Sayıştay 4. Dairesi 39513 Kararı - Genel Bütçe Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 4

• Dosya No: 39513

• Tutanak No: 41805

• Tutanak Tarihi: 19.04.2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Ders notlarını inceleme ücreti.

164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesi ile,

A-) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı açık öğretim kurumlarında okuyan öğrencilerin yılı içinde basılı olarak veya internet ortamında faydalanmaları için hazırlatılan çeşitli ders notlarına okul ders kitapları gibi telif ücreti ödenmesi nedeniyle ...-TL’ye,

B-) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı açık öğretim kurumlarında okuyan öğrencilerin kullanımı için hazırlatılan ders notlarını incelemek amacıyla kurum içinden görevlendirilen kimselere hiçbir ücret ödenmemesi gerekirken inceleme ücreti ödenmesi nedeniyle ...-TL’ye tazmin hükmü verilmiş olup;

02.06.2015 tarih ve 40563 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin;

(A) bendi ile, 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesinin (A) bendi hükmü 40561 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile bozulmuş bulunduğundan sözü edilen dosya ile Birleştirilerek Dairesine Tevdiine,

(B) bendi ile, 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesinin (B) bendi hükmünün Tasdikine karar verilmiştir.

İlam’da Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesi ile ilgili olarak düzenlenen 02.06.2015 tarih ve 40563 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (B) bendi için karar düzeltme talebinde bulunmuş olup dilekçesinde özetle;

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı açık öğretim kurumlarındaki öğrencilere okutulacak kitapların, ders notu adı altında basıldığını ve bu ders notları kitap gibi bir eser olarak değerlendirildiği için de telif ve inceleme ücreti ödendiğini; incelemenin, mevcut eserlerin basıma hazır hale getirilmesi sürecinde, eserin yazım tekniği ve bilimsel kurallar açısından gözden geçirilmesi ve o eserin telifinin (oluşturulmasının) bir parçası olarak düşünüldüğünü; aksi bir uygulamanın bu iş ve işlemleri yapanlar açısından angarya teşkil edeceği değerlendirilerek ücret ödendiğini; bu çerçevede, hizmet alındığını ve kamusal açıdan yararlanma sağlandığını; inceleme yapan alanında uzman kişilerin, Bakanlıkta farklı projelerde görevlendirilmiş ya da öğrenci işleri gibi idari bir görevle görevlendirilmiş öğretmenler olduğunu ve kitap incelemenin bu kişilerin asli görevi olmadığını, dolayısıyla inceleme işini mesai saatleri dışında kalan zamanlarında emek sarf ederek tamamlamış olduklarını; eserlerin oluşum sürecinin bir aşaması olarak görülen ve mutlaka yapılması gereken bu işlemler için, kişilerin emek ve mesailerinin karşılığı olarak yapılan bu ödemenin kamu zararı olarak nitelendirilmemesi gerektiğini; Bakanlık dışından bir çalışana yaptırıldığında da zaten ödenecek olan inceleme ücretinin ödenmesini kamu zararı olarak değerlendirmenin mümkün görülmediğini;

İlgili yönetmeliğin 17 nci maddesindeki, “Yayımlanacak eserler, yayın kurulunun teklifi ve yetkili makamın onayı ile uygun görüldüğü takdirde, kamu kurum ve kuruluşu dışından görevlendirilecek bir veya birden fazla uzmana, incelettirilebilir.” hükmünde yayınların kamu kurum ve kuruluşu dışından görevlendirilecek bir veya birden fazla uzmana incelettirilmesi ile ilgili olarak kesinlik ifadesi bulunmadığını;

… tarafından okutulan ders notlarının incelettirilmesi kitap inceleme alanında uzman olarak kabul edilen ve Talim ve Terbiye Kurulunda görev yapan öğretmenlere incelettirildiğini belirterek 02.06.2015 tarih ve 40563 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (B) bendinin düzeltilmek suretiyle 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesinin (B) bendi ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

İlam’da Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesi ile ilgili olarak düzenlenen 02.06.2015 tarih ve 40564 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (A) ve (B) bentleri için sorumluluk yönünden karar düzeltme talebinde bulunmuş olup dilekçesinde özetle;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanunu ve 5189/1 no’lu Sayıştay Genel Kurulu Kararı ile sadece mali görev ve yetki kullananların sorumlu tutulduğunu; kendisinin ise bu ödeme aşamasında gerçekleştirme görevlisi değil, düzenleyen yani yardımcı hizmet olarak görev aldığını; bir başka ifade ile Kanunun mali sorumluluk yüklediği harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi sıfatına haiz olmadığını;

