Sayıştay 5. Dairesi 252 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 25.05.2017

• Karar No: 252

• İlam No: 239

• Madde No: 5

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2015

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Damga vergisi

............ İşi ile ilgili olarak, alınan ihale kararına ilişkin damga vergisinin tahsil edilmemesi sonucu ..........TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun Vergiyi doğuran olay başlıklı 19 uncu maddesinde vergi alacağının vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı belirtilmektedir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1 inci maddesinde; bu Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu belirtildikten sonra bu Kanun’daki kâğıtlar teriminden yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgelerin anlaşılması gerektiği ifade edilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde damga vergisinde vergiyi doğuran olayın bu verginin konusunu oluşturan kâğıtların yazılıp imzalanması veya bu kâğıtlara imza yerine geçen bir işaret konması olduğu, yani kâğıtların herhangi bir hususu ispat veya belli edecek şekilde düzenlenmesi olduğu anlaşılmaktadır.

Aynı Kanun’un Mükellef başlıklı 3 üncü maddesinde damga vergisinin mükellefinin kâğıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kâğıtların damga vergisini ise kişilerin ödeyeceği belirtilmiştir.

Bahse konu Kanun’un Nispet başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası her bir kâğıt için hesaplanacak vergi tutarının (1) sayılı tabloda yer alan sınırlamalar saklı kalmak üzere 800 bin Yeni Türk Lirasını aşamayacağı, bu azami tutarın her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılacağı düzenlemesini içermektedir. Söz konusu azamî tutar, 2015 yılında geçerli olmak üzere yayımlanan 58 seri numaralı Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği’yle .........Türk Lirası olarak belirlenmiştir.

..............İşi için ..........günü yapılan mal alımı ihalesine 6 istekli teklif zarfı vererek iştirak etmiştir. Bu firmalardan ikisinin ihaleye katılmayacağını belirtmesinin ardından 4 firmanın katılımıyla ihale yapılmıştır. İhale komisyonu fiyat ve fiyat dışı unsurları birlikte değerlendirmesi sonucunda 22 Ekim 2015 tarihinde aldığı ihale kararıyla ihaleyi ..........EURO + KDV’lik teklif sahibi firma üzerinde bırakmıştır. Bu ihale kararı 27 Ekim 2015 tarihinde ihale yetkilisince onaylanmıştır.

Ancak, Kesinleşen ihale kararı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;

“Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi Madde 41- (Değişik: 20/11/2008-5812/14 md.)

İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.” hükmü gereğince ihaleye teklif veren tüm firmalara 28.10.2016 tarihinde bildirilmiştir.

Yine aynı maddede geçen “İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” Ve “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55inci maddedeki;

“Madde 55 - (Değişik: 20/11/2008-5812/22 md.)

Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükümleri gereği kesinleşen ihale kararına istinaden ihaleye katılan diğer İsteklilerce, 10 gün içerisinde İdareye itirazda bulunulmuş olup, itirazlara cevap 17.11.2015 tarihinde bildirilmiştir.

Kesinleşen ihale kararının isteklilere bildirilmesinin ardından ihaleye teklif veren İstekli firmalardan; ...... + ..........A.Ş. İş Ortaklığı ve........... A.Ş. Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunmuşlardır.

Kamu İhale Kurumu şikayet başvurularıyla ilgili olarak İdareden ihaleye ait tüm bilgi ve belgeleri istemiş ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkındaki Yönetmeliğin 13’üncü maddesi gereğince, “Kuruma başvuru sonuçlandırılıp nihai karar bildirilinceye kadar incelemeye konu ihaleye ilişkin sözleşme imzalanmaması gerekmektedir.” hükmünü bildirmiştir.

Kamu İhale Kurulu kararı doğrultusunda, ihalesi üzerinde bırakılan istekli sözleşmeye davet edilmemiş olup bu aşamada Kamu İhale Mevzuatı gereği olarak Kamu İhale Kurulu kararı beklenmiştir.

Kamu İhale Kurulu'nun 10.02.2016 tarihli 2016/UM.II-493, 2016/UM.II-494 ve 2016/UM.II-495 sayılı kararlarıyla, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanun'un 54'üncü maddesinin on birinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem yapılmasına karar verilmiştir. Düzeltici işlem yapılmasına ilişkin adı geçen kurul kararlarında; ......... Ltd, ............SA'nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56. maddesinin son fıkrası ve İhalelere Yönelik Başvurular hakkındaki Yönetmeliğin 23. maddesinin (b) bendinde yer alan "İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır" hükmü doğrultusunda, düzeltici işlem kararının gereğinin yapılması için ihale yetkilisinin ......tarih ve ....... sayılı Olurları üzerine, ihale komisyonu yeniden toplanarak Kamu İhale Kurulu kararlarında yer alan gerekçelerle ...... Ltd, .......... A.Ş. ve............. SA'nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir.

Düzeltici işlem kararı gereği .......+ .......... A.Ş. İş Ortaklığı'na ait teklifin değerlendirilmesi neticesinde teklif edilen bedel komisyon tarafından da uygun görülmüş ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirilerek ihale kararı ile ihalenin .........EURO (...........Avro)+KDV bedel ve 100 puan ile ...... + .......... A.Ş. İş Ortaklığı uhdesinde yapılmasına karar verilmiştir.

Söz konusu ihalede, Kamu İhale Kurulu kararı gereği olarak düzeltici işlem sonrası ihaleyi kazanan ve sözleşme imzalanan ......... + ........Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’ndan 18.04.2016 tarihinde 2016 yılına ait üst limitten .............. TL İhale Karar damga vergisi tahsil edilmiştir.

6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 28inci maddesiyle 488 Damga Vergisi Kanununun 1 sayılı Tablonun II Kararlar ve Mazbatalar başlıklı 2 nci bölümüne aşağıdaki hüküm ilave edilmiştir.

“4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. Sözleşmenin düzenlenmiş olması durumunda sözleşmeye ilişkin damga vergisi ret ve iade edilmez.”

Anılan hüküm uyarınca, Kamu İhale Kurumu kararı ve yargı kararlarına istinaden ihalenin iptal edilmesi halinde, ihale kararına ilişkin tahsil edilen damga vergisinin iade edilmesi gerekeceğinden söz konusu mal alım ihalesinde ihale kararına ait damga vergisinin alınmamış olması sebebiyle kamu zararının oluşmadığı anlaşıldığından ihale kararına ilişkin hesaplanan damga vergisi tutarı ........TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.