Sayıştay 5. Dairesi 312 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 11.10.2018

• Karar No: 312

• İlam No: 563

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2012

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Şehir içi toplu taşımaya ilişkin giderler

……. Belediyesi ……. yılı hesabına ilişkin Yargılamaya Esas Raporun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 49’uncu maddesi gereğince ……. tarihinde yargılanması sonucu, … karar sayılı tutanağa uygun olarak düzenlenen ……. tarih ve …. sayılı ilamın … nci maddesi ile tazminine hükmedilen konu hakkında; Sayıştay Temyiz Kurulunun ……. tarih ve ……. tutanak sayılı kararı üzerine düzenlenen Ek Raporun, aynı Kanunun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası gereğince ……. tarihinde yargılanması sonucu ……. karar sayılı tutanağa uygun olarak düzenlenen ……. tarih ve ….. sayılı ek ilamın … inci maddesi ile;

Belediye tarafından basımı ve satışı yapılan bilet bedelleri ile özel halk otobüslerinden geri satın alınan bilet bedellerinin karşılaştırılması sonucunda; ……. yılında Belediye tarafından piyasaya satılan bilet tutarından daha fazla biletin özel halk otobüslerinden satın alınması hususunda; . ……. ile …..’ın sorumluluklarının bulunmadığına ve oluşan ……. TL kamu zararının geriye kalan sorumlulara müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmişti.

Bu defa, Gerçekleştirme Görevlisi ……., Gerçekleştirme Görevlisi ……., Gerçekleştirme Görevlisi ……., Gerçekleştirme Görevlisi ……., Gerçekleştirme Görevlisi ……. ve Gerçekleştirme Görevlisi …….’in Temyiz başvuruları üzerine Sayıştay Temyiz Kurulu’nun …, …, …, …, …. ve … tutanak sayılı kararlarında, Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlulukta iştiraki bulunan …….’ın başvurusu üzerine düzenlenen ……. tarih ve …. tutanak sayılı karar ile … sayılı ek ilamın … inci maddesi hükmü bozulduğundan YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA; …….’ın temyiz başvurusu üzerine ise Sayıştay Temyiz Kurulunun ……. tarih ve ……. tutanak sayılı kararında; Belediye tarafından basımı ve gişelere satışı yapılan biletler ile özel halk otobüslerinden geri alınan biletler döngüsünün başlangıçtan itibaren veya üç yıldan daha uzun bir dönem itibariyle hesaplanması ve kamu zararının hangi tarihte ve hangi ödeme emri belgesi ile oluştuğu tespit edilerek sorumlu olan kamu görevlilerinin yeniden değerlendirilmesini teminen; … sayılı İlam ile verilen hükmün BOZULARAK, dosyanın ilgili DAİRESİNE TEVDİİNE karar verilmiştir. Söz konusu karar doğrultusunda, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca verilen bozma kararı gereğince ek rapor düzenlenerek Dairemize havale edilmiştir.

Bu itibarla, Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine … sayılı ilamın … üncü maddesinin, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin (7) nci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmesine karar verildi.

…….Belediyesi şehir içi toplu ulaşım hizmetlerinin, …. yılı itibariyle … özel halk otobüsü ve … adet belediye otobüsü tarafından gerçekleştirildiği, yolcu biletlerini basımının Belediye tarafından gerçekleştirildiği, basılan biletlerin bilet gişelerine %... indirimli satılmakta olduğu ve vatandaşlara da bu gişelerden bilet satışlarının gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, bu biletler hem özel halk otobüslerinde hem de belediye otobüslerinde kullanılmakta olup, özel halk otobüslerinde hem nakit karşılığı hem de bilet karşılığı taşıma yapılırken, belediye otobüslerinde yalnızca bilet karşılığında taşıma yapılmakta olduğu, belediye otobüslerinde kullanılan biletlerin, vatandaşlar tarafından otobüslerde bulunan içi kimyasal sıvı ile dolu kutulara atılmak suretiyle kullanımı gerçekleştiği anda imhasının yapıldığı; ancak özel halk otobüslerinde böyle bir sistemin mevcut olmayıp, bu otobüs işletmecileri tarafından toplanan biletlerin belediyeye ibraz edilerek fatura karşılığında belediye tarafından satın alındığı anlaşılmaktadır.

