Sayıştay 4. Dairesi 37532 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 4

• Dosya No: 37532

• Tutanak No: 38979

• Tutanak Tarihi: 13.05.2014

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten ve duruşmada hazır bulunan murafaacılar ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

899 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği bünyesindeki 5300 ile 7800 ek göstergesi bulunan kadrolarda, kadro karşılığı sözleşmeli olarak çalışan Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Başmüşavir, Müşavir, 2.Hukuk Müşaviri, Grup Başkanı, Şube Müdürü ve Doktor unvanlarına haiz personele makam tazminatı ödenmesi nedeniyle 62.194,86-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, 657 sayılı Kanun’da kimlere ne miktarda makam tazminatı ödeneceği hususunda Yasanın Ek 26’ncı maddesi ve bu maddeye bağlı IV sayılı cetvelde makam tazminatı alacak olanların sadece makam unvanları sayılarak belirlenmediğini, bazı makam unvanlarının ek göstergeleri esas alınarak bu ek göstergelere eşit ve bunlardan daha yüksek ek göstergeli kadrolara atananlara da makam tazminatı ödenmesinin öngörüldüğünü;

Makam tazminatıyla ilgili olarak ilk defa 433 sayılı KHK ile, makam tazminatı verilmesinde ek gösterge uygulanmasının devreye girdiğini ve ek göstergeleri genel müdürle aynı seviyede olan ya da daha yüksek düzeyde olanlara da makam tazminatı verilmesinin kararlaştırıldığını, 433 sayılı KHK’daki bu hükmün daha sonra 475 sayılı KHK ile DPT Genel Sekreteri ve ek göstergeleri bu düzeyde veya daha yüksek olanlara makam tazminatı verilmesi şeklinde değiştirildiğini; nitekim, Devlet Planlama Teşkilatı Genel Sekreteri ibaresinin de 31.07.2003 tarihli 4965 sayılı Kanun’un 57’nci maddesiyle metinden çıkarılarak “Başbakan Müşavirleri ile ek göstergeleri bu düzeyde veya daha yüksek tespit edilen kadrolara atanmış olanlar” şeklinde yeni düzenlemeyle ek gösterge kriterinin daha da vurgulanmış olduğunu;

2945 sayılı Kanun’un 17/2 maddesine göre, MGK Genel Sekreterliği kadrolarının ek göstergeleri ile birlikte genel hükümlere göre Başbakan onayı ile ihdas edildiğini; burada geçen genel hükümlerden kastın, 657 sayılı Kanun’un 43/B maddesi olduğunu ve buna göre ek gösterge tespiti yetkisinin Bakanlar Kurulunda olduğunu, 2945 sayılı yasanın 17’nci maddesi ile bu yetkinin Başbakan’a verilmiş olduğunu;

MGK Genel Sekreterliği personelinin 2945 sayılı Yasanın 17’nci maddesinin birinci fıkrasına göre bu maddede düzenlenen bir kısım hükümler dışında, 657 sayılı Yasa hükümlerine tabi olduğunu; Ek gösterge yönünden de bu Kanunun 43’üncü maddesine tabi olduğunu; 657 sayılı yasanın Ek 26’ncı maddesi ve IV sayılı cetvelde söz edilen Ek göstergelerin her ne şekilde tespit edilmiş olursa olsun tüm ek göstergeleri kapsadığını;

Bakanlar Kurulunca tespit edilen ek göstergeler veya başkaca yetkili makamlar tarafından tespit edilen ek göstergeler gibi bir ayrımın yasal dayanağının olmadığını; nitekim, Danıştay’ın bir kararının (10.1.1984 tarih ve E: 1984/3, 1984/5); “ek göstergeleri özel kanun hükümleriyle saptananlar dışında, Başbakanlığa bağlı müsteşarların ek göstergelerinin 657 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesi gereğince Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulan kararnamelere göre belirlenmesi gerektiği” şeklinde olduğunu; 2945 sayılı yasanın 11’inci maddesine göre; Genel Sekreterliğin Başbakanlığa değil, “Başbakan” a bağlı bir kurum olduğunu;

Genel Sekreterlikte kadro karşılığı sözleşmeli olarak çalışan 7800 ek göstergeli Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri ve ek göstergesi 5300 ve üzerinde belirlenen personele, 2945 sayılı MGK ve MGK Genel Sekreterliği Kanunu (md. 17), MGK Genel Sekreterliği Yönetmeliği (md. 23, 26) ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek madde 26 ve IV sayılı Cetveli’nin 3 ve 4’üncü sıralarına göre; 2000 yılından bu yana makam tazminatı ödenmiş olduğunu;

