Sayıştay 5. Dairesi 28859 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 5

• Dosya No: 28859

• Tutanak No: 29482

• Tutanak Tarihi: 12.06.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

İlamın 5. maddesiyle; Müteahhit Marmara Peysaj Ltd. Şti. yükleniminde bulunan “Seyhan İlçesindeki cadde ve sokakların temizliği işçiliği” işinde, sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fiyat farkının hatalı hesaplanması nedeniyle 3.198.838.267 TL.na tazmin hükmü verilmiştir.

Tahakkuk memuru Şevki Yalım’ın vekili Av. Ahmet Yayvan dilekçesinde özetle;

Müvekkilinin, Seyhan Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdür Vekili olarak görev yaparken, idarenin, iradesi dışında tek yanlı işlem ile Temizlik İşleri Müdür Vekili olarak görevlendirdiğini, Fen İşleri Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon tarafından sokakların temizliği işi ile ilgili ihale yapıldığını, ihale ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin komisyonca düzenlenip tekemmül ettirildiğini, ihaleyi kazanan şirketin hakedişlerinin ayrı bir komisyon tarafından hazırlanıp onaylandığını, müvekkilinin ihalenin yapılması, sonuçlanması ve hakedişlerinin hesaplanması aşamalarında yetki ve sorumluluğunun olmadığını, sadece işçilerin çalışma günlerini gösterir puantaj cetvellerini titizlikle hazırladığını, ödemeye esas teşkil eden hakedişlerin ve sigorta primlerinin hesaplanmasının ilgili birimlerce yapıldığını, müvekkiline imzaya getirildiğini, iki göreve bakan müvekkilinin tüm işleri detaylı olarak incelemesinin mümkün olmadığını, esasen incelese dahi bu işleri teknik olarak bilmesinin de mümkün olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Konu sorumluluk yönünden incelendiğinde ; Tahakkuk memurunun tanımı ve sorumluluğu ile ilgili hususlar 1050 sayılı yasada belirtilmiştir.Yasanın 8.maddesinde; Kanun ve tüzüklere uygun olarak Devlet gelirlerini gerçekleştirip tahsil edilebilir duruma getirenlere gelir tahakkuk memuru, Devlet giderlerini mevzuata uygun biçimde gerçekleştirenlere de gider tahakkuk memuru denildiği,

Aynı yasanın 13.maddesinde gelir ve gider tahakkuk memurlarının düzenledikleri belgelerin doğruluğundan ve kanunlara uygunluğundan sorumlu oldukları hükümleri yer almıştır.

Yasanın 22.maddesinde ise; adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi organ yada uzman bir görevli tarafından düzenlenen keşif, hakediş, rapor,karar ve benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde,tahakkuk memuru ve saymanla birlikte bu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişilerin de sorumluluğa katılacağı belirtilmiştir.

Dilekçi, Sayıştay’a karşı sorumluluk açısından tahakkuk memurudur. Tahakkuk memuru olduğunu kendisi de kabul etmekte bu hususa bir itirazı bulunmamaktadır.Kendisine, ödemeye esas keşif, hakediş, rapor, karar ve benzeri belgelerde isim ve imzası olduğu gerekçesiyle değil, verile emri üzerinde tahakkuk memuru sıfatıyla isim ve imzası bulunduğu gerekçesiyle sorumluluk tevcih edilmiştir.1050 sayılı yasanın 22. maddesinin (E) fıkrasına göre; ödeme belgesine bağlanan ve ödemede esas alınan keşif, hakediş, rapor, karar ve benzeri belgelerde isim ve imzaları olmasa bile tahakkuk memuru ve saymanlar asli sorumludurlar.Düzenleyen ve onaylayanın sorumluluğu ise söz konusu belgelerde isim ve imzasının bulunup, bulunmaması ile sınırlıdır.

Ödemeye esas hakediş raporu üzerinde ‘tetkik eden’ kaşesiyle isim ve imzası, verile emri üzerinde de tahakkuk memuru sıfatıyla isim ve imzası bulunan dilekçi, 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun yukarıda bahsedilen hükümleri gereğince Tahakkuk Memuru olarak sorumlu olduğundan sorumluluk yönünden yapılan itiraz yerinde görülmemiştir.

Konu esastan incelendiğinde; 31.12.2002 tarih ve 24980/3 mükerrer sayılı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların ‘Asgari ücret ve sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fark’ başlıklı 8. maddesinde;

“İhale konusu hizmetin gerçekleştirilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayısı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla; asgari ücret tespit komisyonlarınca, ihale (son teklif verme) tarihinde tarım dışında ve 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş olan asgari ücretin artırılması halinde, eski ve yeni asgari ücretler arasındaki fark; ayrıca bu farktan doğan ve işverence karşılanması gereken sosyal sigorta primleri ile sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fark ve bu farklara ait işsizlik ödeneği, bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın yükleniciye ödenir.”denilmektedir.

Bu hükme göre, ihale tarihinde geçerli sigorta primi alt sınır tutarı baz alınarak sigorta primine esas yeni alt sınırdaki değişiklik farkının müteahhite ödenmesi gerekmektedir.Oysa hak ediş ödemelerinde sigorta primi alt sınır artışından kaynaklanan fark hesaplanırken; ihale tarihinde geçerli olan sigorta primi alt sınırı tutarının yerine müteahhidin bir işçi için teklif ettiği sözleşme fiyatı (379.667.901 TL.) esas alınmış, uygulama yılı fiyatından sözleşme fiyatının düşülmesi ile bulunan fark, iş miktarı ile çarpılarak müteahhide fiyat farkı olarak ödenmiştir. Bu şekilde yapılacak bir hesaplamada bir işçinin işverene ihale tarihinde geçerli olan toplam maliyeti (380.650.651 TL.) baz alınsa idi (asgari ücret yıl içerisinde değişmediğinden ) yine doğru hesaplama yapılmış olurdu. 2967 yevmiye numaralı 2 Haziran 2003 tarihli ilk hakediş ödemesinde; yeni alt sınır ile ihale tarihindeki alt sınır arasındaki (393.099.960-327.583.290=65.516.670 x % 36,8=24.110.135 TL) fark fiyat farkı olarak ödenmişken ilama konu olan 31.12.2003 tarih ve 7626 nolu verile emrinde; uygulama yılı fiyatından sözleşme fiyatının düşülmesi “(404.760.785-379.667.901=25.092.884) ve (428.649.822-379.667.901=48.981.921 TL)” ile elde edilen fark, fiyat farkı olarak ödenmiştir.

Yapılan maliyet hesabının ayrıntısına inildiğinde;

Sözleşme teklif fiyatı olan bir işçinin maliyeti, 379.667.901 TL. olarak hesaplanmış ve hesaplama % 36,5 prim oranı üzerinden yapılmıştır.% 36,5 prim oranının unsurlarından olan tehlike payı (% 1,5 ile % 7 arasında değişmektedir.) en düşük yüzdeden yani % 1,5 tan dikkate alınmıştır.Fakat uygulama yılı içerisinde prim alt sınırında meydana gelen değişmeden dolayı bir işçinin işverene maliyeti hesaplanırken tehlike payı oranı % 1,8 kabul edilmiştir. 01.04.2003 tarihinde Prim alt sınırı 327.583.290 TL.den 393.099.960 TL.na yükseltildiğinde teklike payı % 1,8 alınarak toplam oran % 36,8 olacağından uygulama yılı fiyatı da 404.760.785 TL.olmaktadır. Eğer sözleşme teklif fiyatı olan 379.667.901 TL.nin hesabında olduğu gibi tehlike payı % 1,5 alınsa idi oran % 36,5 olacağından uygulama yılı fiyatı; prim alt sınırı 393.099.960 TL. olduğunda 403.581.485 TL.olacaktı.

Aynı hesap prim alt sınırı 01.07.2003 tarihi itibariyle 458.015.820 TL.ye yükseltildiğinde de geçerlidir.Bir işçinin maliyeti 379.667.901 TL ve tehlike payı %1.5 alınırsa uygulama yılında bir işçinin maliyeti 427.275.774 TL.olacak, eğer bir işçinin maliyeti 380.650.651 ve tehlike payı % 1,8 alınırsa uygulama yılı içerisinde bir işçinin işverene maliyeti, 428.649.822 TL.olacaktır.

Sorun baz fiyatın, 379.667.901 TL. ve tehlike payı oranının % 1,5 alınmasına mukabil prim alt sınırındaki değişiklikler sonrasında bir işçi için yapılan yeni maliyet hesabında, tehlike payı oranının % 1,8 olarak alınmasından kaynaklanmaktadır.Bu da aslında işverene % 0,3 lük maliyet artışına sebep olmakta ve belediye bütçesinden karşılanmaktadır.

Bu durumda; konunun esasına yönelik itirazı olmamakla birlikte anlamadığı teknik bir konudan dolayı sorumlu tutulmaması gerektiğini ve tazmin hükmünün bu nedenle kaldırılmasını isteyen dilekçi iddialarının reddedilerek 739 sayılı ilamın 5. maddesi ile 3.198.838.267 TL.na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 12.06.2007 tarih ve 29482 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.