Sayıştay 5. Dairesi 34808 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 5

• Dosya No: 34808

• Tutanak No: 34962

• Tutanak Tarihi: 15.05.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

646 sayılı ilamın 14. maddesiyle, müteahhit CEYLAN İnşaat ve Ticaret A. Ş. taahhüdündeki “Kıralkızı Cazibe Sulaması 1. Kısım İnşaatı İşi”ne ait hak ediş ödemelerinde; dinamit (gom II) için malzeme fiyat farkı hesabında, baz fiyat olarak dinamit (gom II) 'nin rayiç fiyatı yerine, (gom II-a1) 'in rayiç fiyatının esas alınarak malzeme fiyat farkı kesinti yapılmaması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 11.505,57-YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamın 14. maddesi hükmüne karşı dilekçi gönderdiği dilekçede, Kıralkızı Cazibe Sulaması 1. Kısım İnşaatı işi sözleşmesinin 10. maddesinde sözleşme konusu işlerin birim fiyatlarındaki değişiklikler nedeniyle fiyat farklarının ne şekilde ödeneceğine ilişkin hükümlerin yer aldığını, buna göre patlayıcı maddenin MKE fabrika toptan satış fiyatlarının esas alınacağının belirtildiğini, ayrıca idarenin yazılı izni ile alınması halinde patlayıcı maddelerin bayilerdeki perakende fiyatının da esas alınacağının yazılı olduğunu, malzeme fiyat farkına esas miktarların analizlerden hesaplanması yönünde mevzuatta hükümler bulunduğunu, analizlerinde patlayıcı madde olarak GOM II (04.101) bulunan pozların fiyat farkı ödemelerinin GOM II-A1 üzerinden yapıldığını,

GOM II'nin rayiç fiyatının Bayındırlık Birim Fiyatları Kitabında her yıl yayınlandığını ancak üretici kuruluş MKE BARUTSAN’ın fiyat listesinde yayınlanmadığını,

Sorgu hesabında GOM 2 dinamitin baz fiyatından GOM II-A1'in zamlı fiyatının infilak güç oranı ile çarpımı sonucundan çıkarılması ile bir hesap yönteminin geliştirildiğini, ancak infilak güç oranının parasal karşılıklar arasındaki oranı gösteren bir katsayı olmadığını, şayet bu oran parasal temsil oranını gösteren bir katsayı olsaydı bu iki dinamitin rayiç fiyatları arasındaki oran 1.03048 olarak hesap edileceğini, buna göre patlayıcıların infilak güç oranlarıyla birim fiyatları arasında herhangi bir oranın bulunmadığını, üretimi olmayan malzemenin fiyatının zamdan ne kadar etkileneceğini tayin etmenin mümkün olmadığını, patlayıcı madde fiyat farklarına ait uygulamaların sözleşmenin 10. maddesi hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiğini,

belirterek tazmin hükmünün Kaldırılmasını talep etmektedir.

88/13181 sayılı Bakanlar Kurulu eki ‘Kamu Sektörüne Dahil İdarelerin İhalesi Yapılmış ve Yapılacak İşlerinde İhale Usul ve Şekillerine Göre Fiyat Farkı Hesabında Uygulayacakları Esaslar'ın 9 maddesinde imalatların meydana getirilmesinde kullanılan malzemelerden sözleşme birim fiyatlarına veya uygulama yılı birim fiyatlarına esas olan rayiçlerinde değişiklik olması halinde fiyat farkının ödeneceği veya kesileceği, 9.1 maddesinde malzeme fiyat farkı hesabına esas alınacak miktarların birim fiyat analizlerinden bulunacağı ve 9.2 maddesinde de malzeme fiyat farkı hesabına esas alınacak fiyatların aşağıda bentler halinde sayılın kuruluşlardan alınacağı öngörülmektedir.

Aynı Kararnamenin 9.2.1 üreteci kuruluşlardan temin edilen malzeme fiyatlarında, sözleşme birim fiyatlarına veya uygulama yılı birim fiyatlarına esas olan rayiçlere, yılı içinde meydana gelen artış veya eksilişlerin hesabında her cins patlayıcı madde için (2005/9158 sayılı Kararname ile en yakın olan veya idarece uygun görülen fabrikalar olarak değiştirilmiştir.) MKE fabrika toptan satış fiyatlarının esas alınacağı belirtilmektedir.

Görüleceği üzere, malzeme fiyat farkı hesabına esas alınan miktarlar patlayıcı madde için birim fiyat analizleri dikkate alınarak bulunacak olup baz/rayiç fiyatlar aynı malzemenin Bayındırlık rayiç listesindeki fiyatlar ve zamlı fiyatlar ise üretici kuruluş fabrika toptan satış fiyatları esas alınacaktır.

