Sayıştay 4. Dairesi 33778 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 4

• Dosya No: 33778

• Tutanak No: 34892

• Tutanak Tarihi: 24.04.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1. 1067 sayılı ilamın 5. maddesi ile Turgutlu Belediyesince Tar–Pet Tarım ve Petrol ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’den yapılan akaryakıt alımları için fiyat farkı hesaplamalarının hatalı yapılması nedeniyle 24.027,47 YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihaleye çıkılan işlerde, ihale hazırlık sürecinin uzun olması nedeniyle, Belediyenin 2006 yılı Akaryakıt ürünleri ihalesi için 2005 yılı Eylül ayında ihale hazırlıklarına başlandığını, 2005 yılında piyasada süper benzin ürünü satıldığı ve kullanıldığı için de bazı araçlara daha düşük fiyatta olan bu ürünün alınmasının uygun görüldüğünü, ancak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca alınan süper benzinin 2006 yılında satılmayacağı kararından küçük ve sınırlı sayıda personeli olan belediyenin haberi olmadığını, ihale ilan süreleri içinde de hiçbir katılımcının bu konuda bir itiraz veya uyarıda bulunmaması ve bu mala da teklif vermeleri nedeniyle ihalenin sonuçlandırıldığını ve sözleşmenin taraflarca imzalandığını,

Sözleşmenin uygulanması esnasında bu sorunun ortaya çıkması üzerine, sözleşmeyi iptal edip yeniden ihaleye çıkmaları halinde, yüklenicinin maddi manevi zararları ile yeni ihale için verecekleri 2.000-3.000 YTL gibi ihaledeki farktan oluşan bedeli aşan ilan bedelleri ile de belediyenin zarara uğrayabileceği göz önüne alınarak, sözleşmenin iptali yerine belediye ve dolayısıyla kamu menfaatine olarak süper benzin yerine daha yüksek fiyatta olmasına rağmen, süper benzin fiyatından kurşunsuz benzin alımına devam edilerek, belediyenin olası bir zarardan kurtarıldığını,

Tar-Pet Tarım ve Petrol ürünleri San.Tic.Ltd.Şti'ye akaryakıt alımları için yapılan fiyat farkı hesaplamalarının yıl içerisinde sehven EPDK tarafından yayınlanan en düşük sekiz firmanın İstanbul-Avrupa yakası ortalaması baz alınarak KDV'li fiyattan hesaplandığının ve ödemelerin yapıldığının yıl içerisinde idare tarafından tespit edildiğini; Tar-Pet Tarım ve Petrol ürünleri San.Tic.Ltd.Şti'nin 08.11.2006 tarih ve 311808-311809-248390 ....'. nolu faturalarıyla 4758/1 nolu 29.12.2006 tarihli yevmiye ile ilgili faturalardan 96.881,20 YTL mahsup edilip, 29.12.2006 tarih ve 4859/1 nolu yevmiye kaydıyla gelir kaydı yapıldığını, yıl içerisinde yapılan ödemenin gelir kaydı yapılarak kamu zararına sebebiyet verilmediğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Savcılığı “Sorumlu ilamın 5 inci maddesiyle hatalı fiyat farkı hesaplandığı gerekçesiyle verilen tazmin hükmünün, EPDK’nun duyurusundan yetersiz personel nedeniyle haberlerinin olmadığını ileri sürerek kaldırılmasını talep etmiştir.

Mevzuat bilmemek mazeret teşkil etmediğinden talebin reddedilmesi uygun mütalaa olunmaktadır. ” şeklinde görüş bildirmiştir.

31.12.2002 tarih ve 24980 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Mal Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar” ın (05.05.2005 tarih ve 25806 sayılı Resmi Gazetedeki değişiklikler işlenmiştir.) “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinde;

a)…

e) Sözleşme birim fiyatı: Birim fiyat sözleşmelerde, ihale dokümanına uygun olarak yapılacak her bir iş kalemi için sözleşmesinde tespit edilen bedeli,

f)…

j) Bayi satış fiyatı: Petrol ürünlerinde bir önceki yıl gerçekleşen piyasa büyüklüklerine göre en büyük işlem hacmine sahip olduğu Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'nca belirlenen ilk sekiz akaryakıt dağıtım şirketince, ihalesi yapılan petrol ürünü için EPDK'ya bildirilen ve EPDK'nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul ili Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını, ilk sekiz dağıtım şirketinin tamamının ihalesi yapılan petrol ürünü için fiyat bildirmemesi halinde bunlardan fiyat bildirenlerin fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını,

l) Fiyat farkı: Birim fiyat sözleşmelerde, teslim programına uygun olarak idareye teslim edilen mal kalemleri için; götürü bedel sözleşmelerde ise, teslim programına uygun olarak toplam teslim yüzdelerine göre teslim edilen mal miktarları için bu Esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli,

ifade eder.” hükmü yer almaktadır.

“Uygulama esasları başlıklı 6. maddesinin “j” bendinde “Petrol ürünleri fiyat farkı hesaplamasında, ihale tarihinde ihale konusu petrol ürünü için gerçekleşen sözleşme bedeli ile ihale tarihinde ve sözleşmenin uygulanma sürecinde geçerli bayi satış fiyatları; 507 sayılı Kanuna tabi esnaf ve sanatkarlarca üretilen mallara ilişkin fiyat farkı hesaplanmasında ise ihale tarihinde ve sözleşmenin uygulanma sürecinde geçerli olan ücret tarifeleri esas alınır” hükmü, “Fiyat Farkı hesabı başlıklı 7. maddesinde ise ;

“Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F: Fiyat farkı tutarını (YTL),

A1: İhale tarihinde geçerli bayi satış fiyatı veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını,

B: Sözleşme fiyatını,

A2: Mal teslim tarihinde geçerli bayi satış fiyatı veya satın alınan malın ücret tarifesindeki fiyatını,

M: Bayi satış fiyatının veya ücret tarifesinin değişmesinden sonra idarece teslim alınan mal miktarını,

ifade eder.

