Sayıştay 5. Dairesi 34903 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 5

• Dosya No: 34903

• Tutanak No: 38236

• Tutanak Tarihi: 14.01.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

736 sayılı ilamın 10’uncu maddesinde, Gaziantep Şehitkamil İlçesi Kaymakamına 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 63 üncü maddesi gereğince verilen il özel idaresi ödeneklerinden gelir vergisi kesintisi yapılmadığı gerekçesiyle toplam 997,40 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur..

Dilekçi dilekçesinde, Danıştay 4. Dairesinin 22.12.2008 tarih ve 2007/5848 Esas Kararında 5302 sayılı Kanunun 28 inci ve 63 üncü maddeleri gereğince yapılan ödemelerden de vergi istisnası uygulanacağının belirtildiğini, , 10.07.2009 tarih ve 27284 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5917 Sayılı Bütçe Kanunlarında Yer Alan Bazı Hükümlerin İlgili Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelere Eklenmesi İle Bazı Kanun Ve kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 36. Maddesinde: 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa aşağıdaki geçici madde eklendiğini, maddede “Bu Kanunun 28 inci ve 63 üncü maddeleri gereğince, 4/3/2005 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ilgililere yapılan ödemeler hakkında borç çıkarılmaz, çıkarılmış olan borç tutarlarının tahsilinden vazgeçilerek borç takibi işlemine son verilir." Denildiğini, Anayasanın 160. Maddesi gereği Danıştay kararının esas alınması gerektiğini belirterek tazmin hükmünün ortadan kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı; “1700 sayılı Kanunun Ek 5 inci maddesinde yer alan istisna hükmü sadece bu madde kapsamında yapılan ek ödemeleri kapsamakta olup, 5302 sayılı Kanunun 28 ve 63 üncü maddeleri uyarınca yapılan ödemeleri kapsamamakta ve bu ödemelerin, diğer kanunlarda da istisna hükmü olmaması nedeniyle gelir vergisine tabi tutulması gerekmektedir.Dilekçede Danıştay 4. Dairesinin 22.12.2008 tarih ve 5019 sayılı Kararı gerekçe gösterilmekte ise de, konu ile ilgili olarak, Denizli Vergi Mahkemesi nezdinde açılan benzer bir başka davada 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 28 inci ve 63 üncü maddeleri uyarınca yapılan ödemelerin istisna kapsamında olduğu, bu nedenle de vergiye tabi tutulmayacağı yönündeki talep Mahkemenin 26.12.2007 günlü ve E:2007/169, K:2007/978 sayılı kararıyla reddedilmiştir.

Davacı tarafından söz konusu kararın temyizi yoluna gidilmiş olup, Danıştay Dördüncü Dairesinin 21.01.2009 günlü ve E:2008/1510, K:2009/94 sayılı kararı ile Denizli Vergi Mahkemesinin 26.12.2007 günlü ve E:2007/169, K:2007/978 sayılı kararı bozulmuştur. Ancak, Denizli Vergi Mahkemesi bozma kararına uymayarak 30.03.2010 günlü ve E:2010/180, K:2010/113 sayılı kararı ile ilk kararında ısrar etmesi üzerine, davacı tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

Bu defa Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nca anılan vergi mahkemesinin ısrar kararı görüşülmüş ve 03.06.2011 günlü ve E.2010/290, K:2011/240 sayılı kararında; "...5540 sayılı Yasanın 1 inci maddesiyle 1700 sayılı Kanuna eklenen ek 5 inci maddedeki ek ödemenin, İçişleri Bakanlığı personeline, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılmakta olan ödemenin miktarı yükseltilerek mali haklarda iyileştirme yapmak amacıyla getirildiği ve maddenin TBMM Genel Kurulunda verilen bir önergenin kabulü suretiyle yasalaştırıldığı saptanmaktadır. Bu nedenle İçişleri Bakanlığı personeline, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesine göre ödeme yapılmayacağı yönünde açıklık getirildiği anlaşılmaktadır. 1700 sayılı Kanuna eklenen ek 5 inci maddesine göre damga vergisi hariç başka bir vergi ve kesinti yapılmaksızın İçişleri Bakanlığı personeline ödenen bir ek ödeme olmasına karşın, 5302 sayılı Kanunun 28 ve 63 üncü maddeleri uyarınca İl Özel İdaresi bütçesinden il özel idaresine ait görevlerden vali tarafından verilenlerin varlığı halinde, ödenen ödenekle ilişkilendirilmesine olanak bulunmadığından, davanın reddi yolundaki vergi mahkemesi ısrar kararında hukuka aykırılık görülmemiştir." gerekçesiyle anılan ödemelerin vergiye tabi tutulması gerektiği şeklinde karar verilmek suretiyle dava süreci sonuçlandırılmıştır.

