Sayıştay 4. Dairesi 33374 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 4

• Dosya No: 33374

• Tutanak No: 34601

• Tutanak Tarihi: 21.03.2012

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçi A. Hulki TUNCER’E 22.02.2012 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında, gereği görüşüldü:

1. 766 sayılı ilamın 26. maddesi ile Müteahhit Limak. Metiş. Kolin ortaklığı yüklenimindeki Gaziantep. Ş.Urfa Oto Yolu Birecik. Suruç kesimi (Suruç Bağlantı Yolu Dahil) yolu İnşaatı işine ilişkin hakediş raporlarının incelenmesi sonucunda;

A-Tünel işlerine ilişkin imalat kalemlerinin incelenmesinden, 9000 Poz Nolu Delgi Makinesiyle Her Türlü Zeminde/Kayada, Her Uzunlukta, Her Çapta ve Her Açıda Ankraj, Zemin Çivisi ve Barbakan Deliği Delinmesi Birim Fiyatının hatalı uygulanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 13.095,84-$,

B- 6400/M-M poz nolu 5 cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile) birim fiyatı ile bedeli ödenen imalatta kullanılan bitümlü malzemeye; 4300/PMB poz nolu Özel Plentte Polimer Modifiye Bitüm (PMB) Hazırlanması ve 4436/1 poz nolu Büyük Plent Ünitesinde Polimer Modifiye Bitüm Kullanılarak Asfalt Beton Kaplama Hazırlanması için Gerekli İlave işler birim fiyatlarının da ödenmesi sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 90.688,43-$,

Olmak üzere toplam 103.784,27-$’a tazmin hükmü verilmiştir.

A) Dilekçi ilamın A fıkrası ile ilgili olarak; Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu Birecik-Suruç Kesimi işinde, yüklenici firma Limak-Metiş-Kolin Adi Ortaklığına 21.05.2007 tarihinde 35 no.lu ara hakediş düzenlendiğini, söz konusu 35 Nolu ara hakediş sayfası incelendiğinde 9000 poz no.lu imalat miktarın 773,40 m., tutarınında 773,40 * 29,482 = 22.801,37 $ olarak yer aldığını, bunun yanında söz konusu işin geçici kabulünün 05.06.2007 tarihinde, kesin kabulünün ise 25.07.2008 tarihinde yapıldığını, geçici kabul tarihinden sonra 2007 yılı esas alınarak kesin hesap çalışmaları yapılarak kesin metrajların tanzim edildiğini, 36 no.lu kesin hakediş de kesin metrajlar dikkate alınarak 2007 yılı birim fiyatları ile tanzim edilerek 19.12.2008 tarihinde onaylandığını, 36 no.lu kesin hakedişin yeşil defteri incelendiğinde; 9000 poz no.lu imalatın 2004 yılına ait miktarının 208,4 m, 2007 yılına ait miktarının ise - 208,40 m olarak girildiğinin görüleceğini, dolayısıyla 35 no.lu hakedişde 2004 yılında görülen 208,4 imalat ile 2007 yılındaki 773,4 m.'lik imalatın sıfırlandığını, yine 36 no.lu kesin hakedişin yapılan işler listesi incelendiğinde 9000 poz no.lu imalatın toplam tutarı önceki ödenek dilimi içinde yapılan miktar kısmında 208,4 m, uygulama yılı fiyat farkına esas miktar kısmında 208,4 m olarak, toplam imalat miktarı kısmında imalat miktarı O(sıfır) olarak yer aldığını, söz konusu pozun sözleşme fiyatları ile yapılan iş tutarı 0 (sıfır)USD, uygulama yılı fiyat farkı (2007 Birim Fiyatları) - 28.222,361 USD olara yer aldığını, bu bağlamda 35 no.lu hakedişde 2007 yılı için 773,40 m olarak yer alan 9000 poz nolu imalatın, kesin metrajlar esas alınarak düzenlenen 36 no.lu kesin hakedişde 2007 yılma esas miktarı o(sıfır) alınarak söz konusu pozun sıfırlandığını, bu itibarla 766 sayılı ilamın 26/A maddesinde 2007 yılı birim fiyatlarıyla 35 nolu ara hakedişde müteahhide ödenen bedel, kesin metrajlar esas alınarak tanzim edilen 36 nolu kesin hakedişde kesildiğinden 26/A'da yer alan iş ile ilgili tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

B) Dilekçi dilekçesinde ilamın B fıkrasında yer alan tazmin hükmü ilgili olarak özetle; 6400/M-M Poz no'lu 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1m2 Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş sert taş ve modifiye bitüm ile) birim fiyatı ile bedeli ödenen (bitüme) imalata; 4300/PMB Poz no'lu özel plentte polimer modifiye bitüm (PMB) hazırlanması ve 4436/2 Poz no'lu büyük plent ünitesinde polimer modifiye bitüm kullanılarak asfalt betonu kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler birim fiyatlarının da ödenmesi sonucunda, veya 6400/M-M- poz no'lu iş kalemi birim fiyatına, 4300/PMB ve 4436/2 Poz no'lu iş kalemleri birim fiyatları dahil olmasına rağmen, 4300/PMB ve 4436/2 Poz no'lu iş kalemleri için ayrıca ödeme yapılması sonucunda yüklenici firmaya fazla ödemede bulunulduğu gerekçesi ile tazmin hükmü verildiğini, bu itibarla 6400/M-M poz no'lu 5cm sıkışmış kalınlıkta 1m2 Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması işinin ne olduğunun nasıl yapıldığının ve birim fiyat tariflerinde nasıl tarif edildiğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini,

6400/M-M Poz no'lu YFŞ 74.kısmındaki ve özel teknik şartnamesindeki esaslar ve şartlar dahilinde, 5cm sıkışmış kalınlıkta lm2 sıcak karışım asfalt betonu aşınma tabakası yapılması iş kaleminin, agrega ve bitümü plentte karıştırılması, yola götürülerek finişer ile serilmesi ve silindirle sıkıştırılmasını teşkil ettiğini, İlam ve ilama dayanak teşkil eden sorguda belirtildiği üzere 6400/M-M Poz no'lu iş kaleminin birim fiyatına dahil olmayan masrafların aynen; "Bitümlü malzeme bedeli, bitümlü malzemenin teslim yerinden depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü yapıştırıcının yol boyunca taşınması, bitümlü karışımın iş başına taşınması, şehir içlerinde yapılan süpürme işlerinde tretuvara konan süprüntü malzemenin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması, doğal kumum plentte taşınması," olduğunu, bu ifadeden de anlaşılacağı üzere aşınma tabakası teşkilinde kullanılan ve imal edilen karışıma giren bitümlü malzeme bedelinin ayrıca ödenmek zorunda olduğunu, Ek-1' de yer alan birim fiyat tarifinden ve Ek-2' de yer alan fiyat analizinden görüleceği üzere; özel plentte polimer modifiye bitüm hazırlanması bedelinin, 6400/M-M Poz no'lu iş kaleminin tanımında yer alan birim fiyata dahil olan masraflar içerisinde yer almadığı gibi, bilakis birim fiyata dahil olmayan masraflar içerisinde sayıldığını, bitümün modifiye edilmesinin özel plentlerde yapılmakta olduğunu, bu iş için asfalt plenti dışında ayrıca modifiye bitüm plentinin şantiyede kurulmasının fiili ve teknik bir zorunluluk olduğunu,

Rafinerilerden alınan bitümün, asfalt plentinden ayrıca modifiye bitüm plentinde özel katkı malzemesi olan polimerler ile karıştırılarak (özel modifiye bitüm plentinde 185 derece sıcaklıklarda - ki normal karışımlarda bu sıcaklık maksimum 155 derece olup - 5-6 kez karıştırılıp değirmenlerden geçirilerek) modifiye bitüm elde edildiğini, bu durumda 6400/M-M Poz no'lu 5cm sıkışmış kalınlıkta 1m2 asfalt aşınma tabakası birim fiyatının içerisinde olmayan ve ayrıca birim fiyata dahil olmayan masraflar başlığı uyarınca ödenmesi zorunlu olan bitümlü malzeme bedeli olarak da polimer modifiye bitüm imalatı ile bununla ilgili tüm imalatların ödenmesinin hukuken zorunlu olduğunu, bunların; bitümlü malzeme bedeli, polimerler (katkılar), karışımı hazırlayan özel plentte polimer modifiye bitüm üretilmesi bedeli ile bitüm ve agregalı karışımın da asfalt plentinde yüksek sıcaklıkta ısıtılması olduğunu,

Bunlara dayanılarak bitüm bedeli 4300 pozundan, polimerler (katkılar) özel pozdan (faturadan), polimer modifiye bitümü hazırlayan özel plentte polimer modifiye bitüm üretilmesi bedeli 4300/PMB pozundan, agreganın ve bitümün yüksek sıcaklıkta ısıtılması ise 4436/2 pozundan hakedişlerde ödendiğini, yapılan uygulamanın usul ve hukuka uygun olduğunu, Zira Ek -2. de yer alan 6400/M-M Poz no'lu iş kalemi fiyat analizinden görüleceği üzere, özel plentte polimer modifiye bitüm üretilmesi bedeli 4300/PMB pozu ile bitüm ve agreganın yüksek sıcaklıkta ısıtılmasına ilişkin 4436/2 Pozunun, 6400/M-M Poz no'lu fiyat analizinde yer almadığını, dolayısıyla 4300/PMB poz nolu ve 4436/2 Poz nolu iş kalemi bedellerinin ayrıca ödenmesi gerekmekte olduğunu, Bu itibarla 4436/2 ve 4300/PMB poz nolu iş kaleminden yapılan ödemenin, fazla ödemeye neden olmasının fiilen ve hukuken mümkün olmadığını,

