Sayıştay 5. Dairesi 34811 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 5

• Dosya No: 34811

• Tutanak No: 34965

• Tutanak Tarihi: 15.05.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

646 sayılı ilamın 16. maddesiyle, müteahhit Hüseyin HARTAVİ İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan ‘Şanlıurfa Taşkın Koruma İnşaat İşi’ne ait hak ediş ödemelerinde, beton imalatlarında kullanılan kum-çakıl için 08.009/2 numaralı pozdan elek artığı hazırlanması bedeli verilmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 22.702,39-YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamın 16. maddesi hükmüne karşı dilekçi gönderdiği dilekçede, söz konusu işin sözleşmesinde 09.002/2 pozunun yer aldığını, yapılan ihalelerde yükleniciler bunu dikkate alarak teklif verdiklerini, sözleşmenin sonradan değiştirilmesinin usulünün belli olduğunu, bu işin dışında başka işlerde de elek atığı bedeli ödendiğini, bunlarla ilgili bu güne kadar sorgu açılmadığını belirterek tazmin hükmünün Kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığı’nın karşılamasında; usule ve esasa ilişkin taleplerinin hukuka uygun olmadığı belirtilerek Daire Kararının korunması yönünde mütaala olunmaktadır.

Tazmin hükmü; beton imalatlarında kullanılan kum-çakıl bedellerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 04.003 ve 04.006 poz numaralı rayiçlerine göre ödendiği için, 08.009 ve 08.009/1 poz numaralı malzemelerin hazırlanmasında granülometriye uymadığı için ayrılan elek artığı malzemenin ocaktan çıkarılması, elenmesi, yıkanması, figüre edilmesi, depolanması ve yükleme-boşaltma işlemleri karşılığı olan 08.009/2 poz numaralı fiyatın ödenemeyeceği gerekçesiyle verilmiştir.

08.009/2 poz numaralı fiyatın tarifi şöyledir: “Ocaktan çıkarılıp elenen kum ve çakıllı malzemeden Poz. 08.009 ve 08.009/1 numaralı malzemelerin gronülometrisine uymayan elek artığı malzemenin elek şantiyesine ortalama 30 m uzaklıkta istenilen boyutta figüre edilmek şartıyla hazırlanması, elek artığı malzemenin ocaklardan veya dereden çıkarılması, depolanması, elenmesi, yıkanması ve vasıtalara yüklenmesi için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine ve alet edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar dahil beher metreküpünün bedeli:

ÖLÇÜ: Elek artığı malzemenin kabarma ve çökmesi nazarı dikkate alınmadan figüre ebadı üzerinden hesabedilen m3 cinsinden.

NOT: 1) Zayiatın eleğe giren tüvenan malzemenin %10'undan daha az olması halinde (%10 dahil) hiçbir bedel ödenmez. 2) Zayiatın %10'dan fazla olması durumunda %10'un üstündeki miktar için bu fiyat uygulanır. 3) Varsa ocak ile yıkama-eleme tesisi arasındaki taşıma bedeli ayrıca ödenir. Ancak nakliye bedelinin ödenebilmesi için, yıkama-eleme tesisinin kurulacağı yerin İdarenin yazılı izniyle seçilmesi gerekir.”

Dilekçi; ocakların idare tarafından yükleniciye tahsis edildiğini, 08.009 ve 08.009/1 poz numaralı malzemelerin hazırlanmasında ortaya çıkan elek artığı malzemenin aynı şekilde 04.003 ve 04.006 poz numaralı malzemelerin hazırlanmasında da ortaya çıktığını ve fiilen yapılan işlerin karşılığı olarak birim fiyat listesinde yer alan fiyatın ödenmesinde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığını iddia etmektedir.

DSİ Genel Müdürlüğü, 1982 yılından itibaren beton imalatlarında kullanılan 08.009 ve 08.009/1 poz numaralı makine ile kum-çakıl temini fiyatlarını iptal etmiş ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 04.003 ve 04.006 poz numaralı el ile kum-çakıl temini fiyatlarını esas almıştır. Bu düzenleme yapılırken bu malzemeler için ayrıca elek artığı adı altında ilave bir ödemeye yer verilmemiştir. Öte yandan 08.009/2 poz numaralı fiyatın tarifi incelendiğinde, bu fiyatın münhasıran 08.009 ve 08.009/1 poz numaralı malzemelerin temini için öngörülen ilave bir ödeme olduğu görülmektedir. Asıl imalatı yapılmayan ve dolayısıyla fiyatı ödenmeyen bir imalata ait ek fiyatın ödenmesi de düşünülemez. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı kum-çakıl rayiçleri incelendiğinde, malzemelerin ihtiyaca göre ayrı ayrı (elenmiş, yıkanmış gibi) fiyatlandırıldığı görülmektedir. Bu fiyatlar zayiat dahil fiyatlardır. Bu nedenle 08.009/2 pozundan elek artığı bedeli ödenmesi mükerrer ödemeye sebebiyet verecektir. Yine bu rayiçlerin kullanıldığı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı beton imalatları için de elek artığı malzeme bedeli ödenmesi söz konusu değildir.

Dilekçinin 08.009/2 poz numaralı fiyatın birim fiyat listesinde yer aldığı şeklindeki iddiasının da Bayındırlık İşleri Genel Şartname’ sinin 39. maddesindeki; “Sözleşme eki keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde herhangi bir yapım ve hizmet işi için fiyat gösterilmiş olması müteahhide, mutlaka o türden yapım ve hizmet işlerini yapmak hakkını vermez” hükmü karşısında bir geçerliği bulunmamaktadır.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı el ile elenmiş ve yıkanmış kum-çakıl hazırlama fiyatını oluşturduktan sonra bu malzeme için ayrıca elek artığı adı altında ek bir ödemeye yer vermemiştir. Birim fiyatı düzenleyen makamın vermediği ek ödemeyi sözleşmeye aykırı olarak ödemenin hukuki dayanağı olamaz. Sözleşmeye bağlı olarak el ile elenmiş ve yıkanmış kum-çakıl temini mümkündür. Ancak bu malzemenin bir kısmına ayrıca elek artığı adı altında ödeme yapılması yukarda açılanan sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, dilekçi iddialarının reddi ile 646 sayılı ilamın 16. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

Karar verildiği 15.05.2012 tarih ve 34965 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.