Sayıştay 4. Dairesi 39948 Kararı - Özel Bütçe İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 4

• Dosya No: 39948

• Tutanak No: 41505

• Tutanak Tarihi: 23.02.2016

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Revize fiyat yerine yeni birim fiyat uygulanması.

124 sayılı İlam’ın 23’üncü maddesi ile, ...Yapı İnş. – ...İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı yüklenimindeki ... İşiile ilgili hakedişlerin ödenmesinde AKU/1 Poz No’lu Plent-Miks Alttemel Yapılması (Kırılmış Ocak Taşı ile) ve AKU/2 Poz No’lu Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş ocak Taşı ile) imalatlarına revize fiyat uygulanmaması sonucu …-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlular göndermiş oldukları ortak dilekçede özetle,

Söz konusu işin ihalesinden önce ... ve ... taş ocaklarının İdare tarafından taahhüt konusu işte kullanılmak üzere verileceğinin ihale dokümanlarında gösterildiğini; işe başlanılması ile birlikte yüklenicinin, tüm sorumluluğu, külfeti kendi üzerine ait olmak üzere kendi temin ettiği bir taş ocağının agregalarını kullanmak üzere İdareden talepte bulunduğunu; İdarenin, bünyesinde taş bulunan imalatların yapımında kullanılmak için, nakliye mesafesinin azalması, İdareye ait ocakların rezervlerinin tüketilmemesi, yüklenicinin kendi temin edeceği agregaların üretildiği taş ocağı için taş bedeli ödenmeyecek olması vb. avantajlar nedeniyle yüklenicinin talebini uygun gördüğünü; yaklaşık maliyetteki ortalama taşıma mesafesi olan 25,5 km yerine yeni taş ocağına göre ortalama taşıma mesafesi olan 14,7 km olduğunu; Yüklenicinin İdareye vermiş olduğu analizlere göre yeni taşıma mesafesi dikkate alınarak nakliye birim fiyatlarının yeniden tespit edildiğini; AKU/1 Poz nolu Plent-Miks alttemel yapılması (Kırılmış ocak taşı ile) ve AKU/2 Poz nolu Plent-Miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) imalatlarının birim fiyatlarının sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde sırasıyla AKU/1 =9,88-TL/ton ve AKU/2=9,88-TL/ton olduğunu; nakliye mesafesinin değişiminden dolayı yeniden yapılan birim fiyatların ise sırasıyla AKU/1-YF=9,81-TL/ton ve AKU/2-YF=9,81-TL/ton olduğunu;

Herhangi bir iş kaleminde yapım şartları nedeniyle birim fiyata dahil olan masraflardan bir kısmı çıkarıldığında veya eklendiğinde yeni fiyat yapılmasının sözleşme gereği olduğunu ve aynı isim altındaki imalatlar için yeni fiyat yapılma durumunun ortaya çıkacağını; yeni fiyat yapılan bir iş kaleminin revize fiyata tabi tutulamayacağını; bir iş kaleminin revire fiyat hesabına tabi tutulabilmesi için sözleşmedeki teklif cetvelinde bulunması yani sözleşmedeki şartların değişmemiş olmasının gerektiğini;

İşe ait sözleşmenin 33.1 maddesinde taş ocaklarının İdare tarafından verileceğinin, 33.13.2 maddesinde İdare tarafından verilen taş ocaklarının İdare tarafından yükleniciye teslim edileceğinin, ocaklardan herhangi birinin bırakılması veya yeni ocaklar kullanılması durumunda “Gerek İdarenin emri ve gerek yüklenicinin teklifi sonunda kullanılması veya terki kararlaştırılan ocaklar tutanakla tespit edilir” denilerek taşıma sınırlarının da tespit edileceğinin açıklandığını;

Ocak değişikliği ile ilgili olarak Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 30-(3) maddesine göre “İşin devamı sırasında sözleşme ve eklerinde öngörülen ocakların değiştirilmesi zorunluluğunun doğması halinde, yüklenici İdarece gösterilen yeni ocaklardan malzeme temin eder. Bu durumda, sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, taşıma uzaklığı vb. farklar her iki taraf için de dikkate alınır. Bu durumda, fark bedel ödenmesi veya kesilmesi, ocak değişikliğine ilişkin onaylanmış tutanakta belirtilen tarihten başlamak üzere uygulanır.” denildiğini;

Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti ile ilgili olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22-(1) maddesine göre “işin yürütülmesi aşamasında İdarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.” denildiğini;

İlam’da, imalatların birebir aynı olduğu ifade edilerek tas ocağı değişikliğinin görmezlikten gelindiğini; AKU/1 ve AKU/2 Poz No lu iş kalemlerinin birim fiyat tarifinde taş ocağında üretilen malzemenin yola naklinin dahil olduğunu ve ihaleden önce verilen iki adet taş ocağının mesafelerine göre isteklilerin teklifini yaptığını; yolun yapımı sırasında ise ihaleden önce verilen taş ocakları kullanılmayıp nakliye mesafesi daha kısa olan başka bir taş ocağının kullanıldığını; bu ocağın nakliye mesafesinin, AKU/1 ve AKU/2 için verilmiş analizlerde nakliye mesafelerinde gerekli değişiklik yapılarak yeni fiyatların meydana getirildiğini; yani sözleşmenin imzalandığı sıradaki şartların artık olmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık karşılama yazısında;

“… Müdürlüğü 2013 yılı hesabının 4. Dairede yapılan yargılanması sonucunda çıkarılan 124 sayılı ilamın 23. maddesi ile tazmin hükmedilen konuda, … ve diğer sorumluların ortak imzalı 16.03.2015 tarihli temyiz dilekçesi incelendi.

İlgililer dilekçelerinde; Sorumlu tutuldukları maddeyle alakalı olarak belirttikleri gerekçelerin mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedirler.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillere kanuni gerektirici sebeplere özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün onanmasına karar verilmesi uygun olur.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

...Yapı İnş.–...İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı yüklenimindeki … İşine ilişkin sözleşmenin 03.04.2012 tarihinde imzalandığı;

Sözleşmenin 33’üncü maddesi ile taşocağının İdare tarafından verileceğinin hüküm altına alındığı ve bu hüküm uyarınca ortalama mesafesi 25,5 km olan ... ve ... Taş Ocaklarının İdarece belirlenmiş olduğu;

Yüklenicinin 21.05.2012 tarihli dilekçesi ile kendisine teslim edilen taş ocakları yerine tüm sorumlulukları kendisine ait olmak üzere, kendi temin ettiği bir taş ocağından malzeme almak için İdareden izin istediği ve İdarenin, bu talebi uygun bulduğu;

Teklif birim fiyat cetvelinde ve keşifte yer alıp Taş Ocağı değişimine bağlı olarak fiyatları değişen, AKU/1 Poz No’lu Plent-Miks Alttemel Yapılması (Kırılmış Ocak Taşı ile) ve AKU/2 Poz No’lu Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) imalatları için, daha sonra revize birim fiyat hesaplanması şartları oluştuğu halde, ocak değişimden dolayı yeni birim fiyat hesabı yapılarak bu fiyat üzerinden ödemeye devam edildiği görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22 nci maddesinde;

“12 üncü maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.” hükmü bulunmaktadır.

Bu hüküm uyarınca, yeni birim fiyat;

-İşin yürütülmesi aşamasında İdarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin,

-Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21’inci maddesine göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin, bedellerini tespit için yapılmaktadır.

Fakat, söz konusu işte yeni birim fiyat olarak değerlendirilen AKU/1 poz nolu Plent-Miks Alttemel Yapılması (Kırılmış Ocak Taşı ile) ve AKU/2 poz nolu Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) imalatlar teklif birim fiyat cetvelinde yer almış olup, ihale aşamasında bu imalat kalemleri için teklif verilmiştir.

İşe ait sözleşmenin “Sözleşmede bulunmayan işlere ait birim fiyat tespiti” başlıklı 28’inci maddesinde;

“28.2.1. Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan herhangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında % 20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.

R = F x [ 1 – (A x F) / S ]

S = Sözleşme bedeli (TL),

F = İş kaleminin sözleşme birim fiyatı (TL / ….),

A = İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m² vb.),

R = Revize birim fiyat (TL / ….)” hükmü bulunmaktadır.

