Sayıştay 4. Dairesi 33175 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 4

• Dosya No: 33175

• Tutanak No: 34647

• Tutanak Tarihi: 23.03.2012

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

766 sayılı ilamın 43. maddesi ile Nurol-Cengiz-Kiska-Yüksel adi ortaklığı yükleniminde bulunan Ankara-Pozantı Otoyolu Kemerhisar-Eminlik kesimi Yap. İşinde; 2641 poz nolu “Elenmiş Malzeme ile Sanat Yapıları ve Köprü temel tabanına, beton yol ve tretuvar altlarına kum çakıl tabakası serilmesi ve drenaj hendekleri ile her türlü büz yanlarında, kum çakıl dolgu yapılması” imalatında kullanılan kum-çakıl için 08007/K poz nolu “kum-çakıl yıkanması” pozundan ödemede bulunarak kamu zararına neden olduğu gerekçesi ile 9.875,32- YTL’ ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler dilekçelerinde özetle; yol inşaatları yapılırken uyulması gereken başlıca rehberlerden birisinin onaylanmış proje, ikincisinin ise Yollar Fenni Şartnamesi olduğunu, onaylı projelerinde de gösterilen yüzey altı drenajlarının kaba ve ince filtre malzemeleri İmrahor ve Handeresi kum - çakıl ocaklarından elde edildiğini, bu ocakların tabii gradasyonlarının Y.F.Ş.'nin 53.2.4 maddesinde belirtilen şartlara uydurulabilmesi için elenmesi gerektiğini, hatta elenmiş malzeme gradasyonları da şartname limitleri içinde kalmadığından idarenin bilgisi dahilinde yıkama yapılması gereğinin ortaya çıktığını, nitekim şantiye karar defterine yazılan 23/06/2004 tarih ve 14 sayılı kararı (Ek.57/1) ile malzemenin içinde bulunan kil ve siltin kaba agrega üzerine yapıştığı ancak yıkandıktan sonra YFŞ'nin 53.2.4 kısmındaki gradasyonlara uyduğu tesbit edildiğinden yıkanmasına karar verildiğini, konu ile ilgili laboratuar deney raporları (Ek.57/2) ve alınan karar fotokopisinin ekte sunulduğunu, bu nedenle ilamda geçen 2641 poz numaralı imalatta yıkama yapılması yersiz değil gerekli olduğundan yapılmış olup fazla ödeme yapılmadığını, ayrıca 2641 poz numaralı imalata ilişkin analiz incelendiğinde bu birim fiyat kapsamında ödenen uygun kum çakıl ocağından elenmiş kum çakıl hazırlanması (08.009 poz no.lu ) imalatı olduğunu, 08.009 no.lu pozun analizi incelendiğinde de bir yıkama işleminden bahsedilmediğini, sonuç olarak yüzey altı drenajlarında kullanılan kaba ve ince filtre malzemeleri 2641 pozunda tarif edilen ve ödenen işlemlerle elde edilememekte olduğundan dolayı ilave yıkama işlemine tabii tutulması gerektiğini, Y.F.Ş'nin 53 kısmında belirtilen şartlar, işin yapım şekli ve kalitesi ile ilgili olduğunu, Yollar Fenni Şartnamesinin hiçbir suretle ödeme ile ilgili hususları içermediğini, dolayısıyla 2641 poz no.lu birim fiyatın ödenmesinin Y.F.Ş.'nin 53.kısmıyla ilişkilendirilmesinin söz konusu olmadığını, ayrıca 08.007/K poz no.lu kum çakıl yıkanması birim fiyatı sözleşme eki keşfinde yer aldığından sözleşme hükmü haline geldiğini,

Sayıştay ilamında "Kum-çakıl'ın dolguda kullanıldığı imalatlara ilişkin birim fiyat tariflerinde (2640,2641 gibi) yıkama bedelinin birim fiyatlara dahil olmadığına dair ibare yer almamaktadır" ifadesinden yola çıkarak ödeme yapılamaz denildiğini, halbuki kum çakıl temini için işletilen tüm ocakların aynı özelliklere sahip olmadığını, bazı ocaklarda yıkama yapılmadan Y.F.Ş 53.2.4 kısmında belirtilen özelliklere uygun malzeme temin edilebilirken bazılarında yıkama işlemi gerekmekte olduğunu, bu durumda farklı iki uygulama ve maliyetle yapılan "kum çakıl malzemesi temini işine"; aynı birim fiyatın uygulanması ve sadece tariften yola çıkılarak birim fiyat analizinde kum çakıl yıkama bedelinin ödenmediğini göz önüne almamak doğru bir yaklaşım olarak görülmediğini,

Ayrıca bu hususla ilgili Sayıştay 3.Dairesinin 21.06.2005 tarih ve 46 no.lu tutanağında (Ek.57/3); yine Sayıştay 3.Dairesinin 12.12.2006 tarih ve 28962 no.lu temyiz kurulu kararı tutanağında (Ek.57/4) yeraltı drenajı imalatlarında filtre amaçlı kullanılan kum çakıla yıkama bedeli ödenmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığını, 08.007/K poz no.lu birim fiyat karşılığı yapılan ödemenin, fiilen yapılan işler karşılığı ödemeler olup hiçbir yanlışlık olmayıp yersiz ödeme söz konusu olmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Savcılık karşılama yazısında; Sayıştay Temyiz Kurulu’nun yakın bir zamanda verdiği 25.05.2010 tarihli ve 31479 (tutanak) sayılı kararında benzer bir ilam hükmünü tasdik ettiğini bu nedenle talebin reddedilmesi, yönünde görüş bildirmiştir.