Diğer taraftan 5917 sayılı Kanunun 36 ncı maddesiyle ile getirilen düzenleme, 5302 sayılı Kanunu 28 ve 63 üncü maddeleri uyarınca yapılan ek ödemeye ilişkin olup, anılan maddenin vergi kesintilerine ilişkin herhangi bir hüküm içermemesi nedeniyle tazmine konu olan hususla bir ilgisi bulunmamaktadır. Temyiz talebinin reddedilerek, Daire Kararının onanmasının uygun olacağı” şeklinde görüş belirtmiştir.

5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunun, Encümen üyelerine verilecek ödenek başlıklı 28’inci maddesinde; “Encümen başkanına 14000, üyelerine 12000 gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine encümen üyeleri için belirlenen gösterge rakamının yarısı ödenir.” hükmü yer almaktadır.

10 Temmuz 2009 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5917 sayılı Bütçe Kanunlarında Yer Alan Bazı Hükümlerin İlgili Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelere Eklenmesi İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanununun 36. maddesi ile 22.02.2005 tarihli 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa geçici 4.madde eklenmiştir. Söz konusu geçici 4.maddede de;

“Bu Kanunun 28 inci ve 63 üncü maddeleri gereğince, 04.03.2005 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar ilgililere yapılan ödemeler hakkında borç çıkarılmaz, çıkarılmış olan borç tutarlarının tahsilinden vazgeçilerek borç takibi işlemine son verilir.” denilmektedir.

5917 sayılı Kanunun 36.maddesi ile 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununa eklenen geçici 4.madde ile getirilen düzenleme ile ilgili uygulama, 5302 sayılı kanunun 28 ve 63’üncü maddeleri gereği yapılan ödemeler hakkında borç çıkarılamayacağı şeklindedir. Oysa ilamın ilgili maddesinde, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 63 üncü maddesi gereğince verilen il özel idaresi ödeneği için değil, ödenekten gelir vergisi kesintisinin yapılmaması nedeniyle tazmin hükmü verilmiştir.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Ücretin Tarifi" başlıklı 61 inci maddesinde (Değişik: 24.12.1980-2361/43 md.);

Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği,

"Vergi Tevkifatı" başlıklı 94 üncü maddesinde; (3946 sayılı Kanunun 22'nci Maddesiyle değişen madde. Yürürlük;1.1.1994)

Kamu idare ve müesseselerinin, aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları, hükme bağlanmıştır.

Yukarıdaki hükümlerden anlaşılacağı üzere, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 28 ve 63 üncü maddelerine göre, Encümen Başkanı, Encümen üyeleri, Vali Yardımcıları ve Kaymakamlara yapılan ödemenin, Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesinde belirtilen kazançlar kapsamında bir ücret ödemesi olduğu tartışmasızdır. Çünkü Gelir Vergisi Kanunu'nun "Ücretin Tarifi" başlıklı 61 inci maddesinde, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler ücret olarak tanımlanmış ve bu şekilde bir iş ilişkisi bulunan personele işveren tarafından yapılan ödemenin adının (ödenek, tazminat, kasa tazminatı tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması) o ödemenin ücret olma mahiyetini değiştirmeyeceği açıkça ifade edilmiştir. Dolayısıyla, 5302 sayılı Kanun kapsamında encümen başkanı(Vali), encümen üyeleri, vali yardımcıları ve kaymakamlara yapılan ödenek ve ek ödenek, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu anlamında bir ücret ödemesi olduğundan, ayrıca 5302 sayılı İl özel İdaresi Kanunu'nun 28. maddesinde de, brüt ödenek verileceği şeklinde düzenleme yapılmak suretiyle kendi özel Kanunu’nda da, yapılan bu ödemeden vergi kesintisi yapılmayacağına dair bir düzenleme bulunmadığından, yukarıda sayılan personele yapılan ödemelerden gelir vergisi kesintisinin yapılması gerekmektedir.

Ayrıca, Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulunca verilen 03.06.2011 tarihli ve E: 2010/290, K: 2011/240 sayılı Karar da sözü edilen ödemelerden gelir vergisi kesilmesi gerektiği yönündedir.

Bu nedenlerle, dilekçi iddialarının reddi ile 736 nolu ilamın 10. maddesiyle toplam 997,40 YTL.’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE

Karar verildiği 14.01.2014 tarihli ve 38236 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.