Sayıştay 4. Dairesi 38493 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2011

• Daire: 4

• Dosya No: 38493

• Tutanak No: 40255

• Tutanak Tarihi: 14.04.2015

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Duruşma talebinde bulunan dilekçi Mustafa GÜNBEY ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

21 sayılı İlam’ın 1’inci maddesi ile, Denizcilik Müsteşarlığı merkez teşkilatı 2011 Kasım ayı maaş ödemelerinde fark tazminatlarının hatalı hesaplanması nedeniyle 91.104,18-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, ihtilaf konusu olan Ek ödeme hususunun, 1 Kasım 2011 tarihli, 28102 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (655 sayılı KHK)’nın 39 uncu maddesinde düzenlendiğini, aynı KHK’nın yürürlük tarihinin 1 Kasım 2011 tarihi olarak belirlediğini;

4. Dairenin kararına konu olan Ekim 2011 ayı maaşının mülga Denizcilik Müsteşarlığı mevzuatına göre ödendiğini; 655 sayılı KHK ile, atandığı veya atanmış sayıldığı Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı kadroları için ek ödeme yapılması hükmünün getirildiğini; bu sebeple, KHK’nın yürürlüğe girdiği 1 Kasım tarihi itibariyle, 1 Kasım – 14 Kasım tarihleri (14 günlük) için, söz konusu KHK’nın geçici madde 2’nin 12’nci bendi gereğince en son ay itibarıyla (Ekim 2011) ödenen sabit değer ile ödenmesi gereken miktar arasındaki fark tutarının fark tazminatı olarak ilgililere ödendiğini; herhangi bir kamu zararı olduğunu kabul etmemekle birlikte şayet bir an için bu yönde bir karara varılsa dahi söz konusu kamu zararının sadece gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisinden tahsili yönündeki kararın hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu; ortada bir kamu zararı varsa Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin uygulanması gerektiğini;

Yönetmelikte iki farklı müessese düzenlendiğini; bunlardan birinin ilgililer yani ahizler, diğerinin ise gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi gibi sorumlular şeklinde olduğunu; Yönetmelikte, kamu zararının tahsil edilmesi noktasında sorumlu sıfatıyla harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve/veya ilgili sıfatıyla ahizlerden tahsil edilmesi seçeneklerini düzenlerken, mezkûr karar ile iki farklı müessesenin, yani ilgili ile sorumlunun sadece sorumlularda, başka bir anlatımla gerçekleştirme görevlisi ile harcama yetkilisinde birleştirilmesinin ve ilgililerin (ahizlerin) göz ardı edilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının kurulması; 06.04.2011 tarihli ve 6223 sayılı Kanun’un verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulunca 26.09.2011 tarihinde kararlaştırılmıştır. 01.11.2011 tarih ve 28102 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameyle de; mülga olan Ulaştırma Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığının merkez ve taşra teşkilatındaki her kademedeki personelin görev ve unvanları ile kadro dereceleri de dikkate alınarak Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına devredilmesine ilişkin düzenlemelerin ve söz konusu personel hakkında Bakanlığın ve kamu hizmetlerin ihtiyaç ve gereklilikleri çerçevesinde gerekli intibakların yapılması amaçlanmıştır.

Bu bağlamda, yeni kadrolarına atanan veya atanmış sayılan personelin atandıkları veya atanmış sayıldıkları tarih itibariyle eski kadrolarına göre oluşabilecek mali hak kayıplarının engellenmesi için söz konusu Kanun Hükmünde Kararname’nin “Geçiş hükümleri” başlıklı geçici 2’nci maddesinin 12’nci bendinde; “Bu madde uyarınca atanan veya atanmış sayılan personelin yeni kadrolarına atandıkları veya atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak yapılan sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir. Atandıkları veya atanmış sayıldıkları kadro unvanlarında isteğe bağlı olarak herhangi bir değişiklik olanlarla kendi istekleriyle başka kurumlara atananlara fark tazminatı ödenmesine son verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükme göre, 01.11.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe giren Kanun Hükmünde Kararname gereğince kadroları değişen personele eski kadrolarındaki mülga Denizcilik Müsteşarlığı mevzuatına göre ödenen maaş durumlarının korunması amacı ile fark tazminatı ödenmesi gerekmektedir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde; 21 sayılı İlam’a konu olan ve 1-14 Kasım 2011 dönemine ilişkin olan fark tazminatı ödemelerinin, 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 2’nci maddesinin 12’nci bendinin düzenlenme amacına aykırı olduğu görülmüştür. Zira söz konusu hüküm, eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının, yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak yapılan her türlü ödemelerin toplam net tutarından fazla olması halinde, mali hak kayıplarının engellenmesini amaçlamaktadır. Buna göre, Ekim 2011 maaşları, yani 15 Ekim-14 Kasım 2011 dönemine ilişkin olan sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemeleri, zaten eski kadrolarına göre hesaplanmış olan personele, yeni mali haklarında yani, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı kadroları için ek ödeme yapılması öngörüldüğü gerekçesi ile tekrar 1-14 Kasım dönemi için fark tazminatı ödenmesi mükerrerliğe sebebiyet vermiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Aylığın ödeme zamanı ve esasları” başlıklı 164’üncü maddesinde; “Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir. Emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde o aya ait peşin ödenen aylık, geri alınmaz.” hükmü bulunmaktadır.

