Sayıştay 5. Dairesi 137 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 19.11.2015

• Karar No: 137

• İlam No:

• Madde No: 1

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Hizmet alımı işinde fiyat farkı

................ Şti. yüklenimindeki “................. İşi” ne ilişkin hakediş ödemelerinde fiyat farkı hesaplamalarının hatalı yapılması sonucunda .................. TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhale Ve Ön Yeterlik Dokümanının İçeriği Ve İdari Şartnamede Yer Alması Zorunlu Hususlar” başlıklı 27 nci maddesinin (s) fıkrasında “Ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları ve miktarı ile sözleşme konusu işler için eğer ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği” hususunun idari şartnamede yer almasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29 uncu maddesinde;

“İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır.

Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir” hükümlerine yer verilmiştir. Bu hükümlerden hareketle, idari ve teknik şartnamede ihale konusu işe ilişkin fiyat farkı ödemelerinde, açık hükümler bulunmaması veya ihtilaf oluşturacak ibarelere yer verilmesi durumunda, isteklilerin söz konusu hususlarla ilgili, son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep etme hakları mevcuttur.

Söz konusu işe ilişkin Sözleşme ve İdari şartnamede, yapılan işler ile ilgili işçilik ve akaryakıt fiyat farklarının, yürürlükteki 2002/5037 sayılı 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’a göre hesaplanacağı hükme bağlanmıştır. Bahsi geçen esasların “Asgari Ücret Ve Diğer İşçilik Maliyetlerindeki Değişiklikten Kaynaklanan Fark” başlıklı 8 inci maddesinde,

“İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,

toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir” hükümlerine yer verilmiştir.

Yine mezkur Esasların 7.maddesinde “….a1, a2, b1, b2, c ve d sabit katsayılarından biri, birkaçı veya tamamının, ihale konusu hizmetteki oranı dikkate alınmak suretiyle ve toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde ihaleden önce idarece belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi zorunludur. Bu sabit katsayılar, sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçeyle değiştirilemez.” denilmekle birlikte, “İdarelerin Uyacakları Hususlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, “İdarelerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edecekleri hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplayabilmeleri için, söz konusu ihalelerin idari şartname ve sözleşmelerine bu Esaslarda yer alan hükümleri koymaları zorunludur” hükümleri yer almaktadır.

Söz konusu hükümler uyarınca, hizmet alım ihalesinde çalıştırılan personele ilişkin asgari ücretten kaynaklanan fiyat farkının ödenmesi mümkün olmakla birlikte; işçilik dışındaki akaryakıt ve benzeri mal alımları ile ilgili olarak, idarelerin yükleniciye fiyat farkı ödemelerinin şartı, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda yer alan hükümlerin ve bu kapsamda sabit katsayıların belirlenerek idari şartnamede yer alması ve bu hükümlerin nasıl uygulanacağının açıkça belirtilmesidir; aksi taktirde herhangi bir gerekçe ile yükleniciye işçilik dışında fiyat farkı ödenmesi mümkün değildir.

Sorumluların savunmalarında konuya örnek teşkil ettiği ifade edilen Sayıştay Temyiz Kurulunun ............... tarih ve ............... tutanak no.lu kararında, tazmin hükmünün kaldırılma gerekçesi, karara konu olan hizmet alımına ilişkin idari şartnamede, “Yüklenici firmaya söz konusu hizmet alım işi ile ilgili 2007 yılından itibaren Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayınlanan ÜFE genel endeksi oranında yükleniciye fiyat artışı uygulanır” hükmünün yer almasıdır. İdari şartnamede yer alan bu hüküm gereği, yüklenici firmaya yapılan hakediş ödemelerinde, ÜFE oranlarının yansıtılması mümkündür. Ancak, ............... Belediyesinin gerçekleştirdiği, rapora konu edilen hizmet alımı işinde, idari şartnamede “fiyat farkı ödenecektir” hükmünden başka herhangi bir açıklayıcı hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla savunmada belirtilen Temyiz Kurulu Kararının konu ile bir illiyeti yoktur.

Söz konusu işe ilişkin hakedişlerde mevzuata aykırı olarak, mal alımlarına dair akaryakıt fiyat farkı hesap edilmiş ve bu farkların yükleniciye ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, gerek sorumluların yazılı savunmaları, gerekse duruşmaya katılması 05.11.2015 tarihinde yapılan ön görüşmede kabul edilen ................. ’ın sözlü savunması yerinde görülmemiştir. Bu itibarla ................. Şti. yüklenimindeki “................. İşi” ne ilişkin hakediş ödemelerinde fiyat farkı hesaplamalarının hatalı yapılması sonucunda oluşan ................... TL kamu zararının sorumlular Harcama Yetkilisi ............ile Gerçekleştirme Görevlileri .............ve..............’a müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

Oybirliğiyle,

Karar verildi.