Sayıştay 4. Dairesi 51267 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2020

• Daire: 4

• Dosya No: 51267

• Tutanak No: 52482

• Tutanak Tarihi: 23.11.2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Araç kiralanmasında üst sınırın aşılması.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

20 nolu ilamın 1 inci maddesi ile, Şoförsüz ve 12 ay süreli Araç ve İş Makinesi Kiralanması Hizmeti Alım İşi” kapsamında kiralanan binek, panel- van ve tek-çift kabin kamyonet van-Nl cinsi araçlar için mevzuatında belirlenen üst kira sınırı olan “kasko bedelinin %2’si”nden daha fazla aylık kira bedeli ödenmesi sonucu neden olunan ... TL tutarındaki kamu zararının sorumlularca tazminine hükmedilmiştir.

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun l’inci maddesinde; belediyeler tarafından kullanılacak taşıtların bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiş ve söz konusu taşıtlar Kanunun 3’üncü maddesinde ayrıntılı olarak tanımlanmıştır. Buna göre;

-Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

-Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını,

-Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları,

-Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları,

-Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları, ifade etmektedir.

237 sayılı Taşıt Kanununa dayanılarak hazırlanmış olan “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yönetimiyle ediniminde, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında, katma değer vergisi hariç ve her türlü bakım-onanım, sigorta ve benzeri giderleri dahil olmak üzere aylık kiralama bedelinin, taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, Taşıt Kanununda belirtilen taşıtlar için ödenecek aylık kira bedelinin; Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması gerekmektedir. Taşıt Kanunun anılan Maddesinde “fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up”’ların istisna kapsamında yer aldığı anlaşılmaktadır. İlama ekli kamu zararında yer alan araçların bu istisna kapsamında yer alıp almadığına ilişkin bir değerlendirme yapılmadan ilamda yazılı şekilde hüküm kurulmasında yasal isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 20 nolu ilamın 1 inci maddesi ile verilen ... TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA, yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (aşağıda yazılı Üyeler ...’in ilave, Üye ...’un farklı bozma gerekçesi ile 8. Daire Başkanı ..., Üyeler ....’nin karşı oy gerekçelerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 23.11.2022 tarih ve 52482 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Üyeler .....’in ilave gerekçesi:

Araç kiralama ihalesi Aralık 2019 yılında yapılmış kamu zararı hesabı Ocak 2019 tarihindeki kasko değeri esas alınmak suretiyle tespit edilmiş, 2020 model araçlarda ise Ocak 2020 kasko değeri esas alınmak suretiyle kamu zararı tespit edildiği rapordaki kamu zararı hesap tabloları dipnotlarından anlaşılmaktadır. Hizmet 2020 yılında ifa edilmekte, yüklenici de teklifini hizmetin 2020 yılında gerçekleştirileceği kabulüyle vermektedir. İhale konusu hizmet alımı zorunlu olarak Aralık 2019 yılında bir sonraki yılda gerçekleştirilmek üzere yapılmaktadır. Buradan yola çıkarak fiyat teklifi, harcaması ve gerçekleşmesi 2020 yılına ilişkin olan bir alımda kamu zararı belirlenirken de kasko değerinin Ocak 2020 yılı fiyatları alınarak belirlenmesi gerekçesiyle kamu zararının yeniden belirlenmesi gerekçesiyle daire kararının bozulması gerekir.

Üye ...’un farklı bozma gerekçesi:

Söz konusu araç kiralama işine ilişkin hizmet alım ihalesinde belirlenmiş olan bedeller üzerinden aylık olarak yapılan hakediş ödemelerinde tek başına harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumlu tutulması mümkün bulunmadığından, daire kararının sorumluluk yönünden bozulması gerekir.

Karşı oy gerekçesi

…. Daire Başkanı ... Üyeler ....’nin karşı oy gerekçesi;

Mezkur mevzuat hükümleri uyarınca, Taşıt Kanununda belirtilen taşıtlar için ödenecek aylık kira bedelinin; Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması gerekmektedir.

Yapılan incelemede; ... Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğünce, 2019 yılı Aralık ayında ihalesi yapılan şoförsüz ve 12 ay süreli Araç ve İş Makinesi Kiralanması Hizmeti Alım İşi kapsamında; 27 adet binek araç, 34 adet panel-van cinsi araç ve 40 adet Tek-Çift Kabin Kamyonet Van N1 cinsi araç için kasko bedelinin %2’sinden daha fazla aylık kira bedeli ödendiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar sorumlular savunmalarında; yapılan ihalenin kapsamında karma araçların olduğunu, bu nedenle esas ve usullerde yer alan kiralama limitlerine tabi olmadığını belirtmiş iseler de, 12/1/1961 tarihinde yayımlanmış olan 237 sayılı Taşıt Kanununun anılan maddesinde yayımlandığı tarihten günümüze kadar herhangi bir değişiklik yapılmadığı göz önüne alındığında “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde tarif edilen araçların günümüzdeki araçlar ile birebir uyuşmasa da nitelik ve kullanım şekli itibariyle birbirlerini karşılar nitelikte olduğu değerlendirilmektedir. Zira 05.01.1961 Kabul tarihli 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 3’üncü maddesinde; yer alan taşıt tanımları incelendiğinde, Kanunun yayımlandığı tarihte fiilen kullanımda olan taşıt türlerinin baz alındığı anlaşılmaktadır. Kamu idarelerinin taşıt edinimlerinin en uygun yoldan, en ekonomik olarak sağlanması amacına hizmet eden Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde yer alan mezkur madde ile kamu idarelerinin taşıt edinimlerinde satın alma yerine kiralamanın hangi durumlarda yapılacağına ilişkin bir formül getirilmekte olduğundan, söz konusu araçların kasko sınırlamasına tabi olmadığını değerlendirmek, düzenlemenin özüne uygun düşmemektedir. Bir başka deyişle, temel amacı, “kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve savurganlığa yol açılmadan, kaynakların bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanması” olan kanun koyucunun bu araçları kapsam dışında bırakmasının, bu amacına ters düşeceği aşikârdır. Bu itibarla daire kararının tasdiki gerekir.