Sayıştay 5. Dairesi 28152 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2002

• Daire: 5

• Dosya No: 28152

• Tutanak No: 28771

• Tutanak Tarihi: 20.06.2006

• Konu:

KARAR

Duruşma isteminde bulunan dilekçi Cuma Ali Gaffaroğlu ile Sayıştay Savcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

İlâmın 1 .maddesinde, Kömürcüler-Çıplaklı-Kızıllar pompaj sulama tesisinin Döşemealtı Pompaj Sulama Birliğine ilişkin elektrik bedellerinin devir sözleşmesine aykırı olarak bütçeden ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle; Antalya ili merkez ilçesi Döşemealtı yöresinde inşa edilen söz konusu pompaj sulama projesi ile il merkezinin ortalama 20 km. kuzeyinde Antalya-Ankara karayolunun doğu ve batısında bulunan traverten yapıda, taşlık, makilik ve çalılık olan alanın sulaması amacıyla projelendirilip inşa edildiğini, projenin asıl amacının bu geri kalmış bölgede ekonomik gelişmeyi sağlayarak il merkezine göçü önlemek olduğunu, sulama birliği ile 23.01.1998 tarihinde devir sözleşmesi imzalanmasına karşın, proje sahasında bulunan çiftçinin eğitimi, kültürel durumu, arazinin durumu ve bitki örtüsü gibi unsurların etkisiyle sulama alışkanlığının geç elde edildiğini ve 2311 hektar arazinin sulanması hedeflenirken 353 hektar arazinin sulanabildiğini, DSİ tarafından inşa edilerek işletmeye açılan sulama tesislerinin kısmi, alıştırma ve tam sulama olmak üzere üç kısma ayrıldığını, tam sulamanın çiftçiye alıştırma sulama eğitimi verildikten sonraki dönemi kapsadığını, Döşemealtı pompaj sulamasının alıştırma sulamaları grubuna girdiğini, sulama birliğinin bütçesinin kısıtlı olması, çiftçiyi sulu tarıma alıştırmak ve sulamayı teşvik etmek amacıyla elektrik aboneliğinin 2002 yılı sonu itibarıyla devredilebildiğini, söz konusu sulama tesisinin işletmesinin alıştırma sulama aşamasından tam sulama aşamasına 2002 yılında geçtiğini, elektrik aboneliğinin de aynı yılın sonunda birliğe devredildiğini, devir sözleşmesinin 6. maddesinin geri ödeme başlangıç tarihinden sonra uygulanması gerektiğini, geri ödeme başlangıç tarihinin de 2002 olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Dosyada mevcut belgelerin incelenmesinde, DSİ Genel Müdürlüğünce inşa edilerek işletmeye açılan Kömürcüler-Çıplaklı-Kızıllar Pompaj Sulama Tesisinin 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeler Hakkında Kanunun 2. maddesinin (k) bendi uyarınca 23.01.1998 tarihli sözleşme ile Döşemealtı Pompaj Sulama Birliğine devredildiği anlaşılmaktadır.

Devir sözleşmesinin 6. maddesinde;

"Madde 6: Sulamanın ilk sezonundaki enerji bedelleri DSİ tarafından ödenecek, müteakip sezon Faydalanan kendi adına KEPEZ'e abone olacak ve enerji bedelini KEPEZ A.Ş.doğrudan kendisi ödeyecektir. KEPEZ ile faydalanan arasında yapılacak olan elektrik satış sözleşmesinin hükümleri ile DSİ'nin herhangi bir ilişkisi olmayacaktır. Enerji bedelleri ödendikten sonra faturalar ödendiğine dair DSİ'ye ibraz edilecektir." hükmü,

6200 sayılı Kanunun 27. maddesinde;

"Madde 27- Umum Müdürlükçe meydana getirilen sulama tesislerinin işletmeleri; kısmi alıştırma ve tam olarak üç kademeye ayrılır:

a) Ait olduğu sulama tesisinin inşaatı devam ederken vukubulan işletmeler «Kısmi»;

b)İnşaat bittikten, azamı on senelik bir süre içinde yapılacak işletmeler «Alıştırma»;

c) Bu süreden sonraki işletmeler «Tam»;

işletmedir.

d) 24'üncü maddenin (a) fıkrası gereğince İcra Vekilleri Heyeti tarafından karar altına alınacak ödemenin başlangıç tarihi, tam işletmenin de başlangıç tarihidir. Bu tarih asgari bir sene evvel tespit ve ilan olunur." hükmü yer almıştır.