Bahse konu bu ödemelere ilişkin olarak, 2000, 2001 ve 2003 yıllarına ait Sayıştay sorgusu gelmediğini; 2002 ve 2004 yılı hesaplarının denetiminde ise verilen tazmin hükümlerinin Sayıştay Temyiz Kurulunca; “makam tazminatından yararlanabilmek için 657 sayılı Kanunun Ek 26’ncı maddesinde belirtilen unvan ve ek göstergeli görevlerde bulunulmasının yeterli olduğu, yasada sözleşmeli-kadrolu ayrımının yapılmadığı, konunun 657 sayılı Kanun’un Ek 26. maddesine göre ek gösterge kriteri esas alınarak çözümlenmesi gerektiği” vurgulanarak kaldırıldığını; (18.10.2005 tarihli ve 28141 sayılı, 12.02.2008 tarihli ve 29915 sayılı kararlar).

Kamu görevlisinin çalıştığı sürece (2000 yılından bu yana) makam tazminatı almış ve yasada belirtilen süreyi de (2 yıl) doldurmuşsa emeklilik halinde, Emekli Sandığının makam tazminatını ödemek zorunda olduğunu; MGK Genel Sekreterliği personelinin makam tazminatı almasının Sayıştay Temyiz Kurulu Kararları ile kesinleşmiş olup, kazanılmış hak olduğunu; kazanılmış hakkın emeklilik halinde de devam edeceğini; hukuk devletinde hiç kimsenin, hiçbir makamın ve mercinin kazanılmış hakları sorgulayamayacağını ve kabul etmeme gibi bir yetkiye sahip olamayacağını;

657 sayılı Kanun’un ek 26’ncı maddesinde geçen “makam tazminatı almaya müstahak olma” ifadesinin kazanılmış hakkı ifade ettiğini; kanun koyucunun bu düzenleme ile çalışan memurun çalışırken elde ettiği makam tazminatı alma hakkını, kazanılmış hak olarak kabul ettiğini ve bu hakkının emeklilik halinde de devamının hukuk devleti olmanın bir gereği olarak kabul ettiğini;

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yönetmeliğinin 23’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasının makam tazminatlarına ilişkin olmadığı; özlük hakları açısından, Başbakanlığın birebir emsal alınmasının Genel Sekreterlik ve Başbakanlık personelinin ek göstergeleri, özel hizmet tazminatı ve unvanları arasında tam bir eşitlik bulunmadığından mümkün olmadığını; Yönetmeliğin 26’ncı maddesinde; “Genel Sekreterlik personelinin görev ve kadro unvanları esas alınarak kimlere ne oranda ödeme yapılacağı her yılsonunda Genel Sekreterin teklifi ve Başbakanın onayı ile belirlenir ve izleyen mali yılbaşından itibaren uygulanır” denildiğini ve Sözleşme Ücretlerine ilişkin Başbakan “Olur”larında da 2002 yılından bu yana “657 sayılı kanunun Ek-26’ncı maddesinin (a) bendine göre makam tazminatı almaya hak kazananlara makam tazminatı ödenir” hükmüne yer verilmiş olmasının da önemli bir argüman olduğunu;

Ayrıca, yan ödeme kararnamesi ile temsil ve görev tazminatlarını düzenleyen kararnamelerde sözleşmeli personele zam ve tazminatlarla temsil ve görev tazminatlarının ödenmeyeceğinin açıkça belirtilmiş olmasına rağmen, makam tazminatına ilişkin bu nevi daha alt bir düzenleyici mevzuatta aksine bir hüküm de bulunmadığı gibi, 4505 sayılı yasanın 5/c maddesinde kadro karşılığı sözleşmeli personele temsil tazminatı ödenmeyeceğinin açıkça ifade edildiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “Sorumlu tarafından ileri sürülen hususlar yeni bir bilgi ve bulgu içermemektedir.

