Sayıştay 5. Dairesi 353 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 29.01.2019

• Karar No: 353

• İlam No: 108

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Ücret ve sorumluluk zammı-Temizlik yardımı

A- Belediye ile ……….. arasında yapılan toplu iş sözleşmesi maddeleri gereği 15.03.2017 tarihi itibariyle uygulanacak ücret zammının yanlış hesaplanması suretiyle ……………. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 52 nci maddesi, toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkını;

“İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.

Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir.

…” şeklindedir.

Belediye ile …………. Sendikası arasında 15.03.2017-14.03.2019 tarihlerini kapsayan toplu iş sözleşmesi imzalanmıştır.

Toplu iş sözleşmesinin, “Sosyal Yardımlar” başlıklı bölümünün 39 uncu maddesi ile işçilere yapılacak olan ücret zammı belirlenmiştir. Toplu iş sözleşmesinin 39 uncu maddesinde;

“Sözleşmenin birinci yılında;

İşçilerin 14.03.2017 tarihindeki almakta oldukları mevcut yevmiyelerine 15.03.2017 tarihinden itibaren …………..TL ilave edilerek ve bu toplu iş sözleşmesinin 37. Maddesindeki kıdemlilik zammı ilave edildikten sonra hesaplanan ücretlerdir.

Sözleşmenin ikinci yılında birinci yıldaki sözleşmenin yürürlük suresinin bitimine bir ay kala taraflar bir araya gelerek kendi aralarında anlaşarak ikinci plan ücret artışını tespit edeceklerdir. Şayet anlaşma olmaz ise taraflar 6356 Sayılı Sendikalar ye Toplu İş Sözleşmesi Kanunun 52. Maddesi gereği, Yüksek Hakem Kurulunu özel Hakem olarak seçmişlerdir.

Ayrıca bu Toplu İş Sözleşmesinin 30,31,34,35,37,41 ye 68. maddelerinde de ikinci yıl ücret artışlarında anlaşma olmaz ise taraflar 6356 Sayılı kanunun 52. maddesi gereği, Yüksek Hakem Kurulunu Özel Hakem olarak seçmişlerdir.”

denilerek ve ücret zammı maddesine ek olarak sözleşmenin 37 nci maddesinde belirtilen kıdemlilik zammının da eklenmesi suretiyle “ücret zammı” hesaplanması öngörülmüştür. Toplu iş sözleşmesinin 37 nci maddesinde de kıdemlilik zammı;

“İşçilere işyerlerinde geçmiş her kıdem yılı için ücretinin gündeliğine Sözleşmenin birinci yılında …………… Kıdemlilik zammı uygulanır. ( işçi başka bir kamu kurumundan gelmişse bu kurumlardaki çalışmaları da kıdeminden sayılacaktır.)

ORNEĞIN: 2 yıl hizmeti olana (2x0.1250 = 0,25 TL)

5 yıl hizmeti olana(5x 0.1250 = 0.625 TL) vb. kıdemlilik zammı Toplu İş Sözleşmesinin yürürlük süresince geriye dönük olarak hesaplanarak ödenir.

…” şeklinde ifade edilmiştir.

Yapılan incelemelerde 23.02.2017 tarihinde yapılan ve toplu iş sözleşmesinde değişiklik yapılmasını öngören Ek Protokol ile toplu iş sözleşmesinin 37 nci maddesinde yer alan “İşçilere işyerlerinde geçmiş her kıdem yılı için ücretinin gündeliğine Sözleşmenin birinci yılında …………….. TL. Kıdemlilik zammı uygulanır.” hükmündeki ……….. TL ibaresinin …………. TL olarak değiştirildiği, işçilere yapılacak ücret zammı ödemelerinde bu katsayının kullanıldığı, yapılan ödemelerde toplu iş sözleşmesine aykırı bir durumun oluşmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla Belediye ile ………….. Sendikası arasında yapılan toplu iş sözleşmesi maddeleri gereği işçilere verilecek ücret zammı ödemelerinin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından ……………. TL ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

B- Belediye ile ……………… Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesi gereği ödenen sorumluluk zammının belediye personelinden bazılarına unvanlarına uygun olmayan tutarlarda yapılması suretiyle …………….. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

Belediye ile ………………. Sendikası arasında imzalanan ve 15.03.2014 - 14.03.2017 yılları arasında uygulanan sözleşmenin ikinci yıl ücret artışlarının belirlenmesiyle ilgili anlaşma tutanağında “Sorumluluk Zammı”;

“ A) İşverene bağlı işyerlerinde çalışan sorumluluk gerektiren isleri yapan işçilere her ay fiilen çalışmalarına bakılmaksızın sözleşmenin ikinci yılında, Operatör, ustabaşına her ay …………… TL net, şoför, ustalara her ay ………………TL net, diğer tüm çalışan sendikali işçilere ……………. TL net her ay sorumluluk zammı net olarak ödenir.