Tazmin hükmü, devir sözleşmesinin 6. maddesinde yer alan "Sulamanın ilk sezonundaki enerji bedelleri DSİ tarafından ödenecek, müteakip sezon faydalanan kendi adına Kepez'e abone olacak ve enerji bedelini Kepez A.Ş.ne doğrudan kendisi ödeyecektir." Hükmüne dayandırılmıştır. Gerçekten sözleşme hükmüne göre sulama tesislerini devralan birlik sulamanın ikinci sezonundan itibaren enerji bedellerini ödemek zorundadır. Ancak bu zorunluluk devir işleminin ikinci yılından itibaren değil, sulamanın ikinci sezonundan itibaren başlamaktadır. Sözleşmede veya başka herhangi bir belgede devir işlemin yapıldığı yılın aynı zamanda sulamanın da ilk sezonu olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Sulamanın ilk sezonunun 2002 yılından önceki yıllardan birisi olduğu, 2002 yılının müteakip sezon olduğuna ilişkin bir tespit de bulunmamaktadır.

6200 sayılı Kanunun 27. maddesinde, genel müdürlükçe meydana getirilen sulama tesislerinin işletilmelerinin, kısmi, alıştırma ve tam işletme olmak üzere üç kademeye ayrıldığı, ait olduğu sulama tesisinin inşaatı devam ederken vuku bulan işletmelerin "kısmi", inşaat bittikten, azami on senelik bir süre içinde yapılacak işletmelerin "alıştırma", bu süreden sonraki işletmelerin "tam" işletme sayılacağı, Bakanlar Kurulu tarafından kararlaştırılacak geri ödeme başlangıç tarihinin aynı zamanda tam işletmenin de başlangıç tarihi olduğu belirtilmiştir.

DSİ Genel Müdürlüğünce inşa edilerek işletmeye açılan sulama tesislerine yapılan yatırım harcamalarının tesislerden faydalananlarca ödenmesinde esas alınacak geri ödeme başlangıç tarihinin 01.01.2002 olarak tespit edildiği ve ilk geri ödeme taksidinin 01.01.2003-28.02.2003 tarihleri olduğu 07.05.2001 tarih ve 2231 sayılı Başbakanlık "OLUR" undan ve DSİ 13.Bölge Müdürlüğünün 25.09.2001 tarih ve 6384 sayılı yazısından anlaşılmaktadır. Bu başlangıç tarihi aynı zamanda tam işletmenin de başlangıç tarihidir.

Dilekçi, Döşemealtı pompaj sulama tesisinde çiftçilerin sulu tarıma ilk defa girmeleri sonucu bilgi yetersizliği, toprak, bitki örtüsü, topografya yüzeyin taşlı olması gibi olumsuz koşullar nedeniyle, tesisin devredilmesine rağmen alıştırma sulaması olarak değerlendirildiğini, sulama oranının düşük olması, sulu tarımın getirişinin az olması, sulama birliğinin bütçesinin yüksek enerji bedelini karşılayacak düzeyde olmaması gibi nedenlerle elektrik aboneliğinin devredilmediğini, geri ödeme başlangıç tarihi, aynı zamanda tam sulama aşaması başlangıç tarihi olan 2002 yılı sonu itibariyle söz konusu tesisin mevcut elektrik aboneliklerinin iptal edilerek, devralan birliğin kendi adına abone olmasının sağlandığını belirtmektedir.

Yukarıda da belirtildiği üzere devir sözleşmesinin 6. maddesinde yer alan "sulamanın ilk sezonu" konusunda yeterli açıklık bulunmadığından dilekçinin bu konudaki açıklamalarının kabulü ila ilâmın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına,

Karar verildiği 20.06.2006 tarih ve 28771 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.