Sayıştay 4. Dairesi 32859 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 4

• Dosya No: 32859

• Tutanak No: 34162

• Tutanak Tarihi: 27.12.2011

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. ) 572 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile, geçici görevli olarak başka illere gönderilen kişilere yatacak yer parası olarak harcırahlarını aşan miktarlarda ödeme yapılması nedeniyle 990,05.. TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; TÜBİTAK’ın, 278 sayılı Kanun ile kendisine verilen görevleri yapmak üzere kurulduğunu ve kuruluş amacına uygun olarak uygulamalarda esneklik sağlayacak çeşitli özerklik, muafiyet ve istisnalar tanındığını, TÜBİTAK'ın görevlerinin arasında, Kurum dışına bedeli karşılığında (Dış Destek) hizmetler yaptığını, yukarıda belirtilen özel mevzuat hükümlerinin incelenmesi sonucunda anlaşılacağını,

Dış destekli projelerden yapılan harcamalar için her ne kadar 2006 yılında 5018 sayılı Kanunun uygulanmasına geçiş aşamasında bütçeye gelir ve gider kaydedilerek işlem yapılsa da, harcırah için yapılan ödemelerin proje maliyeti içerisinde gösterildiğini ve dış desteği veren (yani müşteri) kişiye Enstitüce fatura kesilerek bedelinin alındığını, bu nedenle tahsilatın tamamının bütçe geliri olarak düşünülmemesi gerektiğini, 278 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinden de anlaşılacağı üzere, desteği veren kişinin bilgisi dahilinde maliyetlendirme yapıldıktan sonra, kalan tutarın yani gelir-gider farkının %60'ının, Kurum hissesi olarak bütçe gelirine kaydedildiğini,

5018 sayılı Kanuna geçiş aşamasında Kurumun daha önce 1050 sayılı Kanuna tabi olmaması ve harcırah, satın alma v.s. tüm işlemler için kendi özel mevzuatının bulunması nedenleri ile aslında 2006 ve 2007 yıllarında bir mevzuat boşluğu yaşandığını 2008 yılı Bütçe Kanununun (E) İşaretli Cetvelinin 45. maddesi hükmü ve buna dayanılarak çıkartılan Esas ve Usuller incelendiğinde görüleceğini, Maliye Bakanlığı ve TÜBİTAK arasında imzalanan Protokol ile yapılan bu düzenlemenin, konunun Maliye Bakanlığınca da kabul edildiğini gösterdiğini, 2008 yılında 5798 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenen 278 sayılı Kanunun 16 ncı Maddesi ile de bu uygulamanın sürekli hale getirildiğini yani dış destekli projeler için gündelik ve konaklama tutarları belirlenerek Harcırah Kanunu kapsamı dışına çıkartıldığını, hesaplarının takibinin de gelir ve gider hesapları ile ilgilendirilmeyerek emanet hesaplarında izlenmeye başlandığını,

Harcırah Kanununun sekizinci maddesinin üçüncü fıkrasında "Sözleşmeli olarak çalıştırılıp da sözleşmelerinde verilecek harcırah belirtilmiş olan kimseler hakkında bu madde hükmü uygulanmaz." Denildiğini, TÜBİTAK ile TEZ-KOOP-İŞ sendikası arasında 01.03.2005 - 28.02.2007 dönemlerini kapsayan on birinci dönem Toplu İş Sözleşmesinin otuz altıncı maddesinde "İşverence hazırlanacak esaslara göre yolluk ödenir." ibaresi yer aldığını, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'nde personel istihdamının, 4857 sayılı İş Kanunu'na göre düzenlendiğinden, işe alınan personel ile Merkez adına Merkez Başkanı tarafından iş sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ile tarafların TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nde yürürlükte olan tüm yönerge ve yönetmeliklerin hükümlerini kabul ettiklerini beyan ettiklerini, konu yapılan Toplu İş Sözleşmesi ve İş Sözleşmeleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, 01.01.2006 tarihi itibari ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamına alınan kurumda, işverence hazırlanan yolluk yönetmeliği hükümlerine göre harcırah ödenmesinin yasaya aykırılık teşkil etmediğinin düşünüldüğünü,

Daha önce 6245 sayılı Kanuna tabi olmayan TÜBİTAK ve diğer kuruluşların 5018 sayılı Kanunun 81 nci maddesinin değerlendirilmesi sonucunda kapsama alınması ile ilgili tartışmalı konunun, 2006 yılı bittikten sonra 18.04.2007 tarih, 2007-1 Esas ve 2007-2 Karar numaralı Danıştay Kararı ile sonuçlandığını, söz konusu karar incelendiğinde görüleceği üzere sadece 5018 sayılı Kanun ile 6245 sayılı Kanun hükümlerine atıfta bulunulduğunu ancak 5436 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesinden bahsedilmediğini, bu madde hükmü ile yani düzenleme yapılıncaya kadar katma bütçeli idarelere yapılan atıfların daha önce katma bütçeli olan idarelere yapılacağının belirtildiğini Yani TÜBiTAK'ın katma bütçeli idare olarak değerlendirilerek 6245 sayılı Kanun kapsamına alınmasının bu gün için dahi tartışmalı olduğunu,

