Sayıştay 5. Dairesi 34819 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 5

• Dosya No: 34819

• Tutanak No: 36274

• Tutanak Tarihi: 05.02.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

883 sayılı ilamın 1’inci maddesinde; 1 inci dereceli Kaymakamlık Yazı İşleri Müdürlüğü kadrosuna vekalet eden Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Reyhan Yazıcı’ya, asilde aranan şartları haiz olmadığı halde vekalet ücreti ve özel hizmet tazminatı farkı ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle toplam 3.562,65 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, Perşembe Kaymakamlığı Yazı İşleri Müdürü Uğur YÜCE 'nin 2007 yılının eylül ayında emekli olması ile Kaymakamlık makamı Yazı İşleri Müdürlüğünde sadece V.H.K.İ. Reyhan YAZICI kaldığını, Atamaya yetkili makam olan Valilik makamından onay alınarak Reyhan YAZICI'nın Yazı İşleri Müdürlüğüne vekalet görevlendirilmesinin uygun görüldüğünü, Böylelikle bir memura memuriyet görevinin yanında müdürlük görevinin sorumluluğu ve işlerinin fiilen verildiğini, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar" ın "Vekalet" başlıklı 9 ncu maddesi, 2007 yılında yürürlüğe giren "İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği Usul Ve Esaslarına Dair Yönetmelik"in 7 nci maddesinin "ğ" bendi beraber değerlendirildiğinde Anayasanın 18 nci maddesinde ifadesini bulan angarya yasağı kuralına açıkça aykırı olduğunu, Bakanlar Kurulu Kararı ile İçişleri Bakanlığınca hazırlanan Yönetmeliğin farklı tarihlerde çıkarıldığını, Yani Bakanlar Kurul Kararı yayımlandığında Müdür olacak kişilerin 4 yıllık Fakülte yada yüksekokul mezunu olmaları şartının olmadığını, Yönetmelik hazırlanırken de söz konusu Bakanlar Kurul Kararının 9 ncu maddesinin göz önüne alınmadığını, Burada söz konusu yönetmeliğin 7 nci maddesi ile esas itibarı ile görevde yükselme talebinde bulunanların eğitim düzeylerinin yükseltilmesinin amaçlandığını, Danıştay'ın "...tedvir görevi verilen kişinin, Anayasanın angaryayı yasaklayan 18 nci maddesi hükmü uyarınca fiilen yürüttüğü görev karşılığı bazı maddi haklara hak kazanacağı açıktır ……… davacının yürüttüğü görevden dolayı üstlendiği sorumluluk dikkate alındığında, vekalet görevinden ötürü davacıya vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerekmektedir. " yönünde kararları olduğunu, Sayıştay Başkanlığı da Maliye Bakanlığına hitaben gönderdiği 08/01/1992 tarih ve 1 sayılı yazısında "...her ne kadar 99 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde vekil olarak atanacaklarda aranacak şartlar açıklanmış ise de, bu şartların atama işlemi sırasında yetkili makam tarafından aranması gerekir. Yoksa mali hakların ödenmesi sırasında vekilin asilin şartlarına haiz olmadığı ileri sürülerek ödeme yapmaktan kaçınılamaz. Bu itibarla vekil olarak atanması mevcut ilgiliye vekalet görevinden dolayı yan ödeme farkı verilmiş olmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı... " şeklinde görüş belirttiğini, Yukarıda yer alan yasal düzenleme karşısında Reyhan YAZICI'nın yürüttüğü görevden dolayı üstlendiği sorumluluk dikkate alındığında tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Başsavcılığı “Sözü edilen ödeme ile ilgili, ileri sürülen gerekçeler İlamda karşılanmıştır. Ayrıca bu konuda Temyiz Kurulunca verilen kararlar, tazmin hükmünün tasdiki yönündedir. Bu nedenlerle temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş Daire Kararının tasdiki yönünde karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” Şeklinde görüş belirtmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ‘‘Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları’’ başlıklı 86 ncı maddesinin, 2 nci ve 6 ncı fıkralarında;

‘‘Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır. Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.”

