Sayıştay 5. Dairesi 29532 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 5

• Dosya No: 29532

• Tutanak No: 30139

• Tutanak Tarihi: 06.05.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 544 sayılı ilamın 1.maddesi ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Genel Sekreteri Murat E.Sungar’ın yurtdışı geçici görev yolluğuna esas gündeliğinin 27.01.2004 tarih ve 25359 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/ 6722 sayılı Yurtdışı Gündeliklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararı’na ekli cetvelin VII sütununa göre ödenmesi gerekirken III sütununa göre ödendiği gerekçesi ile 2.795.000.000. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi, dilekçelerinde özetle; Başbakanlık Avrupa Birliği Genel Sekreterliği’nin 27.06.2000 tarih ve 4587 sayılı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunla kurulduğunu, anılan Kanunun 1 inci maddesi ile; AB Genel Sekreterliğine Ülkemizin öncelikli hedefleri doğrultusunda, "Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğine hazırlanmasına yönelik çalışmalar çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları hazırlık ve çalışmalarda iç koordinasyon ve uyumun plan ve programlara uygun olarak yönlendirilmesini ve yürütülmesini sağlamak" görevinin verildiğini, bu çerçevede, Genel Sekreterliğin, 3046 sayılı Kanununun 15 inci maddesinde yer alan hiyerarşik kademeler ve birim unvanları dışında, Başbakanlığın bağlı bir kuruluşu olarak, "Müsteşarlık" düzeyinde, teşkilatlanmasının öngörüldüğünü, 4587 sayılı Kanunla öngörülen bu özel yapılanmaya göre; Genel Sekreterliğin başına bir büyükelçinin bakanlık müsteşarları düzeyinde, "Avrupa Birliği Genel Sekreteri" olarak atanmasının, Genel Sekretere yardımcı olmak üzere, bakanlık müsteşar yardımcısı düzeyinde dört adet genel sekreter yardımcısının atanmasının hükme bağlandığını, ana hizmet birimlerinin de Bakanlık Daire Başkanlıkları seviyesinde yapılanmasının öngörüldüğünü, bu öngörü doğrultusunda Kanunun 4 üncü maddesinde "Atama bakımından; Avrupa Birliği Genel Sekreteri bakanlık müsteşarları, Avrupa Birliği genel sekreter yardımcıları bakanlık müsteşar yardımcıları, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği daire başkanları bakanlık daire başkanları hakkında uygulanan hükümlere tabidir." hükmüne yer verildiğini, Aynı Kanunun 6 ncı maddesiyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun eki (I) ve (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelleri ile (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinde gerekli değişiklikler yapılmak suretiyle, söz konusu Genel Sekreterlik personelinin özlük haklarının bakanlık müsteşarları, bakanlık müsteşar yardımcıları ve bakanlık müstakil daire başkanları ile eşitlenmesi suretiyle bu hususların tekrar tekrar vurgulandığını, Maliye Bakanlığınca hazırlanan teklif Başbakanlıkça da uygun görülmüş ve Bakanlar Kurulunca kabul edilen; 31/5/2005 tarihli ve 25831 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 26/4/2005 tarihli ve 2005/8799 sayılı "Bakanlar Kurulu Kararı"nın eki Karar" ile Avrupa Birliği Genel Sekreterinin Müsteşarla aynı düzeyde olduğu bir kez daha ve tartışılmaz bir biçimde tescil edildiğini, kaldı ki, her bakımdan Kanunla özlük haklarının emsalleri seviyesinde düzenlenmiş bu kişilerin, zam ve tazminatlarına, diğer maaş unsurlarına ve harcırahlarına itiraz edilmezken, sadece "yurtdışı gündelik" açısından emsalleri ile denkliğin olmadığının iddiası yerinde olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

6245 Sayılı Harcırah Kanunu’nun Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı başlıklı 34. maddesinde ; Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin edileceği hüküm altına alınmış bulunmaktadır.

27.01.2004 tarih ve 25359 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/6772 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/ 6722 sayılı Yurtdışı Gündeliklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararı’na ekli cetvelde, hangi görev unvanı ve kadro derecesine sahip görevlilerin, hangi ülkeler için ne kadar yurtdışı gündelik alacağı sütunlar halinde döviz cinsinden gösterilmiştir.