Dolayısıyla bu statüdeki kişilerin görev ve yetkisini kullanmış olması, işçi olarak çalışması sebebiyle söz konusu olamayacağından, hukuken ve mali yönden sorumlu tutulmasının, anılan kanun hükümlerine ve hukukun genel ilkelerinden olan sorumluluk ilkesine aykırılık teşkil ettiğini belirterek 02.06.2015 tarih ve 40564 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (A) ve (B) bentlerinin düzeltilmek suretiyle 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesinin (A) ve (B) bentleri ile tarafına verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

İlam’da Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesi ile ilgili olarak düzenlenen 02.06.2015 tarih ve 40565 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (A) ve (B) bentleri için sorumluluk yönünden karar düzeltme talebinde bulunmuş olup dilekçesinde özetle;

İşletmede harcama yetkilisinin genel müdür, gerçekleştirme görevlisinin ise işletme müdürü olarak belirlendiğini; kendisinin harcama yetkilisi tarafından gerçekleştirme görevlisi olarak görevlendirilmediğinden dolayı, işin yapılmasında ve yürütülmesinde amirlerinin verdiği görevleri yapma sorumluluğu dışında karar verme ve görüş bildirme yetkisi olmadığı için 5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi çerçevesinde kamu zararından sorumlu sayılmaması gerektiğini belirterek 02.06.2015 tarih ve 40565 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (A) ve (B) bentlerinin düzeltilmek suretiyle 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesinin (A) ve (B) bentleri ile tarafına verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılığın, 02.06.2015 tarih ve 40563 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (B) bendi için yapılan karar düzeltme talebi için hazırlamış olduğu karşılama yazısında;

“… 2012 yılı hesabına İlişkin Temyiz Kurulunun tasdik yönündeki 02.06.2015tarih ve 40563 tutanak nolu kararı hakkında gerçekleştirme görevlisi sıfatı ile itiraz eden ...’in karar düzeltilmesine ilişkin 16/12/2015 tarihli dilekçesi incelendi.

Temyiz dilekçesine ilişkin karşılama yazımızda belirttiğimiz gerekçeler nedeniyle karar düzeltilmesine yönelik talebin yerinde olduğu değerlendirilmiş olup, temyiz kurulu kararının düzeltilerek tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi uygun olur.” denilmiştir.

Başsavcılığın, 02.06.2015 tarih ve 40564 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (A) ve (B) bentleri için sorumluluk yönünden yapılan karar düzeltme talebi için hazırlamış olduğu karşılama yazısında;

“… 2012 yılı hesabına İlişkin Temyiz Kurulunun tasdik yönündeki 02.06.2015 tarih ve 40564 tutanak nolu kararı hakkında gerçekleştirme görevlisi sıfatı ile sorumlu tutulmasına itiraz eden ...’nun karar düzeltilmesine ilişkin 17/12/2015 tarihli dilekçesi incelendi.

Temyiz dilekçesine ilişkin karşılama yazımızda belirttiğimiz gerekçeler nedeniyle, yerinde olmayan sorumluluğa ait karar düzeltilmesi talebinin reddine karar verilmesi uygun olur.” denilmiştir.

Başsavcılığın, 02.06.2015 tarih ve 40565 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (A) ve (B) bentleri için sorumluluk yönünden yapılan karar düzeltme talebi için hazırlamış olduğu karşılama yazısında;

“… 2012 yılı hesabına ilişkin Temyiz Kurulu’nun tasdik yönündeki 02.06.2015tarih ve 40565 tutanak nolu kararı hakkında gerçekleştirme görevlisi sıfatı ile sorumlu tutulmasına itiraz eden ...’ın karar düzeltilmesine ilişkin 21.12.2015 tarihli dilekçesi incelendi.

Temyiz dilekçesine karşılık verilen cevabı yazımızda belirtilen gerekçeler nedeniyle, yerinde olmayan sorumluluğa ait karar düzeltilmesi talebinin reddine karar verilmesi uygun olur.” denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan ..., Temyiz Kurulunca görülen lüzum üzerine duruşmaya alınan … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

A-) 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesi hakkında yapılan temyiz talepleri 02.06.2015 tarihli Temyiz Kurulu gündeminde görüşülmüş olup, ilgili maddenin (A) bendi için 40561 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamında; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı açık öğretim kurumlarında okuyan öğrencilerin yılı içinde basılı olarak veya internet ortamında faydalanmaları için bir hizmet karşılığında hazırlatılan çeşitli konulardaki ders notlarının, herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler kapsamında telif eser olarak değerlendirilmesinde ve bu eserler için telif ücreti ödenmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı,

Ayrıca, 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine göre kamu görevlilerinin sorumlu tutulabilmeleri için hem açık bir mevzuata aykırılığın bulunması, hem de bu kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinin bulunması gerektiği belirtilerek 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca, bu hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesinin (A) bendi ile verilen tazmin hükmünün Bozularak Dairesine Tevdiine, karar verilmiştir. Yine 4’üncü maddenin (A) bendi ile ilgili olan diğer temyiz başvurularına ilişkin dosyaların da 40561 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamına konu dosya ile Birleştirilerek Dairesine Tevdiine karar verilmiştir.

