Sayıştay 5. Dairesi 134 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 12.11.2015

• Karar No: 134

• İlam No: 150

• Madde No: 11

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2014

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Yemek ve yol bedeli

....... A.Ş. yüklenimindeki “........İşi” kapsamında ....... Şube Müdürlüğüne ait hakedişlerde; fiilen çalışılan günler için ödenmesi gereken yemek ve yol bedellerinin, fiilen çalışılmayan günler için de ödenmesi sonucu ........ TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,

22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.9’uncu maddesinde; “İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek ve yol maliyetlerinin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, bu maliyetlerin brüt tutarları dikkate alınacaktır.”, 78.10’uncu maddesinde; “ Nakdi olarak ödenecek brüt yemek ve yol bedeli üzerinden işveren sigorta primi ayrıca hesaplanacak ve yemek bedeli hesaplanırken yemek prim istisna tutarı da dikkate alınacaktır.”, 78.14’üncü maddesinde ise; “İdari şartnamelerde ücret ile nakdi olarak ödenecek yemek ve yol gibi giderlerin net olarak ödeneceğine dair düzenleme yapılmayacaktır. İdari şartnamede yer alan bu bedellerin brüt olduğu belirtilmemiş olsa bile bu tutarlar brüt olarak kabul edilecek ve buna göre işlem yapılacaktır.” denilmektedir.

Adı geçen işe ait İdari Şartnamenin 25.3.2. maddesinde; “İş kapsamında çalıştırılması öngörülen tüm personele yemek ve yol bedelleri nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrolarında gösterilecektir. Yol ve yemek bedellerinin ödenmesinde (26 gün) üzerinden hesaplama yapılacaktır. Yemek bedeli (günlük brüt): 8.45 TL/Gün, yol bedeli (günlük brüt): 4.62 TL/Gün olacaktır…” hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanununun 50 inci maddesi hükmünden, yemek ve yol giderlerinin sosyal yardımlar kapsamında, çalışma karşılığında ödenen unsurlar olduğu anlaşılmaktadır.

Anılan hükümler uyarınca, işe ait İdari Şartnamede brüt olarak belirlenen yemek ve yol yardımının haftalık çalışılan günler (26 gün) üzerinden ödenmesi gerekmektedir. 4857 sayılı Kanunda açıkça bir hüküm olmayıp verilmesi Tip İdari Şartname ile belirlenen söz konusu yardımların çalışılmayan yıllık izin, genel tatil, hafta tatil günleri ile izinli veya raporlu olunan günler gibi çalışılmayan günlerde ödeneceğine dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

Savunmada özetle; “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemleri bulunması halinde, bu kalemlerin kapsamındaki işler dahil, ihale konusu işin yerine getirilmesi için çalıştırılacak asgari personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, işçi sayısı yerine, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınabilir.” hükmü gereği söz konusu asgari ücretin belli bir oran fazlası (%50, %150 gibi), ödenecek yol ve yemek ücretleri gibi bedeller yaklaşık maliyet hesabında kullanılmış ve ihale dokümanında belirtilmiştir. Söz konusu iş her ne kadar Personel çalıştırılmasına dayalı ihale olsa da yine Hizmet Alımları İhale Uygulama Yönetmeliği "Personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde yaklaşık maliyet" başlıklı 10uncu maddesinin 5inci bendine göre; ihale kapsamında birim fiyat üzerinden teklifler alınarak Birim Fiyat Sözleşmesi imzalandığını; hakedişlerin ödenmesinde ise, işe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirildiğini; Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklendiğini, bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergilerin kesildiğini, Dolayısıyla söz konusu işin aylık yapılan imalatlara bağlı olması nedeni, birim fiyatlı olması ve ödemelerin de bu kapsamda yapılması sebebi ile personel maaşı, yol ve yemek ücretleri v.b. durumlar ile ilgili İdare tarafından yükleniciye ayrıca bir ödeme yapılmadığını; İhale Dokümanında belirtilen asgari ücretin belli bir oran fazlası (%50, %150 gibi), ödenecek yol ve yemek ücretleri yaklaşık maliyet hesabında kullanılmakta olup firmaların personele ödeyeceği asgari tutarları belirtmekte olduğunu ve İdare tarafından söz konusu işin yapımı esnasında yapılan ödemeler yapılan iş adetleri ile birim fiyatları çarpımı sonucunda bulunan değer üzerinden Hizmet Alımları İhale Uygulama Yönetmeliği'ne uygun olarak yapıldığı belirtilmektedir.

Ancak, yaptırılacak işi oluşturan iş kalemi veya kalemleri üzerinden teklif alınmış olsa bile, işin personel çalıştırılan bir iş olduğu ve teklif veren firmaların İdari Şartnamenin 25.3.2. maddesindeki; “İş kapsamında çalıştırılması öngörülen tüm personele yemek ve yol bedelleri nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrolarında gösterilecektir. Yol ve yemek bedellerinin ödenmesinde ( 26 gün ) üzerinden hesaplama yapılacaktır. Yemek bedeli (günlük brüt) : 8.45 TL/Gün, yol bedeli (günlük brüt) : 4.62 TL/Gün olacaktır…’’ hükmüne göre teklif verdiği; personele kaç gün üzerinden yemek bedeli verileceği dikkate alınarak yaklaşık maliyetin buna göre belirlendiği; tekliflerin de bu tutara göre verildiği aşikar olduğundan savunmayı kabul etme imkanı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, fiilen çalışılan günler için ödenmesi gereken yemek ve yol yardımının, çalışılmayan günler için de ödenmesi sonucu oluşan ......... TL’nin;

.. Harcama Yetkilisi ..........,Gerçekleştirme Görevlileri .........ve .......’den,

......Müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, iş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanunun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere,

Oybirliğiyle karar verildi.