Sayıştay 4. Dairesi 35043 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 4

• Dosya No: 35043

• Tutanak No: 35445

• Tutanak Tarihi: 18.09.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

658 sayılı ilamın 15. maddesi ile Müteahhit Doğuş İnşaat yükleniminde yaptırılan Sinop Boyabatlı (Tünelli Geçiş) Yolu İnşaatı işinde, Tesviye işleri bünyesinde 2645 poz nolu imla altına kum silte malzemesi hazırlanması imalatında kullanılan kum çakıla 08.007/K poz nolu el ile kum çakıl yıkanması birim fiyatı ile yıkama bedelinin ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 855.659,69-$ a tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçelerinde özetle; yönetmeliklerin, kontrol teşkilatını, yönetim ve denetimi kendilerine verilen işlerin sözleşme ve eklerine, şartnamelere, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ve iş programı gereğince iyi bir biçimde yapılıp süresinde bitirilmesini sağlamakla ve sonuçlarından sorumlu kıldığını, Kontrol Yönetmeliği madde 10.6.1'de; işte kullanılacak taş, kum, çakıl, tuğla, çimento ve diğer inşaat malzemesi ile her türlü tesisat işlerine ait malzemenin, ihzaratına başlamadan önce veya şantiyeye getirildiklerinde, örnekler alarak veya aldırarak gerekli deneyleri yapmak veya yaptırmakla; bu malzemenin, niteliğinin, ocak ve alınış yerleri, boyut, şekil ve markalarının sözleşme eki şartnamelerine uygunluğunu kontrol etmekle beraber, gerekirse bu incelemeyi yeterli bulmayarak adı geçen malzemenin kullanılacağı yere ve işe göre fennen uygun olmadığını inceletmekle kontrol teşkilatını görevlendirdiğini,

İlgili birim fiyatın tarifinde belirtilen Y.F.Ş. 11. kısmında; "Dolgunun, kum şilte ile tabii zemin yüzeyi (yani oynak zeminin üst yüzeyi) arasındaki kısmı, en yüksek yeraltı su seviyesi kabiliyeti olan, suya dayanıklı granüler bir malzeme ile teşkil edilecektir" denildiğini, Drenaj amacı ile teşkil edilecek şilte veya drenaj malzemesinin de iki kriteri sağlaması gerektiğini, bu iki kriterin;

1. Filtrasyon Kriteri: Drenajı sağlanan zemin tanelerinin drenaj malzemesini tıkamaması.

2. Premeabilite (Geçirgenlik) Kriteri: Drenaj malzemesinin suyu geçirebilme özelliği olması.

Bu iki kriter dikkate alınarak, fiilen uygulanan yıkama için de bu sebeple, hak edişlerde 08.007/K "Kum - Çakıl yıkanması bedeli ödendiğini,

Belirtildiği gibi, yıkamanın teknik zorunluluktan ileri geldiğini, herhangi bir birim fiyatın kendisine ait pozda belirtilen grupların hepsi birlikte göz önünde tutularak uygulanması gerektiğini, örneğin, 16.100/K-1/B, 16.120/K-1/B, 16.134/K-1/B poz no.'lu birim fiyat tarifinde, birim fiyata dahil olmayan masraflar başlığı altında kum ve kırmataşın yıkanması belirtilmesine rağmen, fiiliyatta kırmataş yıkanmadığı için (08.007/K) bedeli ödenmediğini, aksi takdirde, sadece birim fiyata dahil olmayan masraflar başlığı altında zikredildiğinden dolayı, kırmataşa da yıkama bedelinin ödenmesi lüzumu söz konusu olacağını,

Sonuç olarak; fenni şartnameler, karayollarındaki zayıf zemin problemleri ve önlemleri şartları, fen ve sanat kuralları yıkama yapılmasını gerektirdiğinden, yukarıda belirtilen sebeplerden dolayı fazla ödemeye esas husus olarak değerlendirilmediğini, yapılan uygulamanın doğru olduğunu, herhangi bir fazla ödeme yapılmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılığın karşılama yazısında, söz konusu dökümanlarda doğrudan yıkama ile bir zorunluluk bulunmadığından talebin reddedilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.

