Sayıştay 4. Dairesi 33369 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 4

• Dosya No: 33369

• Tutanak No: 34616

• Tutanak Tarihi: 23.03.2012

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçi Uluer VARDALOĞLU’NA 01.03.2012 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında, gereği görüşüldü:

766 sayılı ilamın 58. maddesi ile Müteahhit Cengiz-Mapa-Makyol ortak girişimi yüklenimindeki Çayeli-Ardeşen-Hopa (Çayeli geçişi dahil) Yolu İnşaatı işine ilişkin hakediş raporlarının incelenmesi sonucunda;

A-Sanat Yapıları Bölümünün; Köprülere ait işler bünyesinde 17.084/K poz nolu Ocaktaşı ile İstifli Taş Dolgu yapılması ve bu imalatta kullanılan taşın nakline %50 köprü inşaat zammı ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 310.390,519-$,

B- 9000 poz nolu Delgi makinesiyle Her Türlü Zeminde/Kayada, Her Uzunlukta, Her Çapta ve Her Açıda Ankraj, Zemin Çivisi ve Barbakan Deliği Delinmesi Birim Fiyatının hatalı uygulanması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 14.224,249-$,

C- 3000/Trb-D ve 3000/Trb-T (inşaat bünyesine giren puzolanik çimento) birim fiyatlarının hatalı tespit edildiği gerekçesi ile 1.945.515,457 -$,

Olmak üzere toplam 2.270.130,225- $’a tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi,

İilamın A fıkrası ile ilgili olarak; Yargı Raporuna esas olan savunmalarında, 17.084/K iş kalemi ile yapılan istifli taş dolgunun, sorgu ve ilamda belirtildiği şekilde YFŞ'nin 13. kısmına (EK-A/3) göre yapılmadığı, bu istifli taş dolguların YFŞ'nin 42. (EK-A/4) Ve 43. (EK-A/5) kısımlarına göre yapıldığı, dolayısıyla bu dolguların köprü imalatları içerisinde olduğundan köprü zammı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilmiş olmasına rağmen bu ve buna benzer savunmalarının kabul edilmemesi üzerine anılan tazmin hükmüne karar verildiğini, ancak aşağıda ve dilekçe ekinde belgeleri sunulan bilgiler ve belgelerden açıkça görüleceği üzere 17.084/K Poz No'lu iş kalemi ile yapılan istifli taş dolgunun, köprüye ait bir imalat olduğu, bu dolgunun köprü inşaatı sınırı içerisinde ve köprü yaklaşım plağı altında-köprü yaklaşım plağı içerisinde imal edildiğinin anlaşılacağını, şöyle ki; Ekte sunulan (EK-A/1) sözleşmenin 7-6. Maddesinde TCK Yollar Fenni Şartnamesinin Sözleşmenin Eki olarak gösterildiğini, YFŞ'nin Genel Hükümler başlıklı I. Bölümünün Terimler ve Açıklamalar başlıklı 1. Kısmında 1.29. ve 1.30. Maddelerinde (EK-A/2) aynen : " 1.29 Köprü. - Akarsu, diğer bir yol, demiryolu ve benzeri manialarını geçmek üzere inşa edilen ve imla altında olmayan; gözlerinden her hangi birinin MESNET eksenleri arasındaki açıklığı, köprü ekseni boyunca 10 metreden büyük olan yapılardır. (Kemer köprülerde açıklık ölçüsü için özengi sathının en alçak seviyesindeki dik serbest açıklık esas alınır.), 1.30 Köprü Elemanları. - Köprü işlerinde geçen bazı terimlerin neleri ifade ettiği ilişik şekil 2 de işaretlenmek suretiyle belirtilmiştir." Denildiğini,

Sözleşme eki YFŞ'nin 1. Kısmın 30 numaralı bendinde köprü elemanlarının aynen yukarıdaki gibi tanımlandığını,, Şekil 2 den görüleceği üzere; 9 No'lu Ricat Duvarının köprü elemanı olduğu tartışılmaz somut bir gerçek olduğunu, Yeni Yollar Teknik Şartnamesinde köprü ricat duvarı, köprü kulağı olarak isimlendirildiğini, Şekil 2'den görüleceği üzere köprü ricat duvarı 2 No'lu köprü kenar ayak temelinden başlayarak, 7 No'lu Kenar ayak elevasyonu boyunca köprü yaklaşım plağı alt seviyesine kadar ulaşmakta olduğunu, 17.084/K Poz No'lu istifli taş dolguların Şekil 2'de gösterilen ricat duvarları arasına yapıldığının, 17.084/K Poz No'lu iş kalemine ait metraj cetvellerinden görüleceğini, ricat duvarlarına ait betonarme, demir kalıp v.b. imalatlarının köprü imalatı olmadığının ileri sürülmesinin fiilen ve hukuken mümkün olmadığını, bu istifli taş dolguların tamamının, köprü yaklaşım plağını geçmeyecek şekilde, köprü yaklaşım plağı altında ricat duvarları arasına yapılan bir köprü imalatı olduğunu, bu itibarla yukarıda anılan bilgi ve belgelerle 17.084/K Poz No'lu imalatın köprüye ait bir imalat olduğu kanıtlanmış olduğundan, ilama konu olan istifli taş dolgular için 3992 Poz No'lu iş kalemi ile Köprü İnşaat Zammı ödenmesinde YFŞ ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı bir husus olmadığını, aynı konu hakkında, Sayıştay Temyiz Kurulunun 25.05.2010 tarih ve 31468 tutanak sayılı ref kararı bulunduğunu belirterek, ilamın bu fıkrasında yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasını,

B) İlamın B fıkrası ilgili olarak temyiz dilekçesinde; Çayeli-Ardeşen-Hopa Kesimi (Çayeli Geçişi Dahil) inşaatı işinde, sözleşme eki birinci keşif özetinde ne kaya bulonu ne şev çivisi nede adı sonradan saplama deliği diye değiştirilen 14.900/1 pozu ile ilgili metraj ve fiyata yer verilmediğini, çalışmalara başlandıktan sonra jeolojik ve topoğrafik yapısı nedeniyle yarma şevlerinde stabilite problemi olan kesimlerde zemini tanımak için sondajlar ve buna göre stabilite analizleri yapıldığını, jeolojik yapı, karşılanacak yük gibi etkenlere göre destekleme sistemlerinin projelendirildiğini, buna göre de bazı kesimlerde kaya bulonu, bazı kesimlerde de zemin çivisi diye adlandırılan sistemler ile stabilite uygulamalarını yapıldığını,

