Sayıştay 4. Dairesi 33408 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 4

• Dosya No: 33408

• Tutanak No: 37169

• Tutanak Tarihi: 14.05.2013

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçi Figen AÇICI’YA 25.04.2013 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında, gereği görüşüldü:

766 sayılı ilamın 58. maddesi ile Müteahhit Cengiz-Mapa-Makyol ortak girişimi yüklenimindeki Çayeli-Ardeşen-Hopa (Çayeli geçişi dahil) Yolu İnşaatı işine ilişkin hakediş raporlarının incelenmesi sonucunda;

A-Sanat Yapıları Bölümünün; Köprülere ait işler bünyesinde 17.084/K poz nolu Ocaktaşı ile İstifli Taş Dolgu yapılması ve bu imalatta kullanılan taşın nakline %50 köprü inşaat zammı ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 310.390,519-$,

B- 9000 poz nolu Delgi makinesiyle Her Türlü Zeminde/Kayada, Her Uzunlukta, Her Çapta ve Her Açıda Ankraj, Zemin Çivisi ve Barbakan Deliği Delinmesi Birim Fiyatının hatalı uygulanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 14.224,249-$,

C- 3000/Trb-D ve 3000/Trb-T (inşaat bünyesine giren puzolanik çimento) birim fiyatlarının hatalı tespit edildiği gerekçesi ile 1.945.515,457 -$,

Olmak üzere toplam 2.270.130,225- $’a tazmin hükmü verilmiş,

18729 (23.03.2012 tarih ve 34623 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu İlâmıyla da;

Dilekçinin 766 sayılı ilamın 58. Maddesinin;

A fıkrası ile ilgili olarak, 766 sayılı ilamın 58. maddesinin A fıkrası verilen 310.390,519 ABD Dolarının tazminine dair hükmün, aynı tazmin hükmünde Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile iştiraki bulunan Uluer VARDALOĞLU’NUN başvurusu üzerine düzenlenen 21.03.2012-23.03.2012 gün ve 34616 tutanak sayılı Temyiz Kurulu ilâmının A fıkrası ile kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla dilekçinin işbu maddenin A fıkrası ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA;

B fıkrası ile ilgili olarak, 766 sayılı ilamın 58. maddesinin B fıkrası verilen 14.224,249 ABD Dolarının tazminine dair hükmün, aynı tazmin hükmünde Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile iştiraki bulunan Uluer VARDALOĞLU’NUN başvurusu üzerine düzenlenen 21.03.2012-23.03.2012 gün ve 34616 tutanak sayılı Temyiz Kurulu ilâmının B fıkrası ile kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla dilekçinin işbu maddenin B fıkrası ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA;

C fıkrası ile ilgili iddialarının reddi ile ilamın 58 maddesinin C fıkrası ile 1.945.515,457 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğuna;

Sonuç olarak, 766 sayılı ilamın 58. maddesiyle toplam 2.270.130,225- $’a verilen tazmin hükmünden aynı tazmin hükmünde Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile iştiraki bulunan Uluer VARDALOĞLU’NUN başvurusu üzerine düzenlenen 21.03.2012-23.03.2012 gün ve 34616 tutanak sayılı Temyiz Kurulu ilâmının A ve B fıkraları ile kaldırılmış bulunan (310.390,519+14.224,249 =) 324.614,768 $’ın düşülerek kalan 1.945.515,457 -$’ın;

1. 633. 300,806-Dolar’ının Cemil Kılıç (Harcama Yetkilisi- KGM Şb. Müd. ), F Levent Arslan (Ger. Görevlisi - KGM Şb. Müd), Uluer Vardaroğlu (Ger. Görevlisi – KGM 10. Bl. Md. Müh. ), Yavuz Yazıcıoğlu (Ger. Görevlisi - K. GM Müh. ), Şükrü Yıldız (Gerçekleştirme Görevlisi - Ky. 10 Bl Yapım Baş Müh. ), Şenol Altıok (Gerçekleştirme Görevlisi - Ky. 10. Bl. Md. Yrd), ve Fehmi Turan'ın (Gerçekleştirme Görevlisi - K. GM Müh. ),