Yine aynı Kanunun ‘‘Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler’’ başlıklı 175 inci maddesinin 1 inci ve 2 nci fıkralarında;Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, … verilir…

Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.’’ hükümleri yer almaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, 2006 yılında ne miktarda zam ve tazminat verileceğine dair 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve 2008 yılında da uygulamasına devam edilen “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”ın, ‘‘Vekalet’’ başlıklı 9 uncu maddesinde aynen;

‘‘(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları, kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir. …” hükmü yer almakta ve ‘‘Zam ve Tazminatlara İlişkin 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’’nin ‘‘Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar’’ başlıklı ‘‘E- 6’’ bölümünde de bu husus vurgulanmaktadır. 8 Haziran 2007 tarihli 26546 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ‘‘İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik’’ in ‘‘Kapsam’’ başlıklı 2 nci maddesinin 1 inci bendinde;

‘‘Bu Yönetmelik, İçişleri Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatında görevli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan personelden müdür ve daha alt görevlere, görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacakları kapsar, …”

Söz konusu Yönetmeliğin ‘‘Görevde Yükselme Sınavı Sonucu Atanacaklarda Aranacak Özel Şartlar’’ başlıklı 7 nci maddesinin ‘‘ğ’’ bendinde,

‘‘İlçe yazı işleri, ilçe nüfus ve ilçe sivil savunma müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. Fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2. …gerekir.’’ hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere, bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden, bu görevi vekaleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Buna göre, bir göreve kurum içinden vekil olarak atananlara, vekalet ettikleri kadro veya görevler için tespit edilen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki farkın 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenebilmesi için, bu kişinin genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşıması gerekmektedir. 3 üncü dereceden aylık alan Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Reyhan Yazıcı’ya vekalet ettiği müdürlük kadrosu için % 135 oranında özel hizmet tazminatı ödenmiştir. Ancak bu kişi yüksek öğrenim görmediğinden (lise mezunu olduğundan) İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesi gereği 1 inci derece kadrolu müdürlük görevine asaleten atanma şartlarını taşımamaktadır. Bu nedenle, 1 inci dereceli müdür kadroları için öngörülen % 135 oranında özel hizmet tazminatı ile kendi 3 üncü dereceli veri hazırlama kontrol işletmeni kadrosu için öngörülen % 55 oranındaki özel hizmet tazminatı arasındaki % 80 oranında özel hizmet tazminatı farkının ödenmesi mümkün görülmemektedir.

Benzer şekilde, kurum içinde boş bir kadroya yine kurum içinden vekalet eden Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Reyhan Yazıcı’ya müdürlük kadrosu için öngörülen vekalet aylığının ödenebilmesi için, bu kişinin genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşıması gerekmektedir. Ancak bu kişi yüksek öğrenim görmediğinden (lise mezunu olduğundan) İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesi gereği 1 inci derece kadrolu müdürlük görevine asaleten atanma şartlarını taşımamaktadır. Bu nedenle vekilin asilde aranan şartları taşımaması nedeniyle, vekalet edilen görevin kadro derecesinin 1 inci kademesi için tespit edilen vekalet aylığının ((gösterge + ek gösterge) / 3) ödenebilmesi mümkün görülmemektedir.

Vekalet aylığı ve bu durumdan dolayı zam ve tazminat farkı ödenebilmesi için, yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri gereğince, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur. Bu durum ayrıca 99 seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde de vurgulanmaktadır. Söz konusu göreve ait vekalet ücretinin ödenmesinde, asilde aranan şartlar; eğitim düzeyi, hizmet süresi gibi bir göreve asaleten atanacaklar için mevzuatın belirlediği şartlardır. Dolayısıyla bu açık hükümler karşısında asilde aranan şartları taşımayan vekile vekalet ücreti ile özel hizmet tazminatı farkı ödenmesi mümkün değildir.

Anayasa’da vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararlan arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlan esas alınır...." hükmü yer almaktadır. Dilekçiler tarafından belirtilen Danıştay kararı ilgiliye, vekâlet görevini yürüttüğü zaman dilimi için ödenmesi öngörülen vekâlet aylığının tazminat şeklinde ödenmesi ile ilgili olup, ilamın konusu vergi, benzeri mali yükümlülük olmayıp personel gideridir. Bunun yanı sıra 832 sayılı Sayıştay Kanununun 65. maddesi karşısında söz konusu kararların mevcudiyeti Sayıştay’ın tazmin hükmüne engel teşkil etmemektedir.

Bütün bu nedenlerle dilekçi iddialarının reddi ile 883 sayılı ilamın 1’inci maddesiyle toplam 3.562,65 TL.’ye tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 05.02.2013 tarihli ve 36274 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.