Sayıştay 5. Dairesi 35597 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 5

• Dosya No: 35597

• Tutanak No: 39754

• Tutanak Tarihi: 09.12.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Duruşma talep eden dilekçilere duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadıkları, kanuni bir vekil göndermedikleri ve duruşmada hazır bulunmama nedenlerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmedikleri anlaşılmakla, dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

245 sayılı ilamın 4. maddesi ile 29 Mart 2009 yerel seçimlerinde aday olan Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç Durak'ın kişisel seçim kampanyası giderlerinin (Aytaç Durak’ın siyasi propagandasını içeren ve Ferdi Tayfur’un da yer aldığı bir tanıtım filmi çekilmesi ve tanıtım filminin fon müziği olarak Ferdi Tayfur’un Emmioğlu adlı şarkısının kullanılarak bunların bedelinin) Belediye bütçesinden karşılanması nedeniyle 329.653,00 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler birinci dilekçesinde özetle; söz konusu ihalenin düzenli olarak yapıldığını, Adana Büyükşehir Belediyesince 1995-1998-2004-2006 yıllarında düzenli olarak Belediyenin sorumluluk alanı içerisinde ikamet eden vatandaşlardan resmi nikahsız olup, dini nikahla evlilik kurmuş ve çocuk sahibi olmuş kendi imkanları ile nikah yaptıramayan, erkek çocuklarını sünnet ettiremeyen vatandaşların bu mağduriyetlerini gidermek için periyodik olarak resmi nikah töreni ve sosyal aktivite düzenlendiğini,

Nikah töreni ve sosyal aktivite yapılabilmesi için Kültür ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığınca 22.09.2008 tarih ve 599 sayılı yazı ile Başkanlık Makamından "OLUR" alındığını, kaldı ki söz konusu tanıtım ihalesinin Adananın tanıtımı ile ilgili ve daha önceden programlanmış olup, teknik şartnamesinin 1. ve 2. maddelerinde yapılacak iş ve işlemlerin belirtildiğini, herhangi bir sanatçının isim ve kimliği belirtilmediğini, tanıtımın daha verimli olması amacıyla Adanalı bir sanatçının olması, tanıtım için belirlenecek müzik parçasının telif hakkının Belediyeye verilmesi ve halka açık konser yapması gibi şartların da belirlendiğini ve ihale teknik şartnamesinin amaç ve kapsam başlıklı bölümünde; “dar gelirli kitlelerin sosyal ihtiyacının karşılanması ve Adanalı Sanatçılarla buluşması sağlanacaktır” hükmüne göre Belediyece toplu nikah da yapıldığını, Adanalı bir sanatçının bu nikahlarda Adana halkına konser vermesinin sağlandığını,

Bununla birlikte, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç DURAK'ın 29 Mart 2009 yerel seçim kampanyası dolayısıyla düzenlenen bir ihale olduğu ilgi raporda iddia edilse de, Adana Büyükşehir Belediyesince 2007 yılında hazırlanan 2007-2011 yılları "Stratejik Planı’nda görüleceği üzere 3 kez düzenleneceği öngörülmüş olup, bununla ilgili bütçe yapıldığını, buradan da anlaşılacağı üzere, söz konusu ihalenin sadece 2009 yılında, değil önceki yıllarda da düzenli olarak düzenlendiğini,

Yapılan ihalenin yasalara uygun olduğunu, 5018 Sayılı Kanunun 60. maddesinin ikinci fıkrasında, harcama birimlerini ilgilendiren harcamaların harcama birimleri tarafından gerçekleştirileceği, ancak harcama yetkililiği görevi uhdesinde kalmak şartıyla, harcama birimlerinin talebi ve üst yöneticinin onayıyla diğer harcama birimlerine ilişkin mali işlemlerin idarenin destek hizmetlerini yürüten birimi tarafından yapılabileceğinin hükme bağlandığını, "Bu hükmün uygulanmasında, İdarelerin teşkilat yapılarında Destek Hizmetleri ile yardımcı hizmet birimleri olarak yer alan İdari ve Mali İşler, Makine İkmal, Satın Alma, Yapı İşleri, Personel gibi birimler destek hizmetleri birimi olarak sayılacaktır" denildiğini, Büyükşehir Belediyelerinin teşkilat şemasında yapı işlerini ve destek hizmetlerini yürüten birimin Fen İşleri Daire Başkanlığı Yapım Onarım Şube Müdürlüğü olarak yer aldığını,

Bu anlamda yeterli teknik kapasiteye sahip olarak değerlendirilerek üst yöneticinin onayı ile ilgili işin ihale onay belgesinin düzenlenmesinden sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süreçle sınırlı olmak üzere, söz konusu hizmet alım ihalesine ilişkin ihale yetkisinin Fen İşleri Daire Başkanlığınca kullanıldığını, Fen İşleri Daire Başkanlığınca, Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığınca hazırlanan ve yetkililerince imzalanan teknik şartnamelere uygun olarak ihale işlemi yapıldığını,

İhaleye, çok sayıda firmanın katılması ve serbest rekabet ortamının oluşması amacıyla ihale ilanlarının usulüne uygun olarak yapılarak katılımcı firmalara duyurulduğunu ancak ihaleye sadece Koza Kültür Sanat Turizm Hizmetleri A.Ş.’nin katılmasında Belediyenin herhangi bir müdahalesi bulunmadığından, sadece bu şirketin ihaleye katılmasına Belediyenin zemin hazırladığı iddiasının doğru olmadığını,

İdare zararı bulunmadığını, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olan Belediyelerinin kuruluşlarından Altın Koza A.Ş hakkında denetim yetkisinin, Sanayi ve Ticaret Bakanlığında olduğundan, adı geçen şirket hakkında, gerekli inceleme Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından yapılmış olup, 28.07.2009 tarih ve 4091 sayılı yazısında belirtildiği üzere; 07.07.2009 tarih ve 9 sayılı inceleme raporunda "Adana Tanıtım Filmi Etkinlikleri ve Adanalı Sanatçılar Halk Konseri Düzenlenmesi Hizmet Alımı" işi kapsamında, Büyükşehir Belediyesince ihale açıldığı, anılan etkinliklerin hizmet alımı işi teknik şartnamesi kapsamında ihaleye teklifin 498.000,00.-TL bedel üzerinden Koza Kültür Sanat ve Turizm Hizmetleri A.Ş tarafından verildiği, ihale komisyonunun 23.02.2009 tarihli kararı ile teklifi uygun bulduğu, bunun üzerine yüklenici firma olan Koza Kültür Sanat ve Turizm Hizmetleri A.Ş ile Ferdi TAYFUR arasında 27.02.2009 tarihli sözleşme imzalandığı, işin Koza Kültür Sanat ve Turizm Hizmetleri A.Ş 'ye maliyetinin toplam 432.171,77.-TL olduğu, işin belediyeden 498.000,00.-TL bedelle alınmış olması nedeniyle Koza Kültür Sanat ve Turizm Hizmetleri A.Ş'nin bu işten önemli tutarda kar ettiği, idare zararının olmadığı, dolayısıyla söz konusu işle ilgili anılan şirket tarafından yürütülen işlemler ve yapılan ödemelerle ilgili yasal düzenlemeye ve şirket ana sözleşmesine aykırı herhangi bir husus ve usulsüzlüğe rastlanılmadığının bildirildiğini,

298 sayılı seçimlerle ilgili yasanın 63. maddesindeki suçun yasal koşullarının oluşmadığını,

298 sayılı seçim yasasının 63. maddesinde seçim süresince kamu görevlileri ve Belediye personelinin tarafsızlıklarının düzenlendiğini, bu yasa maddesinde aynen; "Madde 63: 62. maddede sayılanlarla, umumi menfaatlere hadim cemiyetler ve bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetliler seçimlerde de tarafsızlıklarını muhafaza etmek zorundadırlar.