İş’e ilişkin 28 nolu hakediş itibariyle, AKU/1 poz nolu Plent-Miks Alttemel Yapılması (Kırılmış Ocak Taşı ile) ve AKU/2 poz nolu Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) imalatların sırasıyla keşifteki ve hakedişteki miktarları aşağıdaki gibidir:

İmalatın

Adı Keşif Fiyatı

(TL) Keşif Miktarı

(Ton) Gerçekleşen İmalat Miktarı

(Ton) Gerçekleşen İmalat Fiyatı

(TL)

AKU/1 9,88 81.000 229.328,67 9,81

AKU/2 9,88 107.000 141.385,65 9,81

Bu durumda, AKU/1 poz nolu Plent-Miks Alttemel Yapılması (Kırılmış Ocak Taşı ile) ve AKU/2 po nolu Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) iş kalemlerinin miktarlarında % 20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu bedelin de sözleşme bedelinin %1’ini geçmesi dolayısıyla söz konusu imalatların fiyatlarının revize edilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, söz konusu imalatların fiyatlarındaki değişim, yeni birim fiyat olmalarından değil; yüklenicinin tüm sorumlulukları kendisine ait olmak üzere, kendi temin ettiği bir taş ocağından malzeme almak için İdareden bulunduğu talebin kabulü nedeniyle gerçekleşen uzaklık farkı nedeniyle oluşmuştur.

Bir imalat fiyatının yeni birim fiyat olarak kabul edilebilmesi, yukarıda da değinilen Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 22’nci maddesinde belirtilen şartların oluşması ile mümkündür. Söz konusu imalatlar, İşin yürütülmesi aşamasında İdarenin gerekli görerek yapılmasını istediği, ihale dokümanında ve teklif kapsamında bulunmayan yeni iş kalemleri olmadığından miktarlarında % 20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu bedelin de sözleşme bedelinin %1’ini geçmesi dolayısıyla fiyatlarının revize edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, sorumluların iddialarının reddi ile, 124 sayılı İlam’ın 23’üncü maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, Oyçokluğu ile,

(Üye …, “İşin ihalesinden önce ... ve ... taş ocaklarının İdare tarafından taahhüt konusu işte kullanılmak üzere verileceği ihale dokümanlarında gösterilmiş olup; işe başlanılması ile birlikte yüklenici, kendi temin ettiği bir taş ocağının agregalarını kullanmak üzere İdareden talepte bulunmuştur. İdarece bu talebin uygun görülmesi üzerine, AKU/1 ve AKU/2 pozlu imalatların yaklaşık maliyetteki ortalama taşıma mesafesi 25,5 km iken, yeni taş ocağına göre ortalama taşıma mesafesi 14,7 km olmuştur. Bu bağlamda, yüklenicinin İdareye vermiş olduğu analizlere göre yeni taşıma mesafesi dikkate alınarak nakliye birim fiyatları yeniden tespit edilmiştir.

AKU/1 Poz nolu Plent-Miks alttemel yapılması (Kırılmış ocak taşı ile) ve AKU/2 Poz nolu Plent-Miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) imalatlarının birim fiyatlarının sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde sırasıyla AKU/1 =9,88-TL/ton ve AKU/2=9,88-TL/ton olup; nakliye mesafesinin değişiminden dolayı yeniden yapılan birim fiyatlar ise sırasıyla AKU/1-YF=9,81-TL/ton ve AKU/2-YF=9,81-TL/ton olmuştur.

Herhangi bir iş kaleminde yapım şartları nedeniyle birim fiyata dahil olan masraflardan bir kısmı çıkarıldığında veya eklendiğinde yeni fiyat yapılması sözleşme gereği olup; yeni fiyat yapılan bir iş kalemi revize fiyata tabi tutulamaz. Zira, bir iş kaleminin revire fiyat hesabına tabi tutulabilmesi için sözleşmedeki teklif cetvelinde bulunması yani sözleşmedeki şartların değişmemiş olması gerekmektedir.

İşe ait sözleşmenin 33.1 maddesinde, taş ocaklarının İdare tarafından verileceği; 33.13.2 maddesinde, İdare tarafından verilen taş ocaklarının İdare tarafından yükleniciye teslim edileceği, ocaklardan herhangi birinin bırakılması veya yeni ocaklar kullanılması durumunda “Gerek İdarenin emri ve gerek yüklenicinin teklifi sonunda kullanılması veya terki kararlaştırılan ocaklar tutanakla tespit edilir” denilerek taşıma sınırlarının da tespit edileceği belirtilmiştir.

