Sayıştay 5. Dairesi 294 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 25.01.2018

• Karar No: 294

• İlam No: 56

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Belediye araçlarının kasko sigortası

........tarih ve....... sayılı ilamın....... nci maddesi ile Belediyede kullanılan araçlara kasko sigortası yaptırılması ve bedellerinin Belediye bütçesinden ödenmesi suretiyle .......TL kamu zararına sebebiyet verildiği konusunda; söz konusu ödemelerin Belediye araçlarının zorunlu mali trafik sigortası ve kasko sigortası giderlerinden oluştuğu, zorunlu mali sorumluluk sigortası giderleri sebebiyle kamu zararı doğmayacağından, kamu zararının sadece kasko bedellerinden oluşacağı ve söz konusu sigorta giderlerine ait ödemelerin onay belgesine dayalı olarak yapılmış olması, onay belgesi; 5018 sayılı Kanun açısından harcama talimatı olduğundan, bu onay belgesinde imzaları bulunan Belediye Başkanı ......ve Mali Hizmetler Müdür V. ......... kanuna uygun şekilde, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisi olarak sorumlu tutulmuşken, ödeme emri belgesinde düzenleyen olarak imzaları bulunan .......ve .........’ın sorumluluğa dahil edilmesi gerektiğinden, söz konusu gerekçeler göz önünde bulundurularak kamu zararının yeniden hesaplanması ve belirtilen sorumluların da savunmalarının alınması sonucunda ek rapor tanzim edilmesine değin 2 adet ödeme emri tutarı .......TL’lik işlemin hüküm dışı bırakılmasına karar verilmişti.

Bu defa, sorumlulardan Belediye Başkanı .........’ün .......tarih ve .........sayı ile Sayıştay evrak kayıtlarına giren dilekçesi üzerine, ek rapor düzenlendiği görüldüğünden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50 nci maddesi gereğince yargılamanın devamına karar verildi.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kişisel Sorumluluk ve Zarar” başlıklı 12 nci maddesinde; “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en altderecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir” hükmüne yer verilmiş olup, bu düzenlemeye göre, Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorunda olup, Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.

5393 sayılı Belediye Kanununun 60 ıncı maddesinin (h) bendinde “faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri” denilerek sigorta giderleri, Belediyenin giderleri arasında sayılmıştır. Ancak, burada ifade edilen sigorta giderleri mevzuatın izin verdiği sigorta giderlerini kapsamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde kasko sigorta giderinin ödeneceğine dair açık bir hüküm bulunmadığı gibi “Hüküm Bulunmayan Haller” başlıklı 508 nci maddesinde de; “Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır” denilmektedir. Buradan hareketle, 2013 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bakıldığında, 2013 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (E) cetvelinin 32 nci sırasında;

“Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır.

Ancak;

a) Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak, helikopter ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan sözleşmede sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

c) Dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,

ç) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri,

d) Belediyelere ait itfaiye ve ambulans araçlarının kasko sigortası giderleri,

e) Sondaj ve jeofizik çalışmaları kapsamında fiilen arazide veya denizde kullanılan özel amaçlı araç ve ekipmanların sigorta giderleri,

bütçelerinin ilgili tertiplerinden, Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşları ile Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde döner sermayesi bulunan sağlık teşkillerine ait ambulansların kasko sigortası giderleri ilgili döner sermaye bütçelerinden, Türk Silahlı Kuvvetleri (Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) envanterinde bulunan ve erbaş ve erler tarafından kullanılan teknik donanımı yüksek ve özel nitelikli askeri araçların kasko sigortası giderleri ise Kantin Yönetmeliklerinde belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde askeri kantin gelirlerinden ödenir. 237 sayılı Taşıt Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde yer alanların emir ve zatlarına tahsis edilen taşıtların kasko sigortası giderleri taşıtın ait olduğu idare bütçesinin ilgili tertiplerinden ödenir. Ayrıca, yakın korumada kullanılan taşıtlardan, söz konusu cetvelin 1, 3 ve 4 üncü sırasında yer alanlara hizmet edenlerin tamamı, 5 inci sırasında yer alanlara hizmet edenlerin en fazla 4 adedi ve diğerlerine hizmet edenlerin en fazla 2 adedinin kasko sigortası giderleri taşıtın ait olduğu idare bütçesinin ilgili tertibinden ödenir. Aynı Kanuna ekli (2) sayılı cetvelin 3, 4 ve 6 ncı sırasında yer alanlar, 8 inci sırasında yer alan Genelkurmay 2 nci Başkanı, 10 uncu sırasında yer alan Ordu ve Donanma Komutanlıkları ile 12 nci sırasında yer alanların makamlarına tahsis edilen araçların kasko giderleri ise taşıtın ait olduğu idare bütçesinin ilgili tertiplerinden ödenir” hükümlerine yer verilmiştir.

2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (E) cetvelinin yukarıda belirtilen hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Merkezi Yönetim kapsamındaki idarelere ait Devlet Mallarının, bazı istisnalar hariç, ilke olarak sigorta ettirilmemesi esası benimsenmiştir. Mahalli İdareler, merkezi yönetim kapsamında olmamakla birlikte malları Devlet malı niteliğindedir. Hangi Devlet mallarının istisnai olarak sigortalanabileceği ise tek tek sayılmak suretiyle belirtilmiş, sayılan istisnalar içerisinde Belediye araçlarının kasko sigortası giderleri sayılmamış ve Belediye araçlarından yalnızca itfaiye ve ambulansların kasko giderlerinin ödenebileceği belirtilmiştir. Dolayısıyla Belediye araçlarının kasko sigortası bedellerinin Belediye Bütçesinden ödenmesi kamu zararı oluşturmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun “Devlete ve Kamu Kuruluşlarına Ait Araçlar” başlıklı 106 ncı maddesinde yer alan; “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler” hükmü mucibince, Belediye araçları için yapılan zorunlu mali sorumluluk sigortası giderlerinin ödenmesi Belediye açısından bir yükümlülük olduğundan, bu ödemeler mevzuata uygundur.

Bu itibarla, Belediye Başkanı ........tarafından gönderilen dilekçe üzerine düzenlenen ek rapor doğrultusunda;

......... tarih ve......... sayılı ilamın.........nci maddesi ile verilen hüküm dışı kararının kaldırılmasına,

Kasko sigortası giderlerinin Belediye Bütçesinden karşılanması suretiyle oluşan..........TL kamu zararı, .........tarih ve ......numaralı tahsilat makbuzu ile sorumlu .........’den tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

Araçların zorunlu mali sorumluluk sigortalarının ödenmesi konusunda mevzuatına uygun olduğu anlaşılan ..........TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.