Yukarıda yazılı olanların, 5830 sayılı Kanunda yazılı yasak hükümleri saklı kalmak üzere seçim süresince;

a ) Siyasi partilere veya adaylara her ne nam ile olursa olsun bağış ve yardımlarda bulunmaları,

b) Memur ve hizmetlileriyle her türlü araç ve gereç ve imkanlarını siyasi bir partinin veya adayın emrinde veya herhangi bir siyasi faaliyette çalıştırmaları, kullanmaları ve ya kullandırılmaları yasaktır.

Birinci fıkrada yazılı olanlarla, Bankalar Kanununa tabi teşekküllerinin, siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyuna tesir etmek maksadı ile her türlü yayınlarda bulanmaları yasaktır.

Daha önce basılmış ve yayınlanmış ve yukarıdaki fıkradaki mahiyeti taşıyan her türlü kitap, broşür, afiş ve bunlara benzer yayınlar da aynı hükme tabidir." hükmünün yer aldığını,

Bu yasa hükmüne göre Belediyelerinin siyasi partilere veya adaylara herhangi bir bağış ve yardımının olmadığını, Belediyece, araç, gereç ve imkânlarının kullandırılmadığı gibi, siyasi partiler veya adayların leh ve aleyhlerine kitap, broşür, el ilanı v.s gibi yayında da bulunulmadığını,

Şöyle ki, 28.02.2009 tarihinde Ferdi TAYFUR ve Aytaç DURAK'ın katılımıyla yapılacak olan nikah şöleni ile ilgili olarak Valilik Makamından (İl Emniyet Müdürlüğü) güvenlik tedbirleri alınması ile ilgili olarak resmi müracaatta bulunulduğunu, ayrıca, Adana Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından İdarelerine gönderilen yazıda;

“Seçim yasakları 298 sayılı seçimlerin temel hükümleri ve seçmen kütükleri hakkındaki kanunun 60 ve 61 inci maddesi ile Yüksek Seçim Kurulunun 341 sayılı Kararının sonuç bölümünün ilgili maddeleri ile;

01.01.2009 - 09.03.2009 tarihleri arasında parti genel merkezi ile, il, ilçe, belde merkez binaları ile kapalı yerlerde ve parti taşıtlarında adayların özel taşıtlarında, konvoylarda, mitinglerde, miting alanlarında, kapalı spor salonlarında, miting ve toplantı günü kullanılan afiş, bayrak, flama ve benzeri asılabileceği bunun dışında kalan yerlerde özel ve tüzel kişilere ait reklam panoları dahil, duvar ilanı, flama, parti bayrağı ve afiş asılması ve yapıştırılmasının yasak olduğu;

Siyasi partilerin ve adayların kendilerini tanıtıcı nitelikte broşür ve el ilanları dışında herhangi bir hediye ve eşantiyon dağıtmaları, dağıttırmaları veya bunların üçüncü şahıslar yada kurum ve kuruluşlar aracılığı ile dağıtılmasının yasak olduğu;

Siyasi Partilerin ve adayların kültürel faaliyetler kapsamında kutlama ve toplantı yapmak için izin verme konusunda seçim kurullarına başvurulamayacağına, bu konularda yetkinin idari mercilere ait olduğuna karar verilmiştir.” denilmiş olup, seçim yasakları çerçevesinde düşünülen afiş vb. materyallerin kaldırıldığını,

Bununla birlikte, ilgi raporda "...Zaten hazırlanan bu tanıtım filminin 25.000 adet kopyalanarak yerel seçimler öncesi halka dağıtılması da filmin siyasi propaganda amaçlı düzenlendiğini göstermektedir." dendiğini, ancak hakediş dosyası incelendiğinde, bahse konu tanıtım filmine ait CD'lerin dağıtımının yerel seçimler öncesi yapılmamış olup, 14000 adedinin 31 Ekim-8 Kasım 2009 tarihlerinde İstanbul Tüyap Kitap Fuarında dağıtıldığına, 9400 adedinin de 12-17 Ocak tarihleri arasında Adana Kitap Fuarında dağıtıldığına ilişkin tutanaklarda belirtildiği üzere raporda belirtilen iddianın doğru olmadığını,

Bu nedenlerle 298 sayılı yasanın 63. maddesindeki seçim yasasına muhalefet suçunun yasal unsurlarının oluşmadığını,

Ayrıca söz konusu hizmet alımı işiyle ilgili olarak İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişlerince soruşturma izni verilmesine ilişkin karara istinaden yapılan itirazlarına Danıştay Birinci Dairesince "Soruşturma İzninin Kaldırılması" yönünde karar çıktığını, bununla birlikte söz konusu hizmet alımı işiyle ilgili iddiaların yargıda dava konusu olup, ilgililer hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığı ve beraat edildikleri yönünde kararlar çıktığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı birinci karşılamasında; “Sorumlular, 2009 yılı yerel seçim kampanyasında, kişisel nitelikteki tanıtım etkinliklerin faturasının bütçeden ödenmesi nedeniyle verilen tazmin hükmünün,

• Söz konusu etkinliklerin önceki yıllardan beri düzenli olarak yapıldığını,

• İşin ihalesi için ilan yapıldığını, ancak sadece belediyenin şirketi olan Koza A.Ş.nin katıldığını,

• Ödemelerin Şartname ve Sözleşmeye uygun yapıldığını,

• Konu ile ilgili yapılan soruşturmaların, “kovuşturmaya yer olmadığını” ve açılan davalarının “berat” ile sonuçlandığını,

• Çoğaltılan 25.000 adet tanıtım filmi CD’lerinin 14.000 adedinin 31 Ekim–8 Kasım 2009 tarihleri arasında İstanbul Tüyap Kitap Fuarında dağıtıldığını, 9.400 adedinin de 12-17 Ocak 2010 tarihinde Adana kitap fuarında dağıtıldığını, bu tarihlerin seçim kampanyasından sonraki tarihlere rastladığını,

İleri sürerek kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Sorumlular, dilekçelerinde işin ihale sürecinin yasal olduğunu, idareye ve yargı mercilerine vaki itiraz ve davaların lehlerine sonuçlandığını ileri sürmüşlerdir.