Ancak bitüm ile polimer modifiye bitüm imali ve bunları hazırlanmaları tamamen farklı plentlerde yapıldığı gibi, bu farklı imalat ve malzeme hazırlıklarının farklılıklarının fark edilmesi ise mutlak surette teknik uzmanlığı gerektiren bir durum olduğunu, Hukuken sorgu ve yargı aşamasında 832 sayılı Kanunun 29. maddesine göre konu hakkında uzman teknik bilirkişiler görevlendirilmek ve 6400/M-M Poz no'lu iş kalemi kapsamında yer alan asfalt plenti ile polimer modifiye bitüm hazırlanıp hazırlanamayacağı, polimer modifiye bitüm kullanılarak asfalt beton kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işlere gerek olup olmadığı ile 4300/PMB özel plentte modifiye bitüm hazırlanması birim fiyat bedeli ve 4436/2 büyük plent ünitesinde polimer modifiye bitüm kullanılarak asfalt beton kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler birim fiyat bedelinin 6400/M-M Poz no'lu iş kalemi birim fiyatına dahil olup olmadığı hususlarında Teknik Bilirkişi Tespit raporu istihsal edilmek suretiyle hüküm verilmesinin gerekmekte olduğunu, ancak bu gerekliliğin hüküm aşamasında yerine getirilemediğini, oysa bu usul hukuku ihlal edilmek suretiyle tamamen teknik uzmanlık isteyen bu konu hakkında modifiye bitümün hazırlandığı aynı plentte polimer modifiye bitümün hazırlanmasının gerekli veya zorunlu olduğu varsayımına dayanılarak kıyas yoluyla hüküm verildiğini, bilindiği üzere kıyasen hüküm verilmesi hukuken memnu olduğunu, bu haliyle ilam hükmü ile yetki aşıldığı gibi kıyasen hüküm vermek suretiyle de hukuka aykırı karar verildiğini,

4436/2 poz nolu büyük plent ünitesinde polimer modifiye bitüm kullanılarak asfalt betonu kaplama ve sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işlerin, bu ödeme ilgili poz nolu iş kaleminin tarifinde de açıklıkla belirtildiği gibi ilave işlerin karşılığı olduğunu, birim fiyat analizinden de görüleceği gibi birim fiyata yalnızca ilave işlerin konulduğunu, ilave olarak yapılan bu işlerin; karışıma giren modifiye bitüm ve agreganın normal asfalt betonu karışımlarına göre daha fazla (+30 derece) ısıtılması olduğunu,

Ayrıca polimer modifiye bitümle asfalt betonu imalatları analizlerinin hazırlanması için Genel Müdürlükçe uzman kişilerden oluşan komisyon kurulduğunu ve bu komisyonunun modifiye bitümlü aşınma tabakası imalatı ile ilgili hazırladıkları,

a-4300/PMB özel plentte modifiye bitüm hazırlanması

b-4436/2 büyük plent ünitesinde polimer modifiye bitüm kullanılarak asfalt beton kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler; adlı pozların 16.07.1999 tarihinde Genel Müdürlük Makamınca uygun görülerek 21.07.1999 gün ve 1826 sayılı KGM İç Genelgesi ile tüm Merkez ve Taşra teşkilatına uygulanması için talimat verildiğini, bu talimat gereğince işlem yapıldığını, bu pozlardan yapılan ödemelerin, fiilen yapılan gerçek işlerin karşılığı olduğunu,

İlamda; Poz No: 4300/PMB: özel modifiye bitüm plentinde polimer modifiye bitümün hazırlanması ve Poz No: 4436/2; büyük plent ünitesinde polimer modifiye bitüm kullanılarak asfalt betonu kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler birim fiyatlarının 6400/M-M poz no'lu imalatla birlikte ödenmesinin mümkün olmadığı hususunun, hukuki ve fiili temelden yoksun olduğunu, zira bu görüş ve kanaat, Karayolları birim fiyat tarif ve fiyat analizlerini tespit etmek ve uygulamak hususunda yasal olarak yetkili -uzman Teşkilatlarının, bu konuda bilgisiz ve yetersiz olduğu varsayımına dayandırıldığını, böyle bir zımni kabulün usul ve hukuka aykırı olduğunu,

Yapım sözleşmesi ekinde BİGŞ'nin yer alması ile BİGŞ'nin 20. maddesi ile Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş, olup da yapılması İdarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatlarının nasıl ve ne şekilde tespit edileceğine ilişkin hükümlere yer verilmiş olunmasının; Yapım şartları, keşifler ve birim fiyat cetvellerinde gösterilenlerden farklı olan iş ve imalat bedellerinin yeni fiyatlarının nasıl ve ne şekilde tespit edileceği hususunda idarelere yargı merciilerinden izin almaksızın yetki vermek suretiyle, keşif ve birim fiyat cetvellerinde gösterilenlerden farklı ve yeni birim fiyatlı iş ve imalat yapma yetkisi verdiğini, BİGŞ'nin 20. maddesinin verdiği bu yetkinin, proje ve teknolojinin gereklerine uygun olarak kullanılmasının zorunlu olduğu gibi, keyfi kullanılması veya ilamda belirtildiği gibi keyfi olarak birim fiyat analizi ve birim fiyat değiştirilmesi söz konusu edilemeyeceğini,

Karayolları için birim fiyat, analiz ve tarif tespit -tayin yetkisi bulunan yasal tek kurum olan Karayolları Genel Müdürlüğünün Sayıştay Başkanlığına RE'SEN yazdığı Ek'te yer alan 10.08.2007 tarih ve 2172 sayılı yazıda özetle;

"6400/M-M Poz no'lu iş kalemi ile yapılan 5cm sıkışmış kalınlıkta 1m2 Asfalt betonu ile aşınma tabakası yapılması birim fiyatı ile Poz No: 4300/PMB: özel modifiye bitüm plentinde polimer modifiye bitümün hazırlanması ve Poz No: 4436/2; büyük plent ünitesinde polimer modifiye bitüm kullanılarak asfalt betonu kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler birim fiyatlarının birlikte kullanılmasının fazla ödemeye yol açmadığı, bu şekildeki uygulamanın doğru olduğu"nun belirtildiğini,

İlamda 6400/M ve 6400/M-M poz no'lu iş kalemleri, 4365, 4358, 4366 ve 4440/M rayiç no'lu iş kalemlerinin birim imalat ölçü miktarları bazında mukayese edilerek 6400/M-M poz no'lu iş kalemi ile biraz daha fazla ölçü miktarında malzeme kullanılmasının yegane nedeninin, 6400/m-m poz no'lu iş kaleminin fiyat analizi ile bitümün modifiye edilmekte olduğu varsayımına dayanılarak ayrıca 4300/PMB ve 4436/2 Poz no'lu iş kalemleri ile ödeme yapılabileceğinin ileri sürüldüğünü, tazmin hükmünün gerekçesinin anılan iş kalemi birim fiyat tarifinin hatalı yorumlanmasından kaynaklanmasına rağmen bu bölümde ise fiyat analizleri mukayesesinin yapıldığını, malum olduğu üzere hukukta iddia makamının kullandığı yasal araçlar ve verilerin aynı zamanda savunma makamının da yasal araç ve verileri olduğunu, bu itibarla Yüce Temyiz Heyetinin yargılama esnasında bir defalık olmak üzere;

6400/M-M poz no'lu iş kalemi genel fiyat analizine bakarak bu iş kaleminin birim fiyatını oluşturan iş kalemleri arasında 4300/PMB poz no'lu özel modifiye bitüm plentinde modifiye bitümün hazırlanması ile 4436/2 poz no'lu büyük plent ünitesinde polimer modifiye bitüm kullanılarak asfalt betonu kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler karşılığı birim fiyat veya poz numaralarının yer alıp almadığının,

Analizde yer alan 4440/M poz no'lu büyük plent ünitesi ile asfalt beton hazırlanması iş kalemi kapsamında; polimer modifiye bitümün 4440/M poz no'lu büyük plentte modifiye edilip edilemeyeceği ile büyük plent ünitesinde anılan iş kapsamı için polimer modifiye bitüm kullanılarak asfalt betonu kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması gerekli ilave işlere mahal olup olmadığının, Kara Yolları Genel Müdürlüğünün Sayıştay Başkanlığına yazdığı yukarıdaki yazı dikkate alınmadan Bayındırlık Ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığından veya 832 sayılı Yasanın 29. maddesi uyarınca görevlendirilecek bu hususta uzman bilir kişilerden soruşturularak bilgi edinilmesini arz ve talep ettiklerini, zira bu konunun tamamen uzmanlık gerektiren teknik bir uygulama olmasına karşın ilamda ise hatalı yoruma ve kıyasa dayalı hüküm yer aldığını, belirterek ilamın 29. maddesinin B fıkrasında yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Savcılık karşılama yazısında ilamın A fıkrası ile ilgili olarak, Temyiz Kurulu’nun 25.05.2010 tarihli ve 31462 (tutanak) ve 31471 (tutanak) sayılı ref kararları bulunduğundan talebin kabulü ile temyiz hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılması,

İlamın B fıkrası ile ilgili olarak, Temyiz Kurulu’nun 31479 (tutanak), 31484 (tutanak),31486 (tutanak), 31488 (tutanak) ve 31493 (tutanak) sayılı ref kararları gereğince talebin kabulü ile tazmin hükmünün sorumlular üzerinden kaldırılması,

Yönünde görüş bildirmiştir.

A) 766 sayılı ilamın 26. maddesinin A fıkrası ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA ancak aynı tazmin hükmünde Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile iştiraki olan Yalçın KAVAK ve Veysi BİLGİÇ’İN başvurusu üzerine düzenlenen 21.03.2012 tarih ve 34600 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1. maddesinin A fıkrası ile dairesine tevdii edilen dosya ile aynı mahiyette olan bu dosyanın sözü edilen (33181 numaralı) dosya ile birleştirilerek gereği yapılmak üzere hükmü veren Daireye GÖNDERİLMESİNE,

B) Karayolları Genel Müdürlüğünün 25.08.1997 tarihli oluru ile 6400/M-M 5 cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile) birim fiyatının analiz ve tarifi tesbit edilmiş ve bu tarihten sonra yapılacak ihalelerde geçerli olmak üzere uygulamaya konulmuştur.