Dolayısı ile, her ne kadar 657 sayılı Kanunun Ek- 26 ncı maddesinde kadrolu – sözleşmeli personel ayırımının yapılmaması, diğer mevzuatta da aksine bir hüküm olmaması ve belirli makamların işgal edilmesi nedeniyle söz konusu personele makam tazminatı ödemesinin yapılması gerektiği ileri sürülebilinirse de bu yalnızca üst hukuk normu uyarınca gerçekleşen değerlendirmeden ibaret kalmaktadır. Bu anlayış; konuya ilişkin mevzuatın alt hukuk normlarını göz ardı etmek sonucuna vardırır. Nitekim yönetmelik hükmü uyarınca alınan ve yalnızca gelecek yılda personele yapılacak ödemenin gerçekleşebilmesine icazet veren, hukuki bir gerekirlikten ibaret olan Onay’a “657 sayılı Kanunun Ek -26 ncı maddesinin (a) bendine göre makam tazminatı almaya hak kazananlara makam tazminatı ödenir” ibaresinin eklenmiş olması bu yönetmeliğin diğer bir fıkra hükmüyle konulan sınırlamayı aştığından, ödemenin kanuni dayanağını oluşturamayacağı düşüncesiyle Dairesince verilen gerekçeli kararın korunarak, talebin reddedilmesi uygun mütalaa olunmaktadır.” denilmiştir.

28.06.1978 gün ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin esasları düzenleyen Bakanlar Kurulu Kararı’nın 1. maddesinde;

“Genel Bütçeye dahil dairelerde, katma bütçeli idarelerde, döner sermayeli kuruluşlarda, belediyelerde, özel idarelerde ve kamu iktisadi teşebbüslerinde (sermayesinin yarısından fazlası yukarıda sayılan kuruluşlara ait olanlar dahil) Özel Bütçeli İdareler ile 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan kuruluşlarda sözleşme ile çalıştırılacak personel hakkında aşağıdaki hükümler uygulanır.

(Ek: 15.5.1986-86/10682 BKK) Teşkilat kanunlarında özel hükümler bulunan kuruluşlar hakkında bu esaslar uygulanmaz.

….…” denilmektedir.

09.11.1983 tarih ve 2945 sayılı Milli Güvenlik Kurulu ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Kanunu’nun “Özel Hükümler” başlıklı 17. maddesinde,

“Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği personeli aşağıdaki özel hükümler dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir.

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği kadroları genel hükümlere uygun olarak tespit edilen ek göstergeleri ile birlikte Genel Sekreterin teklifi ve Başbakanın onayı ile ihdas edilir veya kaldırılır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununa 31/7/1970 tarih ve 1327 sayılı Kanunla eklenen zam ve tazminatlara ilişkin ek madde gereğince, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği personelinin görev ve kadro unvanları esas alınarak kimlere ne oranda ödeme yapılacağı; tespit olunan azami miktar ve oranları geçmemek üzere Genel Sekreterin teklifi ve Başbakanın onayı ile belirlenir.

……

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinde çalıştırılacak sözleşmeli personelde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesindeki şartlar aranmaz. Bunların istihdam şekli, sözleşme esasları, Bakanlar Kurulunca tespit edilecek tavanı aşmamak üzere alacakları en az ve en çok ücretleri ile sosyal haklarına ait esaslar yönetmelikle düzenlenir.

(Ek : 8/4/1990 - KHK - 417/1 md.) Sözleşme ile çalıştırılacak personel, istekleri üzerine T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler.” Hükmü yer almaktadır.

08.01.2004 tarih ve 25340 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yönetmeliği’nin “Sözleşmeli Personel” başlıklı 23. maddesinin birinci fıkrasında, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği kadrolarının tahsis edildiği görevlerin hepsinde bu kadrolar karşılık gösterilmek suretiyle Başbakanın onayı ile sözleşmeli personel çalıştırılabileceği; üçüncü fıkrasında sözleşmeli personelin aylık ücretlerinin Genel Sekreterin teklifi ve Başbakanın onayı ile tespit edileceği; dördüncü fıkrasında, kadro karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak istihdam edilecek personele ödenecek sözleşme ücreti, ikramiye, zam ve tazminat miktarı ile diğer mali ve sosyal hakların, Başbakanlık Merkez teşkilatında kadro karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan personel hakkında yapılan uygulama emsal alınarak tespit edileceği; son fıkrasında ise yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda sözleşmeli personel hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin “Personelin Kadroları ve Yapılacak Ödemeler” başlıklı 26’ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; “657 sayılı Devlet Memurları Kanununun zam ve tazminatlara ilişkin hükmü gereğince, Genel Sekreterlik personelinin görev ve kadro unvanları esas alınarak kimlere ne oranda ödeme yapılacağı, her yılsonunda Genel Sekreterin teklifi ve Başbakanın onayı ile belirlenir ve izleyen mali yılbaşından itibaren uygulanır.” denilmektedir.

