Sayıştay 5. Dairesi 31470 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 5

• Dosya No: 31470

• Tutanak No: 33270

• Tutanak Tarihi: 31.05.2011

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 609 sayılı ilamın 1. maddesiyle, müteahhit Mehmet GÜNEŞ yükleniminde bulunan ‘Belkıs. Nizip Pompaj Sulama İnşaat İşi’ne ait hak ediş ödemelerinde, çelik boru imalatı karşılığı, sözleşme eki keşif özet cetvelinde 23.D.2/A. 1 pozu ile birim fiyatına yer verildiği halde bu fiyat yerine B. 23.D/4 pozu ve B. 23.D/4. a pozundan işin bedelinin ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 2.842.776. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

609 sayılı ilamın 1. maddesiyle verilen 2.842.776-YTL’nin tazminine dair hükmün yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 06.01.2010 tarih ve 968 sayılı Daire ek ilamı ile kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA;

2. Aynı ilamın 2. maddesiyle, müteahhit IC İÇTAŞ İnş. San. ve Tic. A. Ş. yükleniminde bulunan ‘Ahlat. Ovakışla Sulama İnşaat İşi’ne ait hak ediş ödemelerinde, 07.D/3 poz nolu ‘Transmikserle Taze Beton Taşınması’ iş kalemi bedelinin ödenmesinde 500 metre mesafenin düşülmemesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 1.177. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamın 2. maddesi hükmüne karşı dilekçi gönderdiği dilekçede, 07.D/4 pozunun tarifindeki 2, 3, 4, 5, 6. maddeler ile 07.D/3 pozunun maddelerinin aynı olduğunu, yalnız 07.D/3'ün 7. maddesi 07.D/4 pozunun tarifindeki notlarda yer almadığını, bunun nedeninin DSİ Birim Fiyat Tarifleri gereği 500 m'ye kadar olan transmikserle beton nakledilse dahi nakliye bedelleri ödenmemesi 500 m'nin üzerinde yapılan nakliyelere 500 m düşülmeden ödeme yapılmasının olduğunu, aksi takdirde 500 m fiyatının toplam nakliye fiyatından düşülmesi gerekseydi 07.D/4 pozunun tarifinde 07.D/3 pozunun notlar bölümünde yer alan 7. madde aynen tekrarlanmasının gerektiğini, 07.D/3 pozunda belirtilen (500 m-10000 m dahil) ifadesinden 500 m dahilinde yapılan beton imalatlar için taze beton nakli ödenmeyeceği anlaşıldığını, 500 m üzerinde yapılacak olan taşımalar için 500 m nin kesilmesi de söz konusu olmadığını, bu yüzden aynı şartlar 07.D/4 pozu içinde geçerli olduğundan bu poz tarifinin içeriğinde böyle bir ifade kullanılmadığını, taze beton naklinde 10.000 m mesafeye taşıma işlemi ile 10.000 m üzeri taşıma işlemleri birbirinin aynısı olduğunu, dolayısıyla 10.000 m' ye kadar taşımalarda 500 m düşülmesi halinde 10.000 m üzeri taşımalarda da bu mesafenin düşülmesi gerektiğini, buna karşın 10.000 m üzeri taşımalarda böyle bir ifade yer almadığını, Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı Birim Fiyatlarında B-16.502 beton imalatı pozu analizinde 500 m.ye kadar olan nakliye bedeli fiyata dahil edildiği halde 16.041/1 ve 16.041/2 analizinde 500 m’ye kadar olan nakliye bedelinin fiyata dahil olmadığının görüldüğünü, belirterek tazmin hükmünün Kaldırılmasını talep etmektedir.

Sözleşme eki Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı Birim fiyat Tariflerinde yer alan, 07.D/3 poz no’lu birim fiyatın tarifinde aynen; “Beton santralinde ağırlık esasına göre imal edilen ve bedeli “B” betonu fiyatı ile ödenen taze betonun transmikserlere yüklemesi ve beton santralinden kullanılacağı yere kadar taşınması, iş yerinde boşaltılması, uygun bileşim ve kıvamda olan betonun, ayrışmaya uğramadan malzeme kaybına neden olmadan, kıvamını kaybetmeden, gecikmeden sulama teknik şartnamesine uygun olarak taşınması için gerekli tedbirlerin alınması işlemlerin yapılması, inşaat yerinde boşaltılması için yapılan her türlü hizmet ve giderlerle müteahhit karı ve genel giderler karşılığı dahil beher ton taze betonun yükleme, taşıma ve boşaltma bedeli”

Not: 1) bu poz idarenin yazılı izniyle ve (500-10000 m dahil) arasındaki mesafeye yapılan taşımalarda tatbik edilir.

