Sayıştay 5. Dairesi 37114 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 5

• Dosya No: 37114

• Tutanak No: 38796

• Tutanak Tarihi: 08.04.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

976 sayılı ilamın 4. maddesi ile işçi statüsünde bulunan zabıta personeline 4857 ve 2822 Sayılı Kanunlar ve toplu iş sözleşmesine aykırı olarak encümen kararıyla fazla çalışma ücreti ödenmesi nedeniyle 16.016,38 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; Beldenin turizm beldesi olması sebebiyle Mayıs-Kasım arası yaz döneminde belde nüfusunun 4-5 katına ulaştığını, aynı zamanda bölgede hayatın gece geç saatlere kadar devam ettiğini, belediyede memur zabıta elemanı olmadığı için belde güvenliği işçi zabıtalar marifetiyle yürütüldüğünü, Çalışma saatlerinin yaz döneminde saat 8:00’den 24:00’e kadar uzaması nedeniyle işçilerin 2 vardiya halinde çalıştırılması gerektiğini, Bu personelden verim alınabilmesi için de böyle bir uygulamaya gidildiğini,

İşçilere yapılacak ücret ve diğer ödemeler belediye encümenince belirlendiğini, bu usulün belediyenin kuruluşundan beri uygulanagelmiş bir usul olduğunu, belediye ve işçilerin işçi ücretlerinin belirlenmesi ile ilgili bu kararlara itirazları da olmadığından encümen kararının bir nevi iş sözleşmesi niteliğini taşıdığını,

İşçiler sendikalı değillerse 4857 sayılı Kanuna göre, ödemelerin belirlenmesinde esas olanın işçi ile işveren arasında yapılacak iş sözleşmesi olduğunu, burada da temel ilkenin tarafların karşılıklı olarak anlaşmaları olduğunu, dolayısıyla, işçilere encümen kararı ile ödenen söz konusu fazla mesainin İş Kanunu kapsamı dışında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını,

Encümenin fazla mesai ile ilgili görüşmesinde, ödenecek fazla mesai ücretlerinin net olarak ödenmesi kararlaştırıldığını, ancak, Encümen kararının yazımında sehven net ibaresi yazılmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında; “Sorumlu, ilamın 4 üncü maddesiyle, bazı personele encümen kararı ile mükerrer fazla çalışma ücreti ödenmesi nedeniyle verilen tazmin hükmünün, encümen kararının bir nevi iş sözleşmesi olduğunu ve söz konusu personelin işlerinin yoğun olduğunu ileri sürerek kaldırılmasını talep etmiştir. Talebin yasal dayanaktan yoksun olduğu anlaşıldığından reddedilmesi uygun mütalaa olunmaktadır.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; 20.10.2009 tarih ve 57 sayılı encümen kararıyla zabıta personeline mesai ücreti verilmesinin kararlaştırıldığı; gelir ve damga vergileri kesilmeden ilgililere net olarak belirlenen tutarların ödendiği görülmüştür.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun “Ücretin tarifi” başlıklı 61. maddesinde;

Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.

Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır.

1. 23 üncü maddenin 11 numaralı bendine göre istisna dışında kalan emeklilik, maluliyet, dul ve yetim aylıkları;

2. Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler;

(…)” denilmektedir.

Aynı Kanunun 103. maddesinde hangi oranlarda verginin tevkif edilmesi gerektiği, 94. maddesinde ise sorumluların bu tevkifatları yapma mükellefiyetleri düzenlenmiştir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunun “Konu” başlıklı 1. maddesinde;

“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.

Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.

(…)”

Aynı Kanunun “Mükellef” başlıklı 3. maddesinde;

“Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir.

Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.

(…)” denilmektedir.

20.10.2009 tarih ve 57 sayılı Encümen kararı uyarınca ilgililere mesai ücreti ödenmesi mümkün olmakla birlikte, söz konusu ücretlerden 193 ve 488 sayılı Kanunların yukarıda anılan maddeleri gereğince gelir ve damga vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla, 976 sayılı ilamın 4. maddesi ile verilen 16.016,38 TL tutarındaki tazmin hükmünden mevzuata uygun olarak ödenen 12.600,00 TL’nin düşülerek, geriye kalan ve mevzuata aykırı olarak ödenen 3.416,38 TL’nin ilamda gösterilen sorumluların uhdesinde kalmak üzere, hükmün 3.416,38 TL olarak DÜZELTİLEREK TASDİKİNE,

Karar verildiği 08.04.2014 tarih ve 38796 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.