Sayıştay 4. Dairesi 81 Kararı - Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 4

• Karar Tarihi: 04.11.2014

• Karar No: 81

• İlam No: 22

• Madde No: 17

• Kamu İdaresi Türü: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

• Hesap Yılı: 2013

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

DÖNER SERMAYE EK ÖDEMESİ

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa 5947 sayılı Kanunla eklenen Ek 9 uncu maddesi hükmü uyarınca, …………. Kurumu ile …………. Üniversitesi Tıp Fakültesince ortak kullanılan …………. Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin Döner Sermayesinden fiilen hastanede görev yapmayan Üniversite Rektör ve Rektör Yardımcısına yönetici payı ödemesi olarak döner sermaye ödemesi yapıldığı görülmüştür.

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’na 30.01.2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5947 sayılı Kanunla eklenen Ek 9 uncu maddede aynen;

“Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurum ve kuruluşları ile üniversitelerin ilgili birimleri, Bakanlık ve üniversitelerce karşılıklı olarak işbirliği çerçevesinde birlikte kullanılabilir. Birlikte kullanım ve işbirliğine ilişkin usul ve esaslar ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde döner sermaye gelirlerinden personele yapılacak ek ödemelere ilişkin esaslar Maliye Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” denilmiş, bu maddeye dayanılarak 18.02.2011 tarihli Resmi Gazetede Sağlık Bakanlığı’na Bağlı Sağlık Tesisleri ve Üniversitelere Ait İlgili Birimlerin Birlikte Kullanımı ve İşbirliği Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.

02.11.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 58 inci maddesi ile de anılan madde hükmü değişikliğe uğrayarak aynen;

“Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına ait kurum ve kuruluşlar ile üniversitelerin ilgili birimleri, karşılıklı olarak işbirliği çerçevesinde birlikte kullanılabilir. Üniversite tarafından, birlikte kullanılan kurum ve kuruluşlarda görevli personelin profesör ve doçent kadrolarına atanabilmesi için Bakanlığa ve bağlı kuruluşlarına ait eğitim görevlisi kadroları da kullanılabilir. Birlikte kullanım ve işbirliğine ilişkin usûl ve esaslar ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde döner sermaye gelirlerinden personele yapılacak ek ödemelere ilişkin esaslar Maliye Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” Şeklini almıştır. Son olarak 6354 sayılı kanunun 8 inci maddesi ile ek 9 uncu madde değişikliğe uğramıştır. Anılan maddede aynen;

“Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına ait kurum ve kuruluşlar ile üniversitelerin ilgili birimleri, karşılıklı olarak işbirliği çerçevesinde birlikte kullanılabilir. Ancak, adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre toplam il nüfusu 750.000'e kadar olan illerde eğitim ve araştırma hizmetleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinden yalnızca biri tarafından verilebilir. Bu illerde Bakanlık ve bağlı kuruluşları ile üniversiteler, tıp lisans eğitimi ve/veya tıpta uzmanlık eğitimi için ortak kullanım ve işbirliği yapar.

Birlikte kullanılacak sağlık tesisleri için, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının uygun görüşü alınarak, il valisi ile üniversite rektörü arasında birlikte kullanım protokolü akdedilir.

Birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinde tıpta uzmanlık ve lisans eğitimleri, Sağlık Bakanlığı uzmanlık öğrencilerinin eğitimi de dâhil olmak üzere, ilgili mevzuata göre tıp fakültesi dekanının yetki ve sorumluluğunda yürütülür. Birlikte kullanıma geçilen sağlık tesisleri, Bakanlığın tâbi olduğu mevzuat uyarınca işletilir ve tesis, üniversitenin görüşü alınarak Bakanlıkça atanan başhekim tarafından yönetilir. Birlikte kullanıma geçilen sağlık tesisinin kamu hastane birliği kapsamında olması hâlinde, o tesise ait yönetici görevlendirmeleri kamu hastaneleri birliği mevzuatı çerçevesinde yapılır.

Birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinde fiilen görev yapan personele, üniversite personeli için 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları, Bakanlık ve bağlı kuruluşları personeli için ise 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları esas alınarak Bakanlığın tâbi olduğu ek ödeme mevzuatı doğrultusunda ek ödeme yapılır.

Birlikte kullanılan sağlık tesisinde görev yapan personelin disiplin ve tüm özlük işlemleri kadrosunun bulunduğu kurumun ilgili mevzuatına göre yürütülür.

Üniversite tarafından, birlikte kullanılan kurum ve kuruluşlarda görevli personelin profesör ve doçent kadrolarına atanabilmesi için Bakanlığa ve bağlı kuruluşlarına ait eğitim görevlisi kadroları da kullanılabilir.

Bakanlık ve üniversiteler, birlikte kullanım dışında döner sermayesi ve kurumları ayrı ve bağımsız olmak suretiyle eğitim, sağlık hizmeti üretimi, araştırma ve kamu sağlığını geliştirme gibi alanlarda işbirliği yapabilirler. İşbirliği yapılacak hususlarda Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının uygun görüşü alınarak, il valisi ve üniversite rektörü arasında protokol akdedilir.

