Sayıştay 5. Dairesi 35816 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 5

• Dosya No: 35816

• Tutanak No: 39639

• Tutanak Tarihi: 04.11.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 296 sayılı ilamın 4’üncü maddesinde, Yuvam Bilişim Teknolojileri A.Ş. yüklenimindeki “İçmesuyu KSUB (Kullanılmış Suları Uzaklaştırma Bedeli) ve Resmi Su Abonelerinin Su Sayaç Okuma, veri giriş, bilgisayar donanım, yazılım ve BİM hizmetleri alımı hizmet işi”ne ilişkin hakediş ödemelerinde; 01.10.2008 tarihinden itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinden işveren hissesinin beş puanlık kısmı hazine tarafından karşılanmasına rağmen fiyat farkı hesabında bu düşüşün dikkate alınmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle toplam 3.541,19 TL’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde özetle, yüklenici firmaların işyerlerinin, İş Kanunu’ndaki işyeri kapsamında kamu idaresi işyeri olduğunu, 5763 sayılı yasanın 24’üncü maddesinin kamu idareleri işyerlerinde uygulanmayacağının açıkça belirtildiğini, Başka Su ve Kanalizasyon idarelerince Sayıştay ilamında belitilen gerekçelerle yapılan kesintiler üzerine, firmalar tarafından açılan davalarda 5763 sayılı Kanunun amacının özel sektörü desteklemeye yönelik olduğu, bu nedenle istihkak kesintisi yapılmasının doğru olmadığı şeklinde kararlar verildiğini, ikinci dilekçesinde ise 2011 yılında aynı gerekçelerle Adana Büyükşehir Bel.Su ve Kan.İd.Gen.Md.(ASKİ) yapılan kesinti üzerine, Vip Güvenlik Tic.Ltd.Şti.tarafından açılan davada firmanın istihkakından kesinti yapılmasının doğru olmadığına karar verildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı; “Sorumlu, Hazine’ce karşılanan 5 puanlık primin, müteahhit firmanın hakedişinden karşılanmadığı gerekçesiyle verilen tazmin hükmünün, söz konusu indirimin kamu işyerleri için geçerli olmadığını iddia ederek kaldırılmasını talep etmiştir.

Tazmin konusu olayda işçiyi istihdam eden kamu işvereni olmayıp, özel sektör firmasıdır. İddianın bu yönüne katılmak mümkün değildir. Ancak, 5 puanlık Hazine Yardımının müteahhidin hakedişinden kesilmesi halinde, sağlanan bu teşvik geri alınmış olacaktır.

Bu itibarla, temyiz talebinin kabul edilerek, tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılması uygun mütalaa olunmaktadır.” Şeklinde görüş belirtmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Prim oranları ve devlete katkısı” başlıklı 81 inci maddesinin (ı) bendinde aynen;

“(Ek: 17/4/2008-5763/24 md.) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıktan sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır. Ancak Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendiren işverenler ile 29/7/2003 tarihli ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununa ve 22/2/2006 tarihli ve 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile diğer taksitlendirme ve yapılandırma Kanunlarına göre taksitlendiren ve yapılandıran işverenler bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaları devam ettiği sürece bu fıkra hükmünden yararlandırılır. Bu fıkra hükümleri Kamu idareleri işyerleri ile bu Kanuna göre sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz...” denilmektedir.

01.10.2008 tarihinden sonra yürürlüğe giren düzenlemeye göre, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanmaya başlanılmıştır. Dolayısıyla Fiyat Farkı Kararnamesinin 8’inci madde esaslarına göre yapılacak fiyat farkı ödemelerinde Hazinece karşılanan tutarların dikkate alınması ve hakediş ödemelerinden düşülmesi gerekir. Aksi halde aynı prim tutarının hem bütçeden hem de Hazineden ödenmesi yolu açılmış olur.

Nitekim bu husus, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı maddesinin 17 nci fıkrasında aynen;

“(Ek: 25/10/2008 – 27035 R.G. / 4 md.) 15/5/2008 tarihli ve 5763 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (ı) bendinde; özel sektör işverenlerinin, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.

İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı tüm hizmet alımı ihalelerinde, teklifler Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulacak ve değerlendirilecektir. Bu çerçevede, fiyat farkı hesaplanması öngörülen ihalelerde sözleşmenin yürütülmesi aşamasında, yüklenicinin yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca prim teşvikinden yararlanması halinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesinde yer alan, ‘b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

…506 sayılı Kanun gereğince işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.’ hükmü gereğince, Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idare tarafından yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” denilmek suretiyle açık bir biçimde ifade edilmiştir.

