Sayıştay 5. Dairesi 28695 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 5

• Dosya No: 28695

• Tutanak No: 29077

• Tutanak Tarihi: 30.01.2007

• Konu:

KARAR

1. İlamın 1. maddesinde, Turyapı İnş. Tic. San. A.Ş. yükleniminde bulunan Yuvam Akarca Konutları Toplu Konut Alanı 6. Bölge B1 Blok İnşaatı işine ait hakediş ödemelerinden damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle, 2982 sayılı Konut İnşaatında ve Kullanmada Öncelikli Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim, ve Harç İstisna ve Muaflıkları Tanınması Hakkında Kanun’da yer alan istisna ve muaflıkların hala devam ettiğini zannederek söz konusu kesintiyi yapmadıklarını, Gelir Vergisi Kanunu gereğince, yıllara sari inşaat işlerini yapan müteahhitlerin gelir vergisi beyannamelerini bağlı oldukları vergi dairelerine tarh ve tahakkuk ettirerek vergilerini ödediklerini, müteahhitlerin gelir vergilerini ödemeleri nedeniyle Devletin herhangi bir kaybının söz konusu olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1. maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, belirtilmiştir.

Kanuna ekli (1) sayılı tablonun II.2 maddesine göre ihale kararından binde 4,5, I.1/a maddesine göre yüklenici ile yapılan sözleşmeden binde 7,5, IV.1/h maddesine göre de hakediş ödemelerinden binde 7,5 oranında damga vergisi kesilmesi gerekmektedir. Kanunun bu açık ve emredici hükmüne rağmen yükleniciye yapılan hakediş ödemelerinden damga vergisi kesilmemiştir.

Dilekçi, yüklenicilerin yaptıkları yıllara sari inşaat işleri nedeniyle gelir vergisi beyannamelerini ilgili vergi dairelerine yatırarak vergilerini ödediklerini bu bakımdan herhangi bir devlet zararının söz konusu olmadığını iddia etmektedir. Bu iddiayı kabul etmek mümkün değildir. Çünkü temyiz konusu olan husus gelir vergisi kesintisinin yapılmadığı değil, damga vergisi kesilmediğidir.

488 sayılı Kanunun 23. maddesinde “Genel bütçeli daireler dışında kalan ve istihkaktan kesinti yapmak durumunda bulunan daire ve müesseseler tarafından bir ay içinde kesilen damga vergisi ertesi ayın 20 nci günü akşamına kadar ödemenin yapıldığı yer vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir, vergi aynı süre içinde ödenir.” hükmü yer almıştır. Bu hükümden de anlaşılacağı gibi inşaat ve onarım işinin yıllara sari olup olmadığına bakılmaksızın her hakediş ödemesinde kesilmesi zorunlu olan damga vergisin ertesi ayın 20 nci günü akşama kadar ilgili vergi dairesine ödenmesi gerekmektedir.

Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarım işlerinde kâr veya zararın işin bittiği yılda kesin olarak tespit edilip, tamamı o yılın geliri sayılarak meskur yılın beyannamesinde gösterilmesi hususu gelir vergisi ile ilgilidir. Damga vergisi için bu şekilde bir düzenleme söz konusu değildir. Her hakediş ödemesinden damga vergisi kesilip ertesi ayın 20 nci günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine ödenmemesi nedeniyle Devlet vergi kaybına uğramıştır.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle dilekçi isteminin reddi ile ilamın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün tastikine,

2. İlamın 2.. maddesinde, Turyapı İnş. Tic. San. A.Ş. yükleniminde bulunan Yuvam Akarca Konutları Toplu Konut Alanı 6. Bölge C1 Blok İnşaatı işine ait hakediş ödemelerinden damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde, ilamın 1. maddesi hakkında ileri sürdüğü gerekçelerle tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Aynı gerekçelerle dilekçi isteminin reddi ile ilamın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmünün tastikine,

3. İlamın 3. maddesinde, Turyapı İnş. Tic. San. A.Ş. yükleniminde bulunan Arslanbey Atakent 1. Etap 1. Bölge 408 Konut İnşaatı işine ait hakediş ödemelerinden damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde, ilamın hem 3. maddesinde, hem de 7. maddesinde 30.04.2003 tarih ve 421 nolu belgenin ilişikli belge olarak yer aldığını, bu durumda bu belgeden kaynaklanan 5.587.384.949.-TL fazla ödemenin mükerrer olmaması için 3. veya 7. madde hesaplanan fazla ödemeden düşülmesi gerektiğini, 1. madde hakkında belirttiği hususlara ilaveten, Arslanbey Atakent konutları hakediş bedellerinin tamamının müşavir firma tarafından hazırlanarak saymanlığa intikalini takiben kontrol mühendisleri tarafından gerekli kontrolleri yapıldıktan sonra Toplu Konut İdaresi aracılığını yapan Pamukbank tarafından ilgili firmaya ödendiğini, idare tarafından hakediş bedellerinin ödeme emrinde yazılı miktar kadarının Toplu Konut hesabına yatırıldığı, Toplu Konut tarafından yapılan yasal kesintilerin Pamukbank tarafından vergi dairesine yatırıldığını, Toplu :Konut İdaresince yapılan iş ve işlemler hakkında bilgi ve sorumluluk sahibi olmadıklarını, yasal kesintilerin yapılıp yapılmadığının adı geçen idarenin bilgisi dahilinde olduğunu belirterek, tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Dosyada mevcut hakediş ve ekli belgelerin incelenmesinde; ilamın 3. ve 7. maddelerinde ilişikli belge olarak 30.04.2003 tarih ve 421 nolu mahsup fişlerinin yer aldığı görülmektedir. Mahsup fişlerinin tarih ve numaraları aynı olmakla birlikte ekli belgeler ve tutarları farklıdır. Söz konusu fişlerden ilamın 3. maddesi ile ilgili olanı Turyapı İnş. Taah. Tic. A.Ş. tarafından yapılan Arslanbey Atakent 1. Etap 1. Bölge 408 Adet Konut İnşaatına ilişkin 15 nolu hakedişin ödenmesi ile ilgili olup, tutarı 675.603.058.709.-TL’dir. İlamın 7. maddesi ile ilgili olan fiş Delta İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan Arslanbey Atakent 1. Etap 3. Bölge 414 Adet Konut İnşaatına ilişkin 19 nolu hakedişin ödenmesi ile ilgili olup, tutarı 744.984.659.803.-TL’dir. Damga vergisi söz konusu tutarlar üzerinden hesaplandığından mükerrerlik söz konusu değildir.

Esasa ilişkin gerekçeler 1. madde hakkında belirtildiği gibidir. Aynı gerekçelerle dilekçi isteminin reddi ile tazmin hükmünün tastikine,

4. İlamın 4. maddesinde, Delta İnş. Tic. San. A.Ş. yükleniminde bulunan Yuvam Akarca Konutları Toplu Konut Alanı 7. Bölge İnşaatı işine ait ödemelerden damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde, ilamın 1. maddesi ile ilgili olarak belirttiği gerekçelerle tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

İlamın 1. maddesi ile ilgili olarak belirtilen gerekçelerle dilekçi isteminin reddi ile tazmin hükmünün tastikine,

5. İlamın 6. maddesinde, Delta İnş. Tic. San. A.Ş. yükleniminde bulunan Arslanbey Atakent Bölgesi Kanalizasyon, Yağmursuyu, İçmesuyu Şebeke Hatları ve Yol İnşaatı işine ait hakediş ödemelerinden damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçinin temyiz gerekçeleri, ilamın 1. maddesinde belirtildiği gibilidr. 1. madde hakkında belirtilen gerekçelerle tazmin hükmünün tastikine,

6. İlamın 7. maddesinde, Delta İnş. Tic. San. A.Ş. yükleniminde bulunan Arslanbey Atakent 1. Etap 3. Bölge 414 Konut İnşaatı işine ait hakediş ödemelerinden damga vergisi kesilmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçinin temyiz gerekçeleri ilamın 1. maddesi hakkında belirtildiği gibidir.1. madde hakkında belirtilen gerekçelerle tazmin hükmünün tastikine,

7. İlamın 8. maddesinde, Delta İnş. Tic. San. A.Ş. yükleniminde bulunan Arslanbey Atakent Bölgesi Kanalizasyon, Yağmursuyu, İçmesuyu Şebeke Hatları ve Yol İnşaatı işinde, içmesuyu şebeke hatları imalatları içinde yer alan ve bina temel dolgusu olmayan dolgu imalatları için 15.140/2D poz nolu birim fiyat üzerinden hesaplama yapılması sonucu fazla ödeme yapıldığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde, içmesuyu şebeke hattı imalatları içinde yer alan dolgu imalatları için, sözleşme eki keşif özeyi cetvellerinde 15.140/2D poz nolu “Temel Tabanına El İle Kum-Çakıl Serilmesi” birim fiyatının yer aldığını, B.İ.G.Ş.’nin 39. maddesi uyarınca 15.140/2D poz nolu birim fiyat üzerinden ödeme yaptıklarını, bu nedenle fazla ödemenin söz konusu olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

15.140/2-D poz nolu Kum Çakıl Serilmesi birim fiyatı Arslanbey-Atakent Toplu Konut Bölgesi Genel Altyapı İşi İçmesuyu Şebekesi Keşfi’nde yer almıştır. Yani kum çakıl serilmesi imalatının bedeli ihaleden önce idarece tespit edilerek işin keşif özetine konulmuştur. Söz konusu birim fiyatın da dahil olduğu toplam keşif bedeli üzerinden işin ihalesi yapılmış, istekliler keşif özetinde yer alan fiyatları esas alarak tekliflerini vermişler, aynı fiyatlar üzerinden rekabet sağlanarak yüklenici seçimi yapılmış ve taraflar arasında sözleşme imzalanmıştır.

Keşif özeti sözleşmenin eklerinden olup, keşif özetinde yer alan fiyatlar aynı zamanda sözleşme fiyatıdır. Sözleşme eki keşif özetinde yer alan fiyatlar üzerinden hakedişin düzenlenmesinde ve ödeme yapılmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Yukarıda sayılan nedenlerle dilekçi isteminin kabulü ile ilamın 8. maddesinde yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasına,

8. İlamın 9. maddesinde, 8. maddede belirtilen işte;

a) Yağmur suyu şebeke hattı imalatı içinde yer alan stabilize, tuvenan, kum-çakıl nakli hesaplarında 15.140/İB-1A ve 15.140/İB-8A poz nolu birim fiyatların uygulandığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir. Aynı gerekçelerle:

b) Yağmur suyu muayene bacaları imalatları içinde yer alan,

c) Izgara bacaları imalatları içinde yer alan,

d) Kanalizasyon şebeke hatları içinde yer alan,

e) Kanalizasyon muayene bacaları imalatları içinde yer alan, stabilize, tuvenan, kum-çakıl nakli hesaplarında fazla ödeme yapıldığı belirtilerek tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle; denetçi sorgusuna karşı yaptıkları savunmalarında yapılan işlere 15.140/İB-1 ve 15.140/İB-4 pozlarının uygulanması gerektiğinin kabul ettikleri yönünde herhangi bir ifadenin bulunmadığını, yağmursuyu şebeke hattı onaylı projelerinde ve ataşman detay planında belirtildiği gibi, yağmursuyu borularının yataklanması ve gömleklenmesi işlerinin İller Bankası Özel ve Teknik Şartnamesine uygun olarak granülometrik kum çakıl malzemesi kullanmak suretiyle, hendek dolgusu işinin ise stabilize, tuvenana malzeme kullanılarak yapıldığını ve bedellerinin yeni fiyat analizi yapılarak 15.140/İB-1A ve 15.140/İB-8A pozlarından ödendiğini, 15.140/İB-1 ve 15.140/İB-8 poz nolu birim fiyat analizlerinde yer alan malzemenin kamuya ait ocaklardan temin edilen malzeme olduğunu, oysa fiilen yapılan imalatlarda kullanılan malzemenin sahipli ocaklardan temin edildiğini, bu nedenle sözleşmenin 5. maddesine göre yeni fiyat oluşturulduğunu, yapılan işlemlerin doğru ve sözleşmeye uygun olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

İlamda stabilize dolgu yapılması imalatının bedelinin 15.140/İB-1 pozundan, kum çakıl serilmesi imalatının bedelinin de 15.140/İB-4 pozundan ödenmesi gerektiği belirtilmektedir. Söz konusu pozlar İller Bankası pozlarıdır. İller Bankası Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Birim Fiyat Analizleri kitabı incelendiğinde, 15.140/İB-1 ve 15.140/İB-4 poz nolu birim fiyatların analizlerinde malzeme bedelinin yer almadığı, makine ile tuvenan kum-çakıl veya stabilize hazırlanması bedelinin yer aldığı görülmektedir. Analizlerde malzeme bedelinin yer almamasının nedeni, kum-çakılın kamuya ait malzeme ocaklarından temin edileceği varsayımına dayanmaktadır. Bu nedenle analizlerde kum-çakıl bedeli yer almamış sadece malzeme temin bedeli yer almıştır.

Dilekçi imalatlarda kullanılan stabilize, tuvenan, kum-çakıl ve granüle malzemelerin kamuya ait malzeme ocağı bulunmadığından sahipli (özel) ocaklardan temin edildiğini bildirmiştir. Birim fiyat listelerinde sahipli ocaklardan temin edilen malzemelerin dahil olduğu birim fiyat bulunmamaktadır. Bu nedenle yeni fiyat analizi yapılarak sahipli ocaklardan temin edilen malzemeye göre yeni birim fiyat tespit edilmesinde ve bu fiyata göre ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan gerekçeler maddenin (B), (C), (D) ve (E) fıkraları için de geçerlidir.

Sayılan gerekçelerle dilekçi isteminin kabulü ile ilamın 9. maddesinin (A), (B), (C), (D) ve (E) fıkralarında yer alan toplam 84.300.187.832.-TL tutarındaki tazmin hükmünün kaldırılmasına,

9. Temyiz dilekçesi ekinde ibraz edilen ve yargılama aşamasında bulunmayan belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta Kurulumuzca yapılacak bir işlem olmadığı, sözü edilen belgeler yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın ilgili daireye gönderilmesine,

Karar verildiği 30.01.2007 tarih ve 29077 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.