312.214,651-Dolarının ise, F. Levent Arslan (Ger. Görevlisi -KGM Şube Müdürü), Uluer Vardaroğlu (Ger. Görevlisi - Ky. 10. Bl. Md. Müh.), Yavuz Yazıcıoğlu (Ger.Görevlisi - KGM Müh.), Figen Alçıcı (Gerçekleştirme Görevlisi - Ky. 10 Bl Müh.), Ali Ateş (Gerçekleştirme Görevlisi - Ky. 10. Bl. Md. Yrd.), Cemil Kılıç (Gerçekleştirme Görevlisi - KGM Şube Müdürü) ve Uğur Kenan Adiloglu’nun (Harcama Yetkilisi - KGM Şube Müdürü),

Uhdelerinde kalmak üzere hükmün 1.945.515,457 -$ olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE, Karar verilmiştir.

Dilekçi, 18729 (23.03.2012 tarih ve 34623 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu ilamının C fıkrasına ilişkin olarak kararın düzeltilmesine ilişkin dilekçesinde özetle;

a) Temyiz Kurulunun, 832 sayılı Kanunun 29 maddesi hükmü uyarınca; Aşkale Çimento Fabrikası Trabzon Şubesinde üretilen Puzolanik çimentonun, Bayındırlık Birim Fiyat Rayiçlerinde yer alıp almadığı veya alıp almaması gerektiği hususunu Yüksek Fen Kurulu Başkanlığına,

Aşkale Çimento Fabrikası Trabzon Şubesinde üretilen CEM IV/A-P 32,5 R tanımlamalı çimentonun doğal puzolan katkılı olduğu ve bu CEM IV/A-P 32,5 R tanımlamalı çimentonun rayiç bedelinin Bayındırlık Birim Fiyat Rayiçlerinde yer alan 04.010/2 -04.010/3 CEM IV/A 32.5 (TS 12144 PZC/A 32,5) Poz nolu puzolanik çimentoların rayiç bedelleri ile eşit olup olamayacağı hususunu ise bu konuda uzman bilirkişilere veya Türkiye Çimento Müstahsilleri Biriliği uzmanlarına,

Keza Aşkale Çimento Fabrikası Trabzon Şubesinde üretilen Puzolanik çimentonun adlandırılması ile Bayındırlık Bakanlığınca yayımlanan rayiçlerdeki adlandırma arasında bir farkın bulunup bulunmadığının ise bu konuda uzman bilirkişilere veya Türkiye Çimento Müstahsilleri Biriliği uzmanlarına,

Yasal ve resmi yollardan sorarak görüş ve hüküm oluşturması gerekirken, bu konularda kıyasen görüş ve hükümler oluşturarak usul ve hukuk ile münhasıran 832 sayılı Yasanın 29. Maddesi hükmünü ihlal ederek 21-23.03.2012 tarih ve 34616 Tutanak Sayılı karar alınmış olduğundan, bu gerekçeler ile her halükarda usul ve hukuka aykırı bu kararın BOZULMASI ve KALDIRILMASI gerektiğini,

b) Sözleşmenin 27. maddesi hükmünün, çimentonun hangi fabrikadan temin edileceğini ve sözleşme ile eki BİGŞ'nin 20. maddesine göre çimento nakliye bedelinin hangi nakliye mesafesine göre hesaplanacağını öngörmüş olup, idareleri ve kontrol teşkilatınca Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş Trabzon Şubesi'nin 14.08.2009 tarihli yazısında belirtilen husus, 2005 yılından beri bilinmesine rağmen, sözleşmenin 27. maddesine göre Bayındırlık Birim Fiyat Rayiçlerinde rayiç bedeli bulunan iş yerine en yakın ÜNYE Çimento Fabrikasından çimento temin edilmesi ve 2006 yılı ilamının temyizine ilişkin 22.06.2011 tarih ve 31653 sayılı Temyiz Kurulu Kararında belirtildiği gibi çimento nakliye bedel farkı olarak kamunun yok yere 3.406.798.153 $'lık çimento nakliye bedel farkı ödemesini önlemek amacıyla sözleşmenin 27. maddesine göre Ünye Çimento Fabrikasından çimento nakliyesine izin vermeyerek bu tutarda kamu yararı temin eden şahsının usul ve hukuka ve münhasıran sözleşme ve eki BİGŞ'nin 20 md. hükmüne uygun olarak yapmış olduğu bu uygulama nedeniyle astronomik bir mali sorumluluğa duçar edilmelerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

