Sayıştay 5. Dairesi 121 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 5

• Karar Tarihi: 02.04.2015

• Karar No: 121

• İlam No: 209

• Madde No: 13

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, fiyat farkı, işveren sigorta primi

A) .......... Şti. yüklenimindeki “.......İşi”ne ait hakediş ödemelerinde, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının 01.09.2013 tarihinden itibaren tüm iş yerlerinde %2 oranında uygulanmasına rağmen yükleniciye %3 oranı üzerinden ödeme yapılması sonucunda .......... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

16.06.2006 tarih ve 26200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Kısa vadeli sigorta kolları prim tarifesi ve işkollarının ve işlerin tehlike sınıf ve derecelerinin belirlenmesi” başlıklı 83 üncü maddesinde;

“Kısa vadeli sigorta kolları primi, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre tespit edilir. İş kolları tehlikenin ağırlığına göre sınıflara, bu sınıflar da özel iş şartlarına ve tehlikeyi önlemek için alınmış olan tedbirlere göre derecelere ayrılır. Hangi iş kollarının hangi tehlike sınıfına girdiği, tehlike sınıf ve derecesine ait prim oranlarının ve tehlike derecelerinin belirlenmesinde uygulanacak esaslar, ilgili bakanlıkların görüşleri de alınarak Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulacak bir tarife ile tespit edilir. Prim tarifesi gerekli görülürse aynı usûlle değiştirilebilir.

Yapılan işin birinci fıkrada belirtilen tarifeye göre hangi tehlike sınıf ve derecesine girdiği ve ödenecek kısa vadeli sigorta kolları primi oranı Kurumca belirlenerek işverene ve 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanlara tebliğ edilir. İş kazasını ve meslek hastalığını önleyecek tedbirler hakkındaki mevzuat hükümlerine uygun bulunmadığı tespit edilen işler, Kurumca daha yüksek primli derecelere konulabilir.

Kurum, işyerinin tespit edilmiş bulunan tehlike sınıf ve derecesini yaptıracağı incelemelere dayanarak kendiliğinden veya işverenin ya da 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların isteği üzerine değiştirebilir. Kurumca yapılacak değişikliklere ilişkin kararın takvim yılından en az bir ay önce işverene, işveren tarafından değişiklik isteğinin de takvim yılından en az iki ay önce Kuruma bildirilmesi şarttır.” denilmektedir.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Prim Oranları ve Devlet Katkısı başlıklı 81-c maddesinde ise “Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’sidir. Bu primin tamamını işveren öder. Bu oranı %1,5 oranına düşürmeye ya da %2,5 oranına artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir” denilmektedir.

01.09.2013 tarihinden itibaren, 5510 sayılı kanunun 51 inci maddesi uyarınca Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranı tüm işyerlerinde % 2 sabit olarak uygulanmaya başlamıştır.

Söz konusu işe ait idari şartnamede kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %3 olarak tespit edilmiştir. Bununla birlikte hakedişe ekli ......Kurumu tahakkuk fişinde söz konusu prim oranı %2 olarak tahakkuk ettirilmiştir.

Bu itibarla, .......... Şti. yüklenimindeki “........İşi”ne ait hakediş ödemelerinde, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının 01.09.2013 tarihinden itibaren tüm iş yerlerinde %2 oranında uygulanmasına rağmen yükleniciye %3 oranı üzerinden ödeme yapılması sonucunda oluşan .......... TL kamu zararı, ahizi .......... Şti.’den ......tarih ve ...... no.lu banka dekontu ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

Oybirliğiyle,

B) İhale kapsamında engelli personel çalıştırılmasına ilişkin, ödemelerde fiyat farklarının hatalı hesaplanması sonucunda .......... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