Ocak değişikliği ile ilgili olarak Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 30’uncu maddesinde; “İşin devamı sırasında sözleşme ve eklerinde öngörülen ocakların değiştirilmesi zorunluluğunun doğması halinde, yüklenici İdarece gösterilen yeni ocaklardan malzeme temin eder. Bu durumda, sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, taşıma uzaklığı vb. farklar her iki taraf için de dikkate alınır. Bu durumda, fark bedel ödenmesi veya kesilmesi, ocak değişikliğine ilişkin onaylanmış tutanakta belirtilen tarihten başlamak üzere uygulanır.” denilmekte olup; aynı Şartnamenin sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti ile ilgili olan 22’nci maddesinde “işin yürütülmesi aşamasında İdarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.” hükmü bulunmaktadır.

AKU/1 ve AKU/2 Poz nolu imalatların birim fiyat tarifinde, taş ocağında üretilen malzemenin yola nakli de dahil olup; istekliler de, ihaleden önce verilen iki adet taş ocağının mesafelerine göre teklifte bulunmuştur. Yolun yapımı sırasında ise ihaleden önce verilen taş ocakları kullanılmayıp nakliye mesafesi daha kısa olan başka bir taş ocağının kullanılmış ve AKU/1 ve AKU/2 için verilmiş analizlerdeki nakliye mesafelerinde gerekli değişiklik yapılarak yeni fiyatlar meydana getirilmiştir. Bu bağlamda, sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri olmadığından, bu iş kalemlerinden yapılan imalat bedellerinin revize edilmeden ödenmesi gerekir.

Bu nedenle, tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

(Üye …, “İlamda; ...Yapı İnş.–...İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı yüklenimindeki Karaman Şehir Geçişi- Karaman Şehir Geçişinde Köprülü Kavşak, Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapım İşinde, sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer almayan, AKU/1 Plent-miks alttemel yapılması (kırılmış ocak taşı ile) ve AKU/2 Plent-miks temel yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) iş kalemlerinden yapılan imalatlar için, revize birim fiyat uygulanmaması neticesi kamu zararı meydana geldiği gerekçesiyle, tazmin kararı verilmiştir.

Söz konusu işe ait sözleşmenin, “Sözleşmede bulunmayan işlere ait birim fiyat tespiti” başlıklı 28’inci maddesinde konu;

……………………

“28.2.İş Kalemi miktarlarının değişmesi

28.2.1. Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan herhangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında % 20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.

R = F x [ 1 – (A x F) / S ]

S = Sözleşme bedeli (TL),

F = İş kaleminin sözleşme birim fiyatı (TL / ….),

A = İş kaleminde meydana gelen artış miktarı (Adet, mt, m² vb.),

R = Revize birim fiyat (TL / ….)” şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıdaki düzenlemeye göre, her hangi bir iş kaleminden yapılan imalata, revize birim fiyat uygulanabilmesi için, söz konusu iş kaleminin, sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alması gerekir.

Bu açıdan konuyu değerlendirdiğimizde;

Anılan işte; 03.04.2012 tarihinde sözleşme imzalandığı ve aynı tarihte işyerinin teslim edildiği, Sözleşmenin 33’üncü maddesi gereği, İdare tarafından gösterilen ortalama mesafesi 25,5 km olan, ... ve ... Taş Ocaklarından taş malzemesinin temin edileceği, yüklenicinin, 21.05.2012 tarihli dilekçesi ile kendisine gösterilen bu taş ocakları yerine, tüm sorumluluk kendisine ait olmak üzere, kendince temin edilen 14,7 km mesafedeki taş ocağından malzeme almak için İdareden izin istediği ve İdarenin bu talebi uygun bulduğu, sözleşme eki teklif birim fiyat cetvelinde yer alan, AKU/1 Plent-miks alttemel yapılması (kırılmış ocak taşı ile) ve AKU/2 Plent-miks temel yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) iş kalemlerinin, sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bu imalatların teklif birim fiyatlarının 9,88 Ton/TL olduğu, bu fiyatların, işin başlangıcından iki ay sonra değişen mesafeye bağlı olarak 9,81 Ton/TL olarak değiştirildiği ve bu iş kalemlerinden yapılan imalatların bedellerinin de yeni/değişik fiyatlardan ödendiği, anlaşılmıştır.