c) İlam konusu yapım işinde 3000/Trb-D ve 3000/Trb-T poz nolun iş kalemlerinin döviz cinsiden bir yıllık sabit fiyatını göstermek üzere; Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş Trabzon Şubesince bu yıllarda üretilen CEM IV/A-P 32,5 R olarak tanımlanan çimentonun Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Rayiçlerinde fiyat listelerinde bulunmadığı ve rayiç fiyatlarının yer almadığından, 3000/Trb-D ve 3000/Trb-T özel birim fiyatlarının, sözleşmenin 27.1 ile 5. ve 19. maddesi hükümleri gereğince sözleşme eki BİGŞ'nin 20. maddesine ve 2007 YILI YAPI İŞLERİ BİRİM FİYAT TARİFLERİ EKİ FİYAT LİSTESİNİN 4 Nolu NOT hükmüne göre, Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş Trabzon Fabrikasının her uygulama yılı başında tespit ettiği CEM IV/A-P 32,5 R tanımlamalı puzolanik çimento ton fiyatlarına göre tespit edilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığından ve bu uygulamanın DSİ'nin anılan Baraj ve HES inşaatlarında aynı cins ve ton birim fiyatlı CEM IV/A-P 32,5 R olarak tanımlamalı puzolanik çimento malzeme fiyat farkları ihale tenzilatına tabi tutulmadığından daha çok kamu yararına olduğunu,

d) Yapılan uygulamanın mevzuata uygun olduğunun Sayıştay Temyiz Kurulunun TCK 2006 yılı hesabına ait 22.06.2011 tarih ve 33379 Tutanak sayılı aynı konuya ilişkin BERAAT veya KALDIRMA kararı ile de sabit olduğunu,

e) Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş Trabzon Şubesi'nin 14.08.2009 tarihli yazısı ile Bayındırlık Bakanlığının 2005, 2006 ve 2007 yıllarında yayımlamış olduğu rayiçlerde yer alan 04.010/2 -04.010/3 CEM IV/A 32.5 (TS 12144 PZC/A 32,5) Poz nolu puzolanik çimentoların bu fabrika tarafından fiilen üretilmediği, Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş Trabzon Şubesince bu yıllarda üretilen CEM IV/A-P 32,5 R olarak tanımlanan çimentonun Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Rayiçlerinde fiyat listelerinde bulunmadığı ve rayiç fiyatlarının yer almadığı sabit olmasına rağmen, Temyiz Kurulunun üretici fabrika veya firmanın resmi yazısını göz önünde bulundurmayarak, bu fabrikanın ürettiği CEM IV/A-P 32,5 R olarak tanımlamalı puzolanik çimento rayiç bedellerinin, Bayındırlık Bakanlığı rayiçlerinde yer alan 04.010/2 -04.010/3 CEM IV/A 32.5 poz nolu çimento rayiç bedelleri ile eşit olduğu şeklinde hukuka ve gerçeğe aykırı kabul ve varsayımlara dayanmakta olduğunun,

Anlaşılmakta olduğundan, usul ve hukuka aykırılığı açıkça sabit olan 21-23.03.2012 tarih ve 34623 Tutanak Sayılı Temyiz Kurulu kararının 832 Sayılı Sayıştay Kanunu'nun 77. Maddesi'nin (a), (b) ve (d) bentleri hükümleri uyarınca Karar Tashihi yoluyla görüşülerek, ilamda yer alan usul ve hukuka aykırı 1.945.515,457 $'lık tazmin hükmünün tasdikin kaldırılmasını ve beraatine karar verilmesini istemiştir.

