Sayıştay 5. Dairesi 301 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 29.03.2018

• Karar No: 301

• İlam No: 107

• Madde No: 5

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Sosyal denge tazminatı

.......Belediyesi ile ..........-Sen arasında 29.01.2016 tarihinde imzalanan ve 01.01.2016.-31.12.2017 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi ile memurlara yasayla belirlenen limitlerine uyulmaksızın sosyal denge tazminatı ödemesi yapılması sonucu ..........TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun Geçici 14 üncü maddesinde “15/3/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir. Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.” denilmektedir.

23/8/2015 tarihli Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmesinin Dördüncü Bölümü “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” kısmının 7 nci maddesine göre sosyal denge süresi 31.12.2015 tarihi yerine 31.12.2017 tarihi olarak değiştirilmiştir.

Buna göre 15.03.2012 tarihinden önce bir sözleşme imzalanmışsa, bu sözleşme, süresi bitinceye kadar geçerli olacaktır. Söz konusu sözleşmenin çeşitli sebeplerle 31.12.2017 tarihinden önce sona ermesi durumunda 31.12.2017 tarihine kadar yeni bir sözleşme imzalanabilecek, ancak eski sözleşmede unvanlar itibariyle belirlenen tutarın 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmesi durumunda bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yani 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilecektir. Başka bir deyişle, 31.12.2017 tarihine kadar ki dönemde, yenilenen sözleşme ile ilgili personele ödenen meblağ, toplu sözleşme ile belirlenen tavan tutardan yüksek ise, yüksek olan bu tutarların artırılması mümkün değildir. Diğer taraftan aynı dönemde, bir önceki sözleşmede öngörülen sosyal denge tazminatı tutarı, yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutardan düşük ise, bu defa yeni yapılacak sözleşmede öngörülebilecek en yüksek tutar, toplu sözleşmede belirlenen tavan tutar kadar olabilecektir.

Dolayısıyla 4688 sayılı Kanunun geçici 14 üncü maddesinde belirtilen 15/03/2012 tarihinden sonra, 31/12/2017 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan ve 09.08.2011 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca unvanlar itibariyle ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir.

4688 sayılı Kanunun geçici 14 üncü maddesi, 15.03.2012 tarihinden önceki sözleşmelerde mevcut bulunan mali hükümlere sözleşme süresi sonuna kadar veya 31.12.2017 tarihine kadar cevaz verdiği ve bu tarihten sonra yapılacak sözleşmelerde yeni gelir getirecek mali hükümler ihdas edilemeyeceğinden, 29.01.2016 tarihinde imzalanan ve 01.01.2016.-31.12.2017 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesine istinaden ilgili personele yeni mali haklar getirilmesi veya 09.08.2011 tarihli sözleşme ile belirlenen mali hakları aşacak şekilde ödeme yapılması mümkün görülmemektedir.

09.08.2011 tarihli ve 01.01.2011-31.12.2012 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin “Aylık Toplu İş Sözleşmesi Yardım Miktarları” başlıklı 15 inci maddesi ile başkan yardımcıları ve harcama yetkilileri için aylık net 750 TL, diğer çalışanlara ise aylık net 600 TL tutarında ödeme yapılması ayrıca Ramazan ve Kurban bayramları ile Yılbaşında da memurlara 600 TL ikramiye ödeme yapılması kararlaştırılmıştır.

29.01.2016 tarihinde imzalanan ve 01.01.2016.-31.12.2017 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesinin “Mali Haklar” başlıklı 22 inci maddesinde;

“Sözleşme gereği her ayın maaş günü Unvanlı, Unvansız her memur ve sözleşmeli personele;

1. yıl için 1. 100,00 TL, 2. yıl için 1. 200,00 TL maaş ile birlikte net olarak ödenir.

Ayrıca İşveren Ramazan ve Kurban Bayramlarında bulunduğu dönem içinde ödenen 1. yıl için 1.100,00 TL, 2. yıl için 1.200,00 TL ikramiyeyi net olarak öder.

İşveren, İşçi ve Emekçilerin Birlik, Dayanışma ve Mücadele günü olan 1 Mayıs’da aynı şekilde bulunduğu dönem içinde ödenen 1. yıl için 1.100,00 TL, 2. yıl için 1.200,00 TL ikramiye net olarak ödenir.