Fiyat farkı (F):

F = (MxB)x[(A2/A1)-l]

formülü ile hesaplanacaktır.

Hesaplamalarda virgülden sonraki beş basamak dikkate alınacaktır.

Hesaplama sonucunun eksi (-) çıkması halinde yükleniciden fiyat farkı kesintisi yapılacaktır.” hükmü bulunmaktadır.

7. maddeye ekli Geçici 1. maddede ise; “Bu Esasların 5 inci maddesinin (j) bendi gereğince petrol ürünlerinde bir önceki yıl gerçekleşen piyasa büyüklüklerine göre en büyük işlem hacmine sahip ilk sekiz akaryakıt dağıtım şirketi 2005 yılı için 2004 yılında gerçekleşen piyasa büyüklüklerine göre Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce belirlenerek Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirilir ve EPDK' nın internet sayfasında yayımlanır. Daha sonraki yıllar için bu belirleme EPDK tarafından yapılarak internet sayfalarında yayımlanır. Her yıl bu belirleme yapılıp EPDK'nın internet sayfasında yayımlanana kadar daha önce açıklanan piyasa büyüklükleri esas alınır. ” denilmektedir.

Yukarıya alınan hükümler doğrultusunda mal alımlarına ilişkin fiyat farkı hesaplanırken Fiyat Farkı formülünde yer alacak A1 ihale tarihi ve A2 mal teslim tarihi geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç olması gerekirken, Turgutlu Belediyesince Yüklenici Tar–Pet Tarım ve Petrol ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye yapılan fiyat farkı ödemelerinde A2 fiyatı KDV’li olarak alınmıştır. Dilekçi tarafından bu hususa (A2 fiyatının KDV’li hesaplanması ile ilgili olarak) ilişkin olarak; 4758/1 nolu 29.12.2006 tarihli yevmiye ile ilgili faturalardan 96.881,20 YTL mahsup edilip, 29.12.2006 tarih ve 4859/1 nolu yevmiye kaydıyla gelir kaydı yapıldığı, dolayısıyla yıl içerisinde yapılan ödemenin gelir kaydının yapılarak kamu zararına sebebiyet verilmediği ileri sürülmektedir. Ancak ilam ekindeki kamu zararı tablosu incelendiğinde zaten 96.881,20 YTL’nin toplam kamu zararından düşüldüğü, diğer bir ifade ile kamu zararı hesaplanırken 96.881,20 YTL’nin mahsup edildiği görülmektedir.

Diğer yandan dilekçi, yıl içerisinde EPDK’nın kararı ile süper benzinin satışının durdurulması nedeniyle, süper benzin fiyatından kurşunsuz benzin alımına devam edildiğini, dolayısıyla kamu menfaatinin korunduğunu belirtmiştir. Ancak ilamın dayanağı süper benzin yerine kurşunsuz benzin alınması değil, fiyat farkı formülündeki katsayıların (gerek KDV’siz fiyatlar yerine KDV’li fiyatların alınması, gerek fiyat farkı formülündeki A1, A2 ve B katsayılarının hatalı alınması nedeniyle) hatalı alınmasıdır. Diğer bir ifade ile kamu zararının bu husustaki dayanağı; ihale tarihinde geçerli bayi satış fiyatında (A1) Kurşunsuz 95 Oktan Benzin fiyatı yerine (2,18 YTL) Süper Benzinin fiyatının (2,16 YTL) esas alınması, mal teslim tarihinde geçerli bayi satış fiyatının (A2) KDV’siz olması gerekirken KDV’li esas alınması ve bazı ödemelerde de sözleşme fiyatının (B katsayısının) hatalı alınmasıdır. 20.06.2006 tarihinden itibaren Süper Benzin yerine Kurşunsuz 95 Oktan Benzin alındığına göre, fiyat farkı hesabında da A1 katsayısının Süper Benzin değil, Kurşunsuz 95 Oktan Benzin fiyatı esas alınarak hesaplanması gerekmektedir. Hâlbuki ödeme emirleri incelendiğinde 20.06.2006 tarihinden sonraki fiyat farkı hesaplamalarında A1 katsayısında Süper Benzinin fiyatının, A2 katsayısında ise Kurşunsuz 95 Oktan Benzinin fiyatının esas alındığı görülmektedir.

Kaldı ki kamu zararı tablosuna bakıldığında kamu zararının çok büyük bir kısmının benzinden ziyade motorine ilişkin fiyat farkı hesaplamalarından kaynaklandığı görülmektedir. Fiyat farkı formülünde yer alan A1 ve A2 değerleri sözleşme konusu malın ihale tarihi ve mal teslim tarihindeki geçerli bayi satış fiyatları olması gerekirken, Turgutlu Belediyesince Motorin için yapılan fiyat farkı ödemelerinde A1 için Kırsal Motorin 2000’in fiyatı, A2 için Motorin 50’nin fiyatı alınmıştır. Zaten dilekçede bu hususa ilişkin olarak herhangi bir itiraz da söz konusu değildir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddedilerek 1067 sayılı ilamın 5. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 1067 sayılı İlam’ın 6. maddesi, tazmin hükmünde gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla iştiraki bulunan Nurettin AKKOÇ‘un başvurusu düzenlenen 24.04.2012 tarih ve 34889 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 4. maddesi ile kaldırılmış bulunduğundan dilekçinin bu madde ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

Karar verildiği 24.04.2012 tarih ve 34892 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.