Sayıştay 5. Dairesi 29312 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 5

• Dosya No: 29312

• Tutanak No: 30185

• Tutanak Tarihi: 27.05.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, gereği görüşüldü:

1. 550 sayılı ilamın 1. maddesiyle verilen tazmin hükmünün, aynı tazmin hükmünde tahakkuk memuru sıfatıyla iştiraki bulunan Akif Özkaldı ’nın başvurusu üzerine düzenlenen 27.05.2008 gün ve 30183 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile, hükümden önce tahsilat edildiği için 29543 nolu dosyanın ilgili daireye tevdiine karar verilmiş olduğundan, aynı mahiyette olan iş bu dosyanın da söz konusu dosya ile birleştirilerek ilgili daireye TEVDİİNE,

2. 550 sayılı ilamın 2. maddesiyle verilen tazmin hükmünün, aynı tazmin hükmünde tahakkuk memuru sıfatıyla iştiraki bulunan Akif Özkaldı ’nın başvurusu üzerine düzenlenen 27.05.2008 gün ve 30183 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile, hükümden önce tahsilat edildiği için 29543 nolu dosyanın ilgili daireye tevdiine karar verilmiş olduğundan, aynı mahiyette olan iş bu dosyanın da söz konusu dosya ile birleştirilerek ilgili daireye TEVDİİNE,

3. 550 sayılı ilamın 3. maddesi ile; Daphan Ovası Cazibe Sulaması 2. Kısım İnşaatı işinde; beton imalatlarında kullanılan kum. çakıla 08.009/2 poz nolu elek artığı hazırlanması bedeli eklendiği gerekçesiyle 186.225.900.000. liraya tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde; Daphan Ovası Cazibe Sulaması II. Kısım İnşaatı işine ilişkin 31 No'lu hakedişte; Beton imalatında kullanılan kum - çakıla 08.009 / 2 poz no'lu elek artığı hazırlanması bedeli verilmesi sonucunda fazla ödemede bulunulduğunun belirtildiğini, ilamda ayrıca; 08.009/2 no'lu pozdan ödenen elek artığı malzeme bedelinin, kum-çakıl hazırlanması el ile yapılan pozlar yerine kum-çakıl hazırlanması makine ile yapılan pozlara uygulanmasının ve el ile kum-çakıl hazırlanması rayicinin analizden çıkarılarak bunun yerine makine ile kum-çakıl hazırlanması rayicinin konulması ve buna göre birim fiyatın yeniden oluşturulması gerektiğinin ifade edildiğini,

08.009/2 pozunun; " Ocaktan çıkarılıp elenen kum ve çakıllı malzemeden poz. 08.009 ve 08.009/1 no'lu malzemelerin gronülometresine uymayan elek artığı malzemenin elek şantiyesine ortalama 30 m uzaklıkta istenen boyutta figüre edilmek şartıyla hazırlanması "

08.009 pozunun; "Kum ve çakılın dere veya ocaktan çıkarılması elenmiş malzemenin granülometri ve evsafının araştırılması taşıma bedelleri hariç olmak üzere iş yerinde hazırlanan elenmiş kum ve çakılın (granülometrik) beher metre küpünün bedeli"

08.009/1 pozu ise " işyerinde hazırlanan elenmiş ve yıkanmış kum ve çakılın (granülometrik) beher metre küpünün bedeli" olarak tarif edildiğini,

