Sayıştay 5. Dairesi 36723 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 5

• Dosya No: 36723

• Tutanak No: 40060

• Tutanak Tarihi: 24.02.2015

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçi Ziya AYDEMİR ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

517 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile, şube müdürlüklerine vekalet eden mühendislere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesi uyarınca %82 oranında ek ödeme yapılması gerekirken % 100 oranında ek ödeme yapılması nedeniyle 4.724,41-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Orman Bölge Müdürlüğümüzce hazırlanan Ek Hizmet Ödemeleri cetvellerine göre vekaleten görev yürüten şube müdürlerine yapılacak ek ödemenin %100 üzerinden yapılması gerektiğinin belirtildiğini ve işlemin Bölge Müdürlüğünün emrini yerine getirmekten ibaret olduğunu;

Çanakkale Orman Bölge Müdürlüğünün emrini İşletme Müdürü ve ita amiri olarak işlem yapmak suretiyle yerine getirmiş bulunması sonucunda bir fazla ödeme olduysa bundan sorumlu tutulmasının hukuka aykırılığı olduğunu; zira gerek 657 Sayılı Devlet Memurlar Kanunu, gerek 818 Sayılı Borçlar Kanunu ve gerekse 16 Sayılı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği hükümleri bu neviden durumları sebepsiz zenginleşme olarak nitelendirdiğini; adi hesap hatası söz konusu ise bunların tazmininin sebepsiz zenginleşen kimselerden yapılması yönünde karar çıkması gerekirken bu hususta sorumluluğu bulunmamasına rağmen tarafına tazminat hesabı çıkarılmasına itiraz ettiğini; 16 Sıra Sayılı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği Hükümlerine göre bu neviden yanlış hesaplamalar yapıldı ise ilgilisinden tahsilinin gerekeceği açıkça belirlendiğini; bu yanlışlık anlaşılır anlaşılmaz İşletme Müdürlüğü olarak fazla ödeme yapılan vekil şube müdürlerine derhal fazla ödenen miktarı iade yazısı gönderildiğini; ancak ilgililer ödenen fazla kısma ilişkin İşletme Müdürlüğü yazılarına icabet etmediklerinden haklarında yasal süreç başlatıldığını ve aleyhlerinde fazla ödenen miktarların tazmini için davalar açıldığını; ancak Sayıştay 5. Dairesinin 20/10/2011 tarih ve 517 sayılı kararı ile bu hususların hiçbirisini gözetmeden hüküm kurduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında, Daire kararının onanması yönünde görüş bildirilmiştir.

16.08.2008 tarih ve 26969 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 15.08.2008 tarihinde yürürlüğe giren 2008/14012 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli “375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 3 üncü Maddesi Uyarınca Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Karar”da, kadroları teknik hizmetler sınıfında yer alan personelden başmühendis kadrosunda bulunanlar ile mühendis, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı kadrolarında bulunanların %82 oranında ek ödeme alacağı belirlenmiştir.

Bu kararın, 30.12.2008 tarih ve 27096 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 3 üncü Maddesi Uyarınca Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Karar İle Bazı Bakanlar Kurulu Kararlarında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar”ın 2. maddesi ile eklenen, geçici 1. maddesinde; “Yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar, ekli “Ek Ödeme Cetveli”nin “A-Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa Göre Alanlar” kısmının “2-Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personelden” bölümünün (a) ve (b) sıraları ile aynı kısmın “3-Kadroları Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfında yer alan personelden” bölümünün (d) sırasında sayılan kadro veya pozisyonlarda görev yapmış olup bölge müdürü, bölge müdür yardımcısı, il müdürü, il müdür yardımcısı, daire başkanı, daire başkan yardımcısı, başkan ve müdür kadrolarında bulunanlardan makam tazminatı almayanlar için ek ödeme oranı %100 olarak uygulanır.” hükmü bulunmaktadır.