Ancak Belediye Başkanı, tanıtım CD’lerinin dağıtımında 298 sayılı Kanuna muhalefetten dolayı Adana 2. Sulh Ceza Mahkemesine 5 ay hapse mahkûm edilmiş, ancak ceza ertelenmiştir.

Dolayısıyla tanıtım CD’lerinin dağıtımı yargı tarafından onaylanmamıştır.

Etkinliklerde Belediye Başkanının, etkinlikte yer alan sanatçı ile birlikte ön planda olması, uyarlanan şiirin de Belediye Başkanının aleni olarak propagandasını yapması nedeniyle temyiz talebinin reddedilmesi uygun mütalaa olunmaktadır.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Dilekçilerden Ozan AKSU ve Necati SULTAN ikinci dilekçesinde özetle; Bahsi geçen ihalenin yapılması için Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığımızca Başkanlık Oluru alındığını,

İhalenin usulüne uygun olarak yapıldığını,

İhale dosyası kapsamında yapılan üretimlerde veya seçilen sanatçı ve şarkı sözlerinde bir dahlinin olmadığını,

İşe ait hak edişlerin ve ödemelerin belediyenin en üst düzey yönetiminden onay alınarak yapıldığını

Mülkiye müfettişlerinin yaptığı inceleme sonrası soruşturma izni istendiğini, ancak şahsı ile ilgili kamu zararı olmadığına ilişkin Danıştay 1. Dairesince verilmiş olan "Kovuşturmaya Yer Olmadığına" dair bir karar olduğunu,

Bahsi geçen ihalenin bir paket ihale olduğunu, içerisinde sadece tanıtım CD si yapımı bulunmadığını,

İhale içerindeki iş ve işlemlerin seçim yasakları dönemine gelmişse de belediye hizmeti olarak değerlendirildiğini, ilgililerin yargılamalarında CD dışındaki konuların gündeme geldiğini,

298 sayılı kanuna muhalefetten dolayı Adana 2. Sulh Ceza Mahkemesinde görülen davada sanıkların, belediye hizmetlerinin tanıtımı için hazırlanan ve su faturaları ile dağıtılan gazeteden dolayı hüküm giydiklerini,

CD'lerin bu gazetelerle beraber dağıtılmadığını, CD’lerden 14000 adedinin 31 Ekim -08 Kasım 2009 tarihleri arasında İstanbul Tüyap Kitap Fuarında, 9400 adedinin de 12-17 Ocak 2010 tarihinde Adana Kitap Fuarında dağıtıldığını, bu tarihlerin seçim kampanyasından sonraki tarihlere rastladığını,

Belediye Başkanı ve diğer ilgililer yargılanıp hüküm giymişseler de kendilerinin bu davada hüküm giymediği gibi yargılanmadığını;

Dilekçilerden Nermin AKRAY, Özlem HİLAL ve S. Tamer TAMTÜRK ikinci dilekçesinde özetle; Adana Tanıtım Filmi Etkinlikleri ve Adanalı Sanatçılar Halk Konseri Düzenlenmesi İşinin ihale iş ve işlemlerinin Fen İşleri Daire Başkanlığınca yürütülmüş olup, Fen İşleri Daire Başkanlığının 5018 Sayılı Kanunun 60. maddesinde belirtildiği üzere Destek Hizmeti birimi olarak görev yaptığını,

Fen İşleri Daire Başkanlığınca, Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığınca hazırlanan ve yetkililerince imzalanan teknik şartnamelere uygun olarak ihale işlemi yapıldığını,

Söz konusu işin teknik şartnamesi ve yaklaşık maliyete esas piyasa araştırmaları Fen İşleri Daire Başkanlığı bilgisinde hazırlanmamış olup, Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğünce "Adana Tanıtım Filmi Etkinlikleri ve Adanalı Sanatçılar Halk Konseri Düzenlenmesi" işi 4734 Kamu İhale Kanunu 19. maddesine istinaden Açık İhale Usulü ile ihale edildiğini,

Fen İşleri Daire Başkanlığının, Başkanlık Makamının 16.01.2009 tarih ve 12-1/40 sayılı "OLUR" ları ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun Harcama Yetkililerin Hakkında Genel Tebliğinin ilgili hükümleri doğrultunda ihale iş ve işlemlerini yürütmekle görevlendirildiğini,

İlgili işi yürüten Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığının, Hizmet Alımı İşleri Tip Sözleşmesinin "İşin Yürütülmesine İlişkin Kayıt ve Tutanaklar" başlıklı 20. Maddesinde; "İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar işin kontrol ve tahakkuk memurluğu olan Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğünce düzenlenecek olup, ilgili işin hakediş incelemesini yapacak olan Fen İşleri Daire Başkanlığında toplanacaktır." denildiği üzere, bu hükme istinaden Fen İşleri Daire Başkanlığınca işin yürütülmesi ile sorumlu Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı tarafından tutularak imzalı gelen kayıt ve tutanaklar ile sözleşme fiyatları dikkate alınarak, hakediş düzenleme esaslarına bağlı kalınmak kaydıyla hakediş düzenlendiğini ve Fen İşleri Daire Başkanlığınca da hakediş incelemesi yapıldığını, ödemeye esas teşkil edecek iş kalemlerine ait kayıt ve tutanaklarda Fen İşleri Daire Başkanlığı ve bağlı personellerin (Özlem HİLAL İnş.Müh. ve S. Tamer TAMTÜRK Elekt. Tekn.) herhangi bir tasarrufu bulunmadığını,

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca yapılan harcamadan sadece harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulması gerektiğini, Fen işleri Daire Başkanlığı ve personelince sadece hakediş incelemesi yapıldığından, söz konusu işin yürütülmesi ve hakedişinin ödenmesinde Gerçekleştirme Görevlisi ve Harcama Yetkilisi olarak herhangi bir sorumluluk sıfatı bulunmadığını,

Sayıştay Başkanlığının 245 sayılı ilamında belirtilen kamu zararının dayanağı olan hakediş ödeme emri belgesinde Fen İşleri Daire Başkanlığı ve personellerinin herhangi bir dahili bulunmadığını,