B) Ayrıca Fiilen icap nöbeti tutanlara her ay net ……………TL, fiilen tahsildarlık yapanlara her ay …………….-TL net ödenir.

Sözleşmenin üçüncü yılında almakta oldukları sorumluluk ücretlerine %10 arttırılarak Sorumluluk Zammı net olarak ödenir.

Sözleşmenin üçüncü yılında uygulanan %10 artış enflasyon farkının altında kalması halinde ilave edilir.”

şeklinde düzenlenmiş olup 15.03.2017-14.03.2019 yıllarını kapsayan toplu iş sözleşmesinde ise “Sorumluluk Zammı”;

“İşverene bağlı işyerlerinde çalışan sorumluluk gerektiren isleri yapan işçilere fiilen çalışmalarına bakılmaksızın sözleşmenin birinci yılında her ay, Operatör, ustabaşı ………….- TL net, şoför, ustalara ………….-TL net, diğer tüm çalışan sendikalı işçilere ………….. TL net, bunlardan ayrıca fiilen icap nöbeti tutanlara ………...-TL net, fiilen tahsildarlık yapanlara ………….-TL net her ay sorumluluk zammı net olarak ödenir.”

şeklinde ifade edilmiştir.

Toplu iş sözleşme hükümlerinden anlaşılacağı üzere, operatör, ustabaşı, şoför ve ustalara verilecek sorumluluk zammı ücreti ile bu unvanlar dışında kalan tüm belediye personeli için ödenecek olan ücret zammı farklı tutarlardadır. Ancak yapılan incelemelerde işçi, aşçı ve yağcı unvanlarında bulunan bazı personele daha yüksek tutarda sorumluluk zammı ödemesinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Sürekli işçi kadro ve unvan değişikliğine ilişkin belgelerden, ………’ın kadro unvanının 28.01.2009 tarihli yazıyla şoför, ……………..’in kadro unvanının ……….. tarihli yazıyla usta, ………….’in kadro unvanının 16.01.2008 tarihli yazıyla şoför, …………’ın kadro unvanının ………….. tarihli yazıyla ustabaşı, …….., ………. ve ………..ın kadro unvanlarının ise ………….. tarihli yazıyla şoför olarak değiştirildiği, toplu iş sözleşmesi gereği bu kişilerin sorumluluk zammı almalarında mevzuata aykırı bir durumun oluşmadığı,

Bu itibarla, mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ……….. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

…….., ………….., ………., ……….. ve …………. kadro unvanlarının aşçı, işçi ve yağcı olduğu anlaşıldığından, bu kişilere bu kadro unvanları uyarınca verilen sorumluluk zamlarının daha düşük olması gerekirken, toplu sözleşme ile bu kadro unvanları için öngörülmeyen tutarlarda ödeme yapılması sonucu oluşan ………… TL kamu zararının;

……….. TL’sinin ise Harcama Yetkilisi.....………. ile Gerçekleştirme Görevlisi..…………,

………… TL’sinin ise Harcama Yetkilisi .... ………… ile Gerçekleştirme Görevlisi ... ………….,

……………. TL’sinin ise Harcama Yetkilisi .. ………….. ile Gerçekleştirme Görevlisi………….'den,

Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.

C- Belediye ile …………Sendikası arasında yapılan toplu iş sözleşme hükümlerine aykırı olarak temizlik yardımının fiilen çalışılmayan günler için de ödenmesi suretiyle ………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

Belediye ile ……….. Sendikası arasında imzalanan ve 15.03.2017-14.03.2019 tarihlerini kapsayan toplu iş sözleşmesinin 35 inci maddesinde “Temizlik Yardımı (Havlu Sabun Yardımı)”;

“Fiilen büro dışında çalışan işçilere fiilen çalıştıkları günlerde Sözleşmenin birinci yılında günlük ......-TL, temizlik ( havlu sabun ) yardımı yapılır.

Sözleşmenin ikinci yılındaki Temızlık Yardımı ( Havlu Sabun Yardımı) artışı ücret zammı görüşmelerinde belirlenecektir.”

şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen toplu iş sözleşmesi maddesine göre, fiilen büro dışında çalışan işçilere fiilen çalıştıkları her gün için ………… TL verilmesi gerekirken, işçi puantaj cetvellerinin incelenmesi sonucunda fiilen çalışılmayan günler için de bazı belediye personeline temizlik yardımı ödendiği anlaşılmaktadır. Sorumluların savunmalarından, sorguda iddia olunan kamu zararının tahsil edildiği görülmüştür.

Bu itibarla, Belediye ile ……….. arasında yapılan toplu iş sözleşme hükümlerine aykırı olarak temizlik yardımının fiilen çalışılmayan günler için de ödenmesi sonucu oluşan ……….. TL kamu zararı; …….. tarih ve ………. numaralı tahsilat makbuzları ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.