Sayıştay 5. Dairesi 28472 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 5

• Dosya No: 28472

• Tutanak No: 28744

• Tutanak Tarihi: 13.06.2006

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçiler Coşkun YARIMAY, Şakir EROL, Mustafa YAĞDAN ile Hayrettin BARUT’a duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadıkları, duruşmada hazır bulunmama sebeplerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmedikleri anlaşılmakla ve duruşmada hazır bulunan dilekçi Hüseyin ÖZTÜRK ile Sayıştay Savcı Yardımcısının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

373 sayılı ilamın 2 nci maddesinde, Müteahhit İlba Mim.İnş.Ltd.Şti. yükleniminde bulunan 850.000.000.000 TL keşif bedelli “Hayvan Park ve Pazaryeri İnşaatı İşi” ne ilişkin 7 nolu hak edişte, stabilize nakliye birim fiyatının, Bayındırlık nakliye formülü yerine İller Bankasına ait nakliye formülü esas alınmak suretiyle hesaplanması nedeniyle toplam 126.488.427.000 liraya tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde özetle, Hayvan Park Yeri ve Pazar Yeri İnşaatı işinin 1 inci keşfinde bulunmayan, ancak işin yapımı sırasında imalatı zaruret arzeden İller Bankası (07.006/3-1) stabilize naklinin komisyon ve onay merciinin imzaları ile ilk keşfe dahil edildiğini, sözleşmenin eki Genel Şartnamenin 20 nci maddesi ile Taşıma Genel Teknik Şartnamesi esasları dışında bir uygulama yapılmadığını, Bayındırlık Nakliye Birim Fiyatının (07.006 pozu) Bayındırlık birim fiyatları ile fiyatlandırılan ve tariflenen ( Temel Tabanına Elle Kum Serilmesi, Beton Duvar ve Sıva gibi) imalatların içerisinde bulunan kumun nakliyesini ifade ettiğini, bu nakliyenin malzemenin üretimini yapan müteşebbislerin stok yerinden inşaat sahasına kadar trafiğe açık karayolu ile yapılan taşıma olduğunu, İller Bankası nakliye birim fiyatının (07.006/3-1 pozu) İller Bankası birim fiyatları ile fiyatlandırılan ve tariflenen imalatların (altyapı kanal dolguları, sınai yapılar, saha betonları altında temel ve temel altı dolguları gibi kendisi tamamen stabilize olan malzemenin) nakliyesini ifade ettiğini, bu tür nakliyelerin trafik açısından zor olarak kabul edilen kanal boylarında ve ham arazi içerisinde yapılan nakliyeler olduğunu, ilamda sözü edilen stabilize naklinin Afyonkarahisar Belediyesinin kullanımında olan Değirmendere kum ocağından 3 km ham yol 1 km civarında ham araziden geçilerek inşaat sahasına nakledildiğini, anılan inşaata yapılan stabilize naklinin İller Bankası nakliye birim fiyatı tarifiyle örtüştüğü için İller Bankası nakliye formülüne göre ödeme yapıldığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesinde, Hayvan Park Pazaryeri İnşaatı işinde, keşif özeti Bayındırlık birim fiyatları ile hazırlanarak ihaleye çıkılmıştır. Keşif özetinde, nakliyelerle ilgili olarak “ tahmini nakliye” şeklinde maktu bir tutara (43.255.798.155 TL) yer verilmiştir. Bu tutar, 2002 yılı Bayındırlık birim fiyatlarına göre hazırlanan keşfin % 5,09 udur. Ancak işin devamı sırasında, imalatı zaruri olduğu gerekçesiyle Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi(B.İ.G.Ş.)nin 20 nci maddesi gereğince, 15.140/İB-2 poz No’lu “Stabilize malzemenin silindirle sıkıştırılarak temel altı dolgusu yapılması “ imalatı yeni birim fiyatı İller Bankası birim fiyatlarından alınarak işin bünyesine dahil edilmiştir. Yine aynı şekilde, bu imalatı oluşturan stabilize malzemenin nakli için de, İller Bankası nakliye formülü esas alınarak 07.006/3-1 poz No’lu nakliye birim fiyatı üzerinden ödemede bulunulmuştur.(2003 yılındaki 7 Nolu son hak ediş itibarıyla inşaat imalat toplamı 2002 yılı birim fiyatlarıyla 632.886.742.612 TL ye ,nakliye işleri toplamı ise 301.181.482.600 TL ye ulaşmıştır.)

