Sayıştay 4. Dairesi 52314 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2020

• Daire: 4

• Dosya No: 52314

• Tutanak No: 56619

• Tutanak Tarihi: 27.03.2024

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Belediye Fen İşleri Biriminde ve Fen Memuru kadrosunda çalışan kişiye maaşına ek olarak maktu fazla çalışma ücreti ödenemeyeceği hk.

5 – 83 sayılı İlamın 6’ncı maddesiyle; Belediye Fen İşleri Biriminde ve Fen Memuru kadrosunda çalışan ve ... tarihinde emekliye ayrılan ...’ e, maaşına ek olarak maktu fazla çalışma ücret ödemesinden dolayı toplam ... TL tutarındaki kamu zararının, sorumlularına ödettirilmesi kararı verilmiştir.

Dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

83 sayılı İlamın 6’ncı maddesiyle ... Belediyesi Fen İşleri Biriminde ve Fen Memuru kadrosunda çalışan ve ... tarihinde emekliye ayrılan ...’ e, maaşına ek olarak maktu fazla çalışma ücret ödemesinden dolayı toplam ... TL tutarındaki kamu zararının, sorumlularına ödettirilmesi, kararı verilmiştir.

Konunun esası ile ilgili mevzuat ve değerlendirme

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51’inci maddesi 4’üncü fıkrasında;

“…

Zabıta hizmetleri kesintisiz olarak yürütülür. Zabıta personelinin çalışma süresi ve saatleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenlenir. Belediye zabıta ve özel güvenlik hizmetlerinde fiilen çalışanlara, fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutar ödenir.” hükmü,

31.12.2019 tarih ve 30995 (mükerrer) sayılı Resmî Gazete’ de yayınlanan 7197 sayılı 2020 yılı Bütçe Kanunu’na ekli K cetvelinin “(B) Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı bölümünde;

“1- Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir. …” hükümleri yer almaktadır.

Bu hükümlere göre;

Aylık maktu fazla çalışma ücretinin, sadece zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele ödenebilmesi mümkündür.

Bu çerçevede;

Belediye Fen İşleri Biriminde ve Fen Memurluğu kadrosunda Teknisyen olarak çalışan ...’ in emekliye ayrıldığı tarih olan ...’ye kadar, birimde tek yetkili olarak çalışması nedeniyle idari birim yazışmalarının, imar ve planlama işlerinin, yapılaşma ruhsat, iskân ve alan takip işleri ile diğer rutin Belediye işlerinin takiplerini tek başına yürütmesi,

Bu bağlamda, Belediyede yeterli personel olmaması, çalışan personelden yeterli ve gerekli verimin alınması ve mevcut personelin şevkini artırarak çalışmasını sağlamak için bu tür bir uygulamaya gidilmesi, gibi gerekçelerin,

Adı geçen personelin maaşına ek olarak toplam ... TL maktu fazla çalışma ücreti ödenmesini, hukuken geçerli ve kabul edilebilir hale getirmesi mümkün değildir.

Konunun sorumluluk yönü ile ilgili mevzuat ve değerlendirme

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde (Değişik: 22/12/2005-5436/2 md.);

“Ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarlar, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınır ve buradan ödenir. Ancak, malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarlar bütçeye gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarlar, mahkeme kararı üzerine ödenir.

Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.

…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde; (Değişik birinci fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.);

“Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur.

Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülür. Muhasebe yetkilileri gerekli bilgi ve raporları düzenli olarak kamu idarelerine verirler.

Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde;

a) Yetkililerin imzasını,

b) Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını,

c) Maddi hata bulunup bulunmadığını,

d) Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

kontrol etmekle yükümlüdür.

Muhasebe yetkilileri, ilgili mevzuatında düzenlenmiş belgeler dışında belge arayamaz. Yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamaz. Belgesi eksik veya hatalı olan ödeme emri belgeleri, düzeltilmek veya tamamlanmak üzere en geç bir iş günü içinde gerekçeleriyle birlikte harcama yetkilisine yazılı olarak gönderilir. Hataların düzeltilmesi veya eksikliklerin giderilmesi halinde ödeme işlemi gerçekleştirilir.

Muhasebe yetkilileri işlemlerine ilişkin defter, kayıt ve belgeleri muhafaza eder ve denetime hazır bulundurur.