Bu cetvelde; Yükseköğretim Kurulu Başkanı, Bakanlık Müsteşarları, Başbakanlığa bağlı Müsteşarlar, Korgeneral ve Koramiraller, Diyanet İşleri Başkanı, Başbakan Başmüşaviri, merkezde sürekli görevle bulunanlar dışındaki büyükelçiler, Askeri Temsil Heyeti Başkanı, Devlet Personel Başkanı, Hükümeti Temsilen Kararname ile Görevlendirilen Heyet Başkanlarının gündelikleri III numaralı sütunda, ek göstergesi 5300 ve daha yüksek olan kadrolarda bulunanların gündelikleri ise VII sütununda gösterilmiştir.

Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Genel Sekreteri unvanı anılan Bakanlar Kurulu Kararına ekli III numaralı sütunda yer almadığından kendisine VII sütununda öngörülen yurtdışı gündeliğinin ödenmesi gerekmektedir.

Dilekçi, 27.6.2000 tarih ve 4587 sayılı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 4.maddesindeki atama bakımından; Avrupa Birliği Genel Sekreterinin, bakanlık müsteşarlarına uygulanan hükümlere tabi olduğu ve 657 sayılı kanun açısından da genel sekreterin, müsteşarlarla aynı haklara sahip olduğu (Ek gösterge, özel hizmet tazminatı vb.) ifade etmiş ise de, yurtdışı harcırah ödemesine ilişkin cetveli kıyas ve yorum ile uygulamak ve değiştirmek mümkün değildir. Ayrıca 657 sayılı kanuna göre genel sekreter ile müsteşarlara ek gösterge ve özel hizmet tazminatı hususunda benzer ödemeler yapılması, Harcırah Kanunu açısından aynı miktar ve düzeyde harcırah ödenmesini gerektirmemektedir.

Öte yandan 2005/8799 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla "Yurtdışı Gündeliklerine Dair Karar"ın eki Cetvelin (III) numaralı sütununun görev unvanı/kadro derecesi bölümüne, "Bakanlık Müsteşarları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri ve Avrupa Birliği Genel Sekreteri" ibaresi eklenmiş ise de; bu düzenleme 1.1.2005 tarihinde geçerli olmak üzere yürürlüğe girdiğinden ve ödemler 2004 mali yılına ilişkin olduğundan dilekçi iddiaları bu açıdan da yerinde görülmemiştir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddi ile, 544 sayılı ilamın 1.maddesiyle 2.795.000.000 liraya ilişkin verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 544 sayılı ilamın 2. maddesi ile, Avrupa Birliği Genel Sekreterliğinde çalışan Daire Başkanlarına, %200 yerine %210 oranında özel hizmet tazminatı ödendiği gerekçesi ile 1.270.800.000. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği 27.6.2000 tarih ve 4587 sayılı ‘Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’ ile kurulduğunu, bu kanunla Avrupa Birliği Genel Sekreterliği’nin Başbakanlığa bağlı ‘Müsteşarlık’ düzeyinde 3046 sayılı kanun dışında hiyerarşik kademeler dikkate alınmadan düzenlendiğini, Müsteşar düzeyinde büyükelçi ünvanlı Avrupa Birliği Genel Sekreteri ve bakanlık müsteşar yardımcısı düzeyinde dört genel sekreter yardımcısı bulunduğunu, aynı kanunun 4 ve 6. maddelerinde atama usulü bakımından ve özlük hakları yönünden Avrupa Birliği Genel Sekreterinin Bakanlık müsteşarları ile genel sekreter yardımcıları bakanlık müsteşar yardımcıları ile ve daire başkanları da bakanlık müstakil daire başkanlarıyla eşitlendiğini, daire başkanlıkları genel sekreterliğin ana hizmet birimleri itibarıyla düzenlediğini ve Avrupa Birliği Genel Sekreterinin İdari bir işlemle Dışişleri Bakanlığına bağlanması da personelin özlük haklarını etkilemesi gerektiğini, 27/6/2000 tarihli ve 4587 sayılı Kanun ile 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı "Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu"nda yer alan hükümler çerçevesinde, 26/12/2006 tarihli ve 5565 sayılı "2007 Yılı Merkezî Yönetim Bütçe Kanunu"nun eki (I) sayılı Cetvelde yer alan Genel Sekreterlik Bütçesinin yasa hükümleri gereği emsalleri olarak görülen müstakil daire başkanlıklarında olduğu gibi bütçeleri ayrı ayrı düzenlenerek "Harcama Yetkilisi" yapıldığını, son örnekten de net bir şekilde anlaşılacağı üzere, Başbakanlık, bakanlıklar ve müsteşarlıklarda sadece; Özel Hizmet Tazminatı 210" olan müstakil daire başkanlıklarına ayrı bütçe tahsisi yapılarak "Harcama Yetkilisi" yapıldığını, bunlar dışındaki, "Özel Hizmet Tazminatı 200" olan ana hizmet birimleri içindeki daire başkanları için böyle bir uygulamaya gidilmediğini.belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alan personele 01.01.2004 tarihinden itibaren ne miktarda zam ve tazminat verileceği 06.02.2004 tarih ve 2004/6996 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiştir.