Bu duruma göre, AKU/1 ve AKU/2 iş kalemlerinden yapılan imalatlar, fiyatlarının belirlenmesindeki unsurlardan biri olan mesafeye bağlı olarak işe başlandıktan sonra değiştiğinden, bu iş açısından yeni imalat iş kalemleridirler. Yani sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinden değillerdir. Bu nedenle de revize birim fiyat uygulamasına tabi olamazlar. Kaldı ki ilamda, bu iş kalemleri ile ilgili olarak kamu zararı hesap edilirken, revize birim fiyat hesaplama formülündeki, F = İş kaleminin sözleşme birim fiyatı olarak, sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelindeki 9,88 TL/Ton fiyatın yerine, işe başlandıktan sonra değişen mesafeye göre belirlenen 9,81 TL’nin esas alınmış olması da bu durumu teyit etmektedir.

Yüksek Fen Kurulu benzer bir konu ile ilgili, 31.05.2006 tarih ve 2006/021 no’lu kararında ;

Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde; Poz no: Duvar ve benzeri yerlerde mermer ve küfe taş satıhların kompresör ile sıcak su püskürtülerek temizlenmesi, imalatına yer verilen, ihale sonrasında ortaya çıkan ihtiyaç nedeniyle, “kompresör ile sıcak su püskürtülerek temizlenme” işinde, sıcak su yerine, aliminyum oksit, kullanılarak gerçekleştirilen, YFZ-01 Yonutaşı ve tuğla duvar yüzeylerinin komresör ile 0,8-1,2 Atm basınçlı micro dereceli ayarla bilimsel yöntemlerle Aliminyum oksit püskürtülerek temizlenmesi şekline dönüştürülmesi” işi ile ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıkta, malzeme değişikliği yapılarak oluşturulan iş kalemlerinin yeni birim fiyat olduğuna, dolayısıyla revize fiyat uygulamasına tabi olmayacağına, karar vermiştir.

Yukarıdaki açıklamalara göre, AKU/1 ve AKU/2 iş kalemleri, sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri olmadığından, bu iş kalemlerinden yapılan imalatların bedellerinin revize edilmeden ödenmesi gerekir. Dolayısıyla konu ile ilgili idare işlemi/uygulaması mevzuata uygun olduğundan, tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

(Üye …, “İşe ait sözleşmenin ‘Sözleşmede bulunmayan işlere ait birim fiyat tespiti’ başlıklı 28’inci maddesinde;

‘28.2.1. Sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan herhangi bir iş kaleminin miktarında, işin devamı sırasında % 20’yi aşan artışın meydana gelmesi ve bu artışın aynı zamanda sözleşme bedelinin yüzde 1’ini geçmesi halinde, artışın sözleşme bedeli içindeki payı nispetinde ilgili iş kalemine ait birim fiyat aşağıda gösterildiği şekilde revize edilir ve bu iş kaleminin yüzde yirmi artışı aşan kısmına revize birim fiyat üzerinden ödeme yapılır.’ denilmektedir.

‘İş kalemi’ ibaresini ‘Teknik, özel ve yapım şartları ile birim fiyat tarifleri bulunan ve anlaşmalarında bedeli gösterilen veya sonradan yeni fiyatı yapılan iş birimleri’ olarak değerlendirdiğimizde, keşifte yer alan iş kalemleri dışında yeni iş kalemleri oluşturulduğunu kabul etmek gerekmektedir.

‘İş kalemi’ ibaresi, belirtilen poz numarası altında yardımcı analizlerle birlikte düzenlenen asıl analizdeki bütün değerleri ifade eder. Bu yardımcı analizlerden birisi de nakliyeye ilişin analiz olup, mesafeler farklı olduğundan farklı fiyatlar ortaya çıkmıştır. Bu farklı nakliye fiyatları, belirtilen poz numaraları ile ifade edilen imalatların, birim fiyatlarını belirleyen girdilerden birisidir. Neticede, yeni birim fiyatlar oluşturulduğunu kabul etmek gerekmektedir.