Kullanılacak destekleme sistemine, jeolojik yapı, karşılanacak yük gibi etkenlere göre karar verildiğini, ankraj delgileri ile kaya bulonları arasında şekil olarak bir benzerlik olsa da uygulandıkları zemin cinsi, çapı, kullanılan ekipman, makine ve işçilik yönlerinden aralarında birçok farklılıklar bulunduğunu, kaya bulonlarının, daha stabil kaya ortamlarda şev yüzeyine yakın kayması yada düşmesi muhtemel tabakanın arka taraftaki sağlam tabakaya ankrajında kullanıldığını, zemin çivilerinin ise yarma şevlerinde çok zayıf, ayrışmış, killeşmiş zemin ortamlarında, komple kayması veya toptan göçmesi muhtemel kütlenin komple stabilitesinin sağlanmasında uygulandığını,

Kaya bulonları genelde kaya ortamlarda yapıldığından, 51 mm.'lik delik delindiğini ve delgi esnasında genellikle delik cidarlarında yıkılma olmadığını, zemin çivileri ise, çok ayrışmış zemin ortamlarında yapıldığından kaya bulonu deliğine göre daha geniş açılan zemin çivisi deliği cidarlarında genellikle yıkılmalar olduğunu, aynı işlemin tekrarlanmasının gerektiğini, kaya bulonu tesisi işinin açılan delik içine çimento şerbetinin doldurulması ve 28-32 mm.'lik nervürlü çeliğin enjeksiyon dolu deliğin içine sürülmesi işi olduğunu, zemin çivisi tesisinin ise 100-130 mm. Çapında çok ayrışmış zemin ortamında açılan deliğin içerisine dışarıda paket olarak hazırlanan 5 cm çapında oluklu boru, borunun içinde iç merkezleyicilerle merkezlenmiş 28-32 mm lik nervürlü çelik, oluklu boruya uç ve başlık tıkacı geçirilmiş, enjeksiyon ve hava alma hortumları yerleştirilmiş komple paket düzeneğin delik içerisine sokulması, delik içinde merkezlenmesi, önce iç sonra dış enjeksiyonların yerleştirilen hortumlar vasıtasıyla yapılması işi olduğunu, bu işlemin bulon tesisine göre daha müşkül olduğunu,

Kaya bulonu tesisi işinin açılan delik içine çimento şerbetinin doldurulması ve 28-32 mm.'lik nervürlü çeliğin enjeksiyon dolu deliğin içine sürülmesi işi olduğunu, zemin çivisi tesisinin ise 100-130 mm. Çapında çok ayrışmış zemin ortamında açılan deliğin içerisine dışarıda paket olarak hazırlanan 5 cm çapında oluklu boru, borunun içinde iç merkezleyicilerle merkezlenmiş 28-32 mm lik nervürlü çelik, oluklu boruya uç ve başlık tıkacı geçirilmiş, enjeksiyon ve hava alma hortumları yerleştirilmiş komple paket düzeneğin delik içerisine sokulması, delik içinde merkezlenmesi, önce iç sonra dış enjeksiyonların yerleştirilen hortumlar vasıtasıyla yapılması işi olduğunu, bu işlemin bulon tesisine göre daha müşkül olduğunu,

Zemin çivisi çapları ve boylarının büyük olması nedeniyle komprosör ve tabanca ile delinemediğini, Wagondril veya rockdrill gibi bu işlere özel rotary tipi makine ve ekipmanlarla delinebildiğini, 14.009/1 poz nolu analizlerde yer alan kompresörde kullanılan 2 adet tabanca ile ancak 1,2 m. uzunluğunda delik delinebildiğini, bunun da ancak hasır çelik gibi stabilite sağlayacak elemanların zemine tutturulmasını sağlayacak saplama amaçlı kullanımlar için uygun olduğunu, zemin çivisi uygulamalarının yüksek ve şev eğimi dik olan yarmalarda yapılması nedeniyle kademeli olarak yapılmasının zorunda olduğunu, bunun da inşaatın hızını yavaşlattığını ve maliyeti artırdığını,

KGM Teknik Araştırma Dairesi Başkanlığınca yayınlanan 2001 yılı Birim Fiyat Listesi Genel Hususlar bölümünün 6.maddesinde "sondaj kuyusu açma birim fiyatı jeoteknik amaçlı sondaj kuyusu açma işleri için analiz yapılarak belirlenmiştir. Enjeksiyon, ankraj, bulon ve zemin çivisi imalatı amaçlı açılan delikler için kullanılamaz" ifadesinin yer aldığını, bu nedenle projesi gereği yaptırılmakta olan zemin çivisi imalatlarının fiyatının tespiti için KGM'de bir fiyat tespit komisyonu oluşturulduğunu, komisyonun çalışmasını Nisan 2003 tarihinde tamamladığını, 14.009/1 pozunun adının 'saplama deliği açılması' olarak değiştirildiğini, Komisyon kararı ile oluşturulan analizler ve birim fiyat tariflerinin "ihale edilecek işlerde kullanılmak üzere" onaylatıldığını, ancak, İdarede zemin çivileri delgisinin yapılmasına ilişkin başkaca bir tarif ve analizin bulunmaması dolayısıyla 09.04.2003 tarihli Genel Müdürlük Olur'u ile onaylanan analiz ve tariflerin bu tarihten önceki ihalelerde de uygulanmasının uygun olacağı konusunda Yüksek Fen Kurulu Başkanlığından uygun görüş alındığını,

Bu uygun görüş üzerine şev stabilitesinin sağlanması için projelendirilen zemin çivisi imalatlarına karşılık 2002 yılında Teknik Araştırma Dairesi Başkanlığının 2.4.7.1 nolu pozundan hareketle hazırlanan Poz no: Özel-1 "Ankraj (zemin çivisi ) enjeksiyonu için 100 mm çapında kuyu açılması (0,00-20,00 m. arasında) ve Poz no: Özel-4 " Drenaj için 100 mm çapında (0,00-20,00 m ) arasında delik açılması ve drenaj borusu tesis edilmesi" pozlarından yapılmış olan ödemelerin, 09.09.2004 tarihinde onaylanan 21-A nolu hakedişte düzeltme amacıyla kesildiğini ve bu imalatların ödemelerinin, 09.04.2003 tarihli Genel Müdürlük Olur'u ile onaylanan Poz no:9000 "Delgi makinesiyle her türlü zeminde/kayada, her uzunlukta, her çapta ve her açıda ankraj, zemin çivisi ve barbakan deliği delinmesi" birim fiyatı ile düzeltildiğini, sonraki imalat bedellerinin ödenmesine de Poz No:9000 "Delgi makinesiyle her türlü zeminde/kayada , her uzunlukta, her çapta ve her açıda ankraj, zemin çivisi ve barbakan deliği delinmesi" birim fiyatı veya Poz No:9001 Her çapta, her uzunlukta , her türlü kaya sınıfında ve her açıda bulon deliği delinmesi" pozlarından ilgili olanları ile devam edildiğini,