6400/M-M 5 cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile) birim fiyat tarifinde bu imalatın yapım şartları:

“Y.F.Ş.’nin 74.kısmındaki ve Özel Teknik Şartnamesindeki esaslar ve şartlar dahilinde, 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² sıcak karışım asfalt betonu aşınma tabakası yapılması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Gerekli makine ve teçhizatın işbaşında temini, montajı ve demontajı, taşın ocaklardan çıkarılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında nihai ortalama 150 m. mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya idarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, gerektiğinde ilave fiiller ve doğal kum temini, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, agreganın vasıtalara yüklenmesi, plent sahasındaki depo yerine taşınması ve boşaltılması, depo yerinde taşıma vasıtalarına yüklenmesi, plent silosuna kadar taşınması, siloya boşaltılması, ısıtılması, kurutulması, elenerek gruplara ayrılması, karıştırıcıya nakli, buhar jeneratörü için gerekli suyun işbaşında temini, bitümlü malzemenin depo tankına aktarılması, depo tankında emiş derecesine kadar ısıtılması ve servis tankına aktarılması, depo ve servis tankında depolanması, tatbik derecesine kadar ısıtılması, miksere istenilen miktarda püskürtülmesi, agrega ve bitümlü malzemenin şartnamesine göre karıştırılması, kaplama yapılacak yol sathının ve kaplama anında ek yerlerinin süpürülmesi ve çıkan süprüntü malzemesinin platform dışına atılması veya tretuvar üzerine konulması, bitümlü yapıştırıcı (RC/250) hazırlanması, depolanması, distribütöre aktarılması, tatbik derecesine kadar distribütörde ısıtılması ve püskürtme borusu ile veya borunun yanaşmadığı yerlerde el ile püskürtülmesi, sıcak bitümlü karışımın taşıma vasıtalarına yüklenmesi, finişere boşaltılması, elektronik duyargalı finişerle serilmesi, tokmaklanması, demir merdaneli ve lastik tekerlekli silindirlerle sıkıştırılması, gerektiğinde ek yerlerinin ısıtılması, kesilmesi, kenarların ve ek yerlerinin tanzimi, geometrik standardın temini için aletli ölçmelerin yapılması, elektronik duyargalı finişer için yan baz hattının yerleştirilmesi, kot almaya yarayacak ayarlı ofset hattının teşkili, aplikasyon, nivelman vs. yapılması, taşıma kamyonlarının plentte bekletilmeleri, finişerle beraber çalışmaları ve sırası gelinceye kadar beklemeleri karşılığı, araştırma ve teknik nezaret işlerinin yapılması suretiyle aşınma tabakasının teşkili ile aşağıda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alat ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar,

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Bitümlü malzeme bedeli, bitümlü malzemenin teslim yerinden depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü yapıştırıcının yol boyuncu taşınması, bitümlü karışımın işbaşına taşınması, şehir içinde yapılan süpürme işlerinde tretuvara konan süprüntü malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması, doğal kumun plente taşınması,

Ölçü:

5 cm. sıkışmış kalınlıktaki aşınma karışımının metrekare cinsinden alanıdır.

Ödeme:

Birim Fiyat Cetvelinde, poz 6400/M-M deki “5 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile)” m² birim fiyatı üzerinden yapılır.

Not:

(1) Aşınma, projede belirtilen 5 cm. kalınlıkta serilecektir. Tolerans olarak T 0.5 cm. kabul edilecek olup, tabaka kalınlığının toleranstan fazla serilmesi halinde fazlası için ödeme yapılmayacak veya fazla kalınlık kazıtılacaktır. Toleranstan eksik serilmesi halinde ise, her türlü masrafı müteahhide ait olmak üzere aşınma tabakasının tamamı kazınacak ve yeniden sıkışmış kalınlıkta 5 cm. serilecektir.

(2) Kullanılan karışımın hacmi (sıkışmış kalınlık x genişlik x uzunluk) ile 2,45 T/m³ yoğunluğun çarpımından bulunan ağırlık kullanılan karışımın yola nakli ödenmesine, bu ağırlıktan işyeri karışımı formülünde belirtilen bitümün ağırlığı düşüldükten sonra, kalan ağırlık ise ocak taşının ocaktan konkasöre naklinin ödenmesinde esas alınır.

(3) Bitümlü karışım içindeki agrega karışım oranlarının değişmesi veya ilave fiiller ve/veya kum gerekmesi halinde, herhangi bir munzam Ödeme veya yeni fiyat yapılmaz.

(4) Konkasör, plent sahasına kurulacak ve agreganın plente taşınması için ayrıca herhangi bir bedel ödenmeyecektir. Ancak, plent sahasının yetersizliği nedeniyle, idarenin yazılı izni ile konkasörün plent sahasının dışında kurulması halinde, agreganın konkasörden plente kadar taşınması bedeli ayrıca ödenecektir.

(5) Bu birim fiyat Los Angeles aşınma değeri (B tipi) % 18 ve daha düşük olan taşımalar için geçerlidir.

(6) Poz 6100/2 deki Not (2) ve (3) gibidir,” olarak tarif edilmiştir.

6400 M-M poz nolu birim fiyat 5 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş sert taş ve modifiye bitüm ile), 4400/PMB poz nolu birim fiyat özel plentte polimer modifiye bitüm hazırlanması, 4436/2 poz nolu birim fiyat da polimer modifiye bitüm kullanarak asfalt betonu kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler, birim fiyatlarıdır.

6400/M-M Poz No'lu Birim Fiyat 2000 yılı Birim Fiyat Listelerinden başlayarak bugüne kadar yayınlanan tüm Birim Fiyat listelerinde yer almış olup; Birim Fiyata dahil olmayan masraflar bölümünde;

Bitümlü malzeme bedeli, bitümlü malzemenin teslim yerinden depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü yapıştırıcının yol boyunca taşınması, bitümlü karışımın iş başına taşınması, şehir içinde yapılan süpürme işlerinde tretuvara konan süprüntü malzemenin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması, doğal kumun plente taşınmasıdır.

Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm İle) birim fiyat tarifinde "Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar) başlığı altında "bitümlü malzeme bedeli"nin birim fiyata dahil olmadığı açıkça belirtilmektedir. Yapılacak aşınma tabakası polimer modifiye bitüm (PMB) ile üretileceğinden burada belirtilen bitümlü malzeme bedeli "Polimer Modifiye Bitüm (PMB) " olmaktadır.

Modifiye Bitüm Teknik Şartnamesi, Modifiye Bitüm Teknik Raporu ve TCK Genel Müdürlüğü'nün 21.07.1999 tarih ve 1999/18 sayılı İç Genelgesi'nde bitümün nasıl modifiye edileceği adım adım verilmektedir. Bu iş için şantiyede İç Genelge'de özellikleri belirtilen bir plent ve ekipmanları (Servis Tankları v.s.) tesis edilmiş; PMB üretimi şantiyede bu plentte AC 60/70 bitüm içine granül polimer katkı maddesi katılarak ve karışım plentte değirmenden geçirilerek hazırlanmaktadır. Hazırlanan PMB'ye teknik şartnamede belirtilen kalite kontrol deneyleri şantiye laboratuarında İdare elemanları gözetiminde yapılmaktadır.

Buna göre; "Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar" başlığı altında bahsedilen bitümlü malzeme bedeli,

1. Keşif Özeti 4-Üstyapı İşleri başlığı altında bulunan ve tutarı keşif özetine maktuen ilave edilen "Poz No:4300/M:İnşaat Bünyesine Giren Modifiye Bitüm Temini Karşılığı" olmaktadır.

Modifiye Bitüm Bedeli:

1. Asfalt Çimentosu (Penetrasyon Asfalt)

2. Polimer Katkı Maddesi,

3. Özel Plentte Polimer Modifiye Bitüm (PMB) Hazırlanması (Asfalt Çimentosu ile Polimer Katkı maddesinin özel plentte karıştırılması),

Bedellerinin toplamından oluşmaktadır. Bitüm bedeli 4300 pozundan, polimerler (katkılar) özel pozdan (faturadan), polimer modifiye bitümü hazırlayan özel plent bedeli 4300/PMB pozundan hakedişlerde ödenmektedir. Bu üç pozun bedeli ayrı ayrı ödendiğinde "4300/M" poz numaralı "İnşaat Bünyesine Giren Modifiye Bitüm Bedeli" tam olarak ödenmiş olmaktadır. Bu itibarla 6400-M-M pozu ile birlikte 4300/PMB pozunun ödenmesinde mükerrerlik bulunmamaktadır.

4436/2 poz no.lu Büyük Plent Ünitesinde Polimer Modifiye Bitüm Kullanılarak Asfalt Beton Kaplama Hazırlanması için Gerekli ilave işler birim fiyatı ile ilgili olarak;

Sözleşme eki birim fiyat tarifleri kitabının,

1. 3. 2. maddesinde “Bütün pozlarda, “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılan unsurlar kesin olarak belirtilmiş olup, sadece bunlar için, ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılır.

Ancak; 07.005/K, 07.006/K ve 2013 taşıma pozlarında “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” bölümünde gösterilen “Yükleme, boşaltma, ambarlama, istif ve figüre” unsurlarının ayrıca ödenebilmesi için bu unsurların ilgili imalat ve ihzarat birim fiyatlarına dahil edilmemiş olması ve bu imalat ve ihzarat pozlarının birim fiyat tariflerinde bu unsurların ayrıca ödeneceğinin belirtilmiş olması gerekir. Aksi halde bu unsurlar için ayrıca herhangi bir ödeme yapılmaz.”

1. 3. 3. maddesinde ise, “işin; her türlü durum ve şartlar altında, Y. F. Ş. ’nin ilgili kısımlarındaki esaslar ve şartlara göre eksiksiz olarak meydana getirilmesi için gerekli olan ve “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masrafları” başlığı altında sayılan unsurlar ile 15. 024 (Makineli kazılarda su müşkülat zammı), 15. 024/1 (Üst yapı malzemelerinin temininde malzeme çıkarma müşkülatı zammı), 32. 006/K (Tünele ait inşaat malzemelerinin yüklenmesi ve boşaltılması), 32. 007/K (Tünel içinde kazı ve inşaat malzemesinin taşınması zammı),32. 009/1 (Kesiti 6-55 m² olan tünellerde tünel zammı), 32. 009/2 (Kesiti 55 m² den büyük olan tünellerde tünel zammı), 32. 011 (Tünel uzunluk zammı), poz nolu birim fiyatlar dışında kalan diğer bütün unsurlar birim fiyata dahildir. ”hükmü öngörülmüştür.

Birim Fiyat Tariflerinin yukarıya alınan hükümlerinde anlaşılacağı üzere 6400/M-M poz nolu birim fiyat Y.F.Ş.’nin 74. kısmındaki ve Özel Teknik Şartnamesindeki esaslar ve şartlar dahilinde, 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² sıcak karışım asfalt betonu aşınma tabakası yapılması birim fiyatı olup, “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masraflarını kapsamaktadır.