Sayıştay Başsavcılığının karşılama yazısında; “İlgi talebi yerinde görülmemiştir. Sözleşmenin 5 ve 19. maddeleri uyarınca, birim fiyatların; Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca, her bir uygulama yılını temsil etmek ve yılı içinde geçerli olmak üzere tespit edilen ve yayımlanan, idarelerin uymak zorunda oldukları malzeme, işçilik, inşaat makineleri rayiçlerinin esas alınması gerektiği gerekçesine dayalı Kurul kararı isabetlidir. Talebin reddolunması, Kurulun gerekçeli kararının korunması uygun mütalaa edilmektedir” Denilmiştir.

Dilekçi, Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş Trabzon Şubesinin 14.08.2009 tarihli yazısında, ilamda kullanılması istenilen Bayındırlık Bakanlığı Rayiçlerindeki çimento pozlarına ait çimento üretiminin fabrikalarında üretilmediğini ve kendi üretimleri olan Cem IV/A-P 32,5 R olarak tanımlanan çimentolarının Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Rayiç listelerinde görülemediğini ifade etmiştir.

Çimentolar genel anlamda içinde mineral katkılar içermeyen “Portland Çimentoları”, değişik ve farklı oranlarda mineral katkı içeren “ Katkılı Çimentolar” olarak ikiye ayrılmaktadır. Genel çimentoların tip ve özelliklerinin belirlendiği standart TS EN 197–1, Çimentoların uygunluk değerlendirmesinin yer aldığı standart TS EN 197-2 ve çimentoların deney yöntemlerini kapsayan standartlar ise TS EN 196 serisidir.

TS EN 197-1 Çimento- Bölüm 1: Genel Çimentolar- Bileşim, Özellikler ve Uygunluk Kriterleri

TS EN 197-2 Çimento- Bölüm 2: Uygunluk değerlendirmesi

TS EN 196-1 Çimento Deney Metodları-Bölüm 1: Dayanım

TS EN 196-2 Çimento Deney Metodları-Bölüm 2: Çimentonun kimyasal analizi

TS EN 196-3 Çimento Deney Metodları-Bölüm 3: Piriz süresi ve hacim genleşme tayini

TS EN 196-5 Çimento Deney Metodları-Puzolanik çimentolarda puzolanik özellik tayini

TS EN 196-6 Çimento Deney Metodları-Bölüm 6: İncelik tayini

TS EN 196-7 Çimento Deney Metodları-Bölüm 7: Çimentodan numune alma ve hazırlama metodları

TS EN 196-21 Çimento Deney Metodları-Çimentoda klorür, karbondipksit ve alkali muhtevası tayini

TS EN 197-1 de 27 farklı çimentonun ve bileşenlerinin tanımını ve özelliklerini belirtilmektedir. Her çimentonun tanımını 6 dayanım sınıfının bulunduğu aralık içinde bu çimentoların üretimi için gerekli bileşenlerin katılımı oranını içerir, aynı zamanda 27 farklı çimentonun ve dayanım sınıflarının gerekli mekanik, fiziksel ve kimyasal özelliklerini belirtir. Bu şartlara uygunluğunu değerlendirmek için uygunluk kriterleri ve ilgili kuralları tanımlar. Bunların dışında özel çimentolarda mevcut bulunmaktadır.

TS EN 197–1, çimentoları beş ana tipe ayırmaktadır.

CEM I Portland Çimentosu,

CEM II - CEM V ise katkılı çimentoları tanımlamaktadır.

TS EN 197 Bölüm 1: Genel çimentolar, bileşim, özellikler ve uygunluk kriterleri.

TS EN 197 Bölüm 2: Uygunluk değerlendirmesidir.

Bu değişiklik Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatların adlandırılmasına da yansımıştır. Değişiklikten önce

Şeklinde bir adlandırma yapılırken, 01.01.2007 tarihinden sonra çimento adlandırmaları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

1. Erken Mukavemet Özelliği

R → Yüksek erken mukavemet özelliğini gösterir

N → Yüksek erken mukavemet özelliği

olmadığını gösterir

2. Katkı Sınıfı

A→ Düşük katkı miktarını gösterir

B→ Yüksek katkı miktarını gösterir

C → Daha yüksek katkı miktarını gösterir

3. M Kompoze çimentoyu tanımlar.

4. Çimento Katkılarının Kısaltmaları

S → Yüksek Fırın Cürufu V→ Silissi Uçucu Kül

P→ Doğal Puzolan (Tras) D→ Silis Dumanı

Q→ Endüstriyel Puzolan L → Kalker

W→ Kalkersi Uçucu Kül T → Pişmiş Şist

5. Ürün Tipi İsimlendirmesi

CEM I→ Portland Çimentosu

CEM II→ Portland-Kompoze Çimento

CEM III→ Yüksek Fırın Cüruflu Çimento

CEM IV→ Puzolanlı Çimento

CEM V→ Kompoze Çimento

Yukarıdaki sembollere göre yeni adlandırmalar aşağıdaki şekilde olmuştur.