Diğer taraftan benzer konuda, 2003 yılı İdare hesabı için Sayıştay 3. Dairesi'nce çıkartılmış olan 537 sayılı İlamın 17. ve 18. maddesinde aynı gerekçelerle verilen aynı içerikteki tazmin hükümlerinin, 21.03.2007 tarih ve 29203 sayılı Sayıştay Temyiz Kurulu İlam ile kaldırıldığını, yine aynı konu ile ilgili olarak Sayıştay Temyiz Kurulunun 25.05.2010 tarih ve 31468 tutanak sayılı ref kararı bulunduğunu belirterek, ilamın bu fıkrasında yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasını,

C) İlamın C fıkrası olarak temyiz dilekçesinde; Karadeniz Sahil yolu Çayeli-Ardeşen-Hopa Kesimi (Çayeli Şehir Geçişi Dahil) İnşaatı işine ait Sözleşmenin 27.1 Maddesinde "İnşaat bünyesine giren çimentonun Trabzon Çimento Fabrikasından temin edileceği kabul edilmiştir. İşin gerektirdiği zorluklar nedeniyle, bu malzemelerin İdarenin yazılı olarak müsaade ettiği yeni mahallerden (Memleket dahilindeki değişik mahaller veya dış memleketlerden) temin edilmesi halinde, taşıma bedeli bu işe esas analiz ve rayiçlere göre yeniden hesap edilir. Yeni taşıma bedeli ayrıca eksiltme tenzilatına tabi tutulur." Denildiğini,

2005 - 2006 ve 2007 Yılı rayiçlerinde Trabzon Çimento Fabrikasının üretmekte olduğu (TS 197-1) (KC 32,5) CEM IV/A-P 32,5R çimentonun fiyatına ve tam karşılığı tanımlamasına rastlanamadığını, fabrika ile yapılan yazışmadan anlaşılacağı üzere sözleşmede çimento temin yeri olarak gösterilen Trabzon Çimento Fabrikasında üretilmekte olan (KÇ 32,5) CEM IV/A-P 32,5 çimentonun rayiçlere girmesi gereken gerçek fiyatları ile, Bakanlık Rayiçlerinde buna emsal gösterilmeye çalışılan çimentonun mukayesesinin aşağıda tablo halinde gösterildiğini,

Trabzon Çimento Fabrika Üretimi

CEM IV/A-P

32,5 R

TS EN 197-1 2005-2006 Rayiç 04.010/2

04.010/3

CEM IV/A 32,5

TS 12144,

PZÇ/A 32,5 2007 Yılı

B.Bakanlığı Rayiç 04.011/1C

04.011/1D

CEM IV/A

32,5 R

TS EN 197-1 FARK

(YTL)

2005 Yılı İçin Torbalı Çim.

Dökme Çim 83,00

80,90 81,00

78,00 2,00

2,90

2006 Yılı İçin Torbalı Çim.

Dökme Çim 104,00

102,00 95,00

92,00 9,00

10,00

2007 Yılı İçin Torbalı Çim.

Dökme Çim 122,00

119,00 96,00

93,00 26,00

26,00

Bayındırlık Ve İskan Bakanlığının Her Yıl Yayımladığı İnşaat Birim Fiyatlarına Esas İşçilik-Araç ve Gereç Rayiç Listelerinde ver alan 04.010/2 ve 04.010/3 Poz nolu (TS 12144. PZC/A 32,5) (CEM IV/A 32.5) Puzolanik Çimentonun rayiç numarası 2005 ve 2006 yıllarında aynı kalırken, 2007 yılı rayiçlerinde CEM IV/A 32,5 çimento (N) ve (R) olarak iki guruba ayrıldığını, ayrıca yukarıdaki tabloya dahil edilmemiş olan 04.011/4 Poz no adı altında yeni bir CEM IV/B 32.5R diye bir puzolanik çimento rayiçlere ilave edildiğini,

Bayındırlık Bakanlığının 2005 ve 2006 yıllarında yayımlamış olduğu rayiçlerde yer alan 04.010/2 -04.010/3 CEM IV/A 32,5 (TS 12144 PZC/A 32.5) Poz nolu rayiç fiyatın Sözleşmelerinde çimento temin yeri olarak belirtilmiş olan Trabzon Çimento Fabrikasının üretmekte olduğu CEM IV/A-P 32.5 (TS EN 197-1) çimento fiyatı ve tanımlaması ile ilgisi bulunmadığını, Bakanlık rayiçlerde yer alan 04.010/C -04.010/D CEM IV/A 32,5 (TS 12144 PZÇ/A 32,5) çimento ile, Trabzon Çimento Fabrikasında üretilmekte olan CEM IV/A-P 32,5 (TS EN 197-1) çimento sene başı rayiç fiyatları arasında yıllara göre değişmekle birlikte 2007 yılı fiyatlarına göre 26,00 YTL' ye (18,497 $) varan farklar bulunduğunu, bu farklılıklardan; puzolanik çimentoların kendi aralarında farklılıklar gösterdiğini ve her çimento fabrikasının puzolanik çimento fiyatlarının mutlaka rayiçlerde ver alacak veya Bakanlık Rayiçlerinde yer almış diye düşünülmemesi gerektiğini, bu işte yeni fiyat yapmaktaki amacın ne kamu ne de özel sektörün zarara uğratılmadan işin tekniğine uygun olarak kaliteli bir şekilde yaptırılmasını sağlamak olduğunu, özellikle 2007 yılı fiyatlarındaki 26,00TL/ton 'a varan fiyat farklılığı zaten bu iki çimentonun aynı çimento olarak gösterilemeyeceğinin açık kanıtı olduğunu,