Yapım şartları olarak 6400/M poz nolu birim fiyatta Yollar Fenni Şartnamesinin (YFŞ) 74.kısmındaki esaslar ve şartlara atıfta bulunurken 6400/M-M poz nolu birim fiyatta ise YFŞ nin 74. maddesi ile birlikte Özel Teknik Şartnameye atıfta bulunulmaktadır. Dolayısı ile 6400/M-M poz nolu birim fiyatta bedeli ödenen imalatın YFŞ ile birlikte özel teknik şartnamede belirtilen esaslara da uygun olması gerekir. Birim fiyat listesinde yer alan fiyatlar teknik şartnamelere uygun olarak yapılan imalatların bedelidir. Teknik şartnamede öngörülen imalat yöntem ve şartları birim fiyata dahildir. Örneğin teknik şartnamede bitümün 185 dereceye kadar ısıtılması öngörülmüş ise, bu ısı derecesinin elde edilmesi birim fiyata dahildir ve bu ısı derecesi elde edildi diye başka bir birim fiyat üzerinden ödeme yapılmaması gerekir.

Modifiye Bitüm Özel Teknik Şartnamesinde bitümün modifiye edilesi ve modifiye edilen bu bitümle aşınma tabakası malzemesi hazırlanması düzenlenmektedir. Buna göre Modifiye bitüm, asfalt çimentosu (bitüm) ile modifiye edici madde olarak kullanılacak katkı malzemelerinin (polimer) karıştırılarak elde edilmektedir. Anılan teknik şartnamede bu karışımın nasıl, hangi oranda ve hangi ısıda yapılacağı açıkça belirtilmiş ve bu imalatın teknik şartnameye uygun olarak yapılmasından müteahhidin sorumlu olduğu belirtilmiştir.

6400/M-M poz no.lu birim fiyat tarifi ile Modifiye Bitüm Özel Teknik Şartnamesinin incelenmesinden anlaşılacağı üzere, 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş sert taş ve modifiye bitüm ile) için gerekli bütün malzeme, makine, işçilik, alet ve edevat masraflarının, bitümün 185 dereceye kadar ısıtılmasının, gerekli makine ve teçhizatın temini, montajı ve demontajının birim fiyata dahil olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla 6400-M-M pozu ile birlikte 4436/2 pozunun ödenmesi mükerrerliğe neden olup mevzuata aykırı olmaktadır.

İlamın bu fıkrası için yeniden yapılan hesaplamada aşağıda görüleceği üzere;

FAZLA ÖDEMENİN HESABI ($)

İlamda hesaplanan Fazla Ödeme KDV'li Tutar (A) 90.688,43

Üst Yapı İmalatlarından kaynaklanan fazla ödemenin hesabı (B)

Poz No Yapılan İşin Cinsi İmalat Miktarı Birim Fiyat Fazla Ödeme Tutarı

4436/2 Büyük Plent Ünitesinde modifiye bitüm kullanarak "Asfalt Betonu Kaplama"ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için ilave işler 10.168,664 5,322 54.117,62

%30,12 İhale Tenzilatı 16.300,22

Fark 37.817,40

%18 KDV 44.624,53

Mevzuata Uygun Ödene Tutar (A-B) 46.063,90

Kamu zararı olarak belirtilen 90.688,43 ABD Doları’nın 4300/PMB pozuna tekabül eden 46.063,90 ABD Dolarlık kısmı mevzuata uygun bulunmakta, 4436/2 pozuna tekabül eden 44.624,53 ABD dolarlık kısmı ise mevzuata aykırı bulunmaktadır.

Bu itibarla, 766 sayılı ilamın 26. maddesinin B fıkrası 90.688,43-ABD Dolarına ilişkin olarak verilen tazmin hükmünden mevzuata uygun ödenen 46.063,90-$’ın düşülerek ilamın bu fıkrasında yer alan hükmün 44.624,53 $ olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

Sonuç olarak; 766 sayılı ilamın 26. maddesi ile toplam (A+B)103.784,27 ABD Dolarına ilişkin olarak verilen tazmin hükmünden B fıkrasına ilişkin olarak mevzuata uygun ödenen 46.063,90-$’ın düşülerek kalan 57.720,37 -$’ın ilamda belirtilen sorumluların uhdesinde kalmak üzere hükmün 57.720,37 $ olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

2. 766 sayılı ilamın 29. maddesi ile Makyol. Yüksel ortak girişimi yükleniminde yaptırılan G.Antep. Ş.Urfa. Suruç Yol Yapım İnşaatı işinde;

A- 6400/M-M-1 poz nolu 5 cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile) birim fiyatı ile bedeli ödenen imalatta kullanılan bitümlü malzemeye; 4300/PMB poz nolu Özel Plentte Polimer Modifiye Bitüm (PMB) Hazırlanması ve 4436/1 poz nolu Büyük Plent Ünitesinde Polimer Modifiye Bitüm Kullanılarak Asfalt Beton Kaplama Hazırlanması için Gerekli İlave işler birim fiyatlarının da ödenmesi sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 821.622,230 - $,

B- 15.052/2 poz nolu "Titreşimli Silindir ile Sıkıştırma Yapılması" birim fiyatı ile ödeme yapılması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile 85.544,52 - $,

Olmak üzere toplam 907.166,75-$’a tazmin hükmü verilmiştir.

1456 sayılı ek ilamın 1. maddesi ile “Karayolları Genel Müdürlüğünden alınan yazıdan, ilamın 29 uncu maddesinde sorumluluğu gerçekleştirme görevlisi Teşkilat Bşk. olarak dahil edilen Can Sancar'ın kurumun merkez ve taşra teşkilatında çalışmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle 766 sayılı ilamın 29 uncu maddesiyle verilen 907.166,75 $ tazmin hükmünden Can Sancar’ın sorumluluğunun kaldırılmasına ve ilamın 29 uncu maddesinde yazılı gerekçelerle 907.166,75 $ kamu zararının Gerçekleştirme Görevlileri Şevket Acemoğlu (Kontrol Şefi) Yalçın Kavak (Otoyol Yap. Baş Müh.) Veysi Bilgiç (9.Böl.Md.Yrd.) Bedri Yılmaz (Yol Yapım Şefi) Şükrü Büyükdurmuş (Yol Yapım Şb.Md.Yrd.) Hulki Tuncer (Otoyol Yap.Dai.Bşk.) ile Harcama Yetkilisi Kamil Peker’e (Otoyol Yapım Şb.Md.) ortaklaşa ve zincirleme olarak düzeltilerek ödettirilmesine,” karar verilmiştir.

A) Dilekçi ilamın A fıkrası ile ilgili olarak; 6400/M-M -1 Poz no'lu 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1m2 Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş sert taş ve modifiye bitüm ile) birim fiyatı ile bedeli ödenen (bitüme) imalata; 4300/PMB Poz no'lu özel plentte polimer modifiye bitüm (PMB) hazırlanması ve 4436/2 Poz no'lu büyük plent ünitesinde polimer modifiye bitüm kullanılarak asfalt betonu kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler birim fiyatlarının da ödenmesi sonucunda, veya 6400/M-M- poz no'lu iş kalemi birim fiyatına, 4300/PMB ve 4436/2 Poz no'lu iş kalemleri birim fiyatları dahil olmasına rağmen, 4300/PMB ve 4436/2 Poz no'lu iş kalemleri için ayrıca ödeme yapılması sonucunda yüklenici firmaya fazla ödemede bulunulduğu gerekçesi ile tazmin hükmü verildiğini, bu itibarla 6400/M-M-1 poz no'lu 5cm sıkışmış kalınlıkta 1m2 Asfalt betonu aşınma tabakası yapılması işinin ne olduğunun nasıl yapıldığının ve birim fiyat tariflerinde nasıl tarif edildiğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini, ifade ederek bu tutanağın 1. maddesinin B fıkrasında belirttiği gerekçelerle ilamın 29. maddesinin A fıkrasında yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

A) Sözleşme eki birim fiyat tarif kitabında 6400/M-M-1 poz nolu birim fiyat yer almadığı gibi, Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanan birim fiyat listeleri ile birim fiyat tarifleri kitabında da yer almamaktadır.

Karayolları Genel Müdürlüğünün 25.08.1997 tarihli oluru ile 6400/M-M 5 cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile) birim fiyatının analiz ve tarifi tesbit edilmiş ve bu tarihten sonra yapılacak ihalelerde geçerli olmak üzere uygulamaya konulmuştur.

2004 yılında yayınlanan Birim Fiyat Tarifleri kitabında 6400/M-M poz nolu birim fiyat tarifi olarak yer alan ve daha sonra bu birim fiyat tarifin poz numarasının 6400/M-M-1 olarak değiştirildiği; içeriğinin ise değiştirilmediği ifade edilen birim fiyat tarifinin incelenmesinden bu tarifin 6400/M-M Poz nolu birim fiyat tarifinden tek farkının birim fiyata dahil olmayan masraflar kısmında sayılan ve sorgu konusu yapılan "... özel plentte polimer modifıye bitüm (PMB) hazırlanması ve polimer modifıye bitüm kullanılarak "asfalt betonu kaplama" ile bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler" olduğu anlaşılmaktadır. Birim fiyat tarifinde bu değişiklik yapılmasına rağmen birim fiyat analizlerinde ve birim fiyatlarda herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. 6400/M-M poz nolu birim fiyat tarifinin değiştirilmesi ancak bu imalatın yapım şartlarının değiştirilmesi ile mümkündür ve bu değişikliğin de Karayolları Genel Müdürlüğünün 25.8.1997 tarihli olurunda takip edilen prosedüre uygun olarak yapılması ve değişikliğin onaylandığı tarihten sonra yapılacak ihalelerde uygulanması gerekir. Birim fiyat tarifleri sözleşmelerin aslı ve tamamlayıcı unsuru olduğu için gelişigüzel değiştirilmesi mümkün değildir.

6400/M-M-1 poz nolu birim fiyat tarifinin yapım şartları da 6400/M-M poz nolu birim fiyat tarifinin yapım şartlan ile aynı olduğundan yapılan bu imalatın, 6400/M-M 5 Cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış Ve Elenmiş Sert Taş Ve Modifıye Bitüm İle) imalatı olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki 6400/M-M-l poz nolu imalat ve birim fiyatın farklı olduğu kabul edilse bile bu birim fiyatın, 15.03.2006 tarih ve B.09.1.TCK.0.65.01-21-010.06.01/0413 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü olurunda da belirtildiği gibi 2004 yılından önce ihale edilen işlere uygulanması mümkün değildir. Bu nedenlerle bu imalat için 6400/M-M poz nolu birim fiyattan ödeme yapılması gerekir.