PÇ 42,5 → CEM I 42,5 R

PKÇ/B 32,5 R → CEM II/B-M 32,5 R

PLÇ/A 42,5 → CEM II/A-L 42,5 N

Buna göre Aşkale Çimento Sanayi A.Ş’nde üretildiği belirtilen CEM IV/A-P 32,5 olarak tanımlanan çimento;

CEM IV→ Puzolanlı Çimento,

A→ Düşük katkı miktarını gösterir.

P→ Doğal Puzolan (Tras) olarak ifade edilmektedir.

Bayındırlık ve İskân Bakancılığınca yayınlanan rayiçlerde yer alan CEM IV/A- 32,5 Poz nolu birim fiyatlar da düşük katkılı (A) Puzolanlı Çimento (CEM IV) dur. Aşkale Çimento Sanayi A.Ş listesinde yer alan çimento adlandırması ile Bayındırlık ve İskân Bakancılığınca yayınlanan rayiçlerde yer alan adlandırmalar arasındaki tek fark olan (P) ise, Puzolanın doğal veya endüstriyel (Q) olduğunu belirtir. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı rayiçlerinde doğal puzolan veya endüstriyel puzolan ayrımı yapılmadığı için rayiçler her iki puzolan türünü de kapsamaktadır.

Türkiye Çimento Müstahsilleri Biriliği tararından yayınlanan Traslar ve Traslı Çimentolar kitabının giriş kısmında “puzolan çimentoların sınıflandırılmasına ilişkin çeşitli öneriler olmakla birlikte, günümüzde yaygın olarak kabul edileni, bu malzemenin kökenine dayanmaktadır. Buna göre puzolanlar yapay ve doğal olarak iki temel gruba ayrılır. En bilinen yapay puzolanlar çeşitli endüstrilerin artık malzemeleri olan uçucu kül, endüstriyel cüruflar ve silis dumanıdır. Ayrıca doğal bazı malzemelerin ısıl işleme tabi tutulmasıyla elde edilen Puzolanik malzemelerde bu grup altında sınıflandırılmaktadır.

Doğal puzolanların hemen hemen tamamı volkanik kökenli malzemelerdir ve jeolojik anlamda yakın zamanlarda volkanik aktivitelerin meydana geldiği bölgelerde bulunur….

Anadolu toprakları volkanik aktivitelere maruz kalmış olması nedeniyle doğal puzolanlar yönünden son derece zengindir ve bu zenginlik ülkemize çok yönlü kazanımlar sağlamaktadır.” Denilmektedir. Bu kitapta yer alan puzolan standartları da yukarıya alınan standartlarla aynıdır. Doğal ve organik puzolanlar bir ayrım yapılmamıştır. Bunun için, gerek doğal puzolanla, gerekse de organik puzolanla üretilen çimento aynı standartlara tabidir. Fabrikalar da bu standarda uygun çimento üretmek zorundadır. Yine Karayolları Teknik Şartnamesinde de doğal ve organik puzolanlar bir ayrım yapılmamış, CEM IV Puzolanlı çimento için standart belirlenmiştir.

Bu itibarla Aşkale Çimento Fabrikası Trabzon Şubesinde üretilen Puzolanik çimentonun adlandırılması ile Bayındırlık Bakanlığınca yayımlanan rayiçlerdeki adlandırma arasında bir fark yoktur. Rayiçlerde yer alan çimento standartları ile fabrika yazısında belirtilen çimento standartları aynı olup, Karayolları Teknik Şartnamesine uygundur. Standartlara uygun çimento üretimi için gerekli olan malzeme seçim ve temini üretici olan fabrikanın sorumluluk ve yetkisinde olup, tüketicilerin (KGM ve Yüklenici) sorumluluğu teknik standartlara uygun malzeme teminidir.