2645 imla altına elenmiş kum şilte malzemesi hazırlanması birim fiyat tarifinde; “Y.F.Ş.nin 11. kısmında belirtilen granülometride elenmiş kum şilte malzemesinin hazırlanması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Malzemenin ocaklardan veya derelerden çıkarılması, depolanması, Y.F.Ş.nin 11. kısmındaki granülometriyi elde edecek şekilde elenmesi, vasıtalara yüklenmesi, boşaltılması, figüre edilmesi, aşağıda «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alât ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Taşıma, serme, karıştırma, sulama, sıkıştırma ve elek artığı malzeme (ocakta).

Ölçü:

Poz 2644 deki gibidir.

Ödeme:

Birim Fiyat Cetvelinde, Poz 2645 deki «İmla Altına Elenmiş Kum Şilte Malzemesi Hazırlanması» m3 birim fiyatı üzerinden yapılır.

Not:

Poz 2644 deki Not (1) ve (2) gibidir.” hükmü, 2644 poz nolu imla altına elenmemiş kum şilte malzemesi hazırlanması birim fiyat tarifinde ise; “Elenmemiş kum şilte malzemesinin hazırlanması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Malzemenin ocaklardan veya derelerden çıkarılması, vasıtalara yüklenmesi, boşaltılması, figüre edilmesi, aşağıda «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alât ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Taşıma, serme, karıştırma, sulama, sıkıştırma, kum-çakılın irilerinin ayıklanarak istifi.

Ölçü:

Kabarma ve çökme dikkate alınmadan teslim anındaki figüre ebadı üzerinden hesap edilen metreküp cinsinden hacmidir.

Ödeme:

Birim Fiyat Cetvelinde, Poz 2644 deki «İmla Altına Elenmemiş Kum Şilte Malzemesi Hazırlanması» m3 birim fiyatı üzerinden yapılır.

Not:

(1) Figüre İdarece istenilecek yer ve boyutta olacaktır.

(2) Müteahhit figüreyi, İdare teslim alıncaya kadar muhafaza edecek, çöküntü ve bozuklukları giderecektir.” hükmü öngörülmüştür.

Birim fiyat tariflerinin yukarıya alınan hükümlerinden anlaşılacağı üzere kum çakılın yıkanması bedeli birim fiyata dahil olmayan masraflar arasında sayılmamıştır.

Sözleşme eki birim fiyat tarifleri kitabının,

1. 3. 2 maddesinde “Bütün pozlarda, «Bîrim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılan unsurlar. kesin olarak belirtilmiş olup, sadece bunlar için, ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılır.

Ancak; 07.005/K. 07.006/K ve 2013 taşıma pozlarında «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» bölümünde gösterilen «Yükleme, boşaltma, ambarlama, istif ve figüre» unsurlarının ayrıca ödenebilmesi için bu unsurların ilgili imalat ve ihzarat birim fiyatlarına dahil edilmemiş olması ve bu imalat ve ihzarat pozlarının birim fiyat tariflerinde bu unsurların ayrıca ödeneceğinin belirtilmiş olması gerekir. Aksi halde bu unsurlar için ayrıca herhangi bir ödeme yapılmaz.”