655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 01 Kasım 2011 tarihinde yürürlüğe girmiş olmakla birlikte, kadroları değişen ve mali hak kaybına uğrayan personele 1-14 Kasım 2011 dönemini de kapsayan Ekim 2014 maaşı, eski kadro ve pozisyonlarına göre ve yeni kadrolara kıyasla daha yüksek olarak zaten ödenmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar ışığında, 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin geçici 2’nci maddesinin 12’nci bendinin düzenlenme amacına uygun olarak, Kararname gereğince kadroları değişen personele eski kadrolarındaki maaş durumlarının, yani 14 Kasım 2011 tarihi ve öncesi dönemlerdeki, ödemelerinin korunması için ödenecek olan fark tazminatlarının 15 Kasım 2011 tarihinden sonraki dönemler için hesaplanmalıdır.

Bununla birlikte, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararından doğan alacakların tahsil şekilleri” başlıklı 12’nci maddesinde; “Kamu zararından doğan alacaklar, sorumlulardan ve/veya ilgililerden, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte tahsil edilir.” denilmekte olup, söz konusu hükümde bahsedilen ilgililer 21 sayılı İlam’da ahiz olarak belirtilmişlerdir. Bunun dışında, Sayıştay yargısında sorumlu tutulabilecek kişiler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile belirlenmiş olan sorumlular olup, ahizlerin Sayıştay ilamlarında sorumlu olarak tayini mümkün değildir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddi ile 21 sayılı İlam’ın 1’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE (2. Daire Başkanı A.ÖZDEMİR ile Üyeler A.KARAKAYA ve M.ORHAN’ın, Daire ilamında, “Denizcilik Müsteşarlığı merkez teşkilatı 2011 Kasım ayı maaş ödemelerinde fark tazminatlarının hatalı hesaplandığı” gerekçesi ile 91.104,18-TL için tazmin hükmü verildiği görülmüştür.

1 Kasım 2011 tarihli ve 28102(Mükerrer) sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe konulan 655 sayılı “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”nin “Hak ve yetkiler ile personelin devri” başlıklı Geçici 1. maddesinde;

“(1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde Ulaştırma Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığının merkez ve taşra teşkilatına ait her türlü varlık, taşınır, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlar, borç ve alacaklar, yazılı ve elektronik ortamdaki kayıtlar ve diğer dokümanlar ile kadro ve pozisyonlarda bulunan personel, hiçbir işleme gerek kalmaksızın Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına devredilmiş sayılır......

(2)……

(3) Ulaştırma Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığının bünyelerinde bulunan ve işletilen Döner Sermaye İşletmelerine ait her türlü varlık, taşınır ve taşınmaz, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlar, borç ve alacaklar, yazılı ve elektronik ortamdaki kayıtlar ve diğer dokümanlar ile kadro ve pozisyonlarda bulunan personel, mevcut kadro ve unvanlarıyla başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bu Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesine devredilir ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi olarak faaliyetlerine devam eder”.

denilmektedir.

İlamda yer alan tazmin hükmüne ilgi tutulan 27.12.2011 tarih ve 3388 sayılı ödeme emri belgesi ve eklerinin incelenmesinde;