06.02.2004 tarih ve 2004/6996 sayılı Kararnameye ekli II sayılı Cetvel Özel Hizmet Tazminatı (A) Üst Yönetim ve Genel İdare Hizmetleri bölümünün Grup-5 kısmında kadro ünvanı “Başbakanlık, Bakanlık ve Müsteşarlıklarda müstakil daire başkanı (ana ve yardımcı hizmet birimi)…” olanlara %210 oranında tazminat, aynı bölümün Grup-6 kısmında “Daire Başkanı (Bağlı kuruluşlarda 84/8360 sayılı kararname ve eklerindeki ünvanlı daire başkanları dahil, …” olanlara %200 oranında tazminat ödenmesi öngörülmüştür.

Belirtilen hükümlere göre, Başbakanlık, Bakanlık ve Müsteşarlıklar bünyesinde ana ve yardımcı hizmet birimi olarak kurulmuş olan müstakil daire başkanı olanlara %210, bunun dışında kalan ve Başbakanlık ve Bakanlıklara bağlı veya genel müdürlükler bünyesinde kurulmuş daire başkanlarına %200 oranında özel hizmet tazminatı ödenmesi gerekmektedir.

27.6.2000 tarih ve 4587 sayılı Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 4. maddesinin ikinci fıkrasında: “Atama bakımından; Avrupa Birliği Genel Sekreteri bakanlık müsteşarları, Avrupa Birliği genel sekreter yardımcıları bakanlık müsteşar yardımcıları, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği daire başkanları bakanlık daire başkanları hakkında uygulanan hükümlere tabidir. Kurumun diğer personeli Avrupa Birliği Genel Sekreteri tarafından atanır.”

Aynı kanunun 6. maddesinde: “14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

a) Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı" bölümünün;

1. (b) bendine "Müsteşarlar" ibaresinden sonra gelmek üzere "Avrupa Birliği Genel Sekreteri" ibaresi,

2. (d) bendine "Müsteşar Yardımcıları ve Genel Müdürler" ibaresinden sonra gelmek üzere "Avrupa Birliği Genel Sekreter Yardımcıları" ibaresi,

b) Ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "2- Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yükseköğretim Kuruluşlarında" bölümüne "Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Daire Başkanları" ibaresi,

c) Ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin;

1. 2 nci sırasına "Avrupa Birliği Genel Sekreteri" ibaresi,

2. 5 inci sırasının (c) bendine "Başbakanlık, Bakanlık ve Müsteşarlık ve Müstakil Daire Başkanları (Ana ve Yardımcı Hizmet Birimi)" ibaresinden sonra gelmek üzere "Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Daire Başkanları" ibaresi,

eklenmiştir.” hükümleri getirilmiştir.

Bu kanun hükümlerine göre, Avrupa Birliği Genel Sekreteri bakanlık müsteşarları, Avrupa Birliği genel sekreter yardımcıları bakanlık müsteşar yardımcıları ve Avrupa Birliği Genel Sekreterliği daire başkanları bakanlık daire başkanları ile atama usulü açısından eşit olmalarının yanında Avrupa Birliği Genel Sekreterliği de müsteşarlık düzeyinde kurulduğu anlaşılmaktadır. Nitekim, kanunun 6. maddesinde aylık ödeme kalemlerinden olan ek gösterge rakamlarıyla makam tazminatı gösterge rakamları Avrupa Birliği Genel Sekreterliği’nin Bakanlık Müsteşarlığı şeklinde anlaşılması gerektiğini göstermektedir. Bu açıklamalara göre, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Daire Başkanlığı kadrolarında görev yapan personelin hiyerarşik kademe itibarıyla Bakanlık daire başkanlarıyla eşit düzeyde olduğunu ifade etmek mümkündür.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabulü ile 544 sayılı ilamın 2. maddesi ile 1.270.800.000-liraya ilişkin verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 06.05.2008 tarih ve 30139 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.