Bununla birlikte, Sayıştay 6. Dairesinin 20 Eylül 2011 tarih ve 1525 sayılı ilamının 12483 sayılı tutanağında; "Her ne kadar denetçi tarafından, hakedişi inceleyen sıfatıyla imzalayan Hayri Çilingir ve Nuran Yıldırım'ın kamu zararından inceleyenler sıfatıyla sorumlu tutulması istenilmiş ise de ; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda öngörülen sorumluluk sıfatları arasında inceleyenler sıfatı bulunmamaktadır. Söz konusu kişilerin anılan Kanunda öngörülen sorumluluk sıfatlarından biri olan Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulabilmeleri için ise; kamu zararının dayanağı olan belgenin düzenlenmesinde veya kabulünde dahillerinin olması gerekir. Oysa adı geçen kişilerin kamu zararının dayanağı olan belgenin düzenlenmesinde ve kabulünde dahillerinin olmadığı kanaatine varılmıştır." denildiği üzere 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunda öngörülen sorumluluk sıfatlarından hiçbirini hakediş dosyasını inceleyen Fen İşleri Daire Başkanı Nermin AKRAY ve Özlem HİLAL İnş.Müh. ve S.Tamer TAMTÜRK’ün Elekt.Tekn. taşımadığından bahse konu kamu zararından sorumlu tutulmamaları gerektiğini,

Ayrıca, Soruşturma konusu Adana Tanıtım İhalesi ile ilgili olarak Mülkiye Başmüfettişi Yener YÜKSEL tarafından düzenlenen 26.10.2009 tarihli Tevdi Raporunda 298 sayılı Yasanın 62 ve 63 üncü maddelerine muhalefet edildiğine dair iddiaya ilişkin, Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 2009/63660 nolu soruşturması ile incelenmiş olup, 15.04.2010 tarihli kararı ile Nermin AKRAY'ın sadece ihale komisyonunu oluşturduğu ve Koza A.Ş.'nin hazırladığı tanıtım CD’sinde herhangi bir şekilde içeriği ve yayını ile ilgisinin bulunmadığı nedeniyle EK KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA dair karar verildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı ikinci karşılamasında; “Adı geçen tarafından ileri sürülen hususların, 06.01.2012 tarih ve 9939-16579 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu mütalaamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Sorumluluk itirazına ilişkin olarak;

Dilekçilerden Nermin AKRAY, Özlem HİLAL ve S. Tamer TAMTÜRK, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca yapılan harcamadan sadece harcama yetkilisi ile gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulması gerektiğini, Fen işleri Daire Başkanlığı ve personelince sadece hakediş incelemesi yapıldığından, söz konusu işin yürütülmesi ve hakedişinin ödenmesinde Gerçekleştirme Görevlisi ve Harcama Yetkilisi olarak herhangi bir sorumluluk sıfatı bulunmadığını, bu nedenle kendilerinin sorumlu tutulmaması gerektiğini belirtmişse de;

İlamda Nermin AKRAY ve S. Tamer TAMTÜRK “Hakedişi Düzenleyen”, Özlem HİLAL ise “Hakedişi İnceleyen” sıfatı ile sorumlu tutulmuştur.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu Çerçevesinde Sorumlu tutulacak Görevli ve yetkililerin Belirlenmesi Hakkında Sayıştay Genel Kurulu’nun 5189/1 Sayılı Kararında;

“…….

b) Ödeme Emri Belgesine Eklenmesi Gereken Taahhüt ve Tahakkuk Belgelerine İlişkin Sorumluluk

5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi uyarınca bütçeden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanmış ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Öte yandan anılan maddede, bir mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, bu görevlilerin yetkili ve görevli olması ve yapılan giderin de bu görevlilerce düzenlenen belgeye dayanıyor olması hususlarına bakılması gerekmektedir. Yani mali işlemin gerçekleştirilmesinde, görevli olanların imzası olmadan ödeme belgesinin tamamlanmış sayılmaması gerekmektedir.

Bu nedenle, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden gerçekleştirme görevlilerinin, bu görevleriyle ilgili olarak yapmaları gereken iş ve işlemlerle sınırlı olarak harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine,

…….” karar verilmiştir.

Yukarıda belirtilen hükümlere göre; fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyenlerin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulmaları gerekmektedir. Dolayısıyla fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerinden birisi olan ve ödeme emri belgesine eklenmesi gereken hakediş belgesini düzenleyen, inceleyen ve onaylayanların da harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile birlikte sorumlu tutulması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle dilekçilerin sorumluluk itirazları REDDEDİLEREK konunun esasına geçildi.

Esasa ilişkin olarak;

Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından 19.02.2009 tarihinde “Adana Tanıtım Filmi Etkinlikleri ve Adanalı Sanatçılar Halk Konseri Düzenlenmesi” işi ihalesi düzenlenmiş ve ihale 498.000,00 TL bedelle (KDV Hariç) tek istekli olan Adana Büyükşehir Belediyesi Şirketi Koza A.Ş.’ne verilmiştir. Koza A.Ş. ile İdare arasında da 25.02.2009 tarihinde birim fiyatlı hizmet alım sözleşmesi imzalanmıştır.

Sözleşmenin “İş Tanımı” başlıklı 5. maddesinde;

“Sözleşme konusu iş, Adana Tanıtım Filmi Etkinlikleri Ve Adanalı Sanatçılar Halk Konseri Düzenlenmesi Hizmet Alımı İşi’ dir. İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” denilmektedir.

Sözleşmenin eki niteliğinde olan söz konusu işe ait Teknik Şartnamenin “Halk Konseri” başlıklı 1. maddesi, “Amaç ve Kapsam” başlıklı 2. fıkrasında;

“Adana ‘da yaşayan dar gelirli kitlelerin sosyal kültürel sanatsal gereksinimlerini karşılama amaçlı olarak yapılan etkinlikler sırasında uygulanacak olan halk konseridir. Bu etkinlikle dar gelirli kitlelerin sosyal ihtiyacının karşılanması ve Adanalı sanatçılarla buluşması sağlanacaktır.

Bu iş kapsamında ulusal düzeyde ün kazanmış Adanalı Türk pop Müziği sanatçısı solistinin orkestrası ile birlikte sunacağı halk konseri ile bu konserin yapılması ve duyurulması ile ilgili malzeme ve hizmet alımları yer alacaktır.”,

“Halk Konseri” başlıklı 1. maddesi “Yapılacak İş ve İşlemler” başlıklı 3. fıkrasında;

“Etkinlikleri kapsamında ulusal düzeyde tanınmış bir Adanalı sanatçı ve orkestrası ve /veya saz heyeti konser için temin edilecektir.

Konser için gereken Açık Hava Tiyatrosu ve/veya kapalı konser mekanı temin edilecektir.

Konser için gereken ses ışık ve görüntü nakli sistemleri temin edilecektir.

Konser mekanının dekorasyonu temin edilecektir.

Konseri verecek sanatçının, 18 kişilik saz heyeti veya orkestra grubunun ve teknik ekibinin ulaşımları geliş-dönüş uçakla temin edilecektir.

Solist ve orkestranın/saz heyeti üyelerinin konaklamaları 5 yıldızlı otel düzeyinde temin edilecektir.

Teknik ekiplere mensup olanların konaklamaları 3 yıldızlı otel düzeyinde temin edilecektir.

