Sayıştay 5. Dairesi 288 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 11.01.2018

• Karar No: 288

• İlam No: 61

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Eğlence vergisi

........ Belediyesi’nce playstation, bowling ve oyun salonları ile sinema işletmelerinden alınması gereken eğlence vergisinin tahsil edilmemesi suretiyle toplam.........TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

29.05.1981 tarih ve 17354 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 17 ve 18’inci maddelerinde;

“Konu:

Bu Kanunun 21’inci maddesinde belirtilen ve belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan eğlence işletmelerinin faaliyetleri Eğlence Vergisine tabidir.

Mükellef:

Verginin mükellefi, eğlence yerlerini işleten gerçek veya tüzelkişilerdir.

Aynı Kanunun 20, 21 ve 22’nci maddelerinde;

“Matrah:

1. Biletle girilen yerlerde, Eğlence Vergisi hariç olmak üzere bilet bedeli olarak sağlanan gayri safi hasılat (bilet bedeli dışında bağış veya başka adlar altında alınan paralar dahil).

…

3. (Değişik: 03. 10. 1984 - 3048/2 md. ) Biletle girilmesi zorunlu olmayan bar, pavyon, gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kabare, dansing, bilardo ve masa futbolu salonları gibi eğlence yerlerinde işin mahiyetine göre çalışılan her gün için bu Kanunun 96’ncı maddesine göre tespit edilen miktardır.

Nispet ve miktar:

Eğlence Vergisi aşağıdaki nispet ve miktarlarda alınır.

Verginin Nispeti %

I – Biletle Girilen Yerlerde:

1. Yerli film göstermelerinden 20 (10)

2. Yabancı film göstermelerinden 50 (10)

…

III – Biletle girilmesi zorunlu olmayan eğlence yerlerinden (Günlük, TL) 5 - 100

(Ek ikinci fıkra: 21.02.2001 – 4629/6 md.; Değişik: 03.03.2004 – 5101/2 md.) (I) numaralı bendin (1) ve (2) numaralı alt bentleri ile yerli ve yabancı film gösterimlerine ilişkin belirlenen vergi bu Kanunun 22’nci maddesinin (1) numaralı bendinde öngörüldüğü şekilde hesaplanarak biletler kullanılmadan önce mahallin mal müdürlüğüne veya muhasebe müdürlüğüne emaneten yatırılır. Ödemenin yapıldığına dair banka dekontunun ibrazı üzerine belediye tarafından biletlere özel damga konulur. Ödeme yapmayanlar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Bahsi geçen yerlerde toplanan meblağın % 75’i Kültür ve Turizm Bakanlığı Merkez Saymanlık hesabına, % 25’i ilgili belediyeye tahsilini takip eden ayın onbeşinci günü akşamına kadar aktarılır. (Ek cümle: 30.12.2004 - 5281/17 md.) Maliye Bakanlığı yukarıdaki şartlara bağlı kalmaksızın, biletle girilen yerlere ilişkin eğlence vergisinin hesaplanması ve ödenmesine dair işlemlerin ödeme kaydedici cihaz kullanılarak yapılmasına ait usûl ve esasları belirlemeye yetkilidir.

Verginin ödenmesi:

1. Vergi biletle girilen yerlerde bilet bedellerine eklenmek suretiyle hesaplanır ve belediye tarafından özel damga konulması sırasında ödenir. Bu suretle alınan biletlerin kullanılmadan iadesi halinde peşin olarak ödenen vergi geri verilir.

…

3. Biletle girilmesi zorunlu olmayan eğlence yerlerinde her aya ait vergi o ayı takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar ilgili belediyeye yatırılır. ” denilmektedir.

13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesinin (a) ve (f) fıkralarında;

“a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.

…

f) Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek.” denilmektedir.

24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 38’inci maddesinde;

“Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” hükmüne yer verilmektedir.

Aynı Kanunun 60’ıncı maddesinin (e) fıkrasında;

“İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.” denilmektedir.

18.2.2014 tarih ve 28917 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2014/5896 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 1’inci maddesinde;

“…

B- Eğlence Vergisi

(Biletle girilmesi zorunlu olmayan eğlence yerlerinde)

Eğlence Yerleri ve Alanı Belediye Grubu / Verginin Miktarı (TL)

1 2 3 4 5

1. … … … … … …

2. Bilardo ve masa futbolu gibi eğlence yerlerinden çalışılan her gün için 10 5 5 5 5

…” denilmektedir.

Belediye Gelirleri Kanunu belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan eğlence işletmelerini işleten gerçek veya tüzelkişilerin bu vergiye tabi olacağını belirtmiştir. Verginin matrahı bilet ile girilen yerlerde eğlence vergisi hariç gayri safi hasılat, bilet ile girilmesi zorunlu olmayan yerlerde ise çalışılan her gün için maktu olarak belirleneceği ifade edilmiştir. Buna göre yerli ve yabancı film gösterimlerinden % 10, girilmesi zorunlu olmayan yerlerde çalışılan her gün 5 TL hesaplanacaktır. Bilet ile girilen yerli ve yabancı film gösterimlerine ilişkin hesaplanan eğlence vergisi mal müdürlüğüne veya muhasebe müdürlüğüne emaneten yatırılır. Daha sonra bu tutarın % 75’i Kültür ve Turizm Bakanlığı Merkez Saymanlık hesabına, % 25’i ilgili belediyeye tahsilini takip eden ayın 15. günü akşamına kadar, bilet ile girilmesi zorunlu olmayan yerlerde her aya ait vergi o ayı takip eden ayın 20. günü akşamına kadar doğrudan ilgili belediyeye yatırılacağı belirtilmiştir.

Söz konusu verginin tahsilatı mali hizmetler birimi tarafından yürütülmelidir. 5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinde

“Malî hizmetler birimi

Kamu idarelerinde aşağıda sayılan görevler, malî hizmetler birimi tarafından yürütülür:

…

e) İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek.” Hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede, Belediye’ye ait gelirin tahsil edilmemesinde Mali Hizmetler Müdürünün sorumluluğu bulunmaktadır.

Yapılan incelemede; tahsilat belgelerinden ........ A.Ş. sinema işletmesi için raporda .......TL kamu zararı hesaplanmış olmasına rağmen verilen cevapta ........TL tahsilat yapıldığı görülmüştür. Aradaki .......TL’lik fark ......yılı matrahından kaynaklanmakta olup savunma yerinde görülmüştür. Bu durumda tahsil edilmeyen toplam (......+ .....) = ........TL kamu zararının;

• .......TL’si ......tarih ve.......seri no.lu makbuz ile Ahiz ........ ve Ortakları’ndan,

...... TL’si .....tarih ve ......seri no.lu makbuz ile Ahiz ........... A.Ş. (Oyun Salonu İçin),

-......TL si ......tarih ve......seri no.lu makbuz ile Ahiz ........A.Ş.’den, ,

-......olmak üzere toplam .........TL’si tahsil edilmiştir. Kalan ........ TL için ahizlere bildirimde bulunulmuş ancak söz konusu tutar tahsil edilmemiştir.

Bu itibarla,......Belediyesi’nce playstation, bowling ve oyun salonları ile sinema işletmelerinden alınması gereken eğlence vergisinin tahsil edilmemesi suretiyle oluşan kamu zararının ......... TL’si ahizlerinden tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına;

Kalan ....... TL kamu zararının mevzuat hükümleri gereğince gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmekten sorumlu Mali Hizmetler Müdürü (Muhasebe Yetkilisi) .........adına münferiden;

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine anılan Kanunun 55nci maddesi uyarınca iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü

Daire Başkanı ...........’nın karşı oy gerekçesi;

“Belediye tarafından tahsil edilmeyen eğlence vergisi nedeniyle Belediye Başkanının üst yönetici sıfatından ziyade belediye gelirlerini takip ve tahsil sorumluluğu nedeniyle sorumlu tutulması gerekir.

6085 sayılı Sayıştay Kanunun 7 inci maddesinde,

“Sorumlular ve sorumluluk halleri

…

(2) Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur. Bu sorumluluğun yerine getirilip getirilmediği Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak Sayıştay raporlarında belirtilir. Kamu zararına sebep olunan durumlar ise bu zararın tazminine ilişkin hükme bağlama işlemi ile sonuçlandırılır.

…”

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 8 inci maddesinde,

“Hesap verme sorumluluğu

Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”

38 inci maddesinde,

“Gelirlerin toplanması sorumluluğu

Madde 38- Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.”

71 inci maddesi nde,

“Kamu zararı

Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

…

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

…

Esas alınır.”

5393 sayılı Belediye Kanunun 38 inci maddesinde,

“Belediye başkanının görev ve yetkileri

Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:

…

f) Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek.

…”

hükümleri yer almaktadır. Bütün bu mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde belediye gelirlerinden olan eğlence vergisinin tahsil edilmeyerek kamu zararına sebep olunmasında, gelirlerin tarh, tahakkuk ve tahsilinde sorumluluğu bulunan Belediye Başkanının da; 5018 sayılı Kanunun 60/e maddesi gereğince görevli olan Mali Hizmetler Müdürü gibi sorumlu olması gerekmektedir.”