Karayolları Genel Müdürlüğünün 25.08.1997 tarihli oluru ile 6400/M-M 5 cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile) birim fiyatının analiz ve tarifi tesbit edilmiş ve bu tarihten sonra yapılacak ihalelerde geçerli olmak üzere uygulamaya konulmuştur.

6400/M-M 5 cm. Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile) birim fiyat tarifinde bu imalatın yapım şartları:

“Y.F.Ş.’nin 74.kısmındaki ve Özel Teknik Şartnamesindeki esaslar ve şartlar dahilinde, 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² sıcak karışım asfalt betonu aşınma tabakası yapılması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Gerekli makine ve teçhizatın işbaşında temini, montajı ve demontajı, taşın ocaklardan çıkarılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında nihai ortalama 150 m. mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya idarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, gerektiğinde ilave fiiller ve doğal kum temini, munzam elemeler ve granülometri ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, agreganın vasıtalara yüklenmesi, plent sahasındaki depo yerine taşınması ve boşaltılması, depo yerinde taşıma vasıtalarına yüklenmesi, plent silosuna kadar taşınması, siloya boşaltılması, ısıtılması, kurutulması, elenerek gruplara ayrılması, karıştırıcıya nakli, buhar jeneratörü için gerekli suyun işbaşında temini, bitümlü malzemenin depo tankına aktarılması, depo tankında emiş derecesine kadar ısıtılması ve servis tankına aktarılması, depo ve servis tankında depolanması, tatbik derecesine kadar ısıtılması, miksere istenilen miktarda püskürtülmesi, agrega ve bitümlü malzemenin şartnamesine göre karıştırılması, kaplama yapılacak yol sathının ve kaplama anında ek yerlerinin süpürülmesi ve çıkan süprüntü malzemesinin platform dışına atılması veya tretuvar üzerine konulması, bitümlü yapıştırıcı (RC/250) hazırlanması, depolanması, distribütöre aktarılması, tatbik derecesine kadar distribütörde ısıtılması ve püskürtme borusu ile veya borunun yanaşmadığı yerlerde el ile püskürtülmesi, sıcak bitümlü karışımın taşıma vasıtalarına yüklenmesi, finişere boşaltılması, elektronik duyargalı finişerle serilmesi, tokmaklanması, demir merdaneli ve lastik tekerlekli silindirlerle sıkıştırılması, gerektiğinde ek yerlerinin ısıtılması, kesilmesi, kenarların ve ek yerlerinin tanzimi, geometrik standardın temini için aletli ölçmelerin yapılması, elektronik duyargalı finişer için yan baz hattının yerleştirilmesi, kot almaya yarayacak ayarlı ofset hattının teşkili, aplikasyon, nivelman vs. yapılması, taşıma kamyonlarının plentte bekletilmeleri, finişerle beraber çalışmaları ve sırası gelinceye kadar beklemeleri karşılığı, araştırma ve teknik nezaret işlerinin yapılması suretiyle aşınma tabakasının teşkili ile aşağıda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alat ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar,

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Bitümlü malzeme bedeli, bitümlü malzemenin teslim yerinden depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü yapıştırıcının yol boyuncu taşınması, bitümlü karışımın işbaşına taşınması, şehir içinde yapılan süpürme işlerinde tretuvara konan süprüntü malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması, doğal kumun plente taşınması,

Ölçü:

5 cm. sıkışmış kalınlıktaki aşınma karışımının metrekare cinsinden alanıdır.

Ödeme:

Birim Fiyat Cetvelinde, poz 6400/M-M deki “5 cm Sıkışmış Kalınlıkta 1 m² Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm ile)” m² birim fiyatı üzerinden yapılır.

Not:

(1) Aşınma, projede belirtilen 5 cm. kalınlıkta serilecektir. Tolerans olarak T 0.5 cm. kabul edilecek olup, tabaka kalınlığının toleranstan fazla serilmesi halinde fazlası için ödeme yapılmayacak veya fazla kalınlık kazıtılacaktır. Toleranstan eksik serilmesi halinde ise, her türlü masrafı müteahhide ait olmak üzere aşınma tabakasının tamamı kazınacak ve yeniden sıkışmış kalınlıkta 5 cm. serilecektir.

(2) Kullanılan karışımın hacmi (sıkışmış kalınlık x genişlik x uzunluk) ile 2,45 T/m³ yoğunluğun çarpımından bulunan ağırlık kullanılan karışımın yola nakli ödenmesine, bu ağırlıktan işyeri karışımı formülünde belirtilen bitümün ağırlığı düşüldükten sonra, kalan ağırlık ise ocak taşının ocaktan konkasöre naklinin ödenmesinde esas alınır.

(3) Bitümlü karışım içindeki agrega karışım oranlarının değişmesi veya ilave fiiller ve/veya kum gerekmesi halinde, herhangi bir munzam Ödeme veya yeni fiyat yapılmaz.

(4) Konkasör, plent sahasına kurulacak ve agreganın plente taşınması için ayrıca herhangi bir bedel ödenmeyecektir. Ancak, plent sahasının yetersizliği nedeniyle, idarenin yazılı izni ile konkasörün plent sahasının dışında kurulması halinde, agreganın konkasörden plente kadar taşınması bedeli ayrıca ödenecektir.

(5) Bu birim fiyat Los Angeles aşınma değeri (B tipi) % 18 ve daha düşük olan taşımalar için geçerlidir.

(6) Poz 6100/2 deki Not (2) ve (3) gibidir,” olarak tarif edilmiştir.

6400 M-M poz nolu birim fiyat 5 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş sert taş ve modifiye bitüm ile), 4400/PMB poz nolu birim fiyat özel plentte polimer modifiye bitüm hazırlanması, 4436/2 poz nolu birim fiyat da polimer modifiye bitüm kullanarak asfalt betonu kaplama ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için gerekli ilave işler, birim fiyatlarıdır.

6400/M-M Poz No'lu Birim Fiyat 2000 yılı Birim Fiyat Listelerinden başlayarak bugüne kadar yayınlanan tüm Birim Fiyat listelerinde yer almış olup; Birim Fiyata dahil olmayan masraflar bölümünde;

Bitümlü malzeme bedeli, bitümlü malzemenin teslim yerinden depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü yapıştırıcının yol boyunca taşınması, bitümlü karışımın iş başına taşınması, şehir içinde yapılan süpürme işlerinde tretuvara konan süprüntü malzemenin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve boşaltılması, doğal kumun plente taşınmasıdır.

Aşınma Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Sert Taş ve Modifiye Bitüm İle) birim fiyat tarifinde "Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar) başlığı altında "bitümlü malzeme bedeli"nin birim fiyata dahil olmadığı açıkça belirtilmektedir. Yapılacak aşınma tabakası polimer modifiye bitüm (PMB) ile üretileceğinden burada belirtilen bitümlü malzeme bedeli "Polimer Modifiye Bitüm (PMB) " olmaktadır.

Modifiye Bitüm Teknik Şartnamesi, Modifiye Bitüm Teknik Raporu ve TCK Genel Müdürlüğü'nün 21.07.1999 tarih ve 1999/18 sayılı İç Genelgesi'nde bitümün nasıl modifiye edileceği adım adım verilmektedir. Bu iş için şantiyede İç Genelge'de özellikleri belirtilen bir plent ve ekipmanları (Servis Tankları v.s.) tesis edilmiş; PMB üretimi şantiyede bu plentte AC 60/70 bitüm içine granül polimer katkı maddesi katılarak ve karışım plentte değirmenden geçirilerek hazırlanmaktadır. Hazırlanan PMB'ye teknik şartnamede belirtilen kalite kontrol deneyleri şantiye laboratuarında İdare elemanları gözetiminde yapılmaktadır.

Buna göre; "Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar" başlığı altında bahsedilen bitümlü malzeme bedeli,

1. Keşif Özeti 4-Üstyapı İşleri başlığı altında bulunan ve tutarı keşif özetine maktuen ilave edilen "Poz No:4300/M:İnşaat Bünyesine Giren Modifiye Bitüm Temini Karşılığı" olmaktadır.

Modifiye Bitüm Bedeli:

1. Asfalt Çimentosu (Penetrasyon Asfalt)

2. Polimer Katkı Maddesi,

3. Özel Plentte Polimer Modifiye Bitüm (PMB) Hazırlanması (Asfalt Çimentosu ile Polimer Katkı maddesinin özel plentte karıştırılması),

Bedellerinin toplamından oluşmaktadır. Bitüm bedeli 4300 pozundan, polimerler (katkılar) özel pozdan (faturadan), polimer modifiye bitümü hazırlayan özel plent bedeli 4300/PMB pozundan hakedişlerde ödenmektedir. Bu üç pozun bedeli ayrı ayrı ödendiğinde "4300/M" poz numaralı "İnşaat Bünyesine Giren Modifiye Bitüm Bedeli" tam olarak ödenmiş olmaktadır. Bu itibarla 6400-M-M pozu ile birlikte 4300/PMB pozunun ödenmesinde mükerrerlik bulunmamaktadır.

4436/2 poz no.lu Büyük Plent Ünitesinde Polimer Modifiye Bitüm Kullanılarak Asfalt Beton Kaplama Hazırlanması için Gerekli ilave işler birim fiyatı ile ilgili olarak;

Sözleşme eki birim fiyat tarifleri kitabının,

1. 3. 2. maddesinde “Bütün pozlarda, “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılan unsurlar kesin olarak belirtilmiş olup, sadece bunlar için, ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılır.

Ancak; 07.005/K, 07.006/K ve 2013 taşıma pozlarında “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” bölümünde gösterilen “Yükleme, boşaltma, ambarlama, istif ve figüre” unsurlarının ayrıca ödenebilmesi için bu unsurların ilgili imalat ve ihzarat birim fiyatlarına dahil edilmemiş olması ve bu imalat ve ihzarat pozlarının birim fiyat tariflerinde bu unsurların ayrıca ödeneceğinin belirtilmiş olması gerekir. Aksi halde bu unsurlar için ayrıca herhangi bir ödeme yapılmaz.”