Tariflerden görüleceği gibi 08.009 ve 08.009/1 pozlarında yapılacak imalatlar için gerekli granülometriye uygun elenmiş yıkanmış kum ve çakıl malzemesinin tariflendiğini, 08.009/2 pozunun tarifindeki "08.009 ve 08.009/1 nolu malzemelerin gronülometresine uymayan elek artığı malzemenin" tabiri ile yapılacak imalat için gerekli granülometriye uymayan zayiat malzemesinin tarif edildiğini, 08.009/2 pozuna ait bedelin ödenebilmesi için, kum-cakılın istenilen granülometriye uymayan kısmının makine ile elenerek ayrılmasına veya yapılan imalatın içinde kullanılan kum-çakılın makine ile hazırlanması gerektiğine dair bir hüküm bulunmadığını, ayrıca, beton imalat pozlarının analizlerinde bulunan 04.003 ve 04.006 poz nolu malzemelerin granülometrisine uymayan elek artığı malzemelerin aynı zamanda 08.009/2 pozunun tarifinde zikredilen 08.009 ve 08.009/1 poz nolu malzemelerin de granüiometrisine uymadığını, bu nedenle 04.003 ve 04.006 pozları kullanılarak bedeli ödenen imalatlarla ilgili elek artığı malzemesine bedel ödenmesinde 08.009/2 poz no'lu birim fiyatın tarifine aykırı bir husus bulunmadığını, DSİ Birim Fiyat Cetvelinde bünyesinde kum-çakıl ihtiva eden iş kalemleri incelendiğinde bunların hiçbirinin analizinde makine ile hazırlanmış kum-çakıl pozlarının yer almadığının açıkça görüldüğünü, 08.009/2 pozunun DSİ Birim Fiyat Cetvelinde yer aldığını ve yapılan ihalelerde yüklenicilerin bunu dikkate alarak teklif verdiklerini, 1982 yılında yayınlanan V. Baskı ve daha sonraki baskılarda 08.009 ve 08.009/1 no'lu pozların Birim Fiyat Tariflerinden çıkartıldığını, birim fiyatlarda kum-çakıl için 04.003 ve 04.006 pozlarının kullanılmaya başlandığını, ancak 08.009/2 pozunun tarifinde bir değişiklik yapılmasına gerek duyulmadığını, 04.003 ve 04.006 poz nolu malzemelerin gronülometresine uymayan elek artığı malzemelerin 08.009 ve 08.009/1 poz nolu malzemeler gibi 08.009/2 tarifinin kapsamında kaldığını,

Birim fiyat analizlerinde yer alan pozlara ait fiyatların ihaleden sonra değiştirilmesi sözleşmesine aykırı olduğundan, sorguda ifade edildiği gibi beton imalatlarındaki el ile kum-çakıl hazırlanması rayicinin analizden çıkarılarak bunun yerine makine ile kum-çakıl hazırlanması rayicinin konulması suretiyle birim fiyatın yeniden oluşturulmasının da mümkün olmadığını,

Bu işte ve diğer işlerde kum- çakıl ocağının DSİ tarafından yüklenicisine tahsis edildiğini, yüklenici tarafından elenerek çıkarılan malzemenin imalatların bünyesinde kullanılamayan zayiat malzemesine (granülometrisi uygun olmayan malzemeye) 08.009/2 poz nolu elek artığı malzeme bedelinin ödenmesinin gerekli olduğunu, meydana gelen elek artığı malzemenin tamamen idarece gösterilen ocağın yapısından kaynaklandığını, burada esas olanın ocaktan çıkarılıp elekten geçirilerek istenilen evsaf ve granülometride malzeme elde edildikten sonra imalatta kullanılamayan zayiat malzemesinin (elek artığı malzeme) meydana gelip gelmediği olduğunu, ödenen bedelin fiilen yapılan işin karşılığı olduğunu,

Açıklanan nedenlerle 04.003 ve 04.006 pozları kullanılarak yapılan imalatlara ait elek artığı malzemeye bedel ödenmesinde sözleşme hükümlerine ve birim fiyat tariflerine aykırı bir durum olmadığını,

Belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Tazmin hükmü; beton imalatlarında kullanılan kum-çakıl bedellerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 04.003 ve 04.006 poz nolu rayiçlerine göre ödendiği için, 08.009 ve 08.009/1 poz nolu malzemelerin hazırlanmasında granülometriye uymadığı için ayrılan elek artığı malzemenin ocaktan çıkarılması, elenmesi, yıkanması, figüre edilmesi,depolanması ve yükleme-boşaltma işlemleri karşılığı olan 08.009/2 poz nolu fiyatın ödenemeyeceği gerekçesiyle verilmiştir.