01.10.2008 tarihinden itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmı hazine tarafından karşılandığından aynı mahiyetteki ikinci kez prim ödenmesinin önlenmesi için buradaki ödemeden %5 prim tutarının düşülmesi gerekir. %5 prim tutarı düşülmediği takdirde mükerrer ödeme yapılmış olacaktır. Şöyle ki; Firma tarafından gerçekleştirilen hizmet alımı işinde; firma teklif verirken işçi ücreti, primler gibi birçok unsuru içeren toplam maliyetini hesaplamıştır. Firmanın teklifinde, primler de işverenin maliyeti içerisinde yer almakta ve idare tarafından 01.10.2008 tarihine kadar bu primler de firmaya ödenmektedir. İdare işçilerin prim dahil tüm ücretlerini yükleniciye ödemekte diğer taraftan da Hazine bu işçilere ait işveren payını karşılamaktadır. Böylece işveren payı bir yandan idarece bir yandan da Hazinece ödenmiş olmaktadır.

Bu nedenle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8. madde esaslarına göre yapılacak fiyat farkı ödemelerinde Hazinece karşılanan tutarların dikkate alınması ve hakediş ödemelerinden düşülmesi gerekir.

Ayrıca dilekçi benzer konuda verilen mahkeme kararları göz önünde bulundurularak tazmin hükmünün kaldırılmasının gerektiğini iddia etmişse de, aynı konuda yargı organlarınca verilen kararlar şahsına, olayına ve dönemine münhasır olduğundan, mahkeme kararlarına göre üçüncü kişiler hakkında işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Diğer yandan Anayasanın 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında;

“... Sayıştay’ın kesin hükümleri hakkında ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler. Bu kararlar dolayısıyla idari yargı yoluna başvurulamaz.

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.”

832 sayılı Sayıştay kanununun 65. maddesinde ".. genel mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştay’ın hesap ve işlemleri yönünden denetimine ve hükmüne engel değildir..." hükümleri yer almaktadır.

Buna göre, Anayasal bir kuruluş olan Sayıştay’ın Anayasa ve kendi Kanunundan kaynaklanan denetim ve yargılama yetkisini kullanması sonucu verilen Sayıştay ilamlarına, Danıştay’ca vergi konusunda verilen kararlar hariç idari ve genel mahkemelerce verilen kararlar bir engel teşkil etmemektedir.

Bu itibarla, 296 sayılı ilamın 4’üncü maddesi ile toplam 3.541,19 TL’ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 296 sayılı ilamın 5(B) maddesinde, ELSAN(YUVAM) BİLGİSAYAR Tic. A.Ş. yüklenimindeki “İçmesuyu KSUB (Kullanılmış Suları Uzaklaştırma Bedeli) ve Resmi Su Abonelerinin Su Sayaç Okuma, veri giriş, bilgisayar donanım, yazılım ve BİM hizmetleri alımı hizmet işi”ne ilişkin hakediş ödemelerinde; 01.10.2008 tarihinden itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinden işveren hissesinin beş puanlık kısmı hazine tarafından karşılanmasına rağmen fiyat farkı hesabında bu düşüşün dikkate alınmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle toplam 61.541,77 TL’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi iddiaları ile Başsavcılık görüşü işbu ilamın 1’inci maddesinde açıklandığı gibidir. İşbu ilamın 1’inci maddesinde belirtilen gerekçelerle 296 sayılı ilamın 5(B) maddesiyle toplam 61.541,77 TL’ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

3. 296 sayılı ilamın 6(B) maddesinde, ALP SOSYAL HİZM. Tic.Ltd.Şti. yüklenimindeki “İçme ve KSUB (Kullanılmış Suları Uzaklaştırma Bedeli) abonelerinden borçlu olanların sularının kesilmesi, borcunu ödeyen abonelerin sularının açılması, kaçak su kullananların raporlandırılması ile su sayaçlarının sökülüp takılması Hizmet Alımı İşi”ne ilişkin hakediş ödemelerinde; 01.10.2008 tarihinden itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta primlerinden işveren hissesinin beş puanlık kısmı hazine tarafından karşılanmasına rağmen fiyat farkı hesabında bu düşüşün dikkate alınmaması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle toplam 30.735,35 TL’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi iddiaları ile Başsavcılık görüşü işbu ilamın 1’inci maddesinde açıklandığı gibidir. İşbu ilamın 1’inci maddesinde belirtilen gerekçelerle 296 sayılı ilamın 6(B) maddesiyle toplam 30.735,35 TL’ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 04.11.2014 tarih ve 39639 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.