Bu itibarla, 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesinin (A) bendi hükmü 02.06.2015 tarih ve 40561 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamı ile Bozulduğundan ve iş bu dosya 40561 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamına konu dosya ile Birleştirilerek Dairesine Tevdi edildiğinden, ilgililerin 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesinin (A) bendi ile ilgili olarak düzenlenen 02.06.2015 tarih ve 40563 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (A) bendi hakkındaki Karar Düzeltilmesi Talebinin REDDİNE, Oybirliği ile;

B-) Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde, Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü tarafından Bakanlığa bağlı açık öğretim kurumlarında okuyan öğrencilerin yararlanması amacıyla hazırlatılan ders notlarını incelemek için Kurum içinden görevlendirilen kişilere inceleme ücreti adı altında ödeme yapıldığı görülmüştür.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmeliğin “İnceleme ücreti” başlıklı 17’nci maddesinde;

“(1) Yayımlanacak eserler, yayın kurulunun teklifi ve yetkili makamın onayı ile uygun görüldüğü takdirde, kamu kurum ve kuruluşu dışından görevlendirilecek bir veya birden fazla uzmana, incelettirilebilir.

(2) Bunlara inceledikleri eser için, sadece itibari sayfa adedine göre hesaplanacak telif ücretinin % 20’si kamu kurum ve kuruluşu tarafından inceleme ücreti olarak ödenir.

(3) İnceleme ücretini almaya birden çok kişinin hak kazanması halinde verilecek ücret aralarında paylaştırılır.” hükmü bulunmaktadır.

Bu durumda, ders notu incelemekle görevlendirilen kişilerin de yine devlet memuru olabileceği; incelemenin, alanında uzman kişiler tarafından yapılacağı ve Milli Eğitim Bakanlığında, yayımlanacak eserlerin incelenmesi ile görevli özel bir birimin olmadığı düşünüldüğünde; ders notu inceleme görevinin Milli Eğitim Bakanlığında görevli öğretmenler arasından, alanında uzman kişilere yaptırılarak bu hizmet karşılığında, kurum dışından bir çalışana yaptırıldığında zaten ödenecek olan inceleme ücretinin ödenmesini kamu zararı olarak değerlendirmek mümkün değildir.

Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen karar düzeltme talebinin kabul edilerek 02.06.2015 tarih ve 40563 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1’inci maddesinin (B) bendinin DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLDUĞUNA ve 164 sayılı İlam’ın 4’üncü maddesinin (B) bendi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE, Oyçokluğu ile,

(3. Daire Başkanı … ile Üyeler … “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmeliğin “İnceleme ücreti” başlıklı 17’nci maddesinde;

“(1) Yayımlanacak eserler, yayın kurulunun teklifi ve yetkili makamın onayı ile uygun görüldüğü takdirde, kamu kurum ve kuruluşu dışından görevlendirilecek bir veya birden fazla uzmana, incelettirilebilir.

(2) Bunlara inceledikleri eser için, sadece itibari sayfa adedine göre hesaplanacak telif ücretinin % 20’si kamu kurum ve kuruluşu tarafından inceleme ücreti olarak ödenir.

(3) İnceleme ücretini almaya birden çok kişinin hak kazanması halinde verilecek ücret aralarında paylaştırılır.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Yönetmeliğin hazırlanması sürecinde Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik gerekçesinde de 17’nci maddenin düzenlenme amacının kurum dışından inceleme ile görevlendirilen diğer kurum personeline ücret ödenmesi olduğu belirtilmiştir. Söz konusu madde hükmü ile Yönetmeliğin gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, ders notu incelemekle görevlendirilen Milli Eğitim Bakanlığı personeline inceleme ücreti adı altında bir ödemede bulunulması mümkün görülmemektedir.

Diğer taraftan, kurum personelince yerine getirilen ders notu inceleme görevinin kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görev olarak tanımlanan kamu görevi niteliğinde bulunduğu açıktır. Dolayısıyla asli görev kapsamında gördürülmesi gereken bu hizmetler nedeniyle ayrıca bir ücret de ödenmemesi gerekmektedir.

Bu nedenle, karar düzeltilmesine mahal olmadığı yönünde karar verilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

Karar verildiği 19.04.2016 tarih ve 41805 sayılı tutanakla yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.