Konserin yerel ve ulusal düzeyde tanıtımı yapılacaktır. Tanıtım için yazılı ve görsel basında yeralacak mesajlar İdare ile birlikte karar verilecektir.

Konser sanatçılarının ve teknik ekiplerinin kent içi ve çevresi her türlü ulaşımları sağlanacaktır.”,

“Adana Tanıtım Filmi Etkinlikleri” başlıklı 2. maddesi “Adanalı Sanatçılarla Adana Tanıtımı Yapılması” başlıklı 1. fıkrasında;

“Bu bölümde Ulusal düzeyde tanınmış Adanalı Sanatçılar ve Ulusal düzeyde tanınmış Adanalı yöneticilerin katılımıyla Adana’nın sahip olduğu değerlerin ve Adana Büyükşehir Belediyesi hizmetlerinin tanıtımı yapılacaktır.

Adana’nın sahip olduğu kentsel, kültürel doğal ve turistik kapasitelerinin ve Adana Büyükşehir Belediyesi çalışmalarının tanıtımı için ulusal düzeyde ün kazanmış Adanalı sanatçılarla birlikte yapılacak etkinlikler ve yine ulusal düzeyde tanınmış bir kent yöneticisinin Adanalı sanatçı ile birlikte görüntülerinde yeraldığı mesajları birlikte verdiği bir tanıtım filminin hazırlanması, filmin verilecek tanıtım mesajlarının slogan müziği olacak şarkının telif haklarıyla birlikte satın alınıp filmde kullanılması, film kopyalarının cd ve dvd formatında çoğaltılması ve yayınlanmak üzere görsel medyaya ulaştırılması iş ve işlemleriyle, hedef kitlelerle doğrudan ilişki kurulmasını sağlayacak etkinlikler düzenlenmesi işleridir. İşin kapsamı, işin tanımı bölümünde anlatılan iş ve işlemler ile etkinliklerden oluşacaktır.”,

“Adana Tanıtım Filmi Etkinlikleri” başlıklı 2. maddesi “Yapılacak İş ve İşlemler” başlıklı 2. fıkrasında;

“Ulusal düzeyde tanınmış bir Adanalı sanatçı ile yine ulusal düzeyde tanınmış bir yerel yöneticinin katılacağı bir tanıtım filmi / klibi senaryosu hazırlanacaktır.

Filmin seslendirilmesi için metin yazılacaktır.

Filmin çekimi için konusunda uzman bir firmadan;

Film yönetmenliği

Filmin kamera ile çekimlerinin yapılması hizmeti

Filmin kaydı.

Fon müziği ve seslendirme işlemlerinin yapımı

Filmin kurgu ve montajı ve kopyalanarak çoğaltılması ile ilgili tüm hizmet ve üretimler satın alınacaktır.

Filmin müziği için Adanalı bir sanatçının seslendireceği şarkı temin edilecek, şarkının telif hakkı satın alınmış olacaktır.

Tanıtım filminde oynaması için Adanalı bir sanatçının hizmeti satın alınacaktır.

Tanıtım filminde oynayan sanatçının tanıtım etkinliklerine bizzat katılması yönündeki hizmeti satın alınacaktır.

Tanıtım filminde rol alması için, Adanalı, ulusal düzeyde tanınmış bir yerel yöneticinin projeye katılması sağlanacaktır.

Yapılan tanıtım/filmi müzik klibinden, ilgili hedef kitlelere dağıtımı temin edilmek üzere, 25.000 adet kopyalanması temin edilecektir.

Filmin ve/veya müzik klibinin televizyonlarda yayınlanması için yerel televizyon kanallarına dağıtımı hizmeti de sağlanacaktır.” hükümleri yer almaktadır.

Diğer taraftan Koza A.Ş. ile Ferdi Tayfur arasından imzalanan 27.02.2009 tarihli Sözleşmenin “Konu” başlıklı 2. maddesinde ;

“Koza A.Ş.’ nin yüklenicisi olduğu “Adana Tanıtım Filmi Etkinlikleri ve Adana’ lı Sanatçılar Halk Konseri Düzenlenmesi Hizmet Alımı” işi kapsamında 28.02.2009 tarihinde, Adana’ lı Sanatçı Ferdi Tayfur’ un, Adana tanıtımlı ve Adana’ da yaşayan kitlelerin sosyal, kültürel ve sanatsal gereksinimlerini karşılamak amaçlı asgari 1,5 saat süreli konser vermesi, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı ile birlikte etkinliklere katılarak, Adana Tanıtım Filmlerinde yer alıp, Adana ile ilgili mesajlar vermesi ve Adana tanıtımlı çekilecek filmlerde, Emmioğlu adlı şarkısının müziğinin telif hakkının satın alınması, işbu sözleşmenin konusudur.”,

“Şartlar” başlıklı 3. maddesi “Sanatçının Yükümlülükleri” başlığı altında aynen;

“1- Sanatçı 28.02.2009 tarihinde, Adana tanıtım ve sosyal amaçlı olarak, Yüreğir Kapalı Spor Salonunda en az 1,5 saat süreli bir konser vermekle yükümlüdür.

2. Sanatçı Adana Büyükşehir Belediye Başkanı ile birlikte etkinliklere katılarak, Adana Tanıtım Filmlerinde yer alacaktır. Sanatçı sözkonusu tanıtım Filmlerinin Koza A.Ş. tarafından CD formatında çoğaltılarak dağıtılmasını peşinen kabul eder.

3. Sanatçı konser etkinliğinin tanıtımı için Açık Hava Meydanlarında (Afişlerle yapılacak tanıtım) yer alacaktır.

4. Sanatçı yine radyo, TV ve gazetelerde verilecek mesajlarda yer alacaktır.

5. Sanatçı sözkonusu tanıtımlar sırasında Adana Tanıtımı ile ilgili tüm faaliyetlerde Sanatçı’ ya ait Emmioğlu adlı şarkının müziğinin Koza A.Ş. veya Adana Büyükşehir Belediyesi’nin istediği sürece kullanmasını kabul eder. Ayrıca bu sözleşmede Sanatçı’ya ödenecek meblağ Emmioğlu adlı şarkısının müziğinin telif hakkını da kapsayacak, Sanatçı başkaca telif hakkı talep etmeyecektir.

6. Sanatçı yer aldığı Tanıtım Filmlerinde veya Tanıtım Medyalarında Adana Büyükşehir Belediyesi hizmetlerini tanıtacaktır.

7. Sanatçı Koza A.Ş.’nin ödeyeceği bedel kadar Fatura veya Serbest Meslek Makbuzu kesmekle yükümlüdür.

8. Konserin mevzuatın öngördüğü mücbir sebep nedeniyle yapılamaması durumunda konser bir gün sonraya veya tarafların mutabık kalacağı başka bir tarihe ertelenir. Ödenecek ücret değişmez. Sanatçı bu durumu peşinen kabul eder.” ,

“Koza A.Ş.’nin Yükümlülükleri” başlığı altında aynen ;

“1-Koza A.Ş. konu bölümünde bahsi geçen konser ile ilgili duyuru, ses-ışık sistemi, görüntü nakli, kapalı mekan temini, mekan dekorasyonu işlerini yerine getirmekle yükümlüdür.