1. 3. 3. maddesinde ise, “işin; her türlü durum ve şartlar altında, Y. F. Ş. ’nin ilgili kısımlarındaki esaslar ve şartlara göre eksiksiz olarak meydana getirilmesi için gerekli olan ve “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masrafları” başlığı altında sayılan unsurlar ile 15. 024 (Makineli kazılarda su müşkülat zammı), 15. 024/1 (Üst yapı malzemelerinin temininde malzeme çıkarma müşkülatı zammı), 32. 006/K (Tünele ait inşaat malzemelerinin yüklenmesi ve boşaltılması), 32. 007/K (Tünel içinde kazı ve inşaat malzemesinin taşınması zammı),32. 009/1 (Kesiti 6-55 m² olan tünellerde tünel zammı), 32. 009/2 (Kesiti 55 m² den büyük olan tünellerde tünel zammı), 32. 011 (Tünel uzunluk zammı), poz nolu birim fiyatlar dışında kalan diğer bütün unsurlar birim fiyata dahildir. ”hükmü öngörülmüştür.

Birim Fiyat Tariflerinin yukarıya alınan hükümlerinde anlaşılacağı üzere 6400/M-M poz nolu birim fiyat Y.F.Ş.’nin 74. kısmındaki ve Özel Teknik Şartnamesindeki esaslar ve şartlar dahilinde, 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² sıcak karışım asfalt betonu aşınma tabakası yapılması birim fiyatı olup, “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masraflarını kapsamaktadır.

Yapım şartları olarak 6400/M poz nolu birim fiyatta Yollar Fenni Şartnamesinin (YFŞ) 74.kısmındaki esaslar ve şartlara atıfta bulunurken 6400/M-M poz nolu birim fiyatta ise YFŞ nin 74. maddesi ile birlikte Özel Teknik Şartnameye atıfta bulunulmaktadır. Dolayısı ile 6400/M-M poz nolu birim fiyatta bedeli ödenen imalatın YFŞ ile birlikte özel teknik şartnamede belirtilen esaslara da uygun olması gerekir. Birim fiyat listesinde yer alan fiyatlar teknik şartnamelere uygun olarak yapılan imalatların bedelidir. Teknik şartnamede öngörülen imalat yöntem ve şartları birim fiyata dahildir. Örneğin teknik şartnamede bitümün 185 dereceye kadar ısıtılması öngörülmüş ise, bu ısı derecesinin elde edilmesi birim fiyata dahildir ve bu ısı derecesi elde edildi diye başka bir birim fiyat üzerinden ödeme yapılmaması gerekir.

Modifiye Bitüm Özel Teknik Şartnamesinde bitümün modifiye edilesi ve modifiye edilen bu bitümle aşınma tabakası malzemesi hazırlanması düzenlenmektedir. Buna göre Modifiye bitüm, asfalt çimentosu (bitüm) ile modifiye edici madde olarak kullanılacak katkı malzemelerinin (polimer) karıştırılarak elde edilmektedir. Anılan teknik şartnamede bu karışımın nasıl, hangi oranda ve hangi ısıda yapılacağı açıkça belirtilmiş ve bu imalatın teknik şartnameye uygun olarak yapılmasından müteahhidin sorumlu olduğu belirtilmiştir.

6400/M-M poz no.lu birim fiyat tarifi ile Modifiye Bitüm Özel Teknik Şartnamesinin incelenmesinden anlaşılacağı üzere, 5 cm. sıkışmış kalınlıkta 1 m² asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş sert taş ve modifiye bitüm ile) için gerekli bütün malzeme, makine, işçilik, alet ve edevat masraflarının, bitümün 185 dereceye kadar ısıtılmasının, gerekli makine ve teçhizatın temini, montajı ve demontajının birim fiyata dahil olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla 6400-M-M pozu ile birlikte 4436/2 pozunun ödenmesi mükerrerliğe neden olup mevzuata aykırı olmaktadır.

İlamın bu fıkrası için yeniden yapılan hesaplamada aşağıda görüleceği üzere;

YENİDEN YAPILAN KAMU ZARARININ HESABI ($)

İlamda hesaplanan Fazla Ödeme KDV'li Tutar (A) 821.622,230

Üst Yapı İmalatlarından kaynaklanan fazla ödemenin hesabı (B)

Poz No Yapılan İşin Cinsi İmalat Miktarı Birim Fiyat Fazla Ödeme Tutarı

4436/2 Büyük Plent Ünitesinde modifiye bitüm kullanarak "Asfalt Betonu Kaplama"ve bitümlü sıcak temel hazırlanması için ilave işler 82.411,130 5,322 438.859,033

%21,25 İhale Tenzilatı 93.257,544

Fark 345.601,489

%18 KDV 407.809,757

Mevzuata Uygun Ödene Tutar (A-B) 413.812,473

Kamu zararı olarak belirtilen 821.622,230 ABD Doları’nın 4300/PMB pozuna tekabül eden 413.812,473 ABD Dolarlık kısmı mevzuata uygun bulunmakta, 4436/2 pozuna tekabül eden 407.809,757 ABD Dolarlık kısmı ise mevzuata aykırı bulunmaktadır.

Bu itibarla, 766 sayılı ilamın 29. maddesinin A fıkrası ile 821.622,230-ABD Dolarına ilişkin olarak verilen tazmin hükmünden mevzuata uygun ödenen 413.812,473-$’ın düşülerek ilamın bu fıkrasında yer alan hükmün 407.809,757-$ olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

B) 766 sayılı ilamın 29. maddesinin B fıkrası verilen 85.544,52-$’ın tazminine dair hükmün, aynı tazmin hükmünde Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile iştiraki bulunan Yalçın KAVAK ve Veysi BİLGİÇ’İN başvurusu üzerine düzenlenen 21.03.2012 gün ve 34600 tutanak sayılı Temyiz Kurulu ilâmının 2. maddesinin B fıkrası ile kaldırılmış bulunduğu anlaşılmakla dilekçinin işbu maddenin B fıkrası ile ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA,

Sonuç olarak; 766 sayılı ilamın 29. maddesi ile toplam (A+B) 907.166,75-ABD Dolarına ilişkin verilen tazmin hükmünden mevzuata uygun ödenen A fıkrasına ilişkin 413.812,473-$ ile ile aynı tazmin hükmünde Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile iştiraki bulunan Yalçın KAVAK ve Veysi BİLGİÇ’İN başvurusu üzerine düzenlenen 21.03.2012 gün ve 34600 tutanak sayılı Temyiz Kurulu ilâmının 2. maddesinin B fıkrası ile kaldırılmış bulunan 85.544,52-$’ın düşülerek kalan 407.809,757-$ ‘lık kamu zararının; 1456 sayılı ek ilamın 1. maddesi de dikkate alınarak Gerçekleştirme Görevlileri Şevket Acemoğlu (Kontrol Şefi) Yalçın Kavak (Otoyol Yap. Baş Müh.) Veysi Bilgiç (9.Böl.Md.Yrd.) Bedri Yılmaz (Yol Yapım Şefi) Şükrü Büyükdurmuş (Yol Yapım Şb.Md.Yrd.) Hulki Tuncer (Otoyol Yap.Dai.Bşk.) ile Harcama Yetkilisi Kamil Peker’in uhdelerinde kalmak üzere hükmün 407.809,757-$ olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

3. 766 sayılı ilamın 44. maddesi ile Nurol. Cengiz. Kiska. Yüksel adi ortaklığı yükleniminde bulunan Ankara. Pozantı Otoyolu Kemerhisar. Eminlik kesimi Yap. İşinde;

A- 15.052/5 poz nolu "Titreşimli Silindir ile Sıkıştırma Yapılması" birim fiyatı ile ödeme yapılması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile 1.999,39- YTL’ ye tazmin hükmü verilmiştir.

B- İmalat bünyesine girenden daha fazlasına kum-çakıl yıkama bedeli ödenmesi sonucu kamu zararına yol açıldığı (2641 pozu ile ödeme yapıldıktan sonra 08.007/K poz no.lu birim fiyatın da ödenmesi) gerekçesi ile 19.112,39- YTL’ ye tazmin hükmü verilmiştir.

A) Dilekçi ilamın A fıkrası ile ilgili olarak özetle; ilamda özetle 2200 poz nolu her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması, 2202 poz nolu her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısı yapılması ve kullanılması, 2204 poz nolu dolgu altlarındaki her cins zayıf ve oynak zeminlerin kazılması ve kullanılması imalatlarına ait birim fiyat tariflerinde birim fiyata dahil olmayan imalatlar arasında 2209 poz nolu sulama ve sıkıştırma imalatı dışında herhangi bir sulama ve sıkıştırma yapımının öngörülmemiş olması nedeniyle ayrıca sıkıştırma ve sulamaya ait herhangi bir ödeme yapılmayacağının belirtildiğini, oysa 15.052/4 poz no ile yapılan ödemenin; 2200, 2202 ve 2204 poz nolu yarma, ariyet ve zayıf zemin kazı imalatları bünyesinde yapılan bir ödeme olmayıp dolgu zemininin hazırlanması aşamasında yapılan çalışmaların karşılığı yapılan ödeme olduğunu,

Genel Müdürlüklerince ihaleli olarak yürütülen çalışmalarda yapılacak dolgu imalatlarının, hangi esaslara göre yapılacağı işe ait sözleşmenin eki mahiyetinde olan Yollar Fenni Şartnamesi'nin 14. kısmında "Dolgular" başlığı altında açıkça tarif edildiğini, buna göre dolgu yapım çalışmalarının üç ana başlık altında ele alındığını,

Bunlar ve bunlarla ilgili ödemelerin:

1. Dolgu malzemesi özellikleri ve temini (malzeme teminiyle ilgili ödemeler 2200 veya 2202 poz nolu yarma veya ariyet kazısı yapılması birim fiyatı üzerinden yapılmaktadır.),

2. Dolgu yapılacak sahada yapılması gerekli çalışmalar (ilama esas ödemeler bu bölümde yapılan çalışmalarla ilgilidir),

3. Dolguların sıkıştırılması

Olduğunu, ilama esas ödemelerin de yukarıda 2. maddede ifade edilen, dolgu yapılacak sahada yapılması gerekli çalışmalarla ilgili olduğunu, bu aşamada yapılan çalışmalar ve bunlara ait ödemelerin:

A) Dolgu yapılacak sahanın mevcut durumunda ağaçlar, ağaç kökleri ve su birikintisinin bulunduğunu,