Çayeli - Ardeşen - Hopa Kesimi (Çayeli Geçişi Dahil) inşaatı işinde kullanılan Cem IV/A-P 32,5 R olarak tanımlanan Puzolanik çimentoların sözleşmenin 27.1 maddesi uyarınca; Trabzon Çimento Fabrikasından temin edilmesinin hukuki bir zorunluluk olmasına rağmen, bu çimento fabrikasınca üretilen CEM IV/A-P 32,5 R olarak tanımlanan puzolanik çimentonun uygulama yılı rayiç birim fiyatlarının sözleşmenin 5-f maddesinde (EK-C1/1,2) zikredilen; Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı'nın ilgili yıllara ait Rayiç Listelerinde yer almaması nedeniyle, Sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 20. Maddesi hükümleri uyarınca (EK-C1/4) Trabzon Çimento Fabrikası T.A.Ş'nın ilgili uygulama yılı başında yayınladığı çimento birim fiyatları baz alınmak suretiyle 3000/Trb-D Ve 3000/Trb-T Poz No'lu Birim Fiyatlar tespit edilerek hakediş ödemelerinin yapıldığını,

Ancak; Karayolları Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığı 2007 yıllarına ait hesaplarının Sayıştay Başkanlığı'nca yargılanması sonucu düzenlenen 2007/766 sayılı ilamın 58/C maddesi ile;"Hukuken ve fiilen Trabzon Çimento Fabrikası T.A.Ş'den temin edilen, Rayiç Birim Fiyatları Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı Rayiç Listelerinde yer almayan CEM IV/A-P 32,5 R olarak tanımlanan puzolanik çimentonun rayiç bedeli olarak, Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı'na ait Rayiç Listelerinde gösterilen 04.010/2-3, 04.011/1C-1D Rayiç No'lu puzolanik çimento rayiç bedellerinin esas-baz alınmak suretiyle ilgili fiyat analizlerinin oluşturulması ve buna göre ödeme yapılması gerektiği ileri sürülerek, yapılan uygulamanın hukuka aykırı olduğu, dolayısıyla yüklenici firmalara fazla ödeme yapıldığının belirtildiğini,

Karayolları 10.Bölge Müdürlüğünün 20 Kasım 2008 tarihli yazısı ile (EK-C3/1) Aşkale Çimento T.A.Ş. Trabzon Şubesinden Trabzon fabrikasında üretilmekte olan çimento cinslerini gösterir liste istendiğini, alınan 24 Kasım 2008 tarihli cevabi yazıda 17.08.2008 tarihine kadar üretilen çimentonun açık tanımlamasının CEM IV/A-P 32,5 R çimento olduğu ve bu tarihte bu çimentonun üretimi durdurularak yerine 18.08.2008 tarihi itibariyle aynı mukavemette CEM II B-M(P-LL) 32,5 R tanımlamasındaki çimento üretimine geçildiğinin belirtildiğini, bu yazıdan açıkça görüleceği üzere, Trabzon Çimento Fabrikasında 2005 yılından 17.08.2008 tarihine kadar üretimi yapılan çimentonun Bakanlık Rayiçlerinde ver alan CEM IV/A 32,5 R çimento değil, Bakanlık Rayiçlerinde ver almayan CEM IV/A-P 32,5 R olduğunu,

Ek'te sunulan Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş Trabzon Şubesi'nin 14.08.2009 tarihli yazısında (EK-C3/3);"2005-2006-2007 yıllarında üretimi yapılan 32,5 çimentonun işaretlemesi CEM IV/A-P 32,5 R olarak tanımlandığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı'nın 2005-2006 yılına ait, İnşaat Birim Fiyatlarına Esas İşçilik - Araç ve Gereç Rayiç Listelerinde yer alan 04.010/2 ve 04.010/3 poz nolu (TS 12144, PZÇ/A 32,5) (CEM IV/A 32,5) tanımlamalı çimento, yine Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı'nın 2007 yılına ait, İnşaat Birim Fiyatlarına Esas İşçilik - Araç ve Gereç Rayiç Listelerinde yer alan 04.011/1A; 04.011/1B (TS EN 197-1 CEM IV/A 32,5 N), 04.011/1C; 04.011/1D (TS EN 197-1 CEM IV/A 32;5R); 04.011/4C; 04.011/4D (TS EN 197-1 CEM IV/B 32,5R) tanımlamalı çimentoların belirtilen yıllarda Trabzon Fabrikasında üretiminin yapılmadığı ve Trabzon Fabrikalarında 2005-2006-2007-2008 yıllarında üretimi yapılan CEM IV/A-P 32,5 R olarak tanımlanan çimentonun Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Rayiçlerinde fiyat listelerinde görülmediğinin belirtildiğini,

Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş Trabzon Şubesi'nin 14.08.2009 tarihli yazısından, rayiç numarası, kod ve cinsleri yazılan bir kısım çimentoların 2005, 2006 ve 2007 yıllarında Trabzon Çimento Fabrikası T.A.Ş'ce fiilen üretilmediği gibi bu fabrika tarafından üretilen CEM IV/A-P 32,5 R olarak tanımlanan puzolanik çimento Rayiç Bedellerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı rayiç fiyat listelerinde yer almadığının açıkça anlaşılmakta olduğunu,

2007/766 sayılı ilamın 58/C maddesine konu olan puzolanik çimentonun, yapım sözleşmesinin 27.1 Maddesi hükmü uyarınca Trabzon Çimento Fabrikasından temin edilmesinin zorunlu olması, Trabzon Çimento Fabrikasınca üretilen CEM IV / A-P 32,5 (TS EN 197-1) tanımlamalı puzolanik çimento rayiç bedellerinin, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı rayiç fiyat listelerinde yer almaması veya gösterilmemiş olması nedeniyle, rayiç bedeli Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı rayiç fiyat listelerinde yer almayan CEM IV / A-P 32,5 (TS EN 197-1) tanımlamalı puzolanik çimento rayiç bedelleri, BİGŞ'nin Fiyatları Belli Olmayan İşler başlıklı 20. Maddesi hükmü uyarınca memleket rayici niteliğindeki Trabzon Çimento Fabrikasının satış fiyatları baz-esas alınmak suretiyle 3000/Trb-D Ve 3000/Trb-T Poz Nolu Birim Fiyatlar tespit edilerek hakediş ödemelerinin yapıldığını, yapılan bu uygulamanın sözleşme hukukuna uygun olduğunu, kamu zararı veya fazla ödemeye neden olmadığını, yapılan işlemin işin hukukuna uygun adil işlem olduğunu belirterek 766 sayılı ilamın 58/C maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını,

Talep etmiştir.