2. Koza A.Ş. Sanatçı ve 1 kişilik Orkestrası ile Teknik Ekibinin Adana’ ya geliş. dönüş havayolu ulaşımı, karşılama ve transferleri, konaklama ve yemek giderleri ile şehir içi ulaşımlarını karşılamakla yükümlüdür.

3. Koza A.Ş. Sanatçı’ ya konu bölümünde bahsi geçen vereceği konser için 50.000,00 TL + K.D.V. , Adana tanıtımlı film çekimlerine Adana Büyükşehir Belediye Başkanı ile katılarak Adana ile ilgili mesajlar vermesi hizmeti karşılığında 50.000,00 TL + K.D.V. ve Emmioğlu adlı şarkısının müziğinin çekilecek Adana tanıtım filmlerinde kullanılması için satın alınması karşılığında da 180.000,00 TL + K.D.V. ödeyecektir. Ayrıca Sanatçının Serbest Meslek Makbuzu kesmesi durumunda doğacak Stopajını Maliye’ ye yatıracaktır. Koza A.Ş. konserde yer alacak orkestra ve teknik ekip için Koza A.Ş.’ nin yükümlülükleri bölümünün 2. Maddesinde yer alan ödemeler haricinde konser için başkaca bir ödeme yapmayacaktır. Ödeme Fatura veya Serbest Meslek Makbuzu karşılığında banka çeki ile yapılacaktır.

4. İş bu sözleşmeye ait Damga Vergisi Koza A.Ş. tarafından ödenecektir.”

hükümleri yer almaktadır.

İdare ile Koza A.Ş. arasında imzalanan Sözleşme çerçevesinde, Koza A.Ş. 05.03.2009 tarihinde işi bitirdiğini idareye yazılı olarak bildirmiş ve 05.03.2009 tarihinde 498.000,00 TL bedelli 1 No’lu hakediş düzenlenmiş, 18.03.2009 tarihinde de bu hakediş idare tarafından ödeme emrine bağlanmıştır. 1 No’lu hakediş eki “Yapılan İşler Listesi” incelendiğinde, iş tanımının “Halk Konserleri Etkinlikleri Kapsamında Ulusal Düzeyde Tanınmış Bir Adanalı Sanatçı Ve Orkestrası Veya Saz Heyeti İle Konser İçin Gereken Ses, Işık Ve Görüntü Nakli Sistemleri, Konser Mekanı, Sahne Dekorasyonu, Sanatçıların Ulaşım Ve Konaklama Temininin, Konser Sanatçılarının Ve Teknik Ekiplerin Kent İçi Ve Çevre Ulaşımlarının Sağlanması, Yerel Ve Ulusal Düzeyde Tanıtım için Yazılı Ve Görsel Basında Tanıtımlarının Yapılması, Tanıtım Filmi Hazırlanması, Hedef Kitlelere Dağıtım İçin 25.000 Adet Kopyalanarak Çoğaltılması” olduğu görülmüştür.

Öte yandan, Ferdi Tayfur tarafından Koza A.Ş.’ne kesilen serbest meslek makbuz incelendiğinde, Koza A.Ş.’ nin Ferdi TAYFUR’a 04.03.2009 gün ve 00079 sayılı serbest meslek makbuzu ile “28.02.2009 Tarihinde Verilen Konser Hizmeti Bedeli” olarak 61.250,00 TL, 04.03.2009 gün ve 00080 sayılı serbest meslek makbuzu ile “Adana Tanıtımlı Filmde Çekimlere Katılarak Adana Mesajları Verme Hizmeti” olarak 61.250,00 TL, 04.03.2009 gün ve 00081 sayılı serbest meslek makbuzu ile “Emmioğlu Adlı Şarkının Müziğinin Tanıtım Filminde Kullanılması İçin Telif Hakkı Bedeli” olarak da 219.036,00 TL olmak üzere toplamda 341.536,00 TL (KDV dahil, stopaj hariç) ödediği görülmüştür. Ayrıca yukarıda ifade edilen Koza A.Ş. ile Ferdi Tayfur arasında yapılan Sözleşmede yer alan “Sanatçının Serbest Meslek Makbuzu kesmesi durumunda doğacak stopajını Maliye’ye yatıracaktır.” hükmü gereğince, Koza A.Ş. bu makbuzlardan kesilen 12.500 + 12.500 + 36.867,00 = 61.867,00 TL tutarındaki stopajı da yatırmakla yükümlü kılınmış, dolayısıyla Ferdi Tayfur’dan alınan bu üç hizmetin Koza A.Ş.’ne toplam maliyeti 403.403,00 TL olmuştur. (341.536,00 TL hizmet gideri + 61.867,00 TL stopaj )

25.000 adet kopyalanarak dağıtılan “Adana Tanıtım Filmi” CD’sinin yapılan çözümlemesinde, 5 (beş) dakika süreli tanıtım filminin, Aytaç Durak ve Ferdi Tayfur’ un Adana’nın çeşitli mekanlarında birlikte gezerken çekilen görüntülerinden oluştuğu, filmin fonunda Ferdi Tayfur’a ait “Emmioğlu” adlı şarkının müziğinin yer aldığı ve fonda çalan şarkının üzerine aşağıda yer alan ve Adana’nın tanıtımından ziyade aleni olarak Aytaç Durak’ ın propagandasını yapan aşağıdaki sözlerin seslendirildiği görülmüştür:

“Taşına toprağına kurban olduğum

İnsanlık adına ömür koyduğum

Yaptığın hizmetlerden onur duyduğum

Adana’ ya koştum geldim Emmoğlu

Adana yolları neydi ne oldu

Altın Koza tekrar senle can buldu

İnsanlar coştu neşeyle doldu

Adana’ ya koştum geldim Emmoğlu

Duydum ki orada işler karışmış

Düşmanların aleyhinde barışmış

Çukurova halkı sana alışmış

Adana’ ya koştum geldim Emmoğlu

Kuzeyin Toroslar güneyin Akdeniz

Haktan yanasındır bunu biliriz

Sen yeter ki yürü biz de geliriz

Adana’ ya koştum geldim Emmoğlu

Bu vatan bizim hepimizindir

İleri çağdaşlık içimizdedir

Dönmeyiz yolumuzdan yeminimizdir

Adana’ ya koştum geldim Emmoğlu

Tabuları yıktın boyun eğmedin

Helalle yetindin haram yemedin

Ben yoruldum artık bıktım demedin

Adana’ ya koştum geldim Emmoğlu

Aytaç Durak der ki ben Adanalıyım

Memleket dardaysa nasıl durayım

Halkımın uğruna kurban olayım

Allahına kurban geldim Emmoğlu”