B) Öncelikle dolgu sahası içerisinde varsa yüzeysel su birikintileri ile yeraltı sularının yapılacak drenaj çalışmalarıyla dolguya zarar vermemesinin sağlandığını, yüzeysel ve yeraltı drenajıyla ilgili ödemelerin, sanat yapıları bünyesinde yer alan birim fiyatlar üzerinden yapıldığını,

C) Dolgu sahası içerisinde yer alan ağaçların kesilerek köklerinin temizlendiğini,

Ödemenin:

1. Mevcut ağaçların kesilerek köklerinin çıkartılması için yapılan imalatların ağaç çaplarına bağlı olarak 14.022/1, 14.022/2, 14.022/3 ve 14.022/4 poz nolu makine ile ağaç kesme ve sökme birim fiyatları üzerinden,

2. Ağaçları daha önceden kesilmiş mevcut köklerin sökülmesi imalatının ise ağaç çaplarına bağlı olarak 14.022/1-K, 14.022/2-K, 14.022/3-K ve 14.022/4-K poz nolu makine ile kök sökme birim fiyatları üzerinden,

Yapıldığını,

D) Dolgu sahası içerirsinde taşıma gücünü kaybetmiş zayıf ve bitkisel toprağın kazılarak inşaat alanı dışında depo edildiğini, ödemenin: yapılan kazı 2204 poz nolu dolgu altlarındaki her cins zayıf ve oynak zeminlerin kazılması ve kullanılması birim fiyatı üzerinden yapıldığını, ortalama 100 mt mesafenin üzerine taşınması halinde 07.005/K-1 veya 07.005/K-2 poz nolu depoya gidecek kazı birim fiyatından da nakliye ödemesi yapıldığını,

E) Zayıf ve bitkisel toprak kazısı yapıldıktan sonra zeminin yaklaşık 20 cm kabartılarak (Yollar Fenni Şartnamesi Kısım 14.3.1.Paragraf) bu kesimin sulanarak sıkıştırıldığını, ödemenin de; 15.052/4 poz nolu titreşimli silindirle sıkıştırma yapılması birim fiyatı üzerinden yapıldığını,

İlama esas ödemelerin bu aşamada (dolgu çalışmalarına başlamadan önce) yapılan ödemeler olduğunu,

Bu aşamadan sonra ihtiyaç olması halinde zeminin taşıma gücünü arttırmaya yönelik taş dolgu, kum şilte gibi çalışmalar yapıldıktan sonra dolgu yapılmasına başlanıldığını, dolgu yapımı esnasında yapılan sıkıştırma ve sulama işlerinin 2209 poz no.lu birim fiyatlarıyla yapıldığını,

Yukarıda da izah edildiği üzere söz konusu iş bünyesinde 15.052/4 poz nolu titreşimli silindirle sıkıştırma yapılması birim fiyatlarından yapılan ödemelerin:

2200 poz nolu Her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması,

2202 poz nolu Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısı yapılması ve kullanılması,

2204 poz nolu dolgu altlarındaki her cins zayıf ve oynak zeminlerin kazılması ve kullanılması,

2209 poz nolu sulama ve sıkıştırma imalatları,

Dışında kabartılan dolgu tabanının sıkıştırılması için yapıldığını, dolayısıyla fazla ödeme söz konusu olmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

B) Dilekçi ilamın B fıkrası ile ilgili olarak; 08.007/K poz no.lu birim fiyat ile yapılan ödemenin 2641 poz no.lu birim fiyatın içinde olmadığını, dolayısıyla da fazla ödemede bulunulmadığını, buna göre, yol inşaatları yapılırken uyulması gereken başlıca rehberlerden birisinin onaylanmış proje, ikincisinin ise Yollar Fenni Şartnamesi olduğunu, onaylı projelerinde gösterilen yüzey altı drenajlarının kaba ve ince filtre malzemelerinin İmrahor ve Handeresi kum - çakıl ocaklarından elde edildiğini, bu ocakların tabii gradasyonlarının Y.F.Ş.'nin 53.2.4 maddesinde belirtilen şartlara uydurulabilmesi için elenmesi gerektiğini, hatta elenmiş malzeme gradasyonları da şartname limitleri içinde kalmadığından idarenin bilgisi dahilinde yıkama yapılması gerektiğinin ortaya çıktığını, nitekim şantiye karar defterine yazılan 23/06/2004 tarih ve 14 sayılı kararı (Ek.58-B/1) ile malzemenin içinde bulunan kil ve siltin kaba agrega üzerine yapıştığı ancak yıkandıktan sonra YFŞ'nin 53.2.4 kısmındaki gradasyonlara uyduğu tesbit edildiğinden yıkanmasına karar verildiğini, konu ile ilgili laboratuar deney raporları (Ek.58-B/2) ve alınan karar fotokopisinin ekte sunulduğunu, bu nedenle 57. madde de geçen 2641 poz numaralı imalatta yıkama yapılması yersiz değil gerekli olduğundan yapılmış olup fazla ödeme yapılmadığını, ayrıca 2641 poz numaralı imalata ilişkin analiz hazırlanması (08.009 poz no.lu ) imalatı olduğunu, 08.009 no.lu pozun analizi incelendiğinde de bir yıkama işleminden bahsedilmediğini, sonuç olarak yüzey altı drenajlarında kullanılan kaba ve ince filtre malzemelerinin 2641 pozunda tarif edilen ve ödenen işlemlerle elde edilememekte olduğundan dolayı ilave yıkama işlemine tabii tutulması gerekmekte olduğunu, Y.F.Ş'nin 53 kısmında belirtilen şartların, işin yapım şekli ve kalitesi ile ilgili olduğunu, Yollar Fenni Şartnamesinin hiçbir suretle ödeme ile ilgili hususları içermediğini, dolayısıyla 2641 poz no.lu birim fiyatın ödenmesinin Y.F.Ş.'nin 53. kısmıyla ilişkilendirilmesinin söz konusu olmadığını, ayrıca 08.007/K poz no.lu kum çakıl yıkanması birim fiyatının sözleşme eki keşfinde yer aldığından sözleşme hükmü haline geldiğini,

Sayıştay ilamında "Kum-çakılın dolguda kullanıldığı imalatlara ilişkin birim fiyat tariflerinde (2640,2641 gibi ) yıkama bedelinin birim fiyatlara dahil olmadığına dair ibare yer almamaktadır" ifadesinden yola çıkarak ödeme yapılamaz denildiğini, halbuki kum çakıl temini için işletilen tüm ocakların aynı özelliklere sahip olmadığını, bazı ocaklarda yıkama yapılmadan Y.F.Ş 53.2.4 kısmında belirtilen özelliklere uygun malzeme temin edilebilirken bazılarında yıkama işlemi gerekmekte olduğunu, bu durumda farklı iki uygulama ve maliyetle yapılan "kum çakıl malzemesi temini işine"; aynı birim fiyatın uygulanması ve sadece tariften yola çıkılarak birim fiyat analizinde kum çakıl yıkama bedelinin ödenmediğini göz önüne almamak doğru bir yaklaşım olarak görülmemesi gerektiğini,

Ayrıca bu hususla ilgili Sayıştay 3.Dairesinin 21.06.2005 tarih ve 46 no.lu tutanağında (Ek.58-B/3); yine Sayıştay 3.Dairesinin 12.12.2006 tarih ve 28962 no.lu temyiz kurulu kararı tutanağında (Ek.58-B/4) yeraltı drenajı imalatlarında filtre amaçlı kullanılan kum çakıla yıkama bedeli ödenmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı şeklinde karar verildiğini belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Savcılık karşılama yazısında ilamın A fıkrası ile ilgili olarak; Temyiz Kurulunun benzer konuda verdiği 15.05.2010 tarihli ve 31485 (tutanak) sayılı ref kararı gereğince talebin kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırması yönünde,

B fıkrası ile ilgili olarak; Sayıştay Temyiz Kurulu’nun yakın bir zamanda verdiği 25.05.2010 tarihli ve 31479 (tutanak) sayılı kararında benzer bir ilam hükmünü tasdik ettiğini, bu nedenle talebin reddedilmesi yönünde,

Görüş bildirmiştir.

A) 2200 Her Cins ve Klastaki Zeminde Yarma ve Yan Ariyet Kazısı Yapılması ve Kullanılması birim fiyatının tarifi şöyledir: Y.F.Ş.’nin 10., 11., 12., 14., 15. ve 40.kısımlarındaki esaslar ve şartlar dahilinde, her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması ve kullanılması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Yarma, yan ariyet ve dolgu sahalarındaki temizleme ve sökme işlerinin yapılması, gerektiğinde kompresör ve patlayıcı madde de kullanılarak yarma ve yan ariyet sahalarında; zayıf zemin, bataklık, yumuşak veya sert toprak, yumuşak veya sert küskülük, yumuşak kaya, sert kaya ve çok sert kaya kazılarının yapılması, kırmataş, şose ve asfalt sökülmesi, bunlardan çıkan her cins kazı ve sökme malzemelerinin vasıtalara yüklenmesi, nihai ortalama 100 m. mesafeyi kadar taşınması, boşaltılması, tabaka tabaka serilmesi ve düzeltilmesi veya idarece gösterilecek yerlerde, idarece istenecek şekilde depo veya istif edilmesi suretiyle her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısının yapılması ve kullanılması, aşağıda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

Dolgu veya depoya gidecek beher m³ kazının nihai ortalama 100 m. den fazla mesafeye taşınması, yol kamulaştırma sahası ile ariyet ve ocak yerlerinde yapılacak “Ağaç kesme ve daha önce kesilmiş ağaçların köklerinin sökülmesi” işleri, dolgu altlarında yapılan zayıf (bitkisel toprak v.s.) ve oynak (batak ve balçık) zemin kazıları, dolgu altlarındaki mevcut yol yüzeylerinin sürülerek kabartılması işleri, kazılmış malzemenin dolgularda kullanılması sırasında yaptırılan “Sulama” ve “Sıkıştırma” işleri, Poz 18.190 dışındaki yıkma ve sökme işleri.

2202 Her Cins ve Klastaki Zeminde Ocak Ariyeti Kazısı Yapılması ve Kullanılması birim fiyatının tarifi şöyledir: Zayıf zemin, yumuşak veya sert toprak, yumuşak veya sert küskülük zemin, yumuşak kaya, sert kaya, çok sert kaya dahil her cins ve klastaki zeminde Y.F.Ş.nin 10, 11, 12, 14 ve 15 kısımlarındaki esaslar ve şartlar dahilinde temizleme ve sökme işleri ile ocak ariyet kazısı yapılması ve kazının kontrol mühendisinin göstereceği yerlerde kullanılması.