1. 3. 3 maddesinde ise, “işin; her türlü durum ve şartlar altında, Y. F. Ş. ' nin ilgili kısımlarındaki esaslar ve şartlara göre eksiksiz olarak meydana getirilmesi için gerekli olan ve «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılan unsurlar ile 15. 024 (Makineli kazılarda su müşkülat zammı), 15. 024/1 (Üst yapı malzemelerinin temininde malzeme çıkarma müşkülatı zammı), 32. 006/K (Tünele ait inşaat malzemelerinin yüklenmesi ve boşaltılması), 32. 007/K (Tünel içinde kazı ve inşaat malzemesinin taşınması zammı), 32. 009/1 (Kesiti 6-55 m2 olan tünellerde tünel zammı), 32. 009/2 (Kesiti 55 m2 den büyük olan tünellerde tünel zammı), 32. 011 (Tünel uzunluk zammı), Poz No. lu bîrim fiyatlar dışında kalan diğer bütün unsurlar birim fiyata dahildir. ” Hükmü öngörülmüştür. Buna göre birim fiyata dahil olmayan masraflar arasında sayılmayan işler için başka birim fiyatlarda ödeme yapılması mümkün değildir.

Anılan işe ilişkin hakkedişlerin incelenmesinden 2645 poz nolu birim fiyatla bedeli ödenen imalatın tesfiye işleri bünyesinde yol altı dolgusunda kullanıldığı anlaşılmaktadır. Anılan birim fiyat tarifinde yapılan imalatın Yollar Fenni Şartnamesinin (YFŞ) 11. kısmında belirtilen şartlarda olacağı belirtilmektedir. YFŞ’nin 11. kısmında zayıf zeminlerin kaldırılıp depo edilmesi ve oynak (batak) zeminlerde inşaat metotları düzenlenmiştir.

08.007/K kum, çakıl yıkanması poz nolu birim fiyat tarifinde; “İdarece lüzum görüldüğü takdirde sanat yapılarında ve köprülerde, inşaatın bünyesine girecek kum ve çakıla” bu birim fiyat üzerinden ödeme yapılabileceği belirtilmiştir. İnşaat bünyesine girmeyen kum ve çakıl için herhangi bir bedel ödenmez. Bu itibarla 2645 poz nolu birim fiyatla bedeli ödenen kum çakıl için 08.007/K poz nolu birim fiyatla yıkama bedelinin ödenmemesi gerekir.

Sözleşme eki birim fiyat tarifleri kitabının l.3.2 maddesinde "Bütün pozlarda, «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılan unsurlar, kesin olarak belirtilmiş olup sadece bunlar için, ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılır." hükmü yer almıştır. 2645 imla altına elenmiş kum şilte malzemesi hazırlanması birim fiyat tarifinde birim fiyata dahil olmayan masraflar olarak "Taşıma, serme, karıştırma, sulama, sıkıştırma, kum-çakılın irilerinin ayıklanarak istifi" sayılmıştır. Bunun dışında herhangi bir birim fiyat üzerinden ödeme yapılması mümkün değildir.

2645 poz nolu birim fiyatla bedeli ödenen imalatın, İdarece istenilen veya projesinde gösterilen ve Y.F.Ş’ nin 11. kısmındaki esaslara uygun olarak yapılması zorunludur. Bu itibarla sözleşme eki şartnamelere uygun imalat yapılması, ilave ödeme veya birim fiyat tarifinde belirtilenler dışında bir bedel ödenmesini gerektirmez. Kum - Çakıla yıkanma bedeli ödenmesi gerekseydi, 2645 poz nolu birim fiyat tarifinde birim fiyata dahil olmayan masraflar arasında kum - çakılın yıkanması da sayılırdı.

08.007/K kum, çakıl yıkanması poz nolu birim fiyat tarifinde; "İdarece lüzum görüldüğü takdirde sanat yapılarında ve köprülerde, inşaatın bünyesine girecek kum ve çakıla" bu birim fiyat üzerinden ödeme yapılabileceği belirtilmiştir. İnşaat bünyesine girmeyen kum ve çakıl için herhangi bir bedel ödenmez. Bu itibarla 2645 poz nolu birim fiyatla bedeli ödenen kum çakıl İçin 08.007/K poz nolu birim fiyatla yıkama bedelinin ödenmemesi gerekir.

Bu itibarla, dilekçilerin iddialarının reddi ile 658 sayılı ilamın 15. maddesi ile 855.659,69-$ ’a ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE;

Karar verildiği 18.09.2012 tarih ve 35445 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.