Savcılık karşılama yazısında;

İlamın A fıkrası ile ilgili olarak; Temyiz Kurulunun 25.05.2010 tarihli ve 31468 (Tutanak) sayıl kararı uyarınca talebin kabul edilerek, tazmin hükmünün kaldırılması,

B fıkrası ile ilgili olarak; Temyiz Kurulunun 25.05.2010 tarihli ve 31462 (Tutanak) sayılı kararı gereğince talebin kabul edilerek, tazmin hükmünün kaldırılması,

C fıkrası ile ilgili olarak; konu sözleşmenin 5 ve 19 uncu maddelerini ilgilendirdiğinden, talebin reddedilmesi,

Yönünde görüş bildirmiştir.

A) 3992 Köprü İnşaatı Zammı birim fiyatının tarifi şöyledir: “Köprü inşaatında köprünün tipi, açıklığı, yüksekliği, verevliliği, ulaşım zorluğu, üzerinde bulunduğu suyun veya kuru derenin sebebiyet verdiği zorluklar ve köprü mahalline ait mevki şartları vb. şartlardan doğan inşaat ve imalat güçlüğü ile randıman düşüklüğünü karşılamak üzere köprü inşaatı zammı.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

Köprüye ait her çeşit kazı, kagir, beton, kalıp, iskele, demir ve madeni aksam, derinlik ve su zamları ile çimento, demir vs. nakliyeler dahil her türlü işin yapımında veya sökümünde karşılaşılan birim fiyatlara yansıtılmayan her türlü müşkülat, ilave makine ve ekipman çalıştırılması veya değişik kalıp ve iskele malzemesi veya sistemleri kullanılmasında doğan giderler, köprünün tip, açıklık, yükseklik, verevlik, ulaşım zorluğu, üzerinde bulunduğu suyun veya kuru derenin sebebiyet verdiği zorluklar ve köprü mahalline ait mevki şartları vb. şartlardan doğan inşaat ve imalat güçlüğü ve randıman düşüklüğünü karşılamak için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar.

Ölçü:

Köprüye ait inşaat ve imalatın ilgili pozlarında belirtile esaslara göre yapılır.

Ödeme:

Köprüye ait her çeşit inşaat ve imalatın ilgili pozlarındaki birim fiyatının % köprü inşaatı zammı olarak ödenir.

Not: (1) Bu birim fiyat; eksiltmeden önce olmak üzere İdarenin en yetkili makamınca tespit ve onaylanmak suretiyle, keşif özetinde yer almak ve % de miktarı birim fiyat tarifinde belirtilmek suretiyle ödenir. Her ne sebeple olursa olsun eksiltmeden sonra tespiti mümkün değildir.

(2) Köprü yapımında köprü inşaatı zammı miktarı, hiçbir şekilde % 60’ı geçemez” şeklinde tanımlanmıştır.

Birim fiyat tarifinde açıkça belirtildiği üzere köprü inşaat zammının köprü inşaatı ile ilgili imalatlara uygulanması gerekir. Köprü yaklaşım plağı da sadece köprü yapılan işlerde yapılmaktadır. Yaklaşım plağı olmadan köprünün tamamlanması mümkün değildir. Köprü yaklaşım plağının yapılması için de yaklaşım plağı altına istifli taş dolgu yapılması gerekmektedir. Köprü yapısının Yollar Fenni Şartnamesine uygun olarak yapılması için bu imalatların yapılması zorunludur.

Bu itibarla, dilekçinin 766 sayılı ilamın 58. maddesinin A fıkrası ile ilgili iddialarının kabulü ile 766 sayılı ilamın 58. maddesinin A fıkrası ile 310.390,519-$’a ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün MEVZUATA AYKIRI OLDUĞUNA;

B) 14.009/1 poz nolu Ankraj ve Kaya Bulonu Deliği Açılması birim fiyatının tanımında; “Projesine, teknik şartnamelere ve idarenin talimatına uygun olarak ankraj ve kaya bulonu deliği açılması” denilmekte her cins ve klastaki zeminde, her çap ve uzunluktaki ankraj deliklerinin açılması masraflarının da birim fiyata dahil olduğu belirtilmektedir.

9000 poz nolu Delgi Makinası ile Her Türlü Zeminde/Kayada, Her Uzunlukta, Her Çapta ve Her Açıda Ankraj Zemin Çivisi ve Barbakan Deliği Delinmesi birim fiyatının tanımında; “Projesine, teknik şartnamelere, idare ve/veya mühendis talimatına uygun olarak delgi makinesiyle her türlü zeminde/kayada her uzunlukta, her çapta ve her açıda ankraj, zemin çivisi ve barbakan deliği delinmesi” denilmekte, her cins ve klastaki zeminde/kayada, her çapta, her uzunlukta ve her açıda ankraj, zemin çivisi ve barbakan deliklerini açılması masraflarının birim fiyata dahil olduğu belirtilmektedir.

Görüldüğü gibi 14.009/ poz nolu birim fiyat ankraj ve kaya bulonu deliği açılması birim fiyatı, 9000 poz nolu birim fiyat ankraj, zemin çivisi ve barbakan deliği delinmesi birim fiyatıdır. Dilekçi, 14.009/1 poz nolu birim fiyatın projelendirilen ve onaylanan destekleme sistemi dahilinde yapılan imalatlar için yeterli olmadığını, ancak çelik hasır gibi stabilite sağlayacak elemanların zeminine tutturulmasını sağlayacak saptama amaçlı kullanımlar için uygun olduğunu belirtmiştir.