Birlikte kullanım ve işbirliğine ilişkin usul ve esaslar ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde döner sermaye gelirlerinden personele yapılacak ek ödemelere ilişkin diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu tarafından müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir.

Yukarıda tarihsel safahatı açıklanan ortak kullanıma ilişkin düzenlemelere bakıldığında, ilk düzenleme ile ortak kullanıma ilişkin usul ve esaslar ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde döner sermaye gelirlerinden personele yapılacak ek ödemelere ilişkin esaslar Maliye Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenmiş; ancak Danıştay Onuncu Dairesi tarafından yönetmeliğin döner sermaye ödemesine dayanak teşkil eden maddelerinin yürürlüğü durdurulmuş (26.10.2011) ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın yürürlüğünün durdurulmasına ilişkin kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir. (20.11.2012)

663 sayılı KHK ile Ek 9 uncu madde yeniden düzenlenerek, döner sermaye gelirlerinden personele yapılacak ek ödemelere ilişkin esaslar Maliye Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir, denilmesine rağmen böyle bir yönetmelik çıkarılmamıştır.

Son olarak 12.07.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6354 sayılı kanunun 8 inci maddesi ile değiştirilen 3359 sayılı kanunun ek 9 uncu maddesinde üniversite personeli için 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranlarının uygulanacağı belirtilmiştir. Aynı maddede, birlikte kullanım ve işbirliğine ilişkin usul ve esaslar ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde döner sermaye gelirlerinden personele yapılacak ek ödemelere ilişkin diğer hususlar Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu tarafından müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenir, denilmesine rağmen böyle bir yönetmelik yayımlanmamıştır.

Bununla beraber 2547 sayılı kanunun 58 inci maddesinin f bendinde aynen;

“f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600'ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300'ünü, genel sekreterler için yüzde 200'ünü geçemez.” hükmü yer almaktadır.

6354 sayılı Kanun kabul edilmeden önce Üniversite Rektörü, Rektör Yardımcıları ve Genel Sekreterine yönetmelik hükümlerine göre fiilen çalışmaya bağlı olmaksızın döner sermaye ödemesi yapılabilmekte ise de; 6354 sayılı Kanun bu ödemenin yapılmasını fiilen çalışma şartına bağlamıştır. 6354 sayılı kanunun 8 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında aynen; “Birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinde fiilen görev yapan personele, üniversite personeli için 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları, Bakanlık ve bağlı kuruluşları personeli için ise 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları esas alınarak Bakanlığın tâbi olduğu ek ödeme mevzuatı doğrultusunda ek ödeme yapılır.” Denilmektedir.

Anılan hükümler birlikte değerlendirildiğinde, Üniversite Rektörü, Rektör Yardımcıları ve Genel Sekreterin gelir getirici katkılarına bakılmadan; ancak fiilen ilgili hastanede çalışmak suretiyle döner sermaye ödemesi alabileceği sonucu çıkarılmaktadır.

6354 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile Ek 9 uncu maddede son yapılan değişiklikle beraber, Üniversite Rektörü, Rektör Yardımcıları ve Genel Sekreterine döner sermaye ödemesi yapılmasına ilişkin yeni hükümler kabul edilmiş; ancak bu defa ek ödemenin fiili çalışma karşılığında yapılmasına ilişkin hüküm getirilmiştir. 2547 sayılı kanunun 58 inci maddesinin f bendinde aynen;

“f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600'ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300'ünü, genel sekreterler için yüzde 200'ünü geçemez.” hükmü yer almakta ise de; sonradan çıkan ve 2547 sayılı Kanunla arasında genellik ve özellik anlamında fark bulunmayan 6354 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile 3359 sayılı Kanunun Ek 9 uncu maddesini değiştiren Kanunda yer alan fiilen çalışma şartının Üniversite Rektörü, Rektör Yardımcıları ve Genel Sekreterini kapsadığı açıktır. Bununla beraber yine Kanunda öngörülen yönetmelik halen çıkarılmamış ve ek ödemeye ilişkin ayrıntılı düzenleme yapılmamıştır.

Ancak yapılan savunmalar ve gönderilen eklerinin denetim ekibi tarafından incelenmesi neticesinde; 6514 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin değiştirilerek aşağıdaki şekilde yeniden düzenlendiği görülmüştür:

“3359 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 8 – Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ek 9 uncu maddeye göre birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinin döner sermayesinden, üniversite rektörü, rektör yardımcısı, genel sekreteri, ilgili birimin dekanı, dekan yardımcısı ve öğretim elemanlarına yapılmış ek ödemeler için borç çıkarılmaz.”

Anılan Kanunun 18.01.2014 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği göz önüne alındığında; sorgunun yasal dayanağını oluşturan mevzuat hükmü kapsamında kamu zararı çıkartılamayacağı Kanun Koyucu tarafından amir hüküm olarak belirtilmiştir. Bu bağlamda; sorgu konusu edilen …………. TL kamu zararının ilişiği denetçi tarafından giderilmiştir.

Savunmalar ve denetçi görüşü doğrultusunda söz konusu tutar için ilişik bulunmadığına oybirliğiyle,

Karar verildi.