Sözkonusu işe ait Sözleşmenin 2 nci maddesinde, B.İ.G.Ş. nin ve Genel Teknik Şartnamenin Sözleşme eki olduğu belirtilmektedir. Nakliye işlerine ilişkin uygulama esasları da Genel Teknik Şartname’nin “Taşıma Genel teknik Şartnamesi” başlıklı 2 nci maddesinde düzenlenmiştir. Bayındırlık ve İskan Bakanlığının teşkilat ve Görevleri hakkındaki 180 sayılı KHK’nin 2 nci maddesinin (n) bendi uyarınca, Bayındırlık ve İskan Bakanlığına verdiği yetki çerçevesinde hazırlanmış bulunan sözkonusu şartnamenin, aynı KHK’nin 32 nci madde hükmü gereği “kamu kurum ve kuruluşları; katma bütçeli daireler, il özel idareler, belediyeler” tarafından uygulanma zorunluluğu bulunmaktadır.

Şartname eki olarak uygulama zorunluluğu bulunan Genel Teknik Şartnamenin, Taşıma Genel Teknik Şartnamesi başlıklı 2 nci maddesinin (2.1) bendinde nakliye bedeli ödenecek malzemeler arasında stabilize de sayılmaktadır. Dolayısıyla stabilizeye nakliye bedeli verilmesinde öncelikle Taşıma Genel Teknik Şartnamesi’ndeki nakliyeye ilişkin kriterlerin ve formüllerin uygulanması gerekmektedir.

Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20 nci maddesinde:

“Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş, olup da yapılması İdarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırası ile aşağıdaki analizler kullanılır:

a- Sözleşme ve eklerindeki (birim fiyat cetvellerindeki) birim fiyatların tespitinde kullanılan analizler veya varsa o işe ait teklif analizler,

b-Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde kullanılan analizlerle veya varsa o işe ait teklif analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler,

c- Diğer İdarelere ait benzer analizler,

d-Birim fiyata tespit edilecek iş kalemleri için o işin yapılması sırasında tutulacak puantajIa tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler,

………..” Hükmü yer almaktadır.

Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere , stabilize nakliyesinde öncelikle sözleşme eki olan taşıma genel teknik şartnamesinin nakliye formül ve kriterlerinin uygulanması gerekmektedir. Diğer taraftan, stabilize malzemesinin naklinde İller Bankası nakliye formüllerinin esas alınacağına dair sözleşme ve şartnamede herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

Dilekçi dilekçesinde, Bayındırlık nakliye birim fiyatının, (07.006) Bayındırlık nakliye birim fiyatlarıyla fiyatlandırılan ve tariflenen (temel tabanına el ile kum-çakıl serilmesi, beton,duvar, sıva gibi) imalatların içerisinde bulunan kumun nakliyesini ifade ettiğini, bu nakliyenin malzemenin üretimini yapan müteşebbislerin stok yerlerinden veya imalathanelerinden işin yapıldığı inşaat sahasına kadar olan yere trafiğe açık karayolu ile yapılan taşıma olduğunu, İller Bankası nakliye birim fiyatının (07.006/3-1) İller Bankası birim fiyatlarıyla yapılan imalatların (alt yapı kanal dolguları,sınai yapılar,saha betonları altında temel ve temel altı dolguları gibi kendisi tamamen stabilize olan malzemelerin) nakliyesini ifade ettiğini, bu imalatlar için stabilize kum ocaklarından alınan malzemenin taşıma ve trafik açısından zorluk olarak kabul edilen altyapı hizmetlerinde kanal boylarınca ve ham arazi içerisinde yapılan nakliyeler olduğunu, malzemenin alındığı kum ocağı ile karayolu arasında 3 km ham yol bulunduğunu, dolgusu yapılacak inşaat sahasında ise 1 km civarında ham arazi içerisinde taşıma söz konusu olduğunu belirtmişlerdir.

Öncelikle, Taşıma Genel Teknik Şartnamesi hükümlerinin Bayındırlık imalatlarına uygulanması gerektiği şeklindeki görüşü kabul etmek mümkün değildir. Bayındırlık birim fiyatlarında da, stabilize (tuvenan kum-çakıl) malzemenin bulunduğu imalatlar mevcut olup, bayındırlık rayiçlerinde yer almaktadır. 07.006 poz nolu Bayındırlık İnşaat Birim Fiyatı Analizinde “Taşıma mesafesi, taşıma yolu üzerinden (ortalama olarak) ölçülen meyli en çok %10 olan her cins kaplamalı yolda M= 10 km.den büyük olan taşımalar.” Şeklinde tanımlanmakta, not kısmında da her cins kazı ve inşaat malzemesine uygulanacağı belirtilmektedir. Ayrıca Taşıma Genel Teknik Şartnamesine göre yapılan stabilize ve benzeri malzeme nakliyeleri, sadece stok yerinden inşaat sahasına kadar olan trafiğe açık karayolu ile yapılan taşımayı ifade etmez, nitekim Taşıma Genel Teknik Şartnamesinin taşıma formülleri kısmında ham yola da yer verilmiştir.

Bütün bu nedenlerle dilekçi iddialarının reddi ile, 373 sayılı ilamın 2 nci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 13.06.2006 tarih ve 28744 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.