Ankraj, zemin çivisi, bulon gibi destekleme sistemlerine ait delik delinmesi ve tesis edilmesi işlemlerinin analizinin oluşturulması amacıyla 09.11.2001 tarih B091TCK06501-21-710/4802 sayılı Genel Müdürlük Olur’u ile oluşturulan ve çalışmalarını 09.04.2003 tarihinde sonuçlandıran analiz komisyonunun kararında; söz konusu işlere ilişkin analiz ve birim fiyat tariflerinin hazırlandığı bu birim fiyatların devam eden ve ihalesi yapılacak işlerde kullanılmasının uygun olacağının düşünüldüğü, ayrıca yapılan çalışmalar sırasında 14.009/1 poz nolu Ankraj ve Kaya Bulonu Deliği Açılması birim fiyatının uygulanmasında bazı problemler yaşandığının görüldüğü, birim fiyatın tarifinde ve analizinde her boy ve çapta ankraj ve kaya bulonu deliği delinmesi denilmekte birlikte burada delinen deliğin sadece hortumları ve el tabancasıyla birlikte kompresörle yapılabildiğinin ve delik çapının maksimum 40 mm olabildiğinin, delik boyunun ise çap büyüdükçe çok kısıtlandığının belirlendiği, bu nedenle 14.009/1 pozunda tanımlanan işin saplama kapsamında olduğu, ankraj kaya bulonu gibi destekleme sistemi olmadığı, bu bakımdan 14.009/1 poz nolu birim fiyatın adının “Saplama Deliği Açılması” olarak değiştirilmesini uygun olduğu kararına varıldığı belirtilmiştir. Komisyon kararında, hazırlanan birim fiyatların yapımı devam eden ve ihalesi yapılacak işlerde kullanılmasının uygun olacağı belirtilmesine karşın Genel Müdürlük Olur’unda ihale edilecek işlerde kullanılacağı belirtilmiştir.

İdarenin tespitine göre zemin çivisi imalatlarına ait delik çap ve boylarının büyük olması nedeniyle kompresör ve tabanca ile delinemediği, özel rotary tipi makinelerle delinebildiği açıktır. Bundan dolayı da 14.009/1 poz nolu Ankraj Ve Kaya Bulonu Deliği Açılması birim fiyat ile bu imalatların yapılamayacağı açıktır. TCK Genel Müdürlüğü’nün 11.04.2003 tarihli oluru ile 9000 poz nolu Delgi Makinesiyle Her Türlü Zeminde/Kayada, Her Uzunlukta, Her Çapta Ve Her Açıda Ankraj, Zemim Çivisi Ve Barbakan Deliği Delinmesi birim fiyatı yürürlüğe sokulmuştur. 11.04.2003 tarih ve 2003/19 sayılı iç genelge ile, bu pozun yeni ihale edilecek işlerde kullanılmasına karar verilmiş olması, devam eden işlerde söz konusu imalatların bedellerinin ödenmesinde, bu fiyatın kullanılamayacağı anlamına gelmemektedir. Zemin çivisi imalatı için oluşturulan özel fiyatların Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulan 9000 poz nolu birim fiyattan çok daha yüksek olduğu açıktır. Zemin çivisi imalatı için daha ekonomik olan ve iş sahibi idare tarafından tanzim edilip benzer işlerde kullanılan birim fiyatın uygulanması, mevzuata uygun olması yanında hazinenin de menfaatinedir.

Karayolları Genel Müdürlüğünün 09.04.2003 tarihli Olur’unda tespit edilen birim fiyat ve analizlerinin ihale edilecek işlerde uygulanacağı belirtilmesine karşın 14.009/1 poz nolu birim fiyatın yapılan imalatları karşılamaması, T.C.K. Genel Müdürlüğünce oluşturulan analiz ve birim fiyat tespit komisyonunca 14.009/1 pozunda tanımlanan işin ankraj ve kaya bulonu gibi destekleme sistemi olmadığı kabul edilerek pozun adının “saplama deliği açılması” olarak değiştirilmesi, bu işlerin karşılığı olarak başka bir birim fiyat bulunmaması ve yapılan ödemeden sonra da olsa Yüksek Fen Kurulu tarafından uygun görüş bildirilmesi nedenleriyle 9000 (delgi makinasıyla her türlü zeminde/kayada, her uzunlukta, her çapta ve her açıda ankraj, zemin çivisi ve barbakan deliği delinmesi) ve 9001 (delgi makinasıyla her türlü zeminde kayada, her uzunlukta, her çapta ve her açıda bulon delinmesi) poz nolu birim fiyatlar üzerinden ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dilekçinin 766 sayılı ilamın 58. maddesinin B fıkrası ile ilgili iddialarının kabulü ile 766 sayılı ilamın 58. maddesinin B fıkrası ile 14.224,249-$,’a ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün MEVZUATA AYKIRI OLDUĞUNA;

C) 3000/Trb-D ve 3000/Trb-T birim fiyatlarına ilişkin yeni fiyat tutanaklarının incelenmesinde; 3000/Trb-D birim fiyatının tespitinde Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş.’nin CEM IV/A-P 32,5 (Dökme Çimento) TS EN 197-1) çimentonun yılbaşı fiyatının, 3000/Trb-T birim fiyatının tespitinde ise yine aynı fabrikanın 32,5 (Torba Çimento) TS EN 197-1) çimentonun yılbaşı birim fiyatlarının baz alındığı anlaşılmaktadır.

İşe ilişkin sözleşmenin 5'inci maddesinde rayiç; "Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca, her bir uygulama yılını temsil etmek ve yılı içinde geçerli olmak üzere tespit edilen ve yayımlanan, idarelerin işlerinde ve ihalelerinde uymak zorunda oldukları malzeme, işçilik, inşaat makineleri rayiçleri ile katsayıları ve baz fiyatları" olarak tanımlanmıştır. Sözleşmenin 19'uncu maddesinde birim fiyatların Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatlarının 2 Ocak tarihli ABD $'ı eşdeğeri olarak hesaplanacağı öngörülmüştür. Sözleşmenin bu hükümlerinden anlaşılacağı üzere birim fiyat tespitlerinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca, her bir uygulama yılını temsil etmek ve yılı içinde geçerli olmak üzere tespit edilen ve yayımlanan rayiçlerin esas alınması gerekir.

Hakediş ve eki belgelerin incelenmesinden iş bünyesinde yar alan imalatların bir kısmının Trabzon Çimento Fabrikasından alınan çimento ile yapıldığı, anılan fabrikadan alınan yazıda ise CEM IV 32,5 Çimentonun (torbalı – dökme) fiyatının verildiği ve özel birim fiyatın bu ürün esas alınarak tespit edildiği anlaşılmaktadır

Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 2006 yılı birim fiyat rayiçlerinde CEM IV 32,5 Çimento, 04.010/2 ve 04.010/3 rayiçleri ile yer almaktadır. Sözleşmenin yukarıya alınan hükümlerine göre CEM IV 32,5 Çimento birim fiyatının tespitinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 04.010/2 ve 04.010/3 poz nolu rayiçlerin esas alınması gerekir.

Dilekçi dilekçesinde ödemeye dayanak olarak işe ilişkin sözleşmenin 27.1 ve 38. maddesini göstermişlerdir.

