Sayıştay 5. Dairesi 362 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 05.02.2019

• Karar No: 362

• İlam No: 119

• Madde No: 11

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Damga Vergisi

…………… Belediyesi aleyhine kamulaştırmasız el atma davaları açıldığı, dava neticesinde alınan mahkeme kararına istinaden belediyece kişilere yapılan ödemelerden damga vergisi kesilmediği, bu nedenle …………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin birinci fıkrasında;

“Bu Kanuna ekli (I) sayılı Tabloda yazılı kağıtlar Damga Vergisine tabidir.”

3 üncü maddesinde:

“ Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir.

Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.”

8 inci maddesinde:

“Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir.

Bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılmaz.”

14 üncü maddesinde:

“Kağıtların Damga Vergisi bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınır.” hükümleri yer almaktadır.

Bu Kanuna ekli (I) sayılı Tablonun “I. Akitlerle İlgili Kağıtlar” başlıklı bölümünün “A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar” kısmının ilk sırasında mukavelename, taahhütname ve temliknamelerden ‰ 9,48 (binde 9,48) oranında damga vergisi kesilmesi öngörülmüştür. Aynı tablonun “IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar” başlıklı bölümünün l/(a) bendinde, resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtların da ‰ 9,48 (binde 9,48) oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.

Belediye tarafından bir takım sebeplerle kamulaştırmasız el atma yoluna gidildiği, bu işlem aleyhine taşınmaz sahibince dava açıldığı, söz konusu davanın aşağıdaki şekilde sonuçlandığı anlaşılmıştır.

…………… Mahkemesi'nin …………… tarih ve …………… esas, …………… sayılı kararı ile Davacı ……………’a ait ……………, …………… pafta …………… parsel sayılı taşınmazın bir kısmına el atılması suretiyle Belediye aleyhine hükmedilen …………… TL asıl alacak, …………… TL yargılama gideri, …………… TL harç, …………… TL vekalet ücreti, …………… TL işlemiş faiz olmak üzere toplam …………… TL'nin Mahkemece verilen kararda davacıya ödenmesine hükmedilmiştir. …………… Belediyesince ödeme evrakları düzenlenip, ilgili müdürlük tarafından ödeme emri verilmesine rağmen söz konusu tutardan damga vergisi kesilmediği görülmüştür.

Denetim döneminde Kurum yetkililerince yapılan görüşmede mahkemece hükmedilen toplam tutarın ödenmediği, Kurumun borcuna karşılık bir taşınmazın alacaklıya devredildiği, söz konusu kişiye taşınmaz devri sonrasında kalan bakiye alacağının ödendiği belirtilmiştir. Ancak söz konusu husus damga vergisinin doğmasını ortadan kaldırmayacağından geçerli bir açıklama olarak görülmemektedir. Çünkü Belediyece ödeme emri düzenlenip ilgili tutarın emanet hesaplarına alınması hukuken ödeme manasına gelmektedir. Bu bakımdan Belediye’nin ilgiliye ödenecek tutarı emanet hesaplarına kaydederken damga vergisine ilişkin tutarı da tahakkuk ettirmesi ya da mükelleften ayrıca tahsil etmesi gerekmekte idi.

Bu konuya ilişkin olarak Maliye Bakanlığı’nın “Kamulaştırma ve El Atma İşlemlerine İlişkin Düzenlenen Kağıtlar İle Ödemelerde Damga Vergisi Uygulaması” konusundaki 24.10.2008 tarih ve B.07.0.GİB.0.02.6216226-9- 51 sayılı Özelgesinde aynen;

“Hukuki mahiyeti itibariyle kamulaştırma olarak kabul edilmesine imkan bulunmayan kamulaştırmasız el atma işlemine ilişkin düzenlenen kağıtların damga vergisine tabi tutulması, bu kapsamda resmi daireler tarafından ilgili şahıslara ödeme yapılması halinde, bu ödemelere ilişkin düzenlenen kağıtlardan da Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) sayılı tablonun IV/l-a bölümüne göre binde 7,5 (9,48) nispetinde damga vergisi alınması gerektiği.” Denilmektedir.

Yapılan incelemede, açılan dava ile alınan mahkeme kararına istinaden davacıya bir taşınmaz devredildiği kalan tutarın ise ödeme emri belgesi düzenlenerek ilgili kişiye ödendiği görülmüştür. Ancak bu ödeme üzerinden damga vergisi kesintisi yapılmamıştır. Her ne kadar savunmalarda söz konusu olaydan doğan …………… TL damga vergisinin tahsil edildiği belirtilmişse de, ibraz edilen makbuz muteber görülmediğinden ve tahsil edildiği iddia edilen verginin muhasebe işlem fişi ile gelir kaydı yapılmadığı anlaşıldığından tahsilatın kabul edilmesi mümkün görülmemektedir.

Bu itibarla, …………… Belediyesi aleyhine kamulaştırmasız el atma davaları açıldığı, dava neticesinde alınan mahkeme kararına istinaden belediyece kişilere yapılan ödemelerden damga vergisi kesilmemesi sonucu oluşan toplam …………… TL kamu zararının Harcama Yetkilisi …………… ile Gerçekleştirme Görevlisi ……………’ya;

Müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine;

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.