Birim Fiyat Dahil Olan Masraflar

Poz 2200 deki gibidir.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar

Poz 2200 deki gibidir.

Ölçü: Poz 2200 deki gibidir.

15.052/5 poz nolu, titreşimli silindirle sıkıştırma yapılması birim fiyatının tarifi şöyledir: Poz 15.051 deki esaslar dahilinde titreşimli silindir ile sıkıştırma yapılması.

15.051 poz nolu, titreşimli silindirle sıkıştırma yapılması birim fiyatının tarifi şöyledir: Y.F.Ş.nin 14. kısmındaki esaslar ve şartlar dahilinde titreşimli silindir ile sıkıştırma yapılması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar: Niteliği yukarıda belirtilen titreşimli silindirin işbaşında temini ve sıkıştırmanın yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme. makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar.

2204 poz nolu dolgu altlarındaki her cins zayıf ve oynak zeminlerin kazılması birim fiyatının tarifi şöyledir: Y.F.Ş. nin 11,12,14,ve 15. kısımlarındaki esaslar ve şartlar dahilinde yol dolgusunun zemine oturacağı kısımlardaki her cins zayıf zemin, bitkisel toprak, batak ve balçık zeminlerin kazılması ve kullanılması. Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar: Yol dolgusunun oturacağı kısımlarındaki zayıf zemin, bitkisel toprak, batak ve balçık zeminlerin kazılması, kazı malzemelerinin vasıtalara yüklenmesi, nihai ortalama 100 m mesafeye kadar taşınması, boşaltılması tabaka tabaka serilmesi ve düzeltilmesi veya idarece gösterilen yerlerde, idarece istenecek şekilde depo edilmesi, suretiyle hafriyatın yapılması, aşağıda "birim fiyata dahil olmayan masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine alet ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar. Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar: Şevlere veya depoya gidecek beher m3 kazının nihai ortalama 100 m.den fazla mesafeye taşınması, dolgu altlarında yapılacak "ağaç kesme" işleri. ÖLÇÜ: Yukarıdaki sayılmış malzemenin kazılmadan önce yerinde ölçülen ve sahalar ortalaması metodu ile hesap edilen m3 cinsinden hacmidir. ÖDEME: Birim Fiyat Cetvelinde, Poz 2204 deki <> m3 birim fiyatı üzerinden yapılır. NOT: 1- Dolgu altlarına rastlayan kesimlerde yapılacak temizleme ve sökme işleri, 2200, 2210, 2220, 2230/1, 2230/2, 2230/3 Poz No.lu birim fiyatlara dahil edilmiş bulunduğundan bu işler için ayrıca ödeme yapılmaz. 2- Projede gösterilmiş bulunan yol ekseni herhangi bir sebeple değişse dahi yeni yol ekseni üzerindeki dolguların altlarında yapılacak zayıf (bitkisel toprak vs.) ve oynak (batak ve balçık) zemin kazıları için de bu birim fiyat aynen uygulanır.

İlamda; 2200 ve 2209 poz nolu birim fiyatlara dahil bulunan işlemler dışında dolgu imalatı yapılmadığı, 15.052/5 poz nolu tarif gereğince, titreşimli silindir ile sıkıştırma yapılması işleminin Y.F.Ş.nin 14. kısmındaki esaslar ve şartlar dahilinde yapılmasının hüküm altına alındığını ve yol dolgusuyla ilgili olamadığı hüküm altına alınarak, mükerrer olan bu işlem için tazmin hükmedilmiştir.

Dilekçi, 2209 pozu ile yapılan imalatın dolgu malzemesinin sıkıştırılması işlemi olduğunu, 15.052/5 pozu ile yapılan imalatın ise kazı yapılan ve dolguya hazırlanan zeminlerdeki dolguya elverişli olmayan ağaç köklerinin temizlenmesi, zayıf toprak ve benzeri malzemenin giderilmesi işlemleri olduğunu ve bu işlemlerin karşılığının diğer birim fiyatlara dahil bulunmadığını iddia etmektedir.

Yollar Fenni Şartnamesinin Yol Alt Yapısı başlıklı 2. Bölümünün; 11. Kısmı, zayıf zeminlerin kaldırılıp depo edilmesi ve oynak (batak) zeminlerde inşaat metotları, 14. Kısmı ise dolgularla ilgilidir.

Dolguda kullanılacak malzemenin temini 2200’lü pozlarla, sıkıştırma işlemi de 2209 pozu ile yapılmaktadır. Adı geçen işte ayrıca 2204 poz nolu Dolgu Altlarındaki Her Cins Zayıf Ve Oynak Zeminlerin Kazılması fiyatı kullanılmıştır. Dilekçi zayıf zemin kazısı yapıldıktan sonra 15052/5 poz nolu sıkıştırma işleminin yapılarak zeminin dolguya hazır hale getirildiğini iddia etmektedir. Bu işlemin de YFŞ’nin 14.3 kısmındaki esaslar ve şartlar dahilinde, zayıf zemin kazısı yapıldıktan sonra yapılan titreşimli silindir ile sıkıştırma yapılması işlemi olduğunu iddia etmektedir. Bu işlemler YFŞ ile yapılması kayıt altına alınan işlemler olup, bu işlemlerin karşılığı ilamda belirtilen fiyatlara dahil bulunmamaktadır. İlamda, dolguya elverişli olmayan zayıf zemin vb. malzeme bulunması durumunda bunun depoya nakledilmesi gerektiği, hak ediş raporlarında bununla ilgili bir ödeme bulunmadığından gerçekte böyle bir işlemin de yapılmadığı iddia edilmekte ise de, bu malzemelerin 100 metreden uzağa depolanması gereken durumlarda nakliye bedeli ödenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabulü ile 766 sayılı ilamın 44. maddesinin A fıkrası ile 1.999,39-YTL’ ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

B) 08.007/k kum-çakıl yıkanması birim fiyat tarifi şöyledir, “idarece lüzum görüldüğü takdirde sanat yapılarında ve köprülerde, inşaatın bünyesine girecek kum ve çakılın Y.F.Ş.’nin ilgili kısımlarında yazılı nitelik elde edilecek şekilde yıkanması” şeklindedir.

Söz konusu işin küçük sanat yapıları bölümünde 10.379,435 m³ için kum-çakıl yıkama bedeli ödenmiştir. Aynı kısma göre kum-çakıl yıkanmasını gerektiren imalatlar bünyesindeki kum-çakıl miktarı ise 6.407,00 m³’tür. Bu durumda 3.972,435 m³ için fazladan kum-çakıl yıkama bedeli ödenmiştir.

Dilekçiler her ne kadar dilekçelerinde; YFŞ’nin 53. maddesindeki drenaj filitre malzemesinin temiz olması ve organik maddeler içermemesi, non-plastik olması gerektiğinden, 23.06.2004 tarih ve 14 sayılı Şantiye karar defterinde yazılı kararda da belirtildiği üzere, idarenin sözleşme gereği müteahhide gösterdiği ilgili malzeme ocağından alınan malzemenin labaratuvar deney raporları ile killi olduğu ve yıkandıktan sonra kullanılması gerektiği anlaşıldığından, drenaj malzemesi olarak kullanılan (2641 poz nolu) kum-çakıl malzemesinin eleme ve yıkama yapılarak kullanıldığını belirtmişler ise de;

2641 poz nolu iş zaten YFŞ’nin 53. maddesindeki esaslara uygun yapılması gereken bir imalattır. Bu durum 2641 pozunun tarifinde açıkça yer almaktadır.

2641 poz nolu işte birim fiyata dahil olmayan masraflar, yalnızca kum çakılın yerine taşınmasıdır. Bunun dışındaki bütün masraflar, Karayolları birim fiyat tarifleri kitabının açıklamalar bölümünde yer alan;

“1.3.3 Bütün pozlarda işin; her türlü durum ve şartlar altında, Y.F.Ş.'nin ilgili kısımlarındaki esaslar ve şartlara göre eksiksiz olarak meydana getirilmesi için gerekli olan ve «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılan unsurlar ile 15.024 (Makineli kazılarda su müşkülât zammı), 15.024/1 (Üst yapı malzemelerinin temininde malzeme çıkarma müşkülatı zammı), 32.006/K (Tünele ait inşaat malzemelerinin yüklenme¬si ve boşaltılması). 32.007/K (Tünel içinde kazı ve inşaat malzemesinin taşınması zammı), 32.009/1 (Kesiti 6-55 m2 olan tünellerde tünel zammı), 32.009/2 (Kesiti 55 m2 den büyük olan tünellerde tünel zammı), 32.011 (Tünel uzunluk zammı), Poz Nolu birim fiyatlar dışında kalan diğer bütün unsurlar birim fiyata dahildir.”hükmü gereği birim fiyata zaten dahildir.

Dolayısıyla 2641 pozunun fiyatına dahil olan bir unsur ayrıca tekrar ödenemez. Eğer ocaktan elde edilen kum-çakıl YFŞ’nin 53. maddesindeki esaslara uygun değilse, yani temiz olması ve organik maddeler içermemesi, non-plastik olması gerekirken böyle değilse zaten 2641 pozunun şartlarını taşımıyor demektir. Bu nedenle YFŞ’nin 53. maddesindeki esaslara uygun hale getirmek için kum-çakıla 2641 pozu ödendikten sonra ayrıca yıkama bedeli ödenmeyecektir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının reddi ile 766 sayılı ilamın 44. maddesinin B fıkrası ile 19.112,39 - YTL’ ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

4. 766 sayılı ilamın 54. maddesi ile müteahhit Kolin. Güneş. Ceylan Adi Ort. yükleniminde bulunan Ankara. Pozantı. Kemerhisar. Niğde Yolu inşaatı işinde; 15.052/5 poz nolu "Titreşimli Silindir ile Sıkıştırma Yapılması" birim fiyatı ile ödeme yapılması sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile 18.390,286. $’a tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçinin dilekçesi, savcılık karşılaması bu tutanağın 3. maddesinin A fıkrasında belirtildiği gibi olup sözü edilen madde de belirtilen gerekçelerle dilekçi iddialarının kabulü ile 766 sayılı ilamın 54. maddesi ile 18.390,286-$’a ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 21.03.2012 tarih ve 34601 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.