Sözleşmenin 27.1 maddesi demir, çimento, patlayıcı madde ve akaryakıtın temin mahallini düzenlemektedir. Buna göre " inşaat bünyesine giren çimentonun Trabzon ve Sivas fabrikalarından, demirin, bitümün temin edileceği belirtilmiştir. İşin gerektirdiği zorluklar nedeniyle, bu malzemelerin idarenin yazılı olarak müsaade ettiği yeni mahalden (memleket dahilindeki değişik mahaller veya dış memleketlerden ) temin edilmeleri halinde, taşıma bedelleri bu işe analiz ve rayiçlere göre yeniden hesap edilir. Yeni taşıma bedeli ayrıca eksiltme tenzilatına tabi tutulur." Madde metninde açıkça belirtildiği üzere bu maddede öngörülen düzenleme taşıma bedelinin belirlenmesidir. Ancak burada ilam konusu yapılan husus nakliye bedeli değildir, 3000/Trb-D ve 3000/Trb-T özel birim fiyatlarının hatalı tespit edilmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verilmesidir. ve bu husus da sözleşmenin 5 ve 19. maddelerinde düzenlenmektedir.

3000/Trb-D ve 3000/Trb-T özel birim fiyatların incelenmesinden bu birim fiyatların tespitinde 32,5 Puzolanik Çimento kullanıldığı anlaşılmaktadır. Trabzon Çimento Sanayi AŞ'den alınan yazılarda görüleceği üzere, Trabzon Çimento Sanayi AŞ torbalı ve dökme CEM IV 32,5 çimento fiyatı vermektedir. Bayındırlık ve ıskan Bakanlığınca yayımlanan 2005 ve 2006 yılı birim fiyat rayiçlerinde CEM IV 32,5 Puzolanik Çimento 04.010/2 ve 04.010/3 rayiçleri ile yer almaktadır. Dilekçede ileri sürüldüğü gibi Trabzon Çimento Sanayi AŞ"den alınan çimentonun rayiçlerde yer almaması söz konusu değildir. Trabzon Çimento Sanayi AŞ'nin fiyatları ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 04.010/2 ve 04.010/3 poz nolu rayiçlerin aynı olması gerekmemektedir. İlam konusu yapılan husus da rayiçlerle fabrika fiyatı arasında ki farktır.

İşin başlangıcından beri çimento aynı fabrikadan temin edildiği halde 2005 yılına kadar ödenen birim fiyatlar Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayınlanan rayiçler esas alınarak tespit edilmiştir. 2005 yılından sonra rayiçler ve fabrika değişmediği halde birim fiyat tespitinin değişmesi dayanaktan yoksun bulunmaktadır.

Sözleşmenin 38. maddesi demir, çimento, bitümlü malzeme, agrega. depo tankı ve bitümlü yapıştırıcı malzeme verilmesi ile ilgilidir. İlam konusu işte ise, idare tarafından verilen bir malzeme ya da bunun için bir kesinti işlemi sözkonusu değildir. Bu itibarla dilekçelerin sözleşmenin 38. maddesine dayanarak yaptığı hesaplamaların konu ile bir ilgisi bulunmamaktadır.

Dilekçi, Aşkale Çimento Sanayi T.A.Ş Trabzon Şubesinin 14.08.2009 tarihli yazısında, ilamda kullanılması istenilen Bayındırlık Bakanlığı Rayiçlerindeki çimento pozlarına ait çimento üretiminin fabrikalarında üretilmediğini ve kendi üretimleri olan Cem IV/A-P 32,5 R olarak tanımlanan çimentolarının Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Rayiç listelerinde görülemediğini ifade etmiştir.

Dilekçinin dilekçesinde geçen kavramların anlaşılması, dilekçe eki Aşkale Çimento Sanayi A.Ş. Trabzon Şubesi yazısının anlaşılabilmesi için çimento türleri ile bunlara ait standart numaralarına ait açıklamalar aşağıda sunulmuştur.

1997 tarihinden beri yürürlükte olan;

• TS 12139 Portland Curuflu Çimento

• TS 12140 Portland Kalkerli Çimento

• TS 12141 Portland Silika Füme Çimento

• TS 12142 Kompoze Çimento

• TS 12143 Portland Kompoze Çimento

• TS 12144 Puzolanik Çimento standartları

Avrupa Birliği'nde genel amaçlı çimentolar için kullanılan standardın çevirisi olan TS EN 197–1 Standardı 1 Ocak 2007 tarihi itibariyle ülkemizde yürürlüğe girdikten sonra, özel amaçlı üç çimento standardı (TS 21: Beyaz Portland Çimentosu, TS 22: Harç Çimentosu, TS 10157: Sülfatlara Dayanıklı Çimento) dışındaki bütün eski standartlar yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlükten kaldırılan genel amaçlı çimentoların eşdeğerleri yeni standardın kapsamı dâhilindedir.

TS EN 197–1, çimentoları beş ana tipe ayırmaktadır.

CEM I Portland Çimentosu,

CEM II - CEM V ise katkılı çimentoları tanımlamaktadır.

TS EN 197 Bölüm 1: Genel çimentolar, bileşim, özellikler ve uygunluk kriterleri.

TS EN 197 Bölüm 2: Uygunluk değerlendirmesidir.

Bu değişiklik Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatların adlandırılmasına da yansımıştır. Değişiklikten önce

Şeklinde bir adlandırma yapılırken, 01.01.2007 tarihinden sonra çimento adlandırmaları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

1. Erken Mukavemet Özelliği

R → Yüksek erken mukavemet özelliğini gösterir

N → Yüksek erken mukavemet özelliği

olmadığını gösterir

2. Katkı Sınıfı

A→ Düşük katkı miktarını gösterir

B→ Yüksek katkı miktarını gösterir

C → Daha yüksek katkı miktarını gösterir

3. M Kompoze çimentoyu tanımlar.

4. Çimento Katkılarının Kısaltmaları

S → Yüksek Fırın Cürufu V→ Silissi Uçucu Kül

P→ Doğal Puzolan (Tras) D→ Silis Dumanı

Q→ Endüstriyel Puzolan L → Kalker

W→ Kalkersi Uçucu Kül T → Pişmiş Şist

5. Ürün Tipi İsimlendirmesi

CEM I→ Portland Çimentosu

CEM II→ Portland-Kompoze Çimento

CEM III→ Yüksek Fırın Cüruflu Çimento

CEM IV→ Puzolanlı Çimento

CEM V→ Kompoze Çimento

Yukarıdaki sembollere göre yeni adlandırmalar aşağıdaki şekilde olmuştur.