Buna rağmen, projeler dışında yapılan tüm görevlendirmelerde 01.01.2006 tarihinden itibaren Harcırah Kanunu hükümlerinin uygulandığını, Harcırah kanunu kapsamında 10 gün için azami yatacak yer verilerek projelerin yürütülmesinin imkansızlığının sorgu aşamasında da ayrıntıları ile açıklandığını aksi durumda proje personelini hem görevlendirip hem de masraflarını kendisinin karşılamasını istemek gibi bir durumla karşı karşıya kalınacağını,

Kamu zararı ile ilgili 5018 sayılı Kanunun 71. maddesi hükümlerince bir kamu zararından bahsedebilmek için kamu kaynağında bir azalmaya sebep olunması gerektiğini,

Geçiş döneminde yaşanan bu olaylar karşısında uygulayıcı durumda olan kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmalinin olmadığını,

Bu nedenle, dış destekli projeler kapsamında gerçekleştirilen geçici görevlendirmelerde ödenen konaklama giderlerinin Harcırah Kanunu kapsamında değerlendirilmesinin uygun olmayacağını, harcamaların maliyet unsuru olması ve bütçe kayıtlarına alınmış olmasına rağmen bütçe gelir-gideri ile ilişkisinin bulunmaması nedeniyle kamu zararının ortaya çıkmadığını ve bu işlemlerin özel mevzuat çerçevesinde yürütülmesi gerektiğinin sonradan anlaşılması ve yaptıkları işlemin yerindeliğinin kabul edilmiş olması nedenleriyle; uygulayıcılar olarak kendilerinin kasıt, kusur veya ihmalinin bulunmadığını ve ilamın kaldırılması gerekliğini belirtmiştir.

Savcılık ilk karşılama yazısında, TÜBİTAK’ın 01.01.2006 tarihinden itibaren 5018 sayılı Kanun’la özel bütçeli idareler kapsamına alındığından talebin reddedilerek tazmin hükmünün onanması gerektiği yönünde görüş bildirmiştir.

Dilekçi göndermiş olduğu 2. dilekçesinde özetle; sözü edilen ödemenin 5018 sayılı Kanun’a geçiş döneminde yapıldığı; kasıt, kusur veya ihmalin bulunmadığı ve sözü edilen harcamaların bütçe gelir-gider hesaplarında takip edilmesine karşın bütçe ile ilişkilendirilmemesi gereken proje harcaması olması ve bu işlemlerin özel mevzuat çerçevesinde yürütülmesi gerektiğinin anlaşılarak bu konuda mevzuat düzenlemesi yapılması nedenleriyle 6245 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini ve bu nedenle kamu zararı oluşmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

6245 sayılı Harcırah Kanununun “Yurtiçinde Verilecek Gündeliklerin Miktarı” başlıklı 33. maddesinde,

a. Bu Kanun gereğince verilecek yurtiçi gündeliklerinin miktarı her yıl bütçe kanunları ile tespit olunur.

…

d) (Ek fıkra: 21/04/2005 - 5335 S.K./4.mad) Bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden ( (b) fıkrasına göre gündelik ödenenler hariç) yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak ve her defasında on gün ile sınırlı olmak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmı ayrıca ödenir.” denilmiştir.

Söz konusu 33. maddenin (a) fıkrasına göre verilecek gündelik 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun “H Cetveli” ile kadro derecesi 5-15 olanlar için 19 TL olarak tespit edilmiştir.

Yukarıda yazılı mevzuat hükümlerine göre TÜBİTAK-Marmara Araştırma Merkezi personeline geçici bir görev ile başka bir mahalle gitmeleri halinde, normal gündeliklerinin yanında ayrıca belgelendirilmek kaydıyla gidilen yerde yatacak yer temini için her defasında 10 günü geçmemek üzere kendilerine gündelikleri kadar ödeme yapılabilecektir. Diğer bir ifade ile geçici görev mahallinde temin edilen konaklama yerleri için günlük olarak ödenebilecek toplam tutar en fazla görevli memur veya hizmetlinin gündeliği kadar olabilecek olup, hak ettiği gündeliğin üzerinde ödeme yapılması mümkün değildir.

Kocaeli Marmara Araştırma Merkezi TÜBİTAK’a bağlıdır. TÜBİTAK ise 01.01.2006 tarihinden itibaren bütün hükümleri ile yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Ve Kontrol Kanunu kapsamındadır. 5018 sayılı Kanunun 81. maddesiyle, kanun kapsamındaki kurumlara ilişkin olarak 6245 sayılı Kanuna tabi olunmadığı yönündeki tüm istisna ve muafiyetlerin yürürlükten kaldırıldığı açık bir şekilde hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, 6245 Sayılı Harcırah Kanununa tabi olan TÜBİTAK-Kocaeli Marmara Araştırma Merkezi personeline de yine bu kanun hükümleri doğrultusunda harcırah ödemesi yapılabilecek olup, aksine bir uygulama kanun hükümlerine aykırılık teşkil edecektir.