08.009/2 poz nolu fiyatın tarifi şöyledir: Ocaktan çıkarılıp elenen kum ve çakıllı malzemeden Poz. 08.009 ve 08.009/1 nolu malzemelerin gronülometrisine uymayan elek artığı malzemenin elek şantiyesine ortalama 30 m uzaklıkta istenilen boyutta figüre edilmek şartıyla hazırlanması, elek artığı malzemenin ocaklardan veya dereden çıkarılması, depolanması, elenmesi, yıkanması ve vasıtalara yüklenmesi için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine ve alât edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar dahil beher metreküpünün bedeli. ÖLÇÜ : Elek artığı malzemenin kabarma ve çökmesi nazarı dikkate alınmadan figüre ebadı üzerinden hesabedilen m3 cinsinden. NOT : 1) Zayiatın eleğe giren tüvenan malzemenin %10'undan daha az olması halinde (%10 dahil) hiçbir bedel ödenmez. 2) Zayiatın %10'dan fazla olması durumunda %10'un üstündeki miktar için bu fiyat uygulanır. 3) Varsa ocak ile yıkama-eleme tesisi arasındaki taşıma bedeli ayrıca ödenir. Ancak nakliye bedelinin ödenebilmesi için, yıkama-eleme tesisinin kurulacağı yerin İdarenin yazılı izniyle seçilmesi gerekir.

Dilekçi; ocakların idare tarafından yükleniciye tahsis edildiğini, 08.009 ve 08.009/1 poz nolu malzemelerin hazırlanmasında ortaya çıkan elek artığı malzemenin aynı şekilde 04.003 ve 04.006 poz nolu malzemelerin hazırlanmasında da ortaya çıktığını ve fiilen yapılan işlerin karşılığı olarak birim fiyat listesinde yer alan fiyatın ödenmesinde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığını iddia etmektedir.

DSİ Genel Müdürlüğü, 1982 yılından itibaren beton imalatlarında kullanılan 08.009 ve 08.009/1 poz nolu makine ile kum-çakıl temini fiyatlarını iptal etmiş ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 04.003 ve 04.006 poz nolu el ile kum-çakıl temini fiyatlarını esas almıştır. Bu düzenleme yapılırken bu malzemeler için ayrıca elek artığı adı altında ilave bir ödemeye yer verilmemiştir. Öte yandan 08.009/2 poz nolu fiyatın tarifi incelendiğinde, bu fiyatın münhasıran 08.009 ve 08.009/1 poz nolu malzemelerin temini için öngörülen ilave bir ödeme olduğu görülmektedir. Asıl imalatı yapılmayan ve dolayısıyla fiyatı ödenmeyen bir imalata ait ek fiyatın ödenmesi de düşünülemez. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı kum-çakıl rayiçleri incelendiğinde, malzemelerin ihtiyaca göre ayrı ayrı (elenmiş, yıkanmış gibi) fiyatlandırıldığı görülmektedir. Yine bu rayiçlerin kullanıldığı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı beton imalatları için de elek artığı malzeme bedeli ödenmesi söz konusu değildir. Dilekçinin 08.009/2 poz nolu fiyatın birim fiyat listesinde yer aldığı şeklindeki iddiasının da Bayındırlık İşleri Genel Şartname’ sinin 39. maddesindeki; “Sözleşme eki keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde herhangi bir yapım ve hizmet işi için fiyat gösterilmiş olması müteahhide, mutlaka o türden yapım ve hizmet işlerini yapmak hakkını vermez” hükmü karşısında bir geçerliği bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, 550 sayılı ilamın 3. maddesiyle verilen ve yerinde olan tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 27.05.2008 tarih ve 30185 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.