PÇ 42,5 → CEM I 42,5 R

PKÇ/B 32,5 R → CEM II/B-M 32,5 R

PLÇ/A 42,5 → CEM II/A-L 42,5 N

Buna göre Aşkale Çimento Sanayi A.Ş’nde üretildiği belirtilen CEM IV/A-P 32,5 olarak tanımlanan çimento;

CEM IV→ Puzolanlı Çimento,

A→ Düşük katkı miktarını gösterir.

P→ Doğal Puzolan (Tras) olarak ifade edilmektedir.

Bayındırlık ve İskân Bakancılığınca yayınlanan rayiçlerde yer alan CEM IV/A- 32,5 Poz nolu birim fiyatlar da düşük katkılı (A) Puzolanlı Çimento (CEM IV) dur. Aşkale Çimento Sanayi A.Ş listesinde yer alan çimento adlandırması ile Bayındırlık ve İskân Bakancılığınca yayınlanan rayiçlerde yer alan adlandırmalar arasındaki tek fark olan (P) ise, Puzolanın doğal veya endüstriyel (Q) olduğunu belirtir. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı rayiçlerinde doğal puzolan veya endüstriyel puzolan ayrımı yapılmadığı için rayiçler her iki puzolan türünü de kapsamaktadır.

Türkiye Çimento Müstahsilleri Biriliği tararından yayınlanan Traslar ve Traslı Çimentolar kitabının giriş kısmında “puzolan çimentoların sınıflandırılmasına ilişkin çeşitli öneriler olmakla birlikte, günümüzde yaygın olarak kabul edileni, bu malzemenin kökenine dayanmaktadır. Buna göre puzolanlar yapay ve doğal olarak iki temel gruba ayrılır. En bilinen yapay puzolanlar çeşitli endüstrilerin artık malzemeleri olan uçucu kül, endüstriyel cüruflar ve silis dumanıdır. Ayrıca doğal bazı malzemelerin ısıl işleme tabi tutulmasıyla elde edilen Puzolanik malzemelerde bu grup altında sınıflandırılmaktadır.

Doğal puzolanların hemen hemen tamamı volkanik kökenli malzemelerdir ve jeolojik anlamda yakın zamanlarda volkanik aktivitelerin meydana geldiği bölgelerde bulunur….

Anadolu toprakları volkanik aktivitelere maruz kalmış olması nedeniyle doğal puzolanlar yönünden son derece zengindir ve bu zenginlik ülkemize çok yönlü kazanımlar sağlamaktadır.” Denilmektedir. Bu kitapta yer alan puzolan standartları da yukarıya alınan standartlarla aynıdır. Doğal ve organik puzolanlar bir ayrım yapılmamıştır. Bunun için, gerek doğal puzolanla, gerekse de organik puzolanla üretilen çimento aynı standartlara tabidir. Fabrikalar da bu standarda uygun çimento üretmek zorundadır. Yine Karayolları Teknik Şartnamesinde de doğal ve organik puzolanlar bir ayrım yapılmamış, CEM IV Puzolanlı çimento için standart belirlenmiştir.

Bu itibarla Aşkale Çimento Fabrikası Trabzon Şubesinde üretilen Puzolanik çimentonun adlandırılması ile Bayındırlık Bakanlığınca yayımlanan rayiçlerdeki adlandırma arasında bir fark yoktur. Rayiçlerde yer alan çimento standartları ile fabrika yazısında belirtilen çimento standartları aynı olup, Karayolları Teknik Şartnamesine uygundur. Standartlara uygun çimento üretimi için gerekli olan malzeme seçim ve temini üretici olan fabrikanın sorumluluk ve yetkisinde olup, tüketicilerin (KGM ve Yüklenici) sorumluluğu teknik standartlara uygun malzeme teminidir.

Sonuç olarak sözleşmenin 5 ve 19. maddeleri uyarınca, birim fiyatların; Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca, her bir uygulama yılını temsil etmek ve yılı içinde geçerli olmak üzere tespit edilen ve yayımlanan, idarelerin uymak zorunda oldukları malzeme, işçilik, inşaat makineleri rayiçlerinin esas alınarak tespit edilmesi gerekir.

Bu itibarla, dilekçinin 766 sayılı ilamın 58. maddesinin C fıkrası ile ilgili iddialarının reddi ile ilamın 58 maddesinin C fıkrası ile 1.945.515,457 ABD Doları’na ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün MEVZUATA UYGUN OLDUĞUNA;

Sonuç olarak, 766 sayılı ilamın 58. maddesiyle toplam 2.270.130,225- $’a verilen tazmin hükmünden mevzuata uygun ödenen A ve B fıkrasına ilişkin (310.390,519+14.224,249 =) 324.614,768 $’ın düşülerek kalan 1.945.515,457 -$’ın;

1. 633. 300,806-Dolar’ının Cemil Kılıç (Harcama Yetkilisi- KGM Şb. Müd. ), F Levent Arslan (Ger. Görevlisi - KGM Şb. Müd), Uluer Vardaroğlu (Ger. Görevlisi – KGM 10. Bl. Md. Müh. ), Yavuz Yazıcıoğlu (Ger. Görevlisi - K. GM Müh. ), Şükrü Yıldız (Gerçekleştirme Görevlisi - Ky. 10 Bl Yapım Baş Müh. ), Şenol Altıok (Gerçekleştirme Görevlisi - Ky. 10. Bl. Md. Yrd), ve Fehmi Turan'ın (Gerçekleştirme Görevlisi - K. GM Müh. ),

312.214,651-Dolarının ise, F. Levent Arslan (Ger. Görevlisi -KGM Şube Müdürü), Uluer Vardaroğlu (Ger. Görevlisi - Ky. 10. Bl. Md. Müh.), Yavuz Yazıcıoğlu (Ger.Görevlisi - KGM Müh.), Figen Alçıcı (Gerçekleştirme Görevlisi - Ky. 10 Bl Müh.), Ali Ateş (Gerçekleştirme Görevlisi - Ky. 10. Bl. Md. Yrd.), Cemil Kılıç (Gerçekleştirme Görevlisi - KGM Şube Müdürü) ve Uğur Kenan Adiloglu’nun (Harcama Yetkilisi - KGM Şube Müdürü),

Uhdelerinde kalmak üzere hükmün 1.945.515,457 -$ olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKİNE,

Karar verildiği 21.03.2012 -23.03.2012 tarihler ve 34616 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.