Bu durumda, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği’nde kadro karşılığı sözleşmeli olarak çalışan personele ödenecek mali haklar 8 Ocak 2004 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yönetmeliği’nin 23’üncü maddesi hükmüne göre, yani Başbakanlık merkez teşkilatında kadro karşılığı gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan personel emsal alınarak yapılmalıdır.

Öte yandan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun makam tazminatına ilişkin Ek 26’ncı maddesinin (a) bendinde; “Bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılı görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödenir. Makam tazminatı damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu tazminattan yararlananlara ayrıca yüksek hakimlik tazminatı ödenmez.” denilmektedir

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na ekli IV Sayılı Makam Tazminatı Cetveli’nin 3. sırasında, Büyükelçiler ile ek göstergeleri bu düzeyde veya daha yüksek tespit edilen kadrolara atanmış olanlara 7000; 4. sırasında ise, Başbakan Müşavirleri ile ek göstergeleri bu düzeyde veya daha yüksek tespit edilen kadrolara atanmış olanlara 4500 gösterge rakamı üzerinden makam tazminatı verilmesi kararlaştırılmıştır.

“Başbakanlıkta Çalışan Sözleşmeli Personel Hakkında Hizmet Sözleşmesi Esasları”nın “Ücret ve Diğer Mali Haklar” başlıklı 8. maddesinde aynen; “Sözleşmeli olarak çalışanlara, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve senelik izin süreleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ödenmek üzere mali yıl içinde dört aylık ücret ikramiye olarak verilir. Ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125 inci maddesinde sayılan disiplin suçlarından herhangi birisinden o mali yıl içerisinde ceza almamış ve son sicil notu olumlu olanlara Haziran ve Aralık aylarında birer aylık ücret teşvik ikramiyesi olarak verilir. Müsteşara, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (IV) sayılı cetvel uyarınca belirlenen makam tazminatının yarısı ayrıca ödenir.” hükmü yer almaktadır.

Bu durumda kadro karşılığı sözleşmeli olarak çalışan personele ödenecek mali haklar, 8 Ocak 2004 tarihinde düzenlenerek yürürlüğe giren Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yönetmeliği’nin 23’üncü maddesi hükmüne göre, yani Başbakanlık merkez teşkilatında kadro karşılığı gösterilmek sureti ile sözleşmeli olarak çalıştırılan personel emsal alınarak yapılmalıdır.

Başbakanlıkta çalışan sözleşmeli personele makam tazminatı ödenmemektedir. Bu personele belirlenen sözleşme ücretlerine ek olarak sosyal haklar ile koşulları gerçekleştirmek şartı ile yılda 2 kez ikramiye verilmektedir. Başbakanlık Müsteşarı’na ise IV sayılı cetvel uyarınca belirlenen makam tazminatının yarısı ayrıca ödenmektedir.

Başbakanlıkta çalışan merkez personelinin almadığı makam tazminatının, Milli Güvenlik Kurulu Sekreterliğinde çalışanlara da verilmemesi gerekmektedir.

Milli Güvenlik Kurulu ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Kanunu’nun 17’nci maddesi ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesinde, personele yapılacak maaş ödemelerine ilişkin olarak ek gösterge, iş güçlüğü, iş riski, teminde güçlük zammı ve özel hizmet tazminatlarının Genel Sekreter teklifi ve Başbakan’ın onayıyla belirleneceği hükme bağlanmıştır. Bu nedenle bu ödemelere ilişkin Başbakanlık onayında ayrıca, “657 Sayılı Kanunun Ek 26.maddesinin (a) bendine göre makam tazminatı almaya hak kazananlara makam tazminatı ödenir.” hükmüne yer verilmiş olması makam tazminatı ödemesinin yasal dayanağını oluşturmaz.

Bu konuda, Sayıştay Temyiz Kurulunun 10.06.2008 tarihli ve 13987 sayılı İlamı ile 10.04.2012 tarihli ve 18276 sayılı İlamı arasında aykırılık bulunduğu gerekçesiyle alınan Sayıştay Genel Kurulu 2013/1 Esas; 5354/1 Karar Nolu İçtihadı Birleştirme Kararı’nda da, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinde görevli kadro karşılığı sözleşmeli personelden ek göstergeleri 5300 ve üstünde belirlenenlere makam tazminatının ödenmesine imkan bulunmadığına ve içtihadın Temyiz Kurulunun 10.04.2012 tarihli ve 18276 sayılı İlamına göre birleştirilmesine karar verilmiştir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddi ile 899 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 13.05.2014 tarih ve 38979 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.