Yukarıda belirtilen ihale dokümanları ve Sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından 19.02.2009 tarihinde ihalesi yapılan “Adana Tanıtım Filmi Etkinlikleri Ve Adanalı Sanatçılar Halk Konseri Düzenlenmesi” işinin, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç Durak’ ın 29 Mart 2009 yerel seçim kampanyası dolayısıyla düzenlenen bir ihale olduğu, İşin Teknik Şartname’sine konulan “ulusal düzeyde tanınmış Adanalı sanatçılar ve ulusal düzeyde tanınmış Adanalı yöneticilerin katılımıyla Adana’nın sahip olduğu değerlerin ve Adana Büyükşehir Belediyesi hizmetlerinin tanıtımı yapılacaktır.” ya da “ulusal düzeyde tanınmış bir kent yöneticisinin Adanalı sanatçı ile birlikte görüntülerin de yer aldığı mesajları birlikte verdiği bir tanıtım filminin hazırlanması, filmin verilecek tanıtım mesajlarının slogan müziği olacak şarkının telif haklarıyla birlikte satın alınıp filmde kullanılması, film kopyalarının cd ve dvd formatında çoğaltılması ve yayınlanmak üzere görsel medyaya ulaştırılması iş ve işlemleriyle, hedef kitlelerle doğrudan ilişki kurulmasını sağlayacak etkinlikler düzenlenmesi” veya “tanıtım filminde oynayan sanatçının tanıtım etkinliklerine bizzat katılması” gibi düzenlemelerin hep bu amaca yönelik olarak hazırlandığı anlaşılmaktadır.

Zaten iş bitim tarihi 31.12.2009 olan Sözleşmenin tüm ediminin yüklenici tarafından yerel seçimlerin olduğu Mart ayında yerine getirilmesi de ihalenin amacını belli etmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8. maddesinde;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’ nun "Tarafsızlık Ve Devlete Bağlılık" başlıklı 7. maddesinde ;

"Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti, kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamazlar; görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ideolojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar.

Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetindedirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlikeye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derneğe katılamazlar, bunlara yardım edemezler." ,

“Kişisel Sorumluluk ve Zarar” başlıklı 12. maddesinde;

“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.”

denilmektedir.

Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Görev ve Yetkilerin Menfaat Sağlamak Amacıyla Kullanılmaması” başlıklı 14. maddesinde;

“Kamu görevlileri; görev, unvan ve yetkilerini kullanarak kendileri, yakınları veya üçüncü kişiler lehine menfaat sağlayamaz ve aracılıkta bulunamazlar, akraba, eş, dost ve hemşehri kayırmacılığı, siyasal kayırmacılık veya herhangi bir nedenle ayrımcılık veya kayırmacılık yapamazlar.

Kamu görevlileri, görev, unvan ve yetkilerini kullanarak kendilerinin veya başkalarının kitap, dergi, kaset, cd ve benzeri ürünlerinin satışını ve dağıtımını yaptıramaz; herhangi bir kurum, vakıf, dernek veya spor kulübüne yardım, bağış ve benzeri nitelikte menfaat sağlayamazlar.

Kamu görevlileri, görevlerinin ifası sırasında ya da bu görevlerin sonucu olarak elde ettikleri resmi veya gizli nitelikteki bilgileri, kendilerine, yakınlarına veya üçüncü kişilere doğrudan veya dolaylı olarak ekonomik, siyasal veya sosyal nitelikte bir menfaat elde etmek için kullanamazlar, görevdeyken ve görevden ayrıldıktan sonra yetkili makamlar dışında hiçbir kurum, kuruluş veya kişiye açıklayamazlar.

Kamu görevlileri, seçim kampanyalarında görev yaptığı kurumun kaynaklarını doğrudan veya dolaylı olarak kullanamaz ve kullandıramazlar.” denilmektedir.

298 sayılı "Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun"un 63. maddesinde;

"El ilanı mahiyetindeki matbuaları dağıtacak kimselerin seçme yeterliğini haiz olmaları şarttır.

Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, İktisadi Devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişiliklerinde memur ve hizmetli olarak çalışanlar, ilan dağıtamazlar."

Aynı Kanunun 63. maddesinde ise; "62 nci maddede sayılanlarla, umumi menfaatlere hadim cemiyetler ve bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetliler seçimlerde de tarafsızlıklarını muhafaza etmek zorundadırlar.

Yukarıda yazılı olanların, 5830 sayılı kanunda yazılı yasak hükümleri saklı kalmak üzere seçim süresince:

a) Siyasi partilere veya adaylara her ne nam ile olursa olsun bağış ve yardımlarda bulunmaları,

b) Memur ve hizmetlileriyle her türlü araç ve gereç ve imkanlarını siyasi bir partinin veya adayın emrinde veya her hangi bir siyasi faaliyette çalıştırmaları, kullanmaları veya kullandırmaları yasaktır.”

hükümleri yer almaktadır.

Dilekçiler, Adana’nın tanıtımının 2009 yılı performans programında yer aldığını, söz konusu ihalenin seçim dönemine özel düzenlenmediğini zaten programda olduğunu iddia etmişlerse de; Belediyelerin kendi tanıtımları için bütçelerinden harcama yapmaları mevzuata uygundur ve kamu zararı oluşturmamaktadır. Ancak, söz konusu tanıtım CD’si ve CD’de fon müziği olarak sözleri kullanılan Emmioğlu adlı şarkının müziğinin Adana’nın değil Aytaç Durak’ın tanıtımı için kullanıldığı açıkça görülmektedir.

Diğer taraftan dilekçede, her ne kadar ihalenin herhangi bir “Adana Tanıtım” ihalesinden farkı olmadığı ve işin Teknik Şartnamesinde herhangi bir sanatçının adının belirtilmediği iddia edilse de, Teknik Şartnamenin birçok maddesinde “ulusal düzeyde tanınmış Adanalı sanatçı ve “ulusal düzeyde tanınmış Adanalı bir yöneticinin katılımıyla Adana tanıtımı yapılacağı, film klibi hazırlanacağı, beraber etkinliklere katılınacağı” ibarelerine yer verilerek seçim kampanyasının Belediye bütçesinden karşılanmasının yolu açılmıştır. Koza A.Ş. ile Ferdi Tayfur arasından imzalanan Sözleşmede de, Ferdi Tayfur’un Adana Büyükşehir Belediye Başkanı ile birlikte etkinliklere katılarak Adana Tanıtım Filmlerinde yer alacağı ibaresine yer verilmiştir.