Bu durumda, ‘yeni iş kalemi’ olarak kabul edilmesi gereken ve bu nedenle ‘yeni birim fiyat’ oluşturulan bu imalatlar için, oluşturulan bu yeni birim fiyatlar üzerinden revize fiyat uygulamanın makul bir gerekçesi olmadığı düşünülmektedir.

Diğer bir husus olarak;

Söz konusu iş kalemlerinin, keşifte yer alan birim fiyatları (9,88 TL./ton) ile aynen gerçekleştirilmesi gerektiği varsayımı karşısında;

Söz konusu ‘AKU/1’ poz numaralı iş kaleminin imalat miktarında %20’yi aşan artışa istinaden yapılacak hesaplamada:

Revize fiyatın 9,316 TL./ton olacağı ve %20’yi aşan miktarın (132.128 ton) bu fiyat üzerinden değerlendirilmesiyle birlikte, toplam 229.328,67 ton’luk imalat için ödenecek toplam tutarın … TL. olacağı (KDV hariç);

Oysa, yeni birim fiyat (9,81TL./ton) üzerinden (revize fiyat uygulanmaksızın) yapılan ödemeler tutarının … TL. olduğu (KDV hariç);

Bu durumda yükleniciye … TL. fazla ödemenin yapılmış olacağı anlaşılmıştır.

Aynı şekilde, ‘AKU/2’ poz numaralı iş kaleminin imalat miktarında %20’yi aşan artışa istinaden yapılacak hesaplamada:

Revize fiyatın … TL./ton olacağı ve %20’yi aşan miktarın(… ton) bu fiyat üzerinden değerlendirilmesiyle birlikte, toplam … ton’luk imalat için ödenecek toplam tutarın … TL. olacağı (KDV hariç);

Oysa, yeni birim fiyat (… TL./ton) üzerinden (revize fiyat uygulanmaksızın) yapılan ödemeler tutarının … TL. olduğu (KDV hariç),

Bu durumda yükleniciye … TL. daha az ödeme yapılmış olacağı,

anlaşılmıştır.

Netice itibariyle; söz konusu iş kalemlerinin keşifte yer alan birim fiyatları (… TL./ton) ile aynen gerçekleştirildiği varsayımı ile yapılabilecek ödemeler ile, yeni birim fiyat (… TL./ton) üzerinden (revize fiyat uygulanmaksızın) yapılan ödemelerin kıyaslanması sonucunda; toplamda (… – … = ) … TL. ‘lik (KDV hariç) bir fazla ödemenin yapılmış olacağı iddia edilebilir ise de ;

Yüklenicinin, idarenin tahsis ettiği ocaktan feragat etmesi ve kendi ocağını kullanması sonucu İdarenin başka işlerde kullanabileceği toplam … ton tutarında ocak taşı tasarrufu olmuştur.

İdarenin; Yüklenicinin teklifini kabul edip yeni fiyat düzenlenmesinde bu hususun etkin olduğunu anlaşılmaktadır.

Yüksek Fen Kurulu Kararlarında da belirtildiği üzere, ‘her yeni fiyat yeni bir sözleşme hükmü olup, her yeni imalatın kendi uygulama şartlarında doğru yöntemlerle analiz edilmesi gerekmektedir.’

Bu meyanda, taraflarca değişen şartlara göre, anlaşmaya varılarak oluşturulan; İdaresince tasdik edilerek uygulamaya konulan ve ödemeleri de buna göre gerçekleştirilen bahse konu imalatların analizlerinde yer alan değerler; analizlerinin düzenlenmesi safhasında ve gerçekleştirilen imalatların özelliklerine göre taraflarca anlaşmaya varılarak tespit edilmiştir.

Bu itibarla, söz konusu yapım işinde uygulanan ve ‘ AKU/1’ ve’ AKU/2’ poz numaraları ile ifade edilen iş kalemleri, sözleşme eki birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve aynı poz numaraları ile ifade edilen iş kalemleri olmadığından; bu iş kalemlerinden yapılan imalatların bedellerinin revize edilmeden ödenmesi gerekir. Dolayısıyla konu ile ilgili olarak İdarenin uygulaması mevzuata aykırı olmadığından, tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

Karar verildiği 23.02.2016 tarih ve 41505 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.