2641 poz nolu elenmiş malzeme ile sanat yapıları ve köprü temel tabanına, beton yol ve tretuvar altlarına kum, çakıl tabakası serilmesi ve drenaj hendekleri ile her türlü büz yanlarında kum-çakıl dolgu yapılması birim fiyat tarifinde; “kum ve çakılın; ocaklardan çıkarılması, elenmesi, vasıtalara yüklenmesi, iş yerinde boşaltılması, figüre edilmesi, figüre yerinde yüklenmesi, kullanılacağı yere taşınması, boşaltılması, suyun işyerinde temini, depolanması, hazırlamış taban üzerine veya büz yanlarına kum ve çakılın; tabaka tabaka serilmesi veya doldurulması, sulanması ve tokmaklanarak sıkıştırılması suretiyle kum-çakıl tabakası veya dolgu yapılması, aşağıda “Birim fiyat dahil olmayan masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması….”nın birim fiyata dahil olduğu belirtilmiştir. Birim fiyat tarifinde birim fiyata dahil olmayan masraflar; kum, çakılın işyerine taşınması olarak belirlenmiştir.

Karayolları Birim Fiyat Tarifinin “Genel Hükümler” başlıklı 1.Bölümünün “Açıklamalar” kısmının (1.2) ve (1.3) maddelerinde aynen,

(1.2) “Her poza ait birim fiyatların tarifi, aşağıda belirtilen 6 grubu ihtiva etmektedir:

1. Grup: Birim Fiyatı Adı ve Tarifi,

2. Grup: Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar,

3. Grup: Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar,

4. Grup: Birim Fiyata Ait Ölçü Tarzı,

5. Grup: Birim Fiyata Ait Ödeme Şekli,

6. Grup; Birim Fiyata Ait Notlar,

(1.3) Birim fiyat tarifinde kabul edilen esaslar:

1. 3. 1 yukarıda 1. 2. de belirtilen 6 gruptan herhangi biri veya birkaçı ayrı ayrı ifade edilemez. Herhangi bir birim fiyat; kendisine ait pozda belirtilen grupların hepsi birlikte ve bir kül halinde göz önünde tutularak uygulanacaktır.
2. 3. 2. Bütün pozlarda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılan unsurlar, kesin olarak belirtilmiş olup, sadece bunlar için ilgili pozlarındaki birim fiyatları üzerinden ayrıca ödeme yapılır. ”denilmektedir.

Sorumlular her ne kadar gönderdikleri savunmalarında, 2641 poz nolu birim fiyat analizinde yıkama bedeli olmadığını ve YFŞ.’nin drenaja ait 53.2.4. kısmında agreganın temiz ve sağlam olması, boru malzemesine zarar verecek şekilde alkali ve organik maddeler içermemesi gerektiği, 23.06.2004 tarih ve 14 sayılı Şantiye karar defterinde yazılı kararda gösterilen, idarece yapılan inceleme ve laboratuar deney raporu sonuçlarına göre agreganın yıkanmadan Y.F.Ş.’nin 53.kısmındaki esaslara uygun hale getirilemeyeceğini belirtmişlerse de;

Kum-çakılın dolguda kullanıldığı imalatlara ilişkin birim fiyat tariflerinde (2640,2641 gibi) yıkama bedelinin birim fiyatlara dahil olmadığına dair bir ibare yer almamaktadır.

2641 poz nolu birim fiyat tariflerinde, bu imalatın 2640 poz nolu birim fiyat tarifindeki esaslar dahilinde yapılacağı belirtilmiştir.

2640 poz nolu birim fiyat tarifinde ise, bu birim fiyatın Y.F.Ş.’nin 53.kısmındaki esaslara uygun olarak yapılan imalat birim fiyatı olduğu belirtilmiştir.

Birim fiyat esasına göre yapılan ihalelerde belirlenen birim fiyat, sözleşme eki şartnamelere uygun olarak yapılan imalatın bedelidir. Sözleşme eki şartnamelere uygun olmayan imalat için bir bedel ödenmesi söz konusu olamaz. Yine yapılan bir imalatın şartnamelere uygun olması için yapılan masraflar için birim fiyat dışında bir bedel ödenmesi mümkün değildir.

Özetle 2641 poz nolu birim fiyat Y.F.Ş.’nin 53.kısmında belirtilen şartlarla yapılan imalatın bedelidir. İmalatın şartnameye uygun olarak yapılması zorunludur.

2641 poz nolu birim fiyat analiz ve tarifinde yıkama bedeli olmadığı için, bu imalatta kullanılan kum çakıla yıkama bedeli ödendiği savına katılmak da mümkün değildir.

Sözleşme eki birim fiyat tarifi kitabı hukuki olarak bağlayıcı bir metin olduğu gibi teknik açıdan da imalatın yapımı için gerekli işleri belirlemektedir. Birim fiyat tarifi kitabının açıklamalar kısmında bu kitabın düzenlenme mantığı anlatılmaktadır. Açıklamalar kısmının sorguya alınan bölümünde açıkça belirtildiği üzere, “Birim fiyata dahil olmayan masraflar” arasında sayılmayan bir unsur için ayrı birim fiyatlar üzerinden bedel ödenmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, dilekçilerin iddialarının reddi ile 766 sayılı ilamın 43. maddesi ile 9.875,32- YTL’ ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 23.03.2012 tarih ve 34647 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.