Sayıştay 4. Dairesi 39002 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2011

• Daire: 4

• Dosya No: 39002

• Tutanak No: 40469

• Tutanak Tarihi: 28.04.2015

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

109 sayılı İlam’ın 62. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesine göre kısmi süreli olarak çalıştırılan sözleşmeli avukatlar Nagehan CAN KIR ile Cem BAYTAROGLU'na mevzuatta öngörülmediği halde "ek ödeme" yapılması nedeniyle 6.339,10 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; hukukun genel kuralı ve kusurlu sorumluluk ilkesi gereği, bir kamu görevlisinin oluşan kamu zararından sorumlu tutulabilmesi için zararın kamu görevlisinin fiili sonucunda oluşması gerektiğini, kamu görevlisinin fiili ile kamu zararı arasında bir bağ kurulamıyorsa doğal olarak kamu görevlisinin sorumluluğundan da söz edilemeyeceğini, kamu görevlisinin kusurunun kişisel kusur olması gerektiğini, buna karşın anılan kusurun ancak hizmet kusuru olarak kabul edilebileceğini,

Sözleşmeli olarak çalışan Avukatlar ile Genel Müdürlük arasında 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi ve 06.06.1978 tarih 7/15754 Sayılı Kararnamenin ilgili maddesine göre Hizmet Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme yetki ve görevlendirmesinin Genel Müdürlükçe yapıldığını, anılan avukatlara ilişkin sözleşmede il müdürlüklerinin görevlendirildiğini,

İl müdürlüklerinde çalışan avukatların maaşlarının Genel Müdürlükçe tahakkuk ettirilerek maaş otomasyonuna aktarıldığını, bu tahakkuka ilişkin ödemelerin il müdürlüklerince yapıldığını, ödemelerin yanlışlığını veya doğruluğunu kontrol etme imkan ve yetkilerinin bulunmadığını, yetkilerinin olmadığı bir yerde sorumluluktan da bahsetmenin mümkün görülmediğini belirterek yargılamanın daha objektif ve vicdanlara hitap etmesi gereği ile sorumluluğunun kaldırılmasını talep etmiştir.

Bakanlık karşılamasında anılan İlam’da tazmin hükmolunan tutarların il müdürlüklerinin banka hesaplarına yatırıldığı, yatırılmayan tutarların tahsilini sağlamak üzere sözleşmeli avukatlara yazılar yazılmış olup, alacakların idari yollarla tahsil edilememesi halinde ilgililer aleyhine yasal yollara başvurulacağı belirtilmiştir.

Başsavcılık karşılamasında; “İlgili dilekçesinde sorumlu tutulduğu madde ile alakalı olarak belirttiği gerekçelerle sorumluluğun bulunmadığını ileri sürerek yeniden sorumluluk tespitinin yapılmasını talep etmektedir.

Adı geçenin konu ile alakalı olarak usul yönünden sorumluluğunun olduğu düşünülmekle birlikte; Spor Genel Müdürlüğünce oluşturulan personel/ maaş/ sicil otomasyonu projesi kapsamında veri girişi yapan ödemeyi tahakkuk ettirenler yönünden görev unvanları da belirtilmek suretiyle yeniden sorumluların tespiti için dosyanın denetçisine sevki uygun olur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun;

“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32. maddesinde;

“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33. maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

(Ek üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükümleri yer almaktadır.

6085 sayılı Sayıştay Kanunun “Sorumlular ve sorumluluk halleri” başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında;

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur. Bu sorumluluğun yerine getirilip getirilmediği Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak Sayıştay raporlarında belirtilir. Kamu zararına sebep olunan durumlar ise bu zararın tazminine ilişkin hükme bağlama işlemi ile sonuçlandırılır.”,

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliğinin “Giderlere İlişkin Sorumluluk” başlıklı 21. maddesinde;

(1) Gider fişleri illerde il müdürü, muhasebeden sorumlu şube müdürü, ilçelerde ilçe müdürü ve muhasebeci tarafından imza edilir. Bütçede belirtilen ödenek üstü harcamalardan, istihkak sahibinden veya vekilinden başkasına yapılan ödemeden, giderlerin bütçedeki bölüm ve maddesine uygun bulunmamasından, il müdürlüğünün tahakkuk etmiş alacaklarının muntazam takip edilmemesinden, usulsüz harcamadan ve maddi hatadan ortaya çıkacak zararlardan, illerde il müdürü, muhasebeden sorumlu şube müdürü, ilçelerde ilçe müdürü ve muhasebeci müteselsilen sorumludur.