Bu ödeme emri belgesi ile yapılan ödemelerin, mezkur 655 sayılı KHK’nin “Ek ödeme” başlıklı 39. maddesinde yer alan; “Bakanlıkta ve Karayolları Genel Müdürlüğünde 657 sayılı Kanuna ve anılan Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına tabi merkez ve taşra teşkilatlarında çalışan personele, Bakanlık döner sermaye işletmesi gelirlerinden, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %200’ünü geçmemek üzere personelin hizmet sınıfı, kadro unvanı, görevin sorumluluğu ve güçlüğü ve çalışma şartları dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlıkça tespit edilen miktarlarda aylık ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemelerde 657 sayılı Kanunun aylıklara ilişkin hükümleri uygulanır ve bu ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi veya diğer kesinti yapılmaz. Bu ödemeden yararlanan personele 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesine göre ödeme yapılmaz.” şeklindeki hüküm çerçevesinde Merkez Teşkilatı personeline Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi gelirlerinden en yüksek devlet memurunun aylığını geçmemek üzere Bakanlıkça tespit edilen oranlar üzerinden- yapılan “ek ödeme” mahiyetindeki ödemeler olduğu,

Söz konusu “ek ödeme”nin başlangıç tarihi, 655 sayılı KHK’de yürürlük tarihi olan 1 Kasım 2011 olarak öngörüldüğünden; yapılan bu ödemenin, 1-14 Kasım 2011 dönemine ait ödemeler olduğu; “fark tazminatı” ile bir ilgisinin bulunmadığı,

Denetçi tarafından düzenlenen yargılamaya esas raporun, Denizcilik Müsteşarlığı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü 2011 hesabına ait olduğu ve söz konusu “ek ödeme”nin de Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğünden yapılmış olduğu, anlaşılmıştır.

Rapor dosyasında, ilam hükmüne dayanak teşkil edebilecek başka hiçbir bilgi ve belge bulunmadığı; bu meyanda, ilamda belirtilen, “Denizcilik Müsteşarlığı Merkez Teşkilatı 2011 yılı Kasım ayı maaş ödemeleri ile 1-14 Kasım dönemi fark tazminatı ödemelerine” dair hiçbir belge bulunmadığı, görülmüştür.

Diğer taraftan; 655 sayılı K.H.K.’nin “Geçiş hükümleri” başlıklı geçici 2. maddesinde;

“…..

(9) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde Ulaştırma Bakanlığı ile Denizcilik Müsteşarlığı kadrolarında bulunanlardan birinci, ikinci, üçüncü, beşinci, altıncı ve yedinci fıkralarda belirtilenler dışında kalanlar, Bakanlık için ihdas edilen aynı unvanlı kadrolara halen bulundukları kadro dereceleriyle başkaca bir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılırlar.

….

(12) Bu madde uyarınca atanan veya atanmış sayılan personelin yeni kadrolarına atandıkları veya atanmış sayıldıkları tarih itibarıyla eski kadrolarına ilişkin olarak en son ayda aldıkları sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarının (bu tutar sabit bir değer olarak esas alınır); yeni atandıkları kadrolara ilişkin olarak yapılan sözleşme ücreti, aylık, ek gösterge, ikramiye (bir aya isabet eden net tutarı), her türlü zam ve tazminatları, makam tazminatı, temsil tazminatı, görev tazminatı, ek ücret, ek ödeme ve benzeri adlarla yapılan her türlü ödemelerin (ilgili mevzuatı uyarınca fiili çalışmaya bağlı fazla mesai ücreti hariç) toplam net tutarından fazla olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın fark kapanıncaya kadar ayrıca tazminat olarak ödenir….” hükmü yer almaktadır.

1. 14 Kasım 2011 dönemine ilişkin olarak, 655 sayılı KHK’nin 39. maddesi hükmü gereğince Döner Sermaye İşletmesinden yapılan bu ek ödemelerin, 655 sayılı KHK’nin bahsi geçen geçici 2. maddesi hükmü göz önüne alınarak, yürürlük tarihi olan 1 Kasım 2011’den itibaren, personelin yeni atanmış olduğu kadrolara ilişkin olarak yapılan diğer her türlü ödemelerle birlikte değerlendirilmesi; eski kadrolara ilişkin olarak ise, en son ayda personele ödenen tüm ödemelerle kıyaslanmak suretiyle arada bir fark oluşmuş ve tazminat olarak ödenmiş ise, bu fark tutarı üzerinden bir değerlendirme yapılması gerekmekte iken, “fark tazminatı” ile ilgisi bulunmayan ve başlı başına ayrı bir ödeme olan “ek ödeme”nin, bu yönde bir değerlendirme ve kıyaslama yapılmaksızın, söz konusu geçici 2. madde hükmü gerekçe gösterilerek mükerrer bir ödeme addedilmesi ve kamu zararı oluştuğu iddiası ile bu ek ödeme tutarına Dairece tazmin hükmolunması, usule ve mevzuata uygun bulunmamıştır.

Bu itibarla; söz konusu tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir, şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) Oyçokluğu ile,

Karar verildiği 14.04.2015 tarih ve 40255 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.