3000/Trb-D ve 3000/Trb-T birim fiyatlarına ilişkin yeni fiyat tutanaklarının incelenmesinde; 3000/Trb-D birim fiyatının tespitinde Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş.’nin CEM IV/A-P 32,5 (Dökme Çimento) TS EN 197-1) çimentonun yılbaşı fiyatının, 3000/Trb-T birim fiyatının tespitinde ise yine aynı fabrikanın 32,5 (Torba Çimento) TS EN 197-1) çimentonun yılbaşı birim fiyatlarının baz alındığı anlaşılmaktadır.

İşe ilişkin sözleşmenin 5'inci maddesinde rayiç; "Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca, her bir uygulama yılını temsil etmek ve yılı içinde geçerli olmak üzere tespit edilen ve yayımlanan, idarelerin işlerinde ve ihalelerinde uymak zorunda oldukları malzeme, işçilik, inşaat makineleri rayiçleri ile katsayıları ve baz fiyatları" olarak tanımlanmıştır. Sözleşmenin 19'uncu maddesinde birim fiyatların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının 2 Ocak tarihli ABD $'ı eşdeğeri olarak hesaplanacağı öngörülmüştür. Sözleşmenin bu hükümlerinden anlaşılacağı üzere birim fiyat tespitlerinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca, her bir uygulama yılını temsil etmek ve yılı içinde geçerli olmak üzere tespit edilen ve yayımlanan rayiçlerin esas alınması gerekir.

Hak ediş ve eki belgelerin incelenmesinden iş bünyesinde yar alan imalatların bir kısmının Trabzon Çimento Fabrikasından alınan çimento ile yapıldığı, anılan fabrikadan alınan yazıda ise CEM IV 32,5 Çimentonun (torbalı – dökme) fiyatının verildiği ve özel birim fiyatın bu ürün esas alınarak tespit edildiği anlaşılmaktadır

Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 2006 yılı birim fiyat rayiçlerinde CEM IV 32,5 Çimento, 04.010/2 ve 04.010/3 rayiçleri ile yer almaktadır. Sözleşmenin yukarıya alınan hükümlerine göre CEM IV 32,5 Çimento birim fiyatının tespitinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 04.010/2 ve 04.010/3 poz nolu rayiçlerin esas alınması gerekir.

Dilekçi dilekçesinde ödemeye dayanak olarak işe ilişkin sözleşmenin 27.1 ve 38. maddesini göstermişlerdir.

Sözleşmenin 27.1 maddesi demir, çimento, patlayıcı madde ve akaryakıtın temin mahallini düzenlemektedir. Buna göre " inşaat bünyesine giren çimentonun Trabzon ve Sivas fabrikalarından, demirin, bitümün temin edileceği belirtilmiştir. İşin gerektirdiği zorluklar nedeniyle, bu malzemelerin idarenin yazılı olarak müsaade ettiği yeni mahalden (memleket dahilindeki değişik mahaller veya dış memleketlerden ) temin edilmeleri halinde, taşıma bedelleri bu işe analiz ve rayiçlere göre yeniden hesap edilir. Yeni taşıma bedeli ayrıca eksiltme tenzilatına tabi tutulur." Madde metninde açıkça belirtildiği üzere bu maddede öngörülen düzenleme taşıma bedelinin belirlenmesidir. Ancak burada ilam konusu yapılan husus nakliye bedeli değildir, 3000/Trb-D ve 3000/Trb-T özel birim fiyatlarının hatalı tespit edilmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verilmesidir. Bu husus da sözleşmenin 5 ve 19. maddelerinde düzenlenmektedir.