4857 sayılı İş Kanununun “Engelli ve Eski Yükümlü Çalıştırma Zorunluluğu” başlıklı 30 uncu maddesinin (6) ncı fıkrasında “Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır” hükmü yer almaktadır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların “Asgari Ücret Ve Diğer İşçilik Maliyetlerindeki Değişiklikten Kaynaklanan Fark” başlıklı 8 inci maddesinde,

“İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark, toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir” hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu hükümler gereğince, engelli personel çalıştırılması durumunda fiyat farkı hesabında da Kararnamenin 8 inci maddesinin (b) bendi kapsamında ödenen işveren maliyetleri de dikkate alınmadan iki asgari ücret arasındaki çıplak farkın hesap edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, .......... Şti. yüklenimindeki “.......İşi”ne ait hakediş ödemelerinde, İhale kapsamında engelli personel çalıştırılmasına ilişkin, ödemelerde fiyat farklarının hatalı hesaplanması sonucunda oluşan .......... TL kamu zararı, ahizi .......... Şti.’den .....tarih ve .....no.lu banka dekontu ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

Oybirliğiyle,

C) İhale kapsamında engelli personel çalıştırılmasına ilişkin prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren paylarının tamamının hazinece karşılanmasına rağmen, bu tutar dikkate alınmadan yükleniciye ödeme yapılması neticesinde .......... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

4857 sayılı İş Kanununun “Engelli ve Eski Yükümlü Çalıştırma Zorunluluğu” başlıklı 30 uncu maddesinin (6) ncı fıkrasında “Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır” hükmü yer almaktadır. Fıkra hükmü gereğince, engelli çalıştırılması durumunda işveren hisselerinin tamamı Hazinece karşılanmaktadır. Hazine tarafından karşılanacak ve bunun ön koşulunun sadece özürlü çalıştırılması olması, hakediş hesaplamalarında bu durumun dikkate alınmasını gerektirmektedir.

Bu itibarla, .......... Şti. yüklenimindeki “........İşi”ne ait hakediş ödemelerinde, İhale kapsamında engelli personel çalıştırılmasına ilişkin prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren paylarının tamamının hazinece karşılanmasına rağmen, bu tutar dikkate alınmadan yükleniciye ödeme yapılması neticesinde oluşan .......... TL kamu zararı, ahizi .......... Şti.’den ......tarih ve .....no.lu banka dekontu ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

Oybirliğiyle,

D) 01.09.2013 tarihinden itibaren, 5510 sayılı kanunun 51. maddesi uyarınca Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranının tüm işyerlerinde % 2 sabit olarak uygulanmaya başlanılması ile ihale tarihi itibariyle % 3 olarak belirlenen bu oranın değişmesi sonucu yüklenici firmaya yapılan asgari ücret fiyat farkı hesabının da bu oranlar üzerinden yapılması sonucunda .......... TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların “Asgari Ücret Ve Diğer İşçilik Maliyetlerindeki Değişiklikten Kaynaklanan Fark” başlıklı 8 inci maddesinde,

“İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark, toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir” hükümlerine yer verilmiştir.

Söz konusu hükümler gereği, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının, idari şartnamede belirlenen orandan daha düşük bir oranda belirlenmesi durumunda, yüklenici firmaya yapılacak asgari ücret fiyat farkı ödemelerinin de bu oran üzerinden yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla, .......... Şti. yüklenimindeki “.........İşi”ne ait hakediş ödemelerinde, 01.09.2013 tarihinden itibaren, 5510 sayılı kanunun 51. maddesi uyarınca Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranının tüm işyerlerinde % 2 sabit olarak uygulanmaya başlanılması ile ihale tarihi itibariyle % 3 olarak belirlenen bu oranın değişmesi sonucu yüklenici firmaya yapılan asgari ücret fiyat farkı hesabının da bu oranlar üzerinden yapılması sonucunda oluşan .......... TL kamu zararı, ahizi .......... Şti.’den ......tarih ve........no.lu banka dekontu ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,

Oybirliğiyle,

karar verildi.