Bununla birlikte, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında;

“Birinci fıkra kapsamına giren personelden; her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görev yapan yönetici ve öğretmenler ile sosyal hizmet kuruluşlarında görev yapan öğretmenler hariç olmak üzere fiilen yapılmayan ders karşılığı ek ders ücretinden yararlananlara, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2 nci maddesi, 19/6/1979 tarihli ve 2252 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi, 16/4/2003 tarihli ve 4848 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin üçüncü fıkrası, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı Kanunun 63 üncü maddesi, 10/11/2005 tarihli ve 5431 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin son fıkrasında öngörülen ödemelerden yararlananlar ile kadro karşılığı sözleşmeli olarak istihdam edilenlere, bir kadroya açıktan, kurum içinden veya kurum dışından vekâlet ettirilenlere vekâlet edilen görev nedeniyle birinci fıkraya göre ödeme yapılmaz. Söz konusu ödemelerin ilgili mevzuatında yer alan hükümlere göre idarî veya başka nedenlerle aylık veya dönemsel olarak ödenmemesi bu sürelerde birinci fıkraya göre ödeme yapılması sonucunu doğurmaz.” denilmek suretiyle, bir kadroya açıktan, kurum içinden veya kurum dışından vekâlet ettirilenlere, vekalet edilen görev nedeniyle ek ödeme yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı şekilde 25.10.2008 tarih ve 27035 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 3 üncü Maddesi Uyarınca Yapılacak Ek Ödemenin Uygulanmasına İlişkin Genelgenin 3. maddesinde de; “ Bir kadroya açıktan, kurum içinden veya kurum dışından vekâlet ettirilenlere vekâlet edilen görev nedeniyle 2008/14012 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ek ödeme yapılmayacaktır.” denilerek konuya açıklık getirilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 3 üncü Maddesi Uyarınca Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Kararın geçici 1. maddesinde öngörülen %100 oranındaki ek ödemenin, başmühendis, mühendis, mimar, bölge plancısı, şehir plancısı ve veteriner hekim unvanlı kadro veya pozisyonlarda görev yapmış ilçe müdürü veya şube müdürü gibi müdür kadrosunda bulunanlara ödenmesi gerekir. Dolayısıyla asaleten müdür kadrosuna atanılmadığı sürece ek ödemenin teknik hizmetler sınıfından, yani %82 oranı üzerinden ödenmesi gerekir.

Bununla birlikte, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun, “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32. maddesinde; “Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”

Aynı Kanunun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33. maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

(Ek üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” denilmektedir.

14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı 5018 sayılı Kanun Çerçevesinde Sorumlu Tutulacak Görevli ve Yetkililerin Belirlenmesi Hakkında Sayıştay Genel Kurul Kararının “Sorumlular” başlıklı Üçüncü Bölümünde de, harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; asli bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine karar verilmiştir.

Anılan hususlar birlikte değerlendirildiğinde; harcama yetkililerinin, gerçekleştirme görevlileri ile birlikte harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu tutulmaları gerekmektedir.

Fakat, rapor dosyası ve ekli belgelerin tetkiki neticesinde, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi uyarınca yapılacak ek hizmet ödemeleri ile ilgili personel listesi ve oranlarının, her ay Çanakkale Orman Bölge Müdürlüğü tarafından İşletme Müdürlüğüne bildirildiği ve bu listelerde yer alan oranlara göre ödeme yapıldığı görülmüştür.

Buna göre, 5018 sayılı Kanun’un yukarıda da belirtilen hükümleri uyarınca, asaleten müdür kadrosuna atanılmadığı halde, şube müdürlüklerini vekaleten yürüten kişilere %100 oranı üzerinden ek ödeme yapılacağının bildirildiği Olur yazılarını düzenleyenlerin de sorumluluğa dahil edilmesi gerekir.

Bu itibarla, 517 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmü esas yönünden mevzuata uygun olmakla birlikte, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlulukların yeniden tespitini teminen usul yönünden BOZULARAK DAİREYE TEVDİİNE,

Karar verildiği 24.02.2015 tarih ve 40060 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.