Muhasebe yetkilileri, 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumludur. Muhasebe yetkililerinin bu Kanuna göre yapacakları kontrollere ilişkin sorumlulukları, görevleri gereği incelemeleri gereken belgelerle sınırlıdır.

…” hükmü yer almaktadır.

Bu hükümlere göre de;

Muhasebe yetkilisinin, 5018 sayılı Kanun’un 61’inci maddesi hükmü hilafına; ödeme emri belgeleri ile muhasebe işlem fişlerinde yetkililerin imzası bulunmadan harcama sürecini tamamlaması ve aynı Kanun’un 34’üncü maddesi 2’nci fıkrası hükmündeki ödemeye dair esaslara da aykırı davranması dolayısıyla, sorumlu tutulması gerekmektedir.

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün 24.02.2006 tarih ve 45181 sayılı Genelgesi’nde yer verilen hükümlere göre; nüfusu 10.000’in altında olan ilçe ve ilk kademe Belediyelerinde Belediye Başkanı, harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. TÜİK verilerine göre ... ilçesi nüfusu 10.000’in altında olduğundan ve ayrıca 25.05.2021 tarih ve 695 sayılı yazıda da Belediye Başkanı ...’ ın 2020 yılı boyunca harcama yetkilisi olarak görev yaptığı açıkça belirtildiğinden, Belediye Başkanı’nın da, oluşan kamu zararlarından “harcama yetkilisi” sıfatıyla sorumlu tutulması gerekmektedir.

Bu itibarla;

Belediye Fen İşleri Biriminde ve Fen Memuru kadrosunda çalışan ve ... tarihinde emekliye ayrılan ...’ e, maaşına ek olarak maktu fazla çalışma ücret ödemesinden dolayı toplam ... TL tutarındaki kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi,

Yönündeki Daire İlam hükmü ile ilgili olarak sorumlularca gönderilen temyiz dilekçesindeki itiraz ve açıklamaların REDDİ ve Daire İlamı 6’ncı maddesi hükmünün TASDİKİNE, (Üye ...’ un aşağıda yazılı karşı oyuna/azınlık görüşüne karşı) oyçokluğuyla,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 57’nci maddesi hükmü gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 27.03.2024 tarih ve 56619 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

KARŞI OY/AZINLIK GÖRÜŞÜ GEREKÇESİ

Üye ...

Belediye Fen İşleri Biriminde, Fen Memuru kadrosunda çalışan ve ... tarihinde emekliye ayrılan ...’ e, maaşına ek olarak maktu fazla çalışma ücret ödemesinden dolayı oluşan kamu zararının, sorumlularına ödettirilmesine karar verilmiştir.

Temyiz dilekçesi ve eklerinden;

İlçe nüfusu 10.000’in altında olan ve Belediye Başkanının harcama yetkilisi olarak görev yaptığı Belediyede nitelikli/kadrolu personel sıkıntısı olduğu,

Fen memurluğu kadrosunda Teknisyen olarak çalışan ...’ in emekliye ayrıldığı ... tarihine kadar, birimde tek yetkili olarak çalışması nedeniyle idari birim yazışmaları, imar plan işleri, yapılaşma ruhsat, iskân ve alan takip işleri ve rutin diğer Belediye işlerinin takiplerini tek başına yürüttüğü; almakta olduğu maaşa ilave olarak maktu fazla çalışma ücreti ödendiği; Belediyede yeterli personel olmaması nedeniyle mevcut çalışan personelden de yeterli ve gerekli verimin alınması, personelin şevkini artırarak çalışmasının sağlanması için bu tür bir uygulamaya gidildiği,

Anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İdare uygulaması, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli K cetvelinin “(B) Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı bölümündeki;

“1- Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir. …” kuralına aykırı olsa da,

Belediyenin nitelikli personel eksikliği dikkate alındığında, İdarenin çok sayıda kamu hizmetinin söz konusu personel eliyle ve uhdesinde yerine getirildiği, bu hizmetleri ve görevleri karşılığında başkaca bir ücret (vekalet ücreti, fazla mesai ücreti) ödenmediği görülmektedir.

Bu itibarla, somut olayda, Belediyenin mevcut personel durumuna bağlı olarak, kamu zararı sonucunu doğuracak bir kasıt veya kusur bulunmadığı değerlendirildiğinden Daire İlamındaki tazmin hükmünün kaldırılması uygun olacaktır.