Kaldı ki; Koza A.Ş’i tarafından Ferdi Tayfur’a yapılan ödemelerden; toplu nikah töreni için “28.02.2009 tarihinde Verilen Konser Hizmeti Bedeli” olarak ödenen 61.250,00 TL Belediyenin düzenlediği sosyal etkinlik kapsamında nitelendirilerek kamu zararı olarak değerlendirilmemiş, “Adana Tanıtımlı Filmde Çekimlere Katılarak Adana Mesajları Verme Hizmeti” olarak 62.500,00 TL ile “Emmioğlu Adlı Şarkının Müziğinin Tanıtım Filminde Kullanılması İçin Telif Hakkı Bedeli” olarak 216.867,00 TL olmak üzere toplamda ödenen 279.367,00 TL + KDV = 329.653,00 TL kamu zararı olarak değerlendirilmiş ve ilamda bu tutar için tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler konuyla ilgili haklarındaki soruşturma izninin Danıştay 1. Dairesi’nin kararıyla kalktığını, o yüzden her hangi bir kamu zararı olmadığını ifade etmişlerse de;

Söz konusu Danıştay kararı incelendiğinde; kararda soruşturulacak eylem olarak “19.02.2009 tarihinde yapılan Adana Tanıtım Filmi Etkinlikleri ve Adanalı Sanatçılar Halk Konseri Düzenlenmesi işine ait ihalede Belediye Başkanına ait olması gereken ihale onay yetkisini Genel Sekretere kullandırmak, Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığınca yapılması gereken ihaleyi Fen İşleri Dairesine yaptırmak ve iki Daire Başkanı bir Şube Müdürünün üye olarak görev aldığı ihalede ihale komisyonuna ünvansız bir inşaat mühendisini başkan olarak atamak suretiyle mevzuata aykırı davranmak” hükümlerinin yer aldığı görülmektedir. İlamda ise Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç Durak'ın kişisel seçim kampanyası giderlerinin yine Aytaç Durak tarafından karşılanması gerekirken belediye kaynakları kullanılarak finanse edilmesi sonucu oluşan kamu zararı için tazmin hükmü verilmiştir. Yani Danıştay tarafından verilen kararın içeriği ile tazmin hükmünün içeriği birbirinden farklıdır. Dolayısıyla sorumlular hakkında soruşturma izninin kalkmış olması, Sayıştay denetimi açısından kamu zararının da ortadan kalktığı anlamına gelmemektedir.

Yine benzer şekilde dilekçiler söz konusu hizmet alımı işiyle ilgili iddiaların yargıda (Adana 2. Sulh Ceza Mahkemesi) dava konusu olup kendilerinin beraat ettiklerini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemişlerse de; adli mahkemelerce verilen kararlar konunun cezai yönüne ilişkin olup kamu zararı ile ilgisi bulunmamaktadır. Diğer bir ifade ile dilekçilerin açılan davalarda ceza alıp almaması Sayıştay denetimi açısından kamu zararının da ortadan kalktığı anlamına gelmemektedir.

Kaldı ki; Anayasanın 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında;

“... Sayıştay’ın kesin hükümleri hakkında ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler. Bu kararlar dolayısıyla idari yargı yoluna başvurulamaz.

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.”

832 sayılı Sayıştay kanununun 65. maddesinde ".. genel mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştay’ın hesap ve işlemleri yönünden denetimine ve hükmüne engel değildir..." hükümleri yer almaktadır.

Buna göre, Anayasal bir kuruluş olan Sayıştay’ın Anayasa ve kendi Kanunundan kaynaklanan denetim ve yargılama yetkisini kullanması sonucu verilen Sayıştay ilamlarına, Danıştay’ca vergi konusunda verilen kararlar hariç idari ve genel mahkemelerce verilen kararlar bir engel teşkil etmemektedir.

Dilekçiler ayrıca dilekçelerinde, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan denetimde idare zararı olmadığı sonucuna varıldığını, gerekçe olarak da söz konusu işin Koza A.Ş.’ye maliyetinin 432.171,77 TL olduğunu ancak işin Belediyeden 498.000,00 TL bedelle alındığını dolayısıyla Koza A.Ş.’ nin bu işten kar ettiğini ve idare zararının olmadığını söylemekte ise de; ileri sürülen iddiaların Belediye veya Belediye bütçesinden yapılan ödemeye ilişkin tazmin hükmü ile ilgisi bulunmamaktadır. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından düzenlenen rapor, Belediyeye değil Belediye şirketi olan Koza A.Ş.’ye ait bir rapordur.

Dilekçiler tanıtım filmi CD’lerinden 14.000 adedinin 31 Ekim-08 Kasım 2009 tarihleri arasında İstanbul Tüyap Kitap Fuarında, 9.400 adedinin de 12-17 Ocak 2010 tarihinde Adana Kitap Fuarında dağıtıldığını, bu tarihlerin seçim kampanyasından sonraki tarihlere rastladığını ifade etmişlerse de;

Dilekçe ekinde gönderilen ve üzerinde herhangi bir tarih bulunmayan iki adet tutanağın “teslim eden” kısmında Necati Sultan ve Ozan Aksu’nun imzaları, “teslim alan” kısmında ise, Koza AŞ yetkilileri Candan Yaygın ve Koray Diker’in imzalarının bulunduğu görülmüştür.

Tazmin hükmüne konu işe ilişkin sözleşme ve teknik şartname hükümleri incelendiğinde, yüklenici firmaya tanıtım filmi çekilmesi ve bu filme ait CD’lerin 25.000 adet kopyalanması için ödeme yapıldığı görülmüştür. Kaldı ki yapılan işler için ilgili firmaya yapılacak ödemenin tamamı 18.03.2009 tarihinde, yani CD’lerin dağıtıldığı iddia edilen tarihlerden çok önce yapılmıştır. Eğer dilekçi iddiaları kabul edilecek olursa, bu durumda yapılmamış işin (CD’lerin 2009 Kasım ve 2010 Ocak ayında dağıtıldığı, ödemenin ise 2009 Mart ayında yapıldığı kabulüyle) parası ödenmiş olacaktır ki, bu durum da yine 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71/b maddesine göre kamu zararı oluşturmaktadır.

Ayrıca Belediye Başkanı Aytaç DURAK, tanıtım CD’lerinin basımı ve dağıtımı nedeniyle 298 sayılı Kanuna muhalefetten dolayı Adana 2. Sulh Ceza Mahkemesi tarafından 5 ay hapse mahkûm edilmiş, ancak ceza ertelenmiştir. Dolayısıyla tanıtım CD’lerinin 298 sayılı Kanuna aykırı olduğu ve seçim propagandası olarak kullanıldığı yargı tarafından da tescil edilmiştir.

Aytaç DURAK’ın tanıtımına yönelik harcama olması nedeniyle kendisi tarafından ödenmesi gereken giderlerin, bahse konu KOZA A.Ş.’ne Belediye bütçesinden hakedişlere bağlanarak aktarılması, Belediyenin kaynaklarını siyasi bir partinin ve adayın emrinde kullanılması mümkün değildir.

Bu itibarla dilekçilerin iddialarının reddi ile 245 sayılı ilamın 4. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 09.12.2014 tarih ve 39754 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.