(2) İl Müdürleri, muhasebeden sorumlu şube müdürleri ve ilçe müdürleri yetkilerini devretseler dahi bu durum yetkiyi devredenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

(3) Mutemetler de aldıkları her türlü avanslarla ilgili olarak bu Yönetmeliğe aykırı yapacakları harcamadan sorumludur. İl müdürü ve muhasebeden sorumlu şube müdürleri ve muhasebeciler ilçe müdürlüğüne ait evrakların mevzuata uygunluğundan ikinci derece sorumludurlar.” hükümleri yer almakta,

Anayasanın “Kanunsuz emir” başlıklı 137. maddesine benzer bir biçimde aynı Yönetmeliğin “Konusu suç teşkil eden emir” başlıklı 22. maddesinde;

“(1) Sorumlu memurlar amirinden aldığı emri mevzuata aykırı görürse yerine getirmez, bu aykırılığı emri verene yazılı olarak bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yerine getirir. Ancak emrinin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir.

(2) Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilmez. Yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Özel bütçeli olan il müdürlüklerinde görevli il müdürü, şube müdürü ve muhasebeci, anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde giderlerin mevzuata ve usulüne uygun olarak gerçekleştirilmesinden sorumludurlar.

Buna karşın dilekçede İl müdürlüklerinde çalışan avukatların maaşlarının Genel Müdürlükçe tahakkuk ettirilerek maaş otomasyonuna aktarıldığı, bu tahakkuka ilişkin ödemelerin il müdürlüklerince yapıldığı bildirilmiştir.

5018 sayılı Kanunun 33. maddesinde elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılacağı, aynı Kanunun 32. maddesinde Harcama Yetkililerinin harcama talimatı ve bu talimata konu olan harcamaların mevzuata uygunluğundan sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Bu nedenle Spor Genel Müdürlüğünce oluşturulan otomasyon sistemi kapsamında veri girişi yapan ve ödemeyi tahakkuk ettirenler yönünden de sorumluluk tespiti yapılması gerekmektedir.

Ayrıca rapor dosyası ve ekleriyle İlam’a konu avukatlık sözleşmelerinden avukatların kısmi süreli olarak çalıştıkları anlaşılamamaktadır.

Bu itibarla, 109 sayılı ilamın 62. maddesi ile 6.339,10 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün bozularak avukatların kısmi süreli çalıştığına dair tespitin yapılması ve sorumlulukların yeniden belirlenmesini teminen dosyanın hükmü veren Daireye TEVDİİNE, (8. Daire Başkanı A. KARAMAZAKCADİK’in; “6085 sayılı Sayıştay Kanunun “Sorumlular ve sorumluluk halleri” başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur. Bu sorumluluğun yerine getirilip getirilmediği Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak Sayıştay raporlarında belirtilir. Kamu zararına sebep olunan durumlar ise bu zararın tazminine ilişkin hükme bağlama işlemi ile sonuçlandırılır.”,

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Bütçe, Muhasebe ve Bilet Yönetmeliğinin “Giderlere İlişkin Sorumluluk” başlıklı 21. maddesinde;

(1) Gider fişleri illerde il müdürü, muhasebeden sorumlu şube müdürü, ilçelerde ilçe müdürü ve muhasebeci tarafından imza edilir. Bütçede belirtilen ödenek üstü harcamalardan, istihkak sahibinden veya vekilinden başkasına yapılan ödemeden, giderlerin bütçedeki bölüm ve maddesine uygun bulunmamasından, il müdürlüğünün tahakkuk etmiş alacaklarının muntazam takip edilmemesinden, usulsüz harcamadan ve maddi hatadan ortaya çıkacak zararlardan, illerde il müdürü, muhasebeden sorumlu şube müdürü, ilçelerde ilçe müdürü ve muhasebeci müteselsilen sorumludur.

(2) İl Müdürleri, muhasebeden sorumlu şube müdürleri ve ilçe müdürleri yetkilerini devretseler dahi bu durum yetkiyi devredenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

(3) Mutemetler de aldıkları her türlü avanslarla ilgili olarak bu Yönetmeliğe aykırı yapacakları harcamadan sorumludur. İl müdürü ve muhasebeden sorumlu şube müdürleri ve muhasebeciler ilçe müdürlüğüne ait evrakların mevzuata uygunluğundan ikinci derece sorumludurlar.” hükümleri yer almakta,

Anayasanın “Kanunsuz emir” başlıklı 137. maddesine benzer bir biçimde aynı Yönetmeliğin “Konusu suç teşkil eden emir” başlıklı 22. maddesinde;

“(1) Sorumlu memurlar amirinden aldığı emri mevzuata aykırı görürse yerine getirmez, bu aykırılığı emri verene yazılı olarak bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yerine getirir. Ancak emrinin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir.

(2) Konusu suç teşkil eden emir hiçbir surette yerine getirilmez. Yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Özel bütçeli olan il müdürlüklerinde görevli il müdürü, şube müdürü ve muhasebeci, anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde giderlerin mevzuata ve usulüne uygun olarak gerçekleştirilmesinden sorumludurlar. Tutara da itiraz edildiği bildirilmesine karşın esasa ilişkin bir itirazda bulunulmamıştır. Bu itibarla, tazmin hükmünün tasdiki gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı,) Oyçokluğuyla,

Karar verildiği 28.04.2015 tarih ve 40469 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.