Harcırah Kanunu’nun emredici ve sınırlayıcı hükümleri toplu iş sözleşmesine konan maddeye dayanılarak çıkarılan Bilim Kurulu Kararı ile aşılamaz. Kaldı ki, TÜBİTAK yönetimi, 01.01.2006 tarihi itibariyle 5018 sayılı yasa kapsamına girmiştir. 5018 sayılı Yasanın “Yürürlükten Kaldırılan Hükümler” başlıklı 81 inci maddesinde de “Bu Kanun kapsamındaki kamu idarelerine ilişkin olarak … 6245 sayılı Harcırah Kanunu’na tabi olunmadığına dair istisna veya muafiyet getiren hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.” hükmü yer almıştır. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun uyarınca 01.01.2006 tarihinden itibaren TÜBİTAK’da bu Yönetmeliğin uygulanma imkanı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle dilekçi iddialarının reddedilerek 572 sayılı İlam’ın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. ) 572 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile, Cesarettin Alaşalvar’ın geçici görevli olarak Trabzon’a gönderilmesi nedeniyle düzenlenen geçici görev yolluğunda;

A-)Gebze-Havalimanı; Havalimanı-Gebze (Sabiha Gökçen ve Atatürk Havalimanı) arası mutat taşıt ücreti yerine taksi ücreti ödenmesi nedeniyle 95,60.-TL;

B-) Yatacak yer temini için gündeliğini aşan miktarlarda ödemede bulunulması nedeniyle 82,75.-TL;

Olmak üzere toplam 178,35.-TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 14. maddesinde, muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur, denildiğini; 3. maddesinde ise memuriyet mahallinin, memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü veya kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler olarak tanımladığını; bu tanımlardan hareketle, Gebze ile Gebze’ye en yakın havaalanlarının şehir ve kasabaların devamı niteliğinde olması nedeniyle memuriyet mahalli içerisinde addedildiğinden Gebze’den İstanbul’daki havalimanlarına (Atatürk Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanı) ulaşımlarında kullanılan taksi ücreti ödemesinin bir kamu zararı oluşturmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Savcılık, Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

İlamın A fıkrası ile ilgili olarak;

278 sayılı Kanunun 2.maddesinde Kurum dışına bedeli karşılığında proje üretmek TÜBİTAK-Marmara Araştırma Merkezi’nin görevleri arasında bulunmaktadır. Proje üretim sürecinde, projede görevli personele ilişkin yolluk ödemelerinde 5018 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce Kurum kendi mevcut mevzuatını uygulamış, 5018 sayılı Kanun ile 6245 sayılı Harcırah Kanununa tabi olunmayacağına ilişkin istisna ve muafiyetlerin yürürlükten kaldırılması ile uygulanacak mevzuat konusunda yaşanan tereddütler, 2008 Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu E cetveli 45.madde ve 278 sayılı Kanunun 16. Maddesinin 5798 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenmesi ve buna bağlı olarak yürürlüğe konulan Esas ve Usuller ile aşıldığından ve ilama konu yol giderleri de hizmetin verildiği kuruma proje maliyeti içerisinde yansıtılan dış destekli projeler kapsamındaki ödemeler olduğundan ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 3. maddesinde memuriyet mahalli, memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü veya kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler olarak tanımlandığından bu tanımdan hareketle Gebze ile Gebze’ye en yakın havaalanlarının şehir ve kasabaların devamı niteliğinde olması nedeniyle memuriyet mahalli içerisinde addedildiğinden, Gebze’den İstanbul’daki havalimanlarına ulaşımlarda kullanılan taksi ücretlerinin ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığına;

İlamın B fıkrası ile ilgili olarak;

278 sayılı Kanunun 2.maddesinde Kurum dışına bedeli karşılığında proje üretmek TÜBİTAK- Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü’nün görevleri arasında bulunmaktadır. Proje üretim sürecinde, projede görevli personele ilişkin yolluk ödemelerinde 5018 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce Kurum kendi mevcut mevzuatını uygulamış, 5018 sayılı Kanun ile 6245 sayılı Harcırah Kanununa tabi olunmayacağına ilişkin istisna ve muafiyetlerin yürürlükten kaldırılması ile uygulanacak mevzuat konusunda yaşanan tereddütler, 2008 Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu E cetveli 45.madde ve 278 sayılı Kanunun 16. Maddesinin 5798 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenmesi ve buna bağlı olarak yürürlüğe konulan Esas ve Usuller ile aşıldığından ve ilama konu konaklama giderleri de hizmetin verildiği kuruma proje maliyeti içerisinde yansıtılan dış destekli projeler kapsamındaki ödemeler olduğundan ve bu bağlamda 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamında yapılan ödemeler olmadığından söz konusu konaklama giderlerinin ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığına;

Sonuç olarak, 572 sayılı İlam’ın 2. maddesi verilen 178,35.-TL tutarındaki tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 27.12.2011 tarih ve 34162 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.