Kamu zararının dağıtımı ve hesaplanması ile ilgili olarak Denetçi Raporunda, …. yılı için Belediye tarafından piyasaya satılan biletlerin geri alımında ilk giren ilk çıkar yöntemi uygulanmıştır. Kamu zararının hangi ödeme emirlerinden kaynaklandığı hususunda ise özel halk otobüslerinden geri alınan biletlere ilişkin ödeme emri belgeleri ekinde geri alınan biletlerin yer almaması, alınan biletlerin de imha edilmiş olması nedeniyle; son tarihli olan ödeme emrinden, kamu zararı olan ……. TL ye kadar olan ödeme emirleri geriye doğru gidilerek ilişik tutulmuştur.

…. yılı içinde Belediyece o yıl için piyasaya sürülen bilet bedelinin parasal değeri ……. iken, özel halk otobüslerinden aynı yılda geri alınan bilet bedeli toplamı ……. TL’dir. Aradaki fark ……. TL’dir. …., 2011 ve …. yıllarında Belediye tarafından indirimler dahil olmak üzere toplam ……. TL tutarında bilet piyasaya sürülmüş iken toplam ……. TL’lik bilet özel halk otobüslerinden geri alınmıştır. Aradaki fark ……. TL, üç yıl için belediye otobüslerinde kullanılan bilet tutarını ifade etmektedir. Bu hesaba göre Belediye otobüslerinin ortalama yıllık ciroları ……. TL’dir. Şehir içi taşımacılığında … adet belediye otobüsü faal olduğuna göre bir otobüsün yıllık cirosu ……. TL, bir otobüsün günlük cirosu ise … TL olarak hesaplanmaktadır. …. yılı hesabına ilişkin Yargılamaya Esas Rapor eklerinde yer alan tutanaklarda … adet belediye otobüsünün günlük …. sefer yaptıkları anlaşılmaktadır. Buna göre bir otobüs günde … sefer (…) yapmaktadır. Söz konusu bilgiler ışığında bir otobüsün sefer başına cirosu ….. TL olmaktadır. Dolayısıyla her bir seferde ortalama (… tam … öğrenci) … kişi taşındığı ortaya çıkmaktadır ki söz konusu durumun imkan dışı olduğu görülmüştür. Denetçi ek raporunda belediye otobüslerinin taşıdıkları ortalama kişi sayısı minimum değerler üzerinden özel halk otobüsleri lehine bir hesap yapılmıştır. Dolayısıyla hesaplanan kamu zararı minimum tutardadır.

Söz konusu bilgiler ışığında, Belediye tarafından …. yılı içerisinde basılan bilet tutarından daha fazla miktarda biletin geri alınması sonucu kamu zararı oluştuğu değerlendirilmiştir.

…….’nun kamu zararından sorumluluğu ile ilgili olarak;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Üst Yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesinde;

“Bakanlıklarda müsteşar, diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Ancak, Millî Savunma Bakanlığında üst yönetici Bakandır.

Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.

Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler” hükümlerine yer verilmiştir. Söz konusu hükümler değerlendirildiğinde, ……. sorumluluğunun büyükşehir belediye meclisine karşı olduğu, bilet basım, satım ve dağıtım süreçleri ile ilgili tahakkuk ve tahsile ilişkin mali sorumluluğunun olmadığı, sorumluluk niteliğinin siyasi olduğu, dolayısıyla tazmin hükmü ile ilgili sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Sorumlulardan …….’ın sorumluluğu ile ilgili olarak;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Mali Hizmetler Birimi” başlıklı 60 ıncı maddesinin (e) bendinde; “İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek” Mali Hizmetler Biriminin görevleri arasında sayılmakla birlikte, tazmine konu edilen kamu zararı tutarı, biletlerin satışı aşamasında elde edilen gelirden değil, biletlerin özel halk otobüsü işletmecilerinden geri alınması sırasında katlanılan giderden doğmaktadır. Dolayısıyla gelirlerin tarh, tahakkuk, tahsil ve takibi ile ilgili olmayan kamu zararından …….’ın sorumluluğu bulunmamaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde; …. Belediyesince toplu taşıma için piyasaya sürülen bilet tutarlarından daha yüksek tutarda biletin geri alınması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği hususunda;

Konunun ……. yazılmasına gerek olmadığına,

…… ve …….’ın sorumluluklarının bulunmadığına,

……. TL kamu zararının;

…….. TL’sinin Harcama Yetkilisi ……., Gerçekleştirme Görevlisi ……. ve Gerçekleştirme Görevlileri …….’e

…….. TL’sinin Harcama Yetkilisi ……., Gerçekleştirme Görevlisi ……. ve Gerçekleştirme Görevlileri …….’e

…….

Müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.