Sayıştay 4. Dairesi 37391 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 4

• Dosya No: 37391

• Tutanak No: 39456

• Tutanak Tarihi: 30.09.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1056 sayılı ilamın 1. maddesi ile mevzuatında öngörülmediği halde Isparta Belediyesi tarafından kurulan şirketlere belediye bütçesinden borç para verme adı altında para aktarılması nedeniyle 954.130,39 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; Isparta Belediye meclisi bütçe görüşmeleri içerisinde her yıl periyodik olarak gelen bütçe kararnamesinin 12. maddesinde; "Belediyenin kurmuş olduğu şirketler ile diğer kamu özel kurum ve kuruluşlardan borç alınıp verilebilir" dendiğini ve kesin hüküm, kesinleşen gider bütçesinin kalemlerine bakıldığı zaman "borç verme" kodunda yetki verilmediğini, Bütçe kalemlerinin ilgili bölümü incelendiği zaman borç verme hanesinin boş olduğunun görüleceğini,

Yani miktar olarak borç verme yetkisi verilmediğini, ayrıca kendilerinin 2004-2009 dönemi meclis üyeleri olarak, görevlerinin 29 mart 2009 tarihinde fiili olarak sona erdiğini, kendi yetki dönemleri içerisinde hiçbir surette borç verme işlemi yapılmadığını,

Bahse konu olayın 2009-2014 döneminde seçilen meclis tarafından 06.04.2009 tarihinde, 42 numaralı meclis kararı ile, Belediye Başkanı Yusuf Ziya Günaydın'a yetki verildiğini, borç verme işleminin belge ve tarihine bakılırsa borç verme işleminin tamamının bu dönem içerisinde yapıldığını,

2004-2009 döneminde meclis üyeliğini yapan ve bütçe meclis toplantısına katılan, Mustafa KÖSE, Orhan ÖZKUTLU, Mustafa PAZARÇEVİREN, Ömer PARLAK, Mustafa GÜRMAN, Hüseyin YALÇIN, Burak GİRİT, Ahmet EMREM, İbrahim ÖZAY, Kemalettin YAYLALI, V.Yalçın ERDÜLEK, Ruhi ARI, Ahmet GÖRGÜLÜ, Ahmet Önder TOPÇU, Hasan Savaş SALMAN, Muhittin GÜL’ün kendi dönemleri içerisinde verilmeyen bir yetki ve verilmeyen paradan sorumlu tutulduklarını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı; “5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15/i hükmüne göre “borç almak” belediyenin yetki ve imtiyazları arasında sayılmasına rağmen Isparta Belediyesi tarafından kurulan şirketlere belediye bütçesinden “borç para verme” adı altında para aktarılmıştır. Belediye Meclisi mezun olmadığı halde böyle bir yetkiyi Belediye Başkanına devretmiştir. Kaldı ki aynı Kanunun 68. maddesinde borç vermekten değil “borçlanılma” mezuniyetinden bahsedilmektedir. Her ne kadar Isparta Belediyesince kurulan şirketler 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre faaliyette bulunuyorlarsa da, kamu tüzel kişilikleri nedeniyle 5393 sayılı Kanuna tabi olduklarından, belediye borç veremez.

Bu konunun, adli mahkemelerde, “verilen borç tutarlarının bilahare yapılan şirket sermaye artırım tutarlarındaki belediye hissesinden kesilme yöntemi ile mahsup edilerek geri alınması karşısında” beraat kararı alınarak sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, nihai nitelikte olmayan mahkeme kararına rağmen “Meclis Üyelerince” alınmış bulunan eski ve yeni belediye başkanlarına “borç verme” konusunda mezuniyet veren ve mevzuata uygun olmayan 5393/23. madde hükmüne göre de kesinleşmiş bulunan meclis kararı ve buna dayalı ödeme mevcutsa da; ekonomik – sosyal dayanaklı borç verildiği, temlikname düzenlendiği, geri ödeme planı yapılmaksızın sonradan tahsilatın mahsup yoluyla gerçekleştiği görüldüğünden,

Sorumlu talebinin kabul edilmesi uygun mütalaa olunmaktadır.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Dilekçi her ne kadar 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili hükümlerinde kamu hesabının verilmesiyle sorumlu kişilerin açıkça tanımlanmış olup, kendisinin hesap verme yükümü ile tazmin borcu altındaki kişi olmadığını, bu nedenle sorumlu tutulmaması gerektiğini belirtmişse de;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesi hükmü uyarınca, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların yetkili kılınmış mercilere hesap vermeleri zorunludur.

Yine 14.06.2007 tarih ve 5189/1 Karar No’lu 5018 Sayılı Kanun Çerçevesinde Sorumlu Tutulacak Görevli Ve Yetkililerin Belirlenmesi Hakkında Sayıştay Genel Kurul Kararının 4. maddesinin c bendinde;

“c) Kurul, Komisyon veya Benzeri Bir Organca Düzenlenen Gerçekleştirme Belgelerinde Sorumluluk

5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi uyarınca mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğu, bu işlemleri yetkili ve görevli olarak yapmalarına ve yapılan giderin bu kişilerce düzenlenen belgeye dayanılarak yapılması hususlarına göre belirlenmektedir.

Bu nedenle mevzuatına göre oluşturulan kurul, komisyon veya benzeri bir organ tarafından düzenlenen keşif, rapor, tutanak, karar veya ödemeye esas benzeri belgelerden doğacak sorumluluğa, işlemi gerçekleştiren ve bu belgeyi düzenleyip imzalayan kurul üyelerinin de dahil edilmeleri ve bu işlem nedeniyle harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla,

……” karar verilmiştir. Bu itibarla Belediye Meclisi üyelerinin altına imza attığı kararlardan sorumlu tutulması gerektiği muhakkaktır.

Diğer yandan dilekçi belediye meclisi kararlarının belediye başkanı, vali ve diğer denetçilerin denetiminden geçtiğini, bu kişiler tarafından karara karşı herhangi bir işlem yapılmadığını belirtmişse de; meclis kararlarının belediye başkanının onayından geçiyor olması ya da mülki amire gönderiliyor olması, meclis üyelerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Dilekçi ayrıca bütçe kararnamesinin 12. maddesinde miktar olarak borç verme yetkisi verilmediğini, ayrıca kendilerinin 2004-2009 dönemi meclis üyeleri olarak, görevlerinin 29 mart 2009 tarihinde fiili olarak sona erdiğini, kendi yetki dönemleri içerisinde hiçbir surette borç verme işlemi yapılmadığını, bu nedenle kendisinin sorumlu tutulmaması gerektiğini belirtmişse de; borç verme işleminin dayanağı hem 21.11.2008 tarihinde karara bağlanan 2009 yılı Bütçe Kararnamesi, hem de 06.04.2009 tarihinde alınan 42 numaralı meclis kararıdır. Dolayısıyla her iki toplantıda oy kullanan meclis üyelerinin sorumluluğa dahil edilmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle dilekçinin sorumluluk itirazlarının REDDİNE, ancak aynı tazmin hükmüne ilişkin olarak temyiz talebinde bulunan Uğur BESTELCİ’nin başvurusu üzerine Temyiz Kurulu’nun 30.09.2014 tarih ve 39453 tutanak numaralı ilamı ile YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA ve gereğinin ifasını teminen dosyanın DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE karar verilmiş olduğundan bu dosyanın da söz konusu 37439 numaralı dosya ile birleştirilerek DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,

Karar verildiği 30.09.2014 tarih ve 39456 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.