3000/Trb-D ve 3000/Trb-T özel birim fiyatların incelenmesinden bu birim fiyatların tespitinde 32,5 Puzolanik Çimento kullanıldığı anlaşılmaktadır. Trabzon Çimento Sanayi AŞ'den alınan yazılarda görüleceği üzere, Trabzon Çimento Sanayi AŞ torbalı ve dökme CEM IV 32,5 çimento fiyatı vermektedir. Bayındırlık ve ıskan Bakanlığınca yayımlanan 2005 ve 2006 yılı birim fiyat rayiçlerinde CEM IV 32,5 Puzolanik Çimento 04.010/2 ve 04.010/3 rayiçleri ile yer almaktadır. Dilekçede ileri sürüldüğü gibi Trabzon Çimento Sanayi AŞ"den alınan çimentonun rayiçlerde yer almaması söz konusu değildir. Trabzon Çimento Sanayi AŞ'nin fiyatları ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 04.010/2 ve 04.010/3 poz nolu rayiçlerin aynı olması gerekmemektedir. Bayındırlık rayiç listelerinde yer alan rayiç bedellerinin, inşaat birim fiyatlarının tespiti yönünden ortalama bir değer mahiyetinde olduğu, 2007 yılına ait rayiç listelerinin, rayiçlere ait genel hükümlerin 1 nolu not kısmında ifade edilmektedir. Bu nedenle, Trabzon Çimento Sanayi AŞ'nin fiyatları ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 04.010/2 ve 04.010/3 poz nolu rayiçlerin (fiyatın) bire bir aynı olması gerekmemektedir.

2007 Yılı yapı işleri birim fiyat tarifleri eki fiyat listesinin 4 nolu not 'unda; "bu listede yer alan çimento girdili birim fiyatların oluşumunda (04.008) poz no'lu portland çimentosu (torbalı) (ts 19, pç 32.5) kullanılmıştır. Diğer tüm çimentolar (hazır betonda kullanılanlar hariç) kullanılması halinde ambalaj ve çimento cinsi de dikkate alınarak ödemeler yapılır. (birim fiyat, malzeme farkı, nakliyeye benzeri) hazır beton kullanılan inşaatlarda idarenin isteyeceği beton kalitesine ve kabul edeceği beton cinsine göre değerlendirme yapılacaktır." hükmü yer almaktadır. Bu hükmün tazmin konusu ödeme ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Yukarıda da ifade edildiği üzere, Bayındırlık ve ıskan Bakanlığınca yayımlanan 2005 ve 2006 yılı birim fiyat rayiçlerinde CEM IV 32,5 Puzolanik Çimento 04.010/2 ve 04.010/3 rayiçleri ile yer almaktadır. Dilekçede ileri sürüldüğü gibi Trabzon Çimento Sanayi AŞ"den alınan çimentonun rayiçlerde yer almaması söz konusu değildir. İlam konusu yapılan husus da rayiçlerle fabrika fiyatı arasında ki farktır.

Dilekçi, Trabzon ve Doğu Karadeniz bölgesinde DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yaptırılan Muratlı, Deriner, Borçka, Atasu ve Torul Barajı ve HES inşaatlarında yapılan uygulamadan bahsederek ilam konusu ödemelerin mevzuata uygun olduğunu ifade etmiş ise de; her işe ait ödemeleri o işe ait sözleşme ve eklerine göre değerlendirmek gerekir. İlam konuş işe ilişkin sözleşmenin 5 ve 19. maddeleri uyarınca, birim fiyatların; Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca, her bir uygulama yılını temsil etmek ve yılı içinde geçerli olmak üzere tespit edilen ve yayımlanan, idarelerin uymak zorunda oldukları malzeme, işçilik, inşaat makineleri rayiçlerinin esas alınarak tespit edilmesi gerekmektedir.

İşin başlangıcından beri çimento aynı fabrikadan temin edildiği halde 2005 yılına kadar ödenen birim fiyatlar Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayınlanan rayiçler esas alınarak tespit edilmiştir. 2005 yılından sonra rayiçler ve fabrika değişmediği halde birim fiyat tespitinin değişmesi yasal dayanaktan yoksun bulunmaktadır.

Bu itibarla, dilekçinin karar düzeltilmesine ilişkin talebinin reddi ile 766 sayılı ilamın 58. Maddesinin C fıkrasındaki tazmin hükmünün tasdikine ilişkin 18729 (23.03.2012 tarih ve 34623 tutanak) sayılı Temyiz Kurulu İlâmının C fıkrasının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,

Karar verildiği 14.05.2013 tarihli ve 37169 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.