İşveren, Eğitim Yardımı olarak aynı şekilde tüm çalışanlara eşit olarak bulunduğu dönem Eylül ayı içinde ödenen 1. yıl için 1.100,00 TL, 2. yıl için 1.200,00 TL ikramiye net olarak ödenir.

İşveren, Yılbaşında da aynı şekilde bulunduğu dönem içinde ödenen 1. yıl için 1.100,00 TL, 2. yıl için 1.200,00 TL ikramiye net olarak ödenir.

Engelli personele yılda bir defaya mahsus olmak üzere 1. yıl için 1.100,00 TL, 2. yıl için 1.200,00 TL ikramiye net olarak ödenir.

Aile içi şiddete ilişkin kanunlar kapsamında yetkili mahkemece verilmiş olan karar süresince toplu sözleşme ödemesi şiddet gören tarafa sendikaya bilgi verilmesi ve kuruma ilgili belgelerle beyanı halinde ödenir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu maddesine tabi sözleşmeli olarak çalışan personele mali hakların yarısı ödenir.

Çalışan memur personelin engelli çocuğu olması ve bunu raporla belgelemesi (en az %50 engelli) durumunda yılda bir defaya mahsus olmak üzere denge ücreti kadar ikramiye net olarak ödenir.

Başkanlık Makamının onayı alınmak şartıyla; 657 sayılı Yasa’ya tabi olan tüm personele çalışma saatleri dışında görev yaptıkları her saat için 15,00 TL ek ödeme yapılır. Bu süre kesinlikle yılda 240 saati geçemez.

Sözleşme kapsamı içerisinde hazırlanan ve harcama yetkilileri tarafından imzalanan sözleşme bordroları en geç her ayın 10’unda Mali hizmetler Müdürlüğüne teslim edilir.

Çalışanlardan daha önce alacakları olanlara bir ödeme planı etrafında ödemeleri yapılır.

Doğum sonrası yasal doğum izni alan (ücretsiz izin hariç) personel yardımlardan faydalanmaya devam eder.

Toplu İş Sözleşmesi yardımı ödemelerinden dolayı Belediye Yetkililerine Mali ve Hukuki sorumluluk çıkması söz konusu ödemelerin geri istenmesi durumunda bu yardımlardan yararlanan her çalışan mevzuatın gerektiği biçimde geri ödeyecektir.”

denilmektedir.

Yapılan incelemede, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde “tavan” olarak kabul edilen ve 2012 yılında ilgili personele unvanlar itibariyle ödenen ortalama aylık tutarın artırılması mümkün değilken, 2016 yılında imzalanan sözleşmede, bu tavan tutardan daha fazla ödeme yapılması ve yeni sözleşmenin çalışan personel lehine yeni mali haklar içermesi sebebiyle bu düzenlemelerin 4688 sayılı Kanun’un geçici 14 üncü maddesine aykırılık teşkil ettiğinden sosyal denge ödemeleri ile kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.

Son olarak 5393 sayılı Belediye Kanunun “Belediye Başkanı” başlıklı 37 nci maddesinde Belediye Başkanının belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğu ifade edilmiştir. Bu hükümden hareketle Belediye Başkanı veya onun yetkili kıldığı kişilerin Belediyede çalışan personele de sosyal denge tazminatı ödenmesine ilişkin sözleşme, temsilcisi olduğu idare için bağlayıcılık taşımakta olduğundan, mevzuata aykırı hükümler içeren sözleşmeyi imzalayan sıfatıyla harcama talimatını veren Belediye Başkanının oluşan kamu zararından dolayı sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu itibarla, mevzuat hükümlerine aykırı olarak.........Belediyesince tavan tutarı aşacak şekilde yapılan sosyal denge ödemeleri ile meydana gelen .......TL tutarındaki kamu zararının;

........ TL’sinin sözleşmeyi imzalayan....... ve Harcama Yetkilisi .......... ile Gerçekleştirme Görevlisi .............’a

....... TL’sinin sözleşmeyi imzalayan ........ve Harcama Yetkilisi ............ ile Gerçekleştirme Görevlisi .................’ya

......Müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,

.......karar verildi.