DSİ Genel Müdürlüğü’ne ait kaya kazısı imalatları (B-15.306, B-15.308, B-15.310, B-15.312, B-15.313 No’lu pozlar) birim fiyat analizlerinde, patlayıcı madde olarak 04.101 poz numaralı dinamit (gom II) rayici yer almakta ve birim fiyatlar buna göre tespit edilmektedir.

Birim fiyat analizlerinde dinamit (gom II) yer almasına ve bu malzemenin 2008 yılı rayiçlerinde fiyatı bulunmasına rağmen, MKE Kurumunca bu malzeme üretilmemekte ve bu nedenle de 2008 yılı MKE-Barutsan Roket ve Patlayıcı Fabrikası Müdürlüğü’nün yayınlamış olduğu fiyat listelerinde dinamit (gom II)’nin zamlı fiyatı bulunmamaktadır.

Bu durumda, fabrikada (gom II) üretimi yapılmadığından ilgili kazı imalatlarda Bayındırlık rayiç listesinde yer verilen 04.100 poz numaralı dinamit (gom II-a1) fiilen kullanılmaktadır.

Esasında, ilgili kazı imalat analizlerde bulunan dinamit (gom II)’nin çıkarılarak yerine dinamit (gom II-a1)’in konması ve patlayıcı miktarı gom II / gom II-a1 dönüşüm katsayısına göre artırılmak suretiyle yeni birim fiyat yapılması halinde bir mesele kalmayacaktır. Ancak DSİ uygulamalarında birim fiyat analizlerinde üretimi olmayan dinamit türü (gom II) çıkartılmamıştır.

Ödeme belgesi eki hak edişlerin incelenmesinde, ilgili kazı imalat bedelleri (B-15.310, B-15.312….) revize edilmeden ödenmiş ve fiyat farkı hesabı yapılmamıştır. Oysa, analizlerde yer alan dinamit (gom II) bedelinde herhangi değişiklik olmasa da gom II-a1 in zamlı fiyatları bulunmaktadır. Bu dinamit cinsine göre fiyat farkı hesaplanması gerekirdi.

Bayındırlık 2008 yılı rayiç listesinde yer verilen 04.100 poz numaralı dinamit (gom II-a1) bedeli 4,8-YTL ve 04.101 poz numaralı dinamit (gom II) bedeli 5,7-YTL’dir. Yüksek Fen Kurulu kararına göre, infilak gücüne göre aralarında 1,125 gibi bir oran vardır.

Şu halde, bir taraftan birim fiyatlar dahilinde gom II üzerinden 5,7-YTL bedel ödenmiş diğer taraftan gom II rayiç bedeli değişmemiş olsa da gom II-a1 zamlı fiyatları esas alınarak fiyat farkı hesaplanması gerekmektedir.

Halbu ki, ilgili birim fiyatlar revize edilmediği için tüketilen dinamit (gom II-a1) için birim fiyat bedeli ve fiyat farkı ile birlikte yapılan ödenmelerin toplamı göz önüne alınması gerekmektedir. Bu durumda, kamu zararı tutarı açısından 646 sayılı ilamın 14. maddesinde, farklı hesaplama yöntemi kullanılmış olunsa da aynı sonucun elde edileceği görülecektir.

Bu itibarla, dinamit fiyat farkı hesabında; analizlerden hesaplanan patlayıcı miktarının Yüksek Fen Kurulunca tespit edilmiş olan gom II ile gom II-a1 arasındaki infilak güç oranı olan 1,125 ile çarpılması, rayiç fiyat olarak birim fiyat analizine dahil edilmiş olan ve yükleniciye fiilen ödenmiş olan dinamit (gom II)’nin rayiç fiyatının, zamlı fiyat olarak da dinamit (gom II-a1)’in yıl içinde değişen birim fiyatlarının esas alınması gerekmektedir. Bu durumda, uygulama yılı itibariyle birim fiyatın içinde ödenen dinamit (gom II) rayiç fiyatı (5,7 YTL), malzeme fiyat farkına esas alınan dinamit (gom II-a1)’in zamlı fiyatından (5 YTL x 1,125 = 5,625 YTL) daha yüksek olması nedeniyle patlayıcı maddeye malzeme fiyat farkı verilmesi yerine, patlayıcı madde malzeme fiyat farkı kesintisinin yapılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, dilekçi iddialarının reddi ile 646 sayılı ilamın 14. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

Karar verildiği 15.05.2012 tarih ve 34962 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.