekçesi ve DSİ Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmış revize proje istenmiştir.

Dilekçede, tatbikat projesine aykırı şekilde yol genişliğini artırma yetkisinin kontrol mühendisinde olduğunu ifade edilmekte ve 2011 yılında yürürlüğe konulan 2011/3 seri nolu Genelgeye atıf yapılarak “iş sonu projeleri ve kesin hesapları Genel Müdürlük adına Bölge Müdürlüklerince tasdik edilecektir.” hükmünü, gerekçe olarak göstermektedir. Dilekçe ekindeki arazi talimatlarında, tatbikat projesine aykırı şekilde yolun genişletildiği görülmekte olup, bu işlem DSİ Genel Müdürlüğü tarafından onaylanan projeye aykırıdır. Yine o tarihte geçerli mevzuat gereği, yol platformları ancak DSİ Genel Müdürlüğünce onanmış revize proje ile genişletilebilir. Ancak, böyle bir revize proje bulunmamaktadır. Bununla birlikte, 2011/3 seri nolu Genelge, 2011 yılı ve sonrası için geçerli bir Genelge olup, yolların yapıldığı tarihteki tatbikat projesiyle ilgisi yoktur.

Yukarıya alınan hükümlerden de anlaşılacağı üzere, müteahhit yol inşaatı sırasında, idarenin tasdik ettiği projeye uygun olarak kazı ve dolgu imalatı yapmakla yükümlüdür. İdarenin izni olmadan müteahhit projede belirtilenin ölçülerin dışına çıkamaz. Projeye aykırı şekilde yol platformunu genişletemez, kazıyı ve dolgu miktarını artıramaz. Depoya giden malzemeyi kontrol mühendisinin takdiri ve talimatıyla dolgu olarak değerlendiremez. Projeye aykırı şekilde kazı veya dolgu miktarını artırırsa, bunun karşılığında fazla bir bedel talep edemez, bu durumda ancak projedeki boyutlara göre hesaplanmış miktar üzerinden ödeme yapılması mümkündür.

Sözleşme eki Birim Fiyat Cetveli(Tarifleri ve Şartları)’nde yer alan B-15.313 No’lu “Barajlarda Kaya Kazılması ve Yolda Dolguya Konulması” pozundan bir ödeme yapılabilmesi için teknik şartname ve projesinde gösterilen şartlar dahilinde imalat yapılması gerekmektedir. Projede belirlenen yol genişliği içinde kalan dolgu işlemleri için B-15.313 No’lu pozdan ödeme yapılması gerekir. Projede gösterilen yol platform genişliğinin dışında kalan dolgu kısmı ise depo durumunda olup; depoya gittiği sabit olan kaya için, B-15.313 No’lu pozun % 75 bedelinin ödenmesi gerekir. Aksi takdirde, yukarıya bahsedilen hükümlerin sözleşmeye konulmasının ve projede yol genişliklerinin gösterilmesinin hiçbir anlamı kalmaz.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek DSİ Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığı 2010 yılı Hesabı Yargı Raporunun 8. maddesi ile ilgili olarak 76 sayılı İlam’ın tahsilat tablosunda gösterilen 14.933.057,72-TL için “fazla ve kanunsuz ödenmiş ise de, hizalarında tarih ve numarası yazılı belgelerle ahizlerinin rıza ve muvafakatiyle tahsil edildiğinden ilgililer hakkında başkaca hüküm verilmesine mahal kalmadığına” hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 06.01.2015 tarih ve 39891 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.