……………

7. İlk 500 m’ye kadar yapılan taşımalara (500 m dahil) herhangi bir bedel ödenmez.

…………….”

denilmektedir.

07.D/3 pozlu iş kalemi tarifinde belirtilen hükme göre, 10.000 m mesafeye kadar taze betonun transmikserlerle taşınmasında bu poz uygulanacak ancak bu mesafenin ilk 500 m için yapılan nakliyelere herhangi bir bedel ödenmeyecektir.

Dilekçi, 07.D/4 pozunun tarifi ile 07.D/3 pozu tarifinin aynı olması gerektiğini ileri sürerek 07.D/4 pozda 07.D/3 pozun 7. sırasındaki ifadelerin bulunmamasını her iki pozda da ilk 500 m düşülmemesini haklı çıkardığını belirtmekte ise de, 07.D/4 pozlu birim fiyat 10. 000 m üstündeki taze beton nakliyesi fiyatı olup mesafe uzadıkça işin niteliğinin dikkate alındığı göstermesi açısından nakliye bedelinin daha fazla ödenmesine imkan verilmektedir. Dolayısıyla 10.001 m itibaren 07.D/4 pozu uygulanacağından sözleşme eki birim fiyat tarifine göre taşıma bedeli daha yüksek bedel üzerinden ödenebilecektir. Bu birim fiyat tarifleri baştan itibaren bu şekilde düzenlendiğinden herhangi bir haksızlık oluşturmayacaktır.

16.041/1 ve 16.041/2 pozlu beton imalatı analizlerde 500 m’ye kadar olan nakliye bedelinin fiyata dahil olduğunun belirtilmediğine ilişkin itiraza gelince, söz konusu imalatlar Proje ve İnşaat Dairesi birim fiyatları olup bu poz analizlerinde bulunmayan hükümler yukarda açıklandığı üzere yine ilk keşifte bulunan ve sözleşme eki olan 07. D/3 poz nolu taze beton taşınması tarifinde yer verilmiştir. Başka bir deyişle, beton imalatı tarifleri ve analizlerinde yer verilmeyen hükümlere taşıma birim fiyat tarifinde yer verilmektedir. İhale aşamasında kurallar açık olup bu kurallara göre sözleşme imzalanmakta olduğundan sözleşmede öngörülen hükümler çerçevesinde uygulamaların yapılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, dilekçi iddialarının reddi ile 609 sayılı ilamın 2. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

3. Aynı ilamın 3. maddesiyle, müteahhit Mehmet GÜNEŞ İnş. San. ve Tic. A. Ş. yükleniminde bulunan ‘Samsat Pompaj Sulama İnşaat İşi’ne ait hak ediş ödemelerinde, 07.D/3 poz nolu ‘Transmikserle Taze Beton Taşınması’ iş kalemi bedelinin ödenmesinde 500 metre mesafenin düşülmemesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 3.649,86. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 2. maddesinde belirtilen gerekçelerle 609 sayılı ilamın 3. maddesiyle 3.649,86-YTL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

4. Aynı ilamın 4. maddesiyle, müteahhit Mehmet GÜNEŞ İnş. San. ve Tic. A. Ş. yükleniminde bulunan ‘Belkıs. Nizip Pompaj Sulama İnşaat İşi’ne ait hak ediş ödemelerinde, 07.D/3 poz nolu ‘Transmikserle Taze Beton Taşınması’ iş kalemi bedelinin ödenmesinde 500 metre mesafenin düşülmemesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 4.770,29. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 2. maddesinde belirtilen gerekçelerle 609 sayılı ilamın 4. maddesiyle 4.770,29-YTL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

5. Aynı ilamın 5. maddesiyle, müteahhit İsmail ÇELİK İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan ‘ Daphan Ovası Cazibe Sulaması 2. Kısım İnşaat İşi’ne ait hak ediş ödemelerinde, beton imalatlarında kullanılan kum. çakıl için 08.009/2 Nolu pozdan elek artığı hazırlanması bedeli verilmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 34.804,38. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamın 5. maddesi hükmüne karşı dilekçi gönderdiği dilekçede, 08.009 ve 08.009/1 pozlarının tarifinde "yapılacak imalatlar için gerekli granülometriye uygun elenmiş yıkanmış kum ve çakıl" malzemesinden bahsedildiği halde, 08.009/2 pozunun tarifindeki "08.009 ve 08.009/1 no'lu malzemelerin gronülometresine uymayan elek artığı malzemenin" tabiri kullanıldığını bundan dolayı 08.009/2 pozuna ait bedelin ödenebilmesini kum-çakılın istenilen granülometriye uymayan kısmının makine ile elenerek ayrılmasına dair bir hükme yer verilmediğini, 08.009/2 pozunun tarifinde elendikten sonra 08.009 ve 08.009/1 no'lu malzemelerin granülometrisine uymayan elek artığı malzemesine bu bedelin ödenmesinin öngörüldüğünü, 04.003 ve 04.006 pozlar kullanılarak bedeli ödenen imalatlarla ilgili elek artığı malzemesine bedel ödenmesinde 08.009/2 poz no'lu birim fiyatın tarifine aykırı bir husus bulunmadığını, "DSİ Birim Fiyat Cetvelinde" bünyesinde kum-çakıl ihtiva eden iş kalemleri incelendiğinde analizinde makine ile hazırlanmış kum-çakıl pozlarının yer almadığını, söz konusu 08.009/2 pozunun DSİ Birim Fiyat Cetvelinde yer aldığını ve yapılan ihalelerde yükleniciler bunu dikkate alarak teklif verdiklerini,

1982 yılından itibaren 08.009 ve 08.009/1 no'lu pozlar Birim Fiyat Tariflerinden çıkartıldığı halde, 08.009/2 pozunun tarifinde bir değişiklik yapılmasına gerek duyulmadığını, bunun nedeninin 04.003 ve 04.006 poz no'lu malzemelerin gronülometresine uymayan elek artığı malzemelerin aynı zamanda 08.009 ve 08.009/1 poz no'lu malzemelerin granülometrisine de uymamakta olduğundan bu tarifin değiştirilmediğini, DSİ Birim Fiyat Cetvellerinin Analizlerinde yer alan pozlara ait fiyatların ihaleden sonra değiştirilmesi işin sözleşmesine aykırı olduğunu, 08.009/2 pozlu işin bedelinin fiilen yapılan bir işin karşılığı olduğunu,

belirterek tazmin hükmünün Kaldırılmasını talep etmektedir.

Sayıştay Savcılığı’nın karşılamasında; usule ve esasa ilişkin taleplerinin hukuka uygun olmadığı belirtilerek Daire Kararının korunması yönünde mütaala olunmaktadır.

Tazmin hükmü; beton imalatlarında kullanılan kum-çakıl bedellerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın 04.003 ve 04.006 poz nolu rayiçlerine göre ödendiği için, 08.009 ve 08.009/1 poz nolu malzemelerin hazırlanmasında granülometriye uymadığı için ayrılan elek artığı malzemenin ocaktan çıkarılması, elenmesi, yıkanması, figüre edilmesi, depolanması ve yükleme-boşaltma işlemleri karşılığı olan 08.009/2 poz nolu fiyatın ödenemeyeceği gerekçesiyle verilmiştir.

08.009/2 poz nolu fiyatın tarifi şöyledir: “Ocaktan çıkarılıp elenen kum ve çakıllı malzemeden Poz. 08.009 ve 08.009/1 nolu malzemelerin gronülometrisine uymayan elek artığı malzemenin elek şantiyesine ortalama 30 m uzaklıkta istenilen boyutta figüre edilmek şartıyla hazırlanması, elek artığı malzemenin ocaklardan veya dereden çıkarılması, depolanması, elenmesi, yıkanması ve vasıtalara yüklenmesi için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine ve alet edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar dahil beher metreküpünün bedeli:

ÖLÇÜ: Elek artığı malzemenin kabarma ve çökmesi nazarı dikkate alınmadan figüre ebadı üzerinden hesabedilen m3 cinsinden.

NOT: 1) Zayiatın eleğe giren tüvenan malzemenin %10'undan daha az olması halinde (%10 dahil) hiçbir bedel ödenmez. 2) Zayiatın %10'dan fazla olması durumunda %10'un üstündeki miktar için bu fiyat uygulanır. 3) Varsa ocak ile yıkama-eleme tesisi arasındaki taşıma bedeli ayrıca ödenir. Ancak nakliye bedelinin ödenebilmesi için, yıkama-eleme tesisinin kurulacağı yerin İdarenin yazılı izniyle seçilmesi gerekir.”

Dilekçi; ocakların idare tarafından yükleniciye tahsis edildiğini, 08.009 ve 08.009/1 poz nolu malzemelerin hazırlanmasında ortaya çıkan elek artığı malzemenin aynı şekilde 04.003 ve 04.006 poz nolu malzemelerin hazırlanmasında da ortaya çıktığını ve fiilen yapılan işlerin karşılığı olarak birim fiyat listesinde yer alan fiyatın ödenmesinde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığını iddia etmektedir.

DSİ Genel Müdürlüğü, 1982 yılından itibaren beton imalatlarında kullanılan 08.009 ve 08.009/1 poz nolu makine ile kum-çakıl temini fiyatlarını iptal etmiş ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 04.003 ve 04.006 poz nolu el ile kum-çakıl temini fiyatlarını esas almıştır. Bu düzenleme yapılırken bu malzemeler için ayrıca elek artığı adı altında ilave bir ödemeye yer verilmemiştir. Öte yandan 08.009/2 poz nolu fiyatın tarifi incelendiğinde, bu fiyatın münhasıran 08.009 ve 08.009/1 poz nolu malzemelerin temini için öngörülen ilave bir ödeme olduğu görülmektedir. Asıl imalatı yapılmayan ve dolayısıyla fiyatı ödenmeyen bir imalata ait ek fiyatın ödenmesi de düşünülemez. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı kum-çakıl rayiçleri incelendiğinde, malzemelerin ihtiyaca göre ayrı ayrı (elenmiş, yıkanmış gibi) fiyatlandırıldığı görülmektedir. Bu fiyatlar zayiat dahil fiyatlardır. Bu nedenle 08.009/2 pozundan elek artığı bedeli ödenmesi mükerrer ödemeye sebebiyet verecektir. Yine bu rayiçlerin kullanıldığı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı beton imalatları için de elek artığı malzeme bedeli ödenmesi söz konusu değildir.

Dilekçinin 08.009/2 poz nolu fiyatın birim fiyat listesinde yer aldığı şeklindeki iddiasının da Bayındırlık İşleri Genel Şartname’ sinin 39. maddesindeki; “Sözleşme eki keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde herhangi bir yapım ve hizmet işi için fiyat gösterilmiş olması müteahhide, mutlaka o türden yapım ve hizmet işlerini yapmak hakkını vermez” hükmü karşısında bir geçerliği bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, dilekçi iddialarının reddi ile 609 sayılı ilamın 5. maddesiyle verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

6. Aynı ilamın 6. maddesiyle, müteahhit AYKOTEK İş Ortaklığı yükleniminde bulunan ‘Yukarı Harran Ovası Ana Kanal İnşaat İşi’ne ait hak ediş ödemelerinde, beton imalatlarında kullanılan kum. çakıl için 08.009/2 Nolu pozdan elek artığı hazırlanması bedeli verilmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 100.880,49. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 5. maddesinde belirtilen gerekçelerle 609 sayılı ilamın 6. maddesiyle 100.880,49-YTL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

7. Aynı ilamın 8. maddesiyle, müteahhit Ahmet AYDENİZ İnş. San. ve Tic. A. Ş. yükleniminde bulunan ‘Van Karasu Sulaması 2. Kısım İnşaat İşi’ne ait hak ediş ödemelerinde, beton imalatlarında kullanılan kum. çakıl için 08.009/2 Nolu pozdan elek artığı hazırlanması bedeli verilmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 214.601,00. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 5. maddesinde belirtilen gerekçelerle 609 sayılı ilamın 8. maddesiyle 214.601,00-YTL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

8. Aynı ilamın 9. maddesiyle, müteahhit EREN İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan ‘Edirne. İpsala. Sultanköy Sulama İnşaat İşi’ne ait hak ediş ödemelerinde, 07.D/3 poz nolu ‘Transmikserle Taze Beton Taşınması’ iş kalemi bedelinin ödenmesinde 500 metre mesafenin düşülmemesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 5.123,00. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İşbu ilamın 2. maddesinde belirtilen gerekçelerle 609 sayılı ilamın 9. maddesiyle 5.123,00-YTL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

9. Aynı ilamın 10. maddesiyle, müteahhit KANALET. KIZILKAPLAN Ortak Girişimi yükleniminde bulunan ‘Gölemezli. Sarayköy Sulaması 3. Kısım İnşaat İşi’ne ait hak ediş ödemelerinde, 16.041/1. A nolu poza ait 03.062/A poz nolu yardımcı analizde analiz girdisi olarak yer alan 03.062/3 poz nolu kayır kalıplı kanal beton kaplama makinesi düz işçi saatinin 1 saat yerine 9 saat alınması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle 6.770,46. YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi gönderdiği dilekçede, sorguda belirtilen fazla ödeme tutarı olan 6.770,46-YTL’nin Ödeme Belgesi eki olan 108 nolu hak ediş ile mahsuben tahsil edildiğini belirtmektedir.

Yargılama tarihi 17.02.2009’dir.

609 sayılı ilamın 10. maddesiyle verilen tazmin hükmolunan 6.770,46-YTL’nin 18.07.2009 tarih ve 15164 sayılı Ödeme Emri Belgesi ile tahsil edildiği anlaşılmış olup, hükümden sonra yapılan bu tahsilat ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğu ve ilam hükmüne karşı herhangi bir itirazda söz konusu olmadığı cihetle bu hususta kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA;

Karar verildiği 31.05.2011 tarih ve 33270 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.