Sayıştay 5. Dairesi 285 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 21.12.2017

• Karar No: 285

• İlam No: 101

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yemek yardımı

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine aykırı olarak “..........Hizmet Alımı İşi” adı altında yemek yardımı hizmeti satın alınması sonucu ...........TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yiyecek Yardımı” başlıklı 212 nci maddesinde;

Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlıyacakları bir yönetmelik ile tesbit olunacağı hükme bağlanmıştır.

Bu maddeye dayanılarak çıkarılan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin

“Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacaklarını ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemektir.”

“Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında uygulanır.

(Değişik fıkra: 30/3/1998-98/10878 K.) 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanuna göre tayın bedeli verilen personel bu yardımdan faydalanamaz. Ancak Emniyet Genel Müdürlüğü özel harekat birimi personeli ile çevik kuvvet birimlerinde çalışan personel ve bunlarla birlikte görev ve harekata katılan diğer personele yiyecek yardımı yapılır.” denilmektedir

“Yardım Şekli” başlıklı 3üncü maddesinde;

“Yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakten bir ödemede bulunulmaz. Yiyecek yardımı haftalık çalışma süresi 40 saati aşmayan yerlerde öğle yemeği olarak verilir. Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan memurlara, görevlerinin diğer yemek saatlerinde de devam etmesi şartıyla üç öğüne kadar yemek verilebilir.” hükmü yer almaktadır.

“Yardımın şartları” başlıklı 5inci maddesinde; “Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödenek, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödenir. (Ek cümle: 20/11/2017-2017/11180 K.) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler sadece yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş tarafından yapılır.

Yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabilir. (Ek cümle: 20/11/2017-2017/11180 K.) Yiyecek yardımı bu şekilde kurulan yemek servislerinde yapılır.

……” hükmüne yer verilmiştir.

Büyükşehir Belediyesi ile ........firması arasında düzenlenen "......... Hizmeti Alımı" na ilişkin İşe Başlama Tutanağına ekli “Üye İş Yeri Noktaları” olarak 4 adet restoran, 8 adet alışveriş merkezi belirlenmiştir. Restoranlardan yemek hizmeti almak asıl olmakla birlikte alışveriş merkezlerinde hazır yemek veya yemek malzemesi dışında (Örneğin deterjan, giysi, züccaciye gibi) ürünler de alma imkanı tanınmıştır.

Anılan hükümlerden anlaşıldığı üzere, 657 sayılı Kanun’a tabi personele yapılacak yiyecek yardımının kupon, kart, fiş, ticket gibi para temsili araçlar ve ihale suretiyle dışarıdan temin edilmesi şeklinde yapılması mümkün değildir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hükmü amirdir.

Aynı Kanun’un ‘Tanımlar’ başlıklı 4’üncü maddesinde de;

“Bu Kanunun uygulanmasında Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri, (...) ifade eder.” denilmektedir.

Buna göre, para temsili araçlar ile ihale yapılarak yemek ihtiyacının dışarıdan karşılanması, Kamu İhale Kanunu’nun anılan hizmet tanımı kapsamında bulunmamaktadır.

Savunmada özetle; Memurların öğle yemeği ihtiyacının yemek ihalesi sonucunda ihaleyi kazanan firmadan karşılandığı; her ay düzenlenen hakedişler ile ay içinde yemek yiyen memurların fiilen çalıştığı iş günü sayısı dikkate alınarak, bu rakam üzerinden adı geçen firmaya ödemenin yapıldığı; bunun karşılığında, Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Talimatında yer alan ek göstergelere göre değişen en az yemek bedelleri üzerinden memurlara yapılan maaş ödemelerine esas bordrolardan, yemek adedine göre yemek katkı payının kesildiği;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4'üncü maddesine göre, yemek ihtiyacının ihale yolu ile temininin mümkün bulunduğu; bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yemek yiyenlerden yarısının alınacağı belirtilen yemek bedelinden, Yönetmeliğin 9'uncu maddesi ile yemek maliyetine dâhil edilmeyecek unsurların düşülmesi, kalan tutarın yarısının yemek yiyenlerden alınması gerektiği, ihale yolu ile yapılan yemek alımlarında ise bu unsurlara tekabül eden payın hesabı mümkün bulunmadığı;

Bu nedenle yemek maliyetinin büyük kısmını oluşturan bu unsurlara tekabül eden tutardan sonra kalan kısmın yarısına tekabül edeceği düşünülen Maliye Bakanlığı’nca yayımlanan asgari yemek bedellerinin yemek yiyenlerden alınmasının yeterli olduğu;

Yiyecek Yardımı Yönetmeliğindeki amaçın konulan ödeneğin belediyenin yılı bütçesine, Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliğine uygun olarak ihale yolu ile alım yapılmak suretiyle yerine getirilmiş olup, konulmuş olan ödeneğin aşılmadığı,

Yapılan harcamanın memurlara nakdi ödeme gibi gerçekleştirildiği düşünülse de, memurların maaş hesaplarına nakdi bir ödemenin yapılmadığı; memurların kartlarla anlaşmalı yerlerden yemek hizmeti almakta olduğu, ay sonunda fatura edilen miktarın hizmet alımı yapan yüklenici firmaya yapıldığı, yemek yardımının nakdi değil ayni olarak kuru gıda alımı şeklinde yapıldığı;

..... tarih ve.....sayılı, ....tarih ve .... sayılı, ....tarih ve ....sayılı, ..Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına dair birçok emsal kararın bulunduğu;

İhale komisyon üyesi olarak görevlendirilme nedeni ile görevin ihale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak olduğu, ihalenin karara bağlanması ve sonuç ilanının yayımlanması ile birlikte komisyon ihale görevinin sona erdiği, İdare ile istekli arasında sözleşmenin imzalanması ile birlikte ihale süreci de fiilen bitmiş ve işin yapılma süreci oluşmuş olduğu, bu süreç içerisinde yapılan iş ve işlemlerden komisyon üyesinin sorumluluğunun bulunmadığı;

Belirtilmişse de, yukarda yapılan açıklamalar karşısında savunmayı kabul etme imkanı bulunmamaktadır.

Sorguda,....tarih ve ..... yevmiye numaralı ödeme emri ile ilgili olarak sorumlular arasında gerçekleştirme görevlisi olarak ismi yer alan Ziraat Mühendisi .......’ın söz konusu belgenin incelenmesinden gerçekleştirme görevlisi olarak imzasının bulunmadığı anlaşıldığından konuya ilişkin olarak sorumluluğunun bulunmadığına,

Açıklanan nedenlerle, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğine aykırı olarak “......Hizmet Alımı İşi” adı altında yemek yardımı hizmeti satın alınması sonucu oluşan .........TL kamu zararının;

......TL’sinin, Harcama Yetkilisi ........, Gerçekleştirme Görevlisi ........., Diğer Sorumlular; ........., ........, ........, .......’den,

...... TL’sinin, Harcama Yetkilisi ........, Gerçekleştirme Görevlisi .........., Diğer Sorumlular; ........., ........, ........, .......’den,

......Müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla,

Azınlık Görüşü

Üye.........’in karşı oy gerekçesi: “657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 212'inci maddesi uyarınca Maliye Bakanlığınca hazırlanarak 19.11.1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki; “(Değişik : 8/8/2016 - 2016/9103 K.) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. ……..” hükmü uyarınca yemek yardımının yarısının yemek yiyenlerden tahsil edilmesi gerekmektedir. Uygulamada bu miktarın değil, Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan "1 Sıra Nolu 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği"nde yer alan asgari tutarlar esas alınarak kesinti yapılmıştır. Yemek bedelinin yarısından henüz tehsil edilmeyen kısmının sorumlularından tazminen tahsiline karar verilmesi uygun olur.