Sayıştay 5. Dairesi 319 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 18.10.2018

• Karar No: 319

• İlam No: 344

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Belediye tarafından Derneğe kiralanan Spor Kompleksinin giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması

Belediye tarafından.........Derneği’ne kiralanan ......Spor Kompleksinin, bina bakım, onarım ve tadilatı, faaliyetin gerçekleştirilmesi için gerekli malzeme, şartlara uygun güvenlik ve temizlik hizmetlerinin sağlanması, doğalgaz su ve elektrik giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması suretiyle .........TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyelerin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde;

“Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla,

a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır…

b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler,

…”

hükümleri yer almaktadır.

Aynı Kanunun 18 inci maddesinin (e) bendinde “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek” Belediye Meclislerinin görev ve yetkileri arasında sayılmış olup “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75 inci maddesinin (c) bendinde “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir” hükümlerine yer verilmiştir.

Rapora konu edilen ......Spor Kompleksinin, belde halkının spora teşvik edilmesi adına kullanıma sunulmasının 5393 sayılı Kanuna herhangi bir aykırılığı bulunmamakla birlikte; söz konusu hizmetin sunulması ile ilgili aynı Kanunun 18 ve 75 inci maddelerindeki şartlara uyma zorunluluğu bulunmaktadır. Mezkur spor kompleksinde spor aktivitelerinin gerçekleştirilmesi ve kompleksin işlettirilmesi ile ilgili olarak ...... Belediyesi ile .......Derneği arasında ......tarihinde bir işbirliği sözleşmesi imzalandığı görülmüştür. Ancak bu sözleşmenin imzalandığı tarihte bu konuda Belediye Başkanına yetki veren herhangi bir meclis kararı bulunmadığı gibi, konu ile ilgili alınan .....tarih ve ......tarihli Belediye Meclis Kararı da münhasıran ..........Spor Kompleksinin kiralanması veya işlettirilmesine ilişkin değildir. Söz konusu kararda Belediye Başkanına genel bir yetki sağladığı gerekçesi ile Dernek ile Belediye arasında akdedilen işbirliği sözleşmesinin .......Kaymakamlığınca uygun bulunmadığı görüldüğünden, imzalanan sözleşmenin mevzuatın öngördüğü şartları taşımadığı anlaşılmıştır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür” hükmüne yer verilmiştir........Spor Kompleksinin işlettirilmesine ilişkin sözleşme imzalanmasında, 5393 sayılı Kanunda yer alan şartlar sağlanamadığından, kompleksin kiralanması veya tahsis edilmesine ilişkin hizmetin 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmek suretiyle sağlanması gerekmektedir.

.....Spor Kompleksinin kiralanmasına ilişkin .....Derneği ile Belediye arasında .......tarihinde akdedilen ve tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerini ihtiva eden sözleşmenin, 2.6 ncı maddesinde yer alan; “Dernek Spor Kompleksinin işletilmesi ile ilgili olarak, gerçekleştirilecek Spor faaliyetlerinin yürütümünü üçüncü bir şahıs ile önceden Belediyenin yazılı onayı ile sözleşme akdederek yapabilir. Bu durumda Spor Kompleksinin işletmesi üçüncü şahıs tarafından gerçekleştirilecektir. İşletmenin üçüncü bir şahıs tarafından sağlanıyor olması Derneğin Belediyeye karşı işbu sözleşmeden ve üçüncü şahsın faaliyetinden doğan sorumluluğu ortadan kaldırmayacaktır. Belediye tarafından yazılı onay verilmiş olan üçüncü şahıs işleticinin sözleşmesi, ancak önceden Belediyenin yazılı onay vermesi ile sona erdirilebilir ve faaliyetleri durdurulabilir. Bu kapsam da işletici ile sözleşme akdedilmeden önce sözleşme taslağı Belediyenin incelemesi ve onayına sunulacaktır” ifadeleri doğrultusunda,........Derneğinin tahsis edilen taşınmazın işletme hakkını ...........İnş. Turizm. San. ve Tic. Ltd. Şti’ye devrettiği görülmüştür. Aynı sözleşmenin 2.2. maddesinde spor kompleksi ile ilgili bakım, onarım, tadilat, doğalgaz, elektrik, su, şartlara uygun güvenlik ve temizlik hizmetlerinin sağlanması gibi tüm fiziki ihtiyaçların Belediye tarafından karşılanacağı hükmü bulunmaktadır.

.....tarihinde Dernek ile .........İnş. Turizm. San. ve Tic. Ltd. Şti arasında, mezkur taşınmazın işletmesine ilişkin sözleşme imzalanmıştır. Sözü edilen sözleşmenin 2 nci maddesinde;

“Madde 2 bd: İşletmecinin yukarıda belirtilen branşlardaki çalışmalarından dolayı alınacak üye aidatları işletmeciye ait olacaktır. Aidatlar işletmeci tarafından belirlenecektir.

İşletmecinin yapacağı faaliyetlerden dolayı sorumlu olacağı giderler “fitness merkezinin tefrişi( kardiyo cihazları, izotonik cihazlar), sportif branşlardaki gerekli donanımların sağlanması, dekorasyon ve malzemeleri (aydınlatma, duvar giydirme, sportif branding, vitamin bar, lobi alanı donanımı, ofis malzemeleri, soyunma odası dolapları, aynalar), teknoloji donanım ve yazılım, 18 televizyon turnike kart sistemi, bilgisayarlar ile işletme için gerekli personelin vergi, sigorta primleri, yemek bedelleri olarak belirlenmiştir.

Madde 2 be: Spor Kompleksinde gerçekleştirilecek faaliyetler kapsamında, hizmet sunulan her kişiden alınacak üye aidatları işleticiye gerçekleştirilecektir. Söz konusu üye aidatlarının net tutarının %15’i (aylık toplam cironun işletme ve yatırım masraflarının düşüldükten sonraki hali) sağlanan hizmetler ve bu alanda yapılacak harcamalarda kullanılmak üzere her ay sonunda düzenlenecek makbuz karşılığında, ödemenin gerçekleştirilmesini takip eden 15 gün içerisinde Belediyenin göstereceği hesaba aktarılacaktır. %85’i işleticiye kalacaktır. İşletmecinin işbu sözleşme konusu spor hizmetlerini yada spor hizmetlerinden birkaçını sağlaması ile ilgili yukarıda belirtilen tutarın dışında başkaca bir hak ve alacağı bulunmamaktadır.

Keza Dernek binanın bakım ve onarımı, şartlara uygun güvenlik ve temizlik hizmetlerinin sağlanması, binanın doğalgaz, elektrik ve su giderlerini ödemeyi kabul ve taahhüt eder.” denilmektedir.

Yapılan incelemede, tesiste ...... Belediyesi Spor İşleri Müdürlüğü teşkilatının yerleşik olduğu, tesisi işleten şirketin hizmet verdiği aboneler dışında Spor İşleri Müdürlüğünün de sağladığı imkanlar doğrultusunda Belediyeye ücretini yatırmak kaydıyla tesisten yararlanan vatandaşların bulunduğu, engellilerin, 65 yaş üzeri kişilerin ve beldedeki Devlet Okullarında eğitim gören öğrencilerin de yine tesisten ücretsiz yararlandıkları görülmüştür. Dolayısıyla, tesisin fiziki giderlerinin Belediye bütçesinden karşılanması Belediye açısından bir yükümlülük olmakla birlikte, tesiste gelir getirici bir ticari faaliyette bulunan şirketin genel giderlerinin de bu ödemelerin içinde olması, şirkete haksız bir kazanç sağlamaktadır. Ancak tesisteki elektrik, su ve doğalgaz sayaçlarının tek olması ve aboneliğin doğal olarak ....... Belediyesi adına yapılmış olması sebebiyle, her ne kadar Belediye Spor İşleri Müdürlüğü teşkilatının tesiste yerleşik olması ve Belediyenin de üstlendiği sportif faaliyetlerin ağırlıklı olmasından ötürü; söz konusu giderlerin ne kadarlık kısmının işletmeciye ait olduğunun tespitinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ......Belediyesi mülkiyetinde bulunan ..... Spor Kompleksinin işletilmesi ile ilgili, .......Derneği ile işbirliği sözleşmesi imzalanması ve Dernek tarafından tesisin işletmesinin .........İnş. Turizm. San. ve Tic. Ltd. Şti’ye devredilmesi hususunda; tesiste İşletmeci Şirket ile Belediyenin sorumluluk alanındaki spor alanları birbiriyle örtüştüğünden ve ödenen genel giderlerin işletmeci ve Belediye arasında ayrıştırılması